Orzeczenie · 2023-08-17

IV SA/PO 425/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2023-08-17
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneroboty budowlanewstrzymanie robótutwardzenie terenuparkingplac postojowypozwolenie na budowęzgłoszenie budowynadzór budowlanyzabytki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J. Z. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na utwardzeniu kostką betonową działki nr [...]. Sprawa rozpoczęła się od kontroli prac budowlanych polegających na utwardzeniu terenu i ogrodzeniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymał roboty, a następnie, po uchyleniu przez organ odwoławczy, wydzielił odrębne postępowania. PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu robót utwardzenia działki nr [...], kwalifikując je jako budowę wymagającą pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy (WWINB) utrzymał to postanowienie w mocy, uznając utwardzenie za plac postojowy, co wymagało pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. WWINB wskazał również na lokalizację działki w obszarze historycznego układu urbanistycznego, co wymagało zgłoszenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym błędną kwalifikację prac jako budowli oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego. Skarga została uwzględniona przez WSA. Sąd wskazał na trzy główne przyczyny uchylenia postanowienia: 1. Wewnętrzną sprzeczność postanowienia organu odwoławczego, który utrzymał w mocy postanowienie PINB oparte na innej podstawie prawnej (brak zgłoszenia) niż przyjęta przez siebie (brak pozwolenia na budowę). 2. Nieprawidłowe działanie organu odwoławczego polegające na nieustaleniu liczby stanowisk postojowych, co jest kluczowe dla zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego (zwolnienie z obowiązku pozwolenia dla do 10 stanowisk). 3. Pominięcie przez organy roli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, który wyraził wolę wstąpienia do postępowania i wskazał na konieczność uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących utwardzenia terenu, placów postojowych, budowli, a także zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady reformationis in peius oraz roli organów ochrony zabytków.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, jednak jego wytyczne dotyczące procedury i interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy utwardzenie terenu na działce, które może służyć jako plac postojowy, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, czy robotę budowlaną wymagającą zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Utwardzenie terenu, które ma pełnić funkcję placu postojowego, może być uznane za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, jednakże kluczowe jest ustalenie liczby stanowisk postojowych, gdyż do 10 stanowisk włącznie roboty te mogą nie wymagać pozwolenia ani zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy błędnie zakwalifikowały utwardzenie jako budowlę bez ustalenia liczby stanowisk postojowych, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów Prawa budowlanego. Ponadto, organ odwoławczy nie skorygował podstawy prawnej postanowienia organu I instancji, co doprowadziło do wewnętrznej sprzeczności rozstrzygnięcia.

Czy organ odwoławczy może wydać decyzję pogarszającą sytuację prawną strony odwołującej się (naruszenie zasady reformationis in peius)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W tym przypadku, zmiana kwalifikacji prawnej robót budowlanych przez organ odwoławczy doprowadziła do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, zmieniając kwalifikację prawną robót budowlanych z wymagających zgłoszenia na wymagające pozwolenia na budowę, naruszył zasadę reformationis in peius, ponieważ nałożył na skarżącego dalej idące obowiązki prawne.

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zignorował wolę wstąpienia do postępowania organu ochrony zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo zignorował wolę wstąpienia do postępowania organu ochrony zabytków, co uniemożliwiło realizację jego praw procesowych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ ochrony zabytków wyraził wolę udziału w postępowaniu, a organy nadzoru budowlanego nie doręczyły mu rozstrzygnięć ani nie uwzględniły jego udziału, co stanowiło naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 15 lutego 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych.

Przepisy (14)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 7

Ustawa - Prawo budowlane

Budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, z wyjątkiem sytuacji sytuowanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.

p.b. art. 29 § ust. 4 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzaniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.

p.b. art. 29 § ust. 7 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Roboty budowlane wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagają dokonania zgłoszenia.

p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowli.

p.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego.

k.p.a. art. 139

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz reformationis in peius - organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.

k.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

u.o.z. art. 95 § ust. 3

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Możliwość występowania organów ochrony zabytków na prawach strony w postępowaniu administracyjnym.

u.o.z. art. 36

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wymóg uzyskania pozwolenia organu ochrony zabytków na roboty prowadzone na terenie wpisanym do rejestru zabytków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady reformationis in peius przez organ odwoławczy. • Brak wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie funkcji utwardzenia i liczby stanowisk postojowych. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna robót budowlanych przez organy. • Naruszenie przepisów dotyczących udziału organu ochrony zabytków w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się • konsekwentnie powinien był ustalić, ile stanowisk postojowych [...] mieści się lub jest możliwych do wyznaczenia • organ ochrony zabytków wyraził wolę wstąpienia do postępowania, czego ani organ I instancji, ani organ odwoławczy zdawały się nie zauważać

Skład orzekający

Józef Maleszewski

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Tomasz Grossmann

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących utwardzenia terenu, placów postojowych, budowli, a także zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady reformationis in peius oraz roli organów ochrony zabytków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, jednak jego wytyczne dotyczące procedury i interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych robót budowlanych, a wyrok Sądu podkreśla znaczenie prawidłowej kwalifikacji prawnej, procedury administracyjnej oraz roli wyspecjalizowanych organów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Sąd uchyla decyzję o wstrzymaniu budowy parkingu. Kluczowe błędy organów nadzoru budowlanego.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst