IV SA/Po 417/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o legalizacji wiatrołapu, uznając prawidłowość zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej.
Skarga dotyczyła decyzji o legalizacji wiatrołapu stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w granicy działki. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące zmiany przedmiotu postępowania oraz zaniechania zbadania kwestii okna w ścianie granicznej. Sąd uznał, że zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej było prawidłowe, a kwestia okna była już przedmiotem wcześniejszego postępowania umorzonego. Oddalono skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o legalizacji wiatrołapu stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego w granicy działki. Skarżący zarzucał organom nadzoru budowlanego zmianę przedmiotu postępowania oraz zaniechanie zbadania kwestii okna w ścianie granicznej, które miało być niezgodne z przepisami przeciwpożarowymi. Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne wiatrołapu zostało prawidłowo przeprowadzone w trybie uproszczonym, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a budowa wiatrołapu nastąpiła przed 1990 r. i spełniała przesłanki do legalizacji. Sąd podkreślił, że kwestia okna w ścianie granicznej była już przedmiotem wcześniejszego postępowania przed PINB, które zakończyło się prawomocną decyzją umarzającą postępowanie, a skarżący nie brał w nim udziału. Sąd uznał, że zmiana zakresu postępowania przez organ I instancji była uzasadniona zebranym materiałem dowodowym i wcześniejszym rozstrzygnięciem dotyczącym okna. Oddalono skargę, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ograniczył zakres postępowania, ponieważ kwestia okna w ścianie granicznej była już przedmiotem prawomocnej decyzji umarzającej postępowanie, a skarżący nie brał w nim udziału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wcześniejsza decyzja umarzająca postępowanie w sprawie okna w ścianie granicznej była prawomocna i stanowiła podstawę do ograniczenia zakresu obecnego postępowania legalizacyjnego do wiatrołapu. Skarżący mógł kwestionować tę kwestię w skardze na decyzję legalizacyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 81a
Prawo budowlane
p.b. art. 49f
Prawo budowlane
p.b. art. 49g
Prawo budowlane
p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
p.b. art. 49i § ust. 2
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 48
Prawo budowlane
p.b. art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane
p.b. art. 53a § ust. 1
Prawo budowlane
p.b. art. 53a § ust. 2
Prawo budowlane
p.b. art. 50 § ust. 1
Prawo budowlane
p.b. art. 32
Prawo budowlane
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 32
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 39
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 28
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej. Kwestia okna w ścianie granicznej była już prawomocnie rozstrzygnięta. Organ prawidłowo ograniczył zakres postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Niewłaściwa zmiana przedmiotu postępowania. Zaniechanie zbadania kwestii okna w ścianie granicznej.
Godne uwagi sformułowania
organ bada jedynie kompletność przedłożonych dokumentów wszelkie kwestie dotyczące naruszenia własności nie mogą stanowić podstawy postępowania administracyjnego kwestia otworów okiennych [usytuowanych w ścianie] w granicy była przedmiotem postępowania prowadzonego przed PINB, które zakończyło się umorzeniem postępowania
Skład orzekający
Jacek Rejman
sprawozdawca
Monika Świerczak
przewodniczący
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych, ograniczenia zakresu postępowania administracyjnego oraz stosowania zasady czynnego udziału strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego i procedurami legalizacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego związanego z samowolą budowlaną i jej legalizacją, z elementami proceduralnymi.
“Legalizacja wiatrołapu w granicy działki: Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 417/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-07-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jacek Rejman /sprawozdawca/ Monika Świerczak /przewodniczący/ Wojciech Rowiński Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji obiektu oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją z dnia 26 marca 2025 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia skargi K. S. (dalej również: skarżący; zainteresowany), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej również: Inspektor powiatowy; organ I instancji; PINB dla powiatu [...]) z dnia 6 grudnia 2024 r. znak [...], wydaną w przedmiocie legalizacji obiektu. Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy. W dniu 16 lipca 2024 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wpłynęło podanie z dnia 11 lipca 2024 r. K. S. (właściciela sąsiedniej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]), reprezentowanego przez pełnomocnika J. K., o wszczęcie postępowania naprawczego w zakresie nieprawidłowości w zabudowie działki nr [...] położonej w S. , która "nie jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, w szczególności z warunkami technicznymi (okno jest [w tym budynku] usytuowane bezpośrednio przy granicy z działką [...]jego mocodawcy nr [...])". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w dniu 22 sierpnia 2024 r. przeprowadził, na podstawie art. 81a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) - dalej również: p.b., na nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na nieruchomości nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. zlokalizowany jest m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny o konstrukcji tradycyjnej murowanej z dachem wielospadowym pokrytym blachą, zlokalizowany w zbliżeniu do granicy działki nr ewid. [...] i zrealizowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 26 listopada 1948 r. znak [...] W ścianie budynku mieszkalnego, w granicy z działką nr ewid. [...], znajduje się otwór okienny na wysokości piętra oraz kominek wentylacyjny. W trakcie kontroli ustalono również, że postępowanie w sprawie legalności otworu okiennego w tej ścianie zakończyło się decyzją PINB dla powiatu [...] z dnia 19 stycznia 2018 r. znak [...] umarzającą postępowanie w całości. Następnie PINB dla powiatu [...] w dniu 23 sierpnia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr ewid. [...]. W postępowaniu wyjaśniającym, w tym na podstawie zebranej dokumentacji Inspektor powiatowy ustalił, że w ścianie budynku mieszkalnego występowały łącznie 4 okna - 3 na poziomie pierwszego piętra i 1 na parterze (w łazience); wejście do budynku od strony podwórka nie posiadało obecnie istniejącego wiatrołapu (o wymiarach 190 cm x 320 cm); według oświadczenia K. K. wiatrołap istniał już w chwili zakupu przez niego nieruchomości w 2000 r.; według pisma Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia 12 września 2024 r. przedmiotowy wiatrołap powstał przed 1990 r. W piśmie z dnia 24 września 2024 r. organ I instancji zawiadomił strony o zmianie przedmiotu postępowania, wskazując, że będzie ono toczyło się w sprawie wiatrołapu o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr ewid. [...]. Jednocześnie, w piśmie z tego samego dnia organ I instancji wezwał właścicieli przedmiotowej nieruchomości - K. K. i P. K. do złożenia pisemnego oświadczenia, czy postępowanie ma być prowadzone w trybie uproszczonej legalizacji na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W piśmie z dnia 7 października 2024 r. K. K., działając w swoim imieniu oraz jako pełnomocnik P. K., wniósł o przeprowadzenie legalizacji przedmiotowego wiatrołapu w trybie uproszczonym na podstawie z art. 49f p.b. Postanowieniem z dnia 7 października 2024 r., wydanym na podstawie art. 49g p.b., Inspektor powiatowy nakazał K. K. oraz P. K. (dalej również: zobowiązani) przedłożenie, w terminie 90 dni od daty doręczenia postanowienia, dokumentów legalizacyjnych: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej rozbudowy budynku mieszkalnego; ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny rozbudowanej części budynku mieszkalnego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne jej użytkowanie zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Zobowiązani przedłożyli w dniu 25 listopada 2024 r. organowi I instancji żądane dokumenty. Po zawiadomieniu stron na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 25 listopada 2024 r.), PINB dla powiatu [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2024 r. znak [...] – wydaną na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 w zw. z art, 49i ust. 2 p.b. w sprawie rozbudowy o wiatrołap budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr [...] – zalegalizował właścicielom K. K. i P. K. wiatrołap o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm, stanowiący rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr ewid. [...], stwierdzając jednocześnie, że decyzja ta stanowi podstawę użytkowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego. W odwołaniu od tej decyzji K. S., reprezentowany przez pełnomocnika J. K., stwierdził, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i oświadczył, że nie jest oczywiście zadowolony z wydanej decyzji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Pełnomocnik podniósł, że organ bezprawnie zmienił zakres postępowania (zawiadomienie z dnia 24 września 2024 r.), a "prowadzenie postępowania tylko w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego spowodowało zaniechanie prowadzenia postępowanie w sprawie najważniejszej dla [...]jego mocodawcy, tj. usytuowania okna w ścianie granicznej z działką [...] nr [...]". Ponadto pełnomocnik zaakcentował kwestie dotyczące udzielenia mu informacji, kiedy niniejsze odwołanie otrzymał organ wyższego stopnia (kiedy zostało wszczęte postępowanie odwoławcze), wskazując na brzmienie art. 9 i art. 61 § 4 k.p.a. Argumentował, że informacja o tym, od kiedy należy liczyć termin załatwienia sprawy jest okolicznością, która niewątpliwie nie tylko może mieć, ale ma istotny wpływ na ustalenie praw strony - prawa do wniesienia ponaglenia. W toku postępowania odwoławczego Inspektor wojewódzki w dniu 29 stycznia 2025 r. na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał zobowiązanych K. K. i P. K. do uzupełnienia do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej sporządzonej w listopadzie 2024 r. przez P. G. - technika budowlanego (posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowlanej) w zakresie oceny instalacji elektrycznej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych bądź przez osobę posiadającą kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych. Wymagana dokumentacja (uzupełnienie powyższej ekspertyzy o ocenę instalacji energetycznej) wpłynęło do organu II instancji w dniu 20 lutego 2025 r. Motywując swoje rozstrzygnięcie, Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia 29 stycznia 2025 r. wyjaśnił, że objęty zaskarżoną decyzją legalizacyjną wiatrołap o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr [...]; budynek mieszkalny został wykonany na podstawie decyzji nr [...] z dnia 26 listopada 1948 r.; przedmiotowy wiatrołap (o wymiarach w planie 1,90 m x 3,20 m) został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej przed 1990 r., co również potwierdza mapa zasadnicza z PODGiK z 1990 r. Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że wówczas wykonywanie robót budowlanych uregulowane było przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., poz. 229 ze zm.), a zgodnie z art. 28 tej ustawy roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy dodał, że obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego przewidywały, że pozwolenia na budowę w budownictwie osób fizycznych wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków; przepisy te nie zawierały wyjątku umożliwiającego zrealizowanie rozbudowy budynków bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie organ II instancji podkreślił, że na podstawie art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 19 września 2020 r. wprowadzono nową procedurę - tzw. uproszczone postępowanie legalizacyjne. Przybliżając brzmienie art. 49f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.b., Inspektor wojewódzki stwierdził, że budowa przedmiotowego wiatrołapu, stanowiąca rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., spełnia przesłanki wskazane w art. 49f ust. 2 p.b., gdyż jego budowa nastąpiła ok. 1990 r. bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponadto wskazał na to, że w piśmie z dnia 7 października 2024 r. właściciele tej nieruchomości wystąpili o to, by postępowanie legalizacyjne było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z 1994 r. o uproszczonej legalizacji. Wobec tego organ II instancji stwierdził, że PINB dla powiatu [...] był uprawniony do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej w tej sprawie. W dalszej kolejności organ odwoławczy przybliżył treść art. 49g p.b. i stwierdził, że organ I instancji zrealizował ten etap postępowania, wydając postanowienie, którym nałożył na właścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia: 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku, 3) ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wskazującej, czy stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie budynku zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Nadto wyjaśnił, że przepis art. 49h ust. 1 i 2 p.b. reguluje dalszy tok uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wskazując, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono niekompletności przedłożonych dokumentów legalizacyjnych. Inspektor wojewódzki zauważył, że z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, iż ogólny stan techniczny wiatrołapu jest dobry, nie stwarza on zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne jego użytkowanie zgodnie z dotychczasowym sposobem i przeznaczeniem. Dodał, że ekspertyza została sporządzona przez P. G. - technika budowlanego posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowlanej. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że również z przedłożonej na wezwanie tego organu oceny instalacji elektrycznej sporządzonej w lutym 2025 r. przez A. K. (nr upr. [...] wynika, że stan techniczny instalacji w wiatrołapie nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników oraz nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo eksploatacji, pod warunkiem jej prawidłowego użytkowania. W takich okolicznościach organ II instancji stwierdził, że warunki uproszczonej legalizacji zostały spełnione, a mając na uwadze treść art. 49i ust. 1 pkt 1 p.b. należało orzec o legalizacji przedmiotowego wiatrołapu, gdyż dokumenty legalizacyjne są kompletne "(przesłanka z art. 49 ust. 1 pkt 1 p.b.)", zaś z ekspertyzy technicznej (sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane), o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3 p.b., wynika, że stan techniczny obiektu jest dobry i nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na jego bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania "(przesłanka z art. 49 ust. 1 pkt 2 p.b.)". Organ dodał, że zgodnie z art. 49i ust. 2 p.b. decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił również, że w "procedurze uproszczonej legalizacji" organ bada jedynie kompletność przedłożonych dokumentów, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego oraz ekspertyzy technicznej. Natomiast "wszelkie kwestie dotyczące naruszenia własności nie mogą stanowić podstawy postępowania administracyjnego prowadzonego z ramienia PINB". Na koniec, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących lokalizacji okna w granicy, Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że "kwestia otworów okiennych [usytuowanych w ścianie] w granicy była przedmiotem postępowania prowadzonego przed PINB, które zakończyło się umorzeniem postępowania (decyzja PINB z 19.01.2018 r. znak [...])". W skardze na decyzję odwoławczą K. S., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (r. W.), wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB dla powiatu [...] z dnia 6 grudnia 2024 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że jest bezspornym to, że PINB dla powiatu [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie "budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] przy ul [...] w S., w granicy z działką nr ewidencyjny [...]", wobec czego zainteresowany miał prawo oczekiwać, że we wszczętym postępowaniu zostanie zbadana i właściwie oceniona kwestia owego otworu okiennego w ścianie granicznej, będącej zarazem ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. W takiej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było zbadanie, czy ów sporny otwór okienny nie powoduje, że ściana, w której się znajduje, nie spełnia wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto dodał, że w momencie podziału nieruchomości gruntowej "sporna ściana z oknem" nie była jeszcze ocieplona styropianem, a prace te wykonano prawdopodobnie w 2008 r. niezgodnie z przepisami. Według zainteresowanego okoliczność ta (tj. docieplenie) spowodowała, że "sporna ściana z oknem" stała się łatwopalna i poprzez otwór okienny, jak i brak murków ogniowych zagraża mieniu i życiu właściciela nieruchomości oraz stwarza zagrożenie dla sąsiedniej nieruchomości. Dalej skarżący argumentował, że w zawiadomieniu z dnia 24 września 2024 r. PINB dla powiatu [...] oznajmił, że z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy postępowanie administracyjne "będzie prowadzone w przedmiocie rozbudowy o wiatrołap (...)", jednak w zawiadomieniu tym "organ nie wskazał na jakikolwiek dowód, ani też okoliczność na mocy której postanowił zaniechać kwestię zbadania prawidłowości istnienia spornego okna w ścianie granicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej". Dopiero w decyzji legalizacyjnej wiatrołapu z dnia 6 grudnia 2024 r. organ ten wskazał na to, że kwestia otworów okiennych w granicy była już przedmiotem postępowania przed tutejszym organem, które zakończyło się wydaniem w dniu 19 stycznia 2018 r. decyzji umarzającej (sprawa znak [...]). Skarżący zaznaczył, że "w tym postępowaniu administracyjnym zakończonym umorzeniem postępowania skarżący nie brał udziału", gdyż jest właścicielem [działki] od 16 stycznia 2023 r. Według strony, PINB dla powiatu [...] nie postąpił właściwe, a skoro w obrocie prawnym istnieje ostateczna i prawomocna decyzja o umorzeniu postępowania w kwestii otworów okiennych, to organ nie powinien zmieniać przedmiotu (zakresu) postępowania, lecz umorzyć postępowanie w tym zakresie, aby strona postępowania (tu: skarżący) mogła zaskarżyć taką decyzję. Pełnomocnik strony podniósł, że z oczywistych powodów zainteresowany nie mógł zaskarżyć czynności polegającej na zmianie przedmiotu (zakresu) postępowania, a w odwołaniu "wyraźnie wskazał, że prowadzenie postępowania tylko w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego spowodowało zaniechanie prowadzenia postępowania w sprawie najważniejszej dla mojego mocodawcy tj. usytuowania okna w ścianie granicznej z działką mojego mocodawcy nr [...]". Jego zdaniem, Inspektor wojewódzki powinien był dostrzec, że zmiana przedmiotu (zakresu) postępowania nie może konwalidować (konwalidacja to uznanie nieważnej czynności prawnej za ważną) nieprawidłowego rozstrzygnięcia (tu: zaniechania zbadania zgodności ściany granicznej z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. istnienia w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego "otworu okiennego na wysokości piętra"). Według strony, następną nieprawidłowością organu odwoławczego było wezwanie z dnia 29 stycznia 2025 r. do "uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej", gdyż w istocie nie wiadomo, w jakim trybie działał organ II instancji, a z wezwania tego nie wynika, aby organ ten działał w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Ponadto, jeżeli Inspektor wojewódzki uzupełnił dowody, to powinien stronie umożliwić ponowne zapoznanie się z aktami sprawy i naruszenie art. 10 k.p.a. jest ewidentne. Według strony, korzystając z uprawnienia z art. 10 § 1 k.p.a., wskazałby zapewne, że ekspertyza techniczna jest wadliwa, gdyż nie powinna ograniczać się tylko do "wiatrołapu", ale oceniać bezpieczne użytkowanie całego budynku. Według strony, stanowczego podkreślenia wymaga to, że prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, organ odwoławczy w niedopuszczalny sposób pozbawił skarżącego możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu i obrony jego praw. Organ II instancji, mimo że we własnym zakresie uzupełnił materiał dowodowy, to przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto skarżący wskazał na brzmienie art. 81 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. uczestnik K. K. zwrócił uwagę na to, że dawniej (przed podziałem) działka ta stanowiła całość, a więc dom nie stał w granicy działki. Później nastąpił podział, a gdyby miała miejsce likwidacja okna, to "uczestnik zmuszony byłby zamieszkiwać w ciemnicy, w ogóle nie byłoby tam słońca". Zauważył, że w ostateczności również teraz dostęp do słońca jest ograniczony; światło występuje tylko z dwóch stron. Wskazał na to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który obejmuje teren, na którym znajduje się przedmiot decyzji, uchwalony był w czasie przed podziałem tej nieruchomości. Stwierdził, że wobec powyższego być może wcześniej można było na tym terenie wznieść większy budynek, jednak w okolicznościach tej sprawy, przy takiej wielkości działki, jest to dziś niemożliwe. Uczestnik wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik P. K. stwierdził, że w pełni podziela stanowisko wcześniej wyrażone przez ojca i również wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego - decyzja Inspektora wojewódzkiego z dnia 26 marca 2025 r. i poprzedzająca ją decyzja PINB dla powiatu [...] z dnia 6 grudnia 2024 r., wydane w sprawie legalizacji rozbudowy o wiatrołap, o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm, budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr [...]. W tym wypadku przedmiotowa legalizacja nastąpiła w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, o którym mowa w art. 49f p.b. (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 418). Należy podkreślić, że z art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 19 września 2020 r. (patrz: art. 39 ustawy zmieniającej) jednoznacznie wynika możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 p.b. w stosunku do obiektów budowlanych, do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki. Dotyczy to również możliwości zastosowania trybu uproszczonego w postępowaniu legalizacyjnym, pomimo obowiązku stosowania przepisów dotychczasowych, a więc obowiązujących przed dniem 19 września 2020 r. (zob. szerzej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 432/21, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w niniejszej sprawie w odniesieniu do legalizowanej rozbudowy zastosowanie mógł znaleźć tryb z art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. (aktualnie: ), pomimo stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm.). Prowadzenie procedur legalizacyjnych w trybie zwykłym (na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. lub ewentualnie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) nie stanowi przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f p.b.). Pogląd przeciwny oznaczałby, że możliwość skorzystania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego z dobrodziejstwa uproszczonej procedury legalizacji uzależniona byłaby od tego, aby organ nadzoru nie wszczął przed 19 września 2020 r. postępowania legalizacyjnego. Tymczasem sama okoliczność prowadzenia bądź nieprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów Prawa budowlanego sprzed nowelizacji nie uzasadnia takiego różnicowania uprawnień podmiotów zainteresowanych korzystniejszą procedurą uproszczoną, bowiem w świetle art. 49f p.b. znaczenie ma wyłącznie fakt upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (patrz: tezy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 478/23, dostępny jw.). Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że zaskarżona decyzja (a finalnie również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji) odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji, w której w odpowiednich miejscach Sąd odniesie się również do poszczególnych zarzutów skargi. Istotą rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie była legalność wykonania rozbudowy (przybudówki w formie wiatrołapu) budynku mieszkalnego należącego do właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w S. przy ul. [...]. Przedmiotowy wiatrołap o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm ponad wszelką wątpliwość powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r., czego zresztą żadna ze storn postępowania nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. W aktach sprawy znajduje się odpowiednia dokumentacja, należycie omówiona przez organy nadzoru budowlanego, z której jednoznacznie wynika ten fakt i nie ma w tym miejscu potrzeby powielać ustaleń organów, w swej najistotniej części przedstawionych w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. To po pierwsze oznacza, że w niniejszej sprawie możliwe było zastosowanie trybu z art. 49f p.b. ze względu na art. 32 przywołanej ustawy zmieniającej. Po drugie, należy mieć jednocześnie na uwadze przepis art. 103 ust. 2 p.b., który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec niesporności tego, że wiatrołap powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadne było zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Niemniej jednak tryb uproszczony ma zawsze pierwszeństwo przed trybem zwykłym legalizacji. Przepis art. 49f ust. 1 p.b. stanowi, że w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 49f ust. 2 p.b., który stanowi o tym, że w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Poza tym dodać należy, że art. 53a ust. 2 p.b. stanowi, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może wystąpić do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Uproszczone postępowanie prowadzone jest zatem wyłącznie w tzw. trybie wnioskowym. Właściciele nieruchomości, na której usytuowana jest legalizowana rozbudowa, taki wniosek w dniu 7 października 2024 r. złożyli. W tym miejscu Sąd odniesie się do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności ograniczenia zakresu postępowania prowadzonego z urzędu wyłącznie do kwestii legalności rozbudowy istniejącego budynku o wiatrołap, podczas gdy postępowanie zostało pierwotnie wszczęte w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S.. Zgodnie z art. 53a ust. 1 p.b. postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale – a zatem również postępowanie legalizacyjne – wszczyna się z urzędu. Oczywiście, ja już wyżej to wyjaśniono – prowadzenie następnie legalizacji w trybie uproszczonego postępowanie legislacyjnego uruchamiane jest zaś wyłącznie na wniosek. Wykładnia językowa, jak i funkcjonalna art. 53a ust. 1 p.b. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że postępowania wskazane w tym przepisie, w tym postępowanie w takich sprawach, mogą być inicjowane wyłącznie na zasadzie oficjalności (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1357/22, dostępny jw.). Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w innym wyroku z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 441/22 (dostępnym jw.), skutkiem istnienia w systemie prawnym przepisu art. 53a ust. 1 p.b. jest brak możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony, a co za tym idzie brak możliwości załatwienia sprawy decyzją co do istoty. Zastrzegając, że w każdej sprawie decydujące są uwarunkowania wynikające z jej indywidualnych okoliczności, NSA stwierdził, że można przyjąć, że co do zasady, zarówno odmowa wszczęcia postępowania poprzez wydanie postanowienia opartego na art. 61a § 1 k.p.a., jak i przyjęcie, że podanie o wszczęcie postępowania powinno zostać załatwione w formie pisma informującego o niedopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, z ewentualnym uruchomieniem trybu przewidzianego w Dziale VIII k.p.a., nie narusza dyspozycji art. 53a ust. 1 p.b. W niniejszej sprawie, PINB dla powiatu [...] w piśmie z dnia 23 sierpnia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr ewid. [...]. Po zgromadzeniu zaś dokumentacji, w tym materiału kartograficznego z 1990 r., w piśmie z dnia 24 września 2024 r. organ I instancji zawiadomił strony o zmianie przedmiotu postępowania, wskazując, że będzie ono toczyło się w sprawie wiatrołapu o wymiarach w planie 190 cm x 320 cm, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w granicy z działką nr ewid. [...]. W piśmie tym Inspektor powiatowy wyjaśnił, że czyni to "z uwagi na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 26 listopada 1948 roku wraz z planem sytuacyjnym i rysunkami, pismo UMiG [...] z dnia 12 września 2024 roku, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia 28 czerwca 1999 roku zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nr ewidencyjny [...] wraz z projektem podziału, mapa z zasobów PODDiK z 1990 roku) i ustalony na jego podstawie stan faktyczny". Powyższe, w powiązaniu z ustaleniami wynikającymi z protokołu kontroli z dnia 22 sierpnia 2024 r. wskazującymi na to, że postępowanie w sprawie legalności otworu okiennego w ścianie spornego budynku toczyło się już przed PINB dla powiatu [...] pod sygn. [...] i zakończyło się decyzją z dnia 19 stycznia 2018 r. umarzającą to postępowanie w całości. Mając na uwadze powyższe poglądy prawne i okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że organ I instancji dostatecznie umotywował, dlaczego zmienia zakres prowadzonego z urzędu postępowania. Kwestia legalności okna usytuowanego w ścianie budynku w granicy z działką nr [...] została zakończona ostateczną decyzją PINB dla powiatu [...] z dnia 19 stycznia 2018 r. [...] umarzającą to postępowanie w całości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (teczka akt znak [...] została nadesłana przez organ nadzoru budowlanego na wezwanie Sądu). Było to tzw. umorzenie merytoryczne, wynikające z ustalenia, że lokalizacja przedmiotowego otworu okiennego jest zgodna z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę nr [...]/48 z dnia 26 listopada 1948 r. wydanym przez Starostwo Powiatowe [...] - Powiatowe Biuro Odbudowy z 1948 r. Dodać należy, że w postępowaniu tym brał udział ówczesny właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] - A. M., która zainicjowała postępowanie administracyjne w zakresie zbadania legalności przedmiotowego otworu okiennego w ścianie budynku na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w S.. Przedmiotowa decyzja jest ostateczna bowiem żadna ze stron postępowania nie wniosła od niej odwołania. Zdaniem Sądu, organ nadzoru budowlanego mógł w takiej sytuacji w drodze odpowiedniego zawiadomienia poinformować strony o zmianie zakresu prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie legalności budynku na działce nr [...] w S., bez konieczności wydania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w odpowiedniej (pozostałej) części. Powody takiego działania wynikają zaś z całokształtu okoliczności sprawy, z którymi mógł zapoznać się pełnomocnik skarżącego w toku postępowania, gdyż był o wszystkich czynnościach prawidłowo zawiadamiany przez organ I instancji. Sądowi z urzędu jest znany fakt, że występujący w postępowaniu administracyjnym pełnomocnik jest wyspecjalizowany w dziedzinie prawa budowlanego. Nie sposób uznać, że motywy zmiany zakresu postępowania legalizacyjnego pozostawały w tym względzie niejasne. Sąd wyjaśnia również, że w takich warunkach nie ma podstaw do uznania słuszności zarzutu strony, że skoro w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności otworów otworu okiennego w ścianie przedmiotowym budynku, znajdującej się w granicy z działką nr [...], to PINB dla powiatu [...] nie powinien zmieniać przedmiotu (zakresu) postępowania, lecz umorzyć postępowanie w tym zakresie, aby strona postępowania mogła zaskarżyć taką decyzję. Strona mogła bowiem zwalczać rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego w skardze od decyzji legalizacyjnej, podnosząc w tym zakresie odpowiednie zarzuty, jak to właśnie miało miejsce. Specyfika przedmiotowego postępowania, wskazująca na zaistnienie podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie uproszczonym, również przemawiała za tym, ze było dopuszczalne takie ograniczenie zakresu przedmiotowego postępowania, jak uczynił to Inspektor powiatowy w zawiadomieniu z dnia 23 sierpnia 2024 r. Najistotniejsze jest bowiem to, że wystąpienie skarżącego wywołało reakcję organu nadzoru budowlanego, a zastrzeżenia strony dotyczące procesu inwestycyjnego na działce sąsiedniej nie zostały zlekceważone (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2024 r. sygn. akt II OSK 2058/23, dostępny jw.). Inspektor powiatowy podjął działania i w toku czynności kontrolnych ustalił stan przedmiotowego obiektu – tak w zakresie spornego otworu okiennego w ścianie granicznej budynku, jak też jego rozbudowy o wiatrołap. Organ analizował zaistniałą sytuacją na terenie działki nr [...], również w aspekcie usytuowania otworu okiennego w ścianie w granicy z działką nr [...]. Trzeba również podkreślić, że organy nadzoru budowlanego nie są związane wnioskami składanymi przez zainteresowane podmioty. Przeciwnie, nadzór budowlany powinien podejmować czynności wymagające jego ingerencji z urzędu, stosownie do przypisanych mu w ustawie zadań (patrz: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 660/22, dostępny jw.). Co się tyczy podniesionej dopiero w skardze kwestii, że w momencie podziału nieruchomości gruntowej "sporna ściana z oknem" nie była jeszcze ocieplona styropianem, a prace te wykonano prawdopodobnie w 2008 r. niezgodnie z przepisami, jak też brak murków ogniowych, co stwarza zagrożenie dla mienia i życia właściciela nieruchomości oraz stwarza zagrożenie dla sąsiedniej nieruchomości, należy zauważyć, że kwestie realizacji robót dociepleniowych mogą być ewentualnie rozstrzygane w innym, odrębnym postępowaniu naprawczym, prowadzonym na podstawie art. 50 i art. 51 p.b. Przepis art. 50 ust. 1 p.b. wskazuje bowiem, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Postępowanie naprawcze prowadzone jest w innym reżimie prawnym niż postępowanie legalizacyjne, a tym bardziej postępowanie w trybie legalizacji uproszczonej. Poza tym, zagadanie legalności otworu okiennego w tejże ścianie granicznej (należy domniemywać, że już ocieplonej) było przedmiotem rozstrzygnięcia przez PINB dla powiatu [...] w sprawie znak [...] Z akt tej sprawy wynika, że skarżący dąży do zakwestionowania prawidłowości decyzji z dnia 19 stycznia 2018 r. poprzez inicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji (patrz: pismo Inspektora wojewódzkiego z dnia 9 maja 2025 r. znak [...]). Sąd nie zgadza się również z tym, że podnoszona nieprawidłowość organu odwoławczego w zakresie braku wskazania trybu, w jakim wezwano właścicieli w dniu 29 stycznia 2025 r. do "uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej" świadczy o istotnej wadliwości w zakresie naruszenia art. 136 § 1 k.p.a., a także wypełnienia obowiązków z art.10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. Zdaniem Sądu, z całokształtu okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że organ II instancji, działając w graniach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a., wyjaśnił kwestie wzmiankowane wcześniej w ekspertyzę z listopada 2024 r. sporządzonej przez P. G.. W ekspertyzie tej odniesiono się do kwestii instalacji elektrycznej w zakresie jej sprawności technicznej i funkcjonowania. Natomiast szczegółowo zagadnienie dotyczące stanu instalacji elektrycznej zostało przedstawione w ocenie instalacji elektrycznej sporządzonej w lutym 2025 r. przez A. K. (nr upr. [...]). Z powyższego wynika, że stan techniczny instalacji w wiatrołapie nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników oraz nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo eksploatacji, pod warunkiem jej prawidłowego użytkowania. Zdaniem Sądu, organ II instancji był uprawniony na etapie odwoławczym do uzupełniającego wyjaśnienia tejże kwestii. Brak powołania się na przepis art. 136 k.p.a. nie ma tu większego znaczenia. Istotne jest natomiast to, że z uwagi na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo). Istotnie, w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., jednakże nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy (jak tego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie można również w sposób bezwzględny uznać istotności naruszenia art. 81 k.p.a. co do kwestii wypowiedzenia się przez stronę co do powyższego dowodu. Przede wszystkim strona już na etapie postępowania pierwszej instancji mogła zapoznać się z treścią ekspertyzy technicznej z listopada 2024 r., w której omówiono również kwestie instalacji elektrycznej wiatrołapu. Pełnomocnik strony przed rozstrzygnięciem sprawy przez Inspektora powiatowego został bowiem zawiadomiony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zgromadzeniu materiału dowodowego (pismo z dnia 25 listopada 2024 r.), a mimo to nie wypowiedział się w przedmiocie tej ekspertyzy i poruszonych w niej zagadnień, jak też jej ewentualnych braków co do kwestii związanych z instalacją elektryczną czy też z zagadnieniami dotyczącymi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w której znajduje się sporny otwór okienny. W istocie skarżący nie sygnalizował w toku postępowania żadnych zastrzeżeń dotyczących samego wiatrołapu, tj. rozbudowy, w stosunku do której prowadzone było postępowanie legalizacyjne. Uzupełniona na etapie odwoławczym ekspertyza w zakresie instalacji elektrycznej niczego nie zmieniała w ocenie przedmiotowej kwestii. Zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. może uzasadniać uchylenie zaskarżonego aktu, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym jest zatem ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadnia wzruszenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. (patrz np. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 119/24, 27 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 329/22 i 27 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 5606/21, dostępne jw.). Z tych wszystkich powodów Sąd nie doszukał się po stronie organu II instancji istotnego naruszenia przepisów art. 10, art. 81 i art. 107 oraz art. 136 k.p.a. Każdemu rozstrzygnięciu organu administracyjnego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z podstawowych przepisów postępowania, jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). W takich okolicznościach organ II instancji prawidłowo stwierdził, że warunki uproszczonej legalizacji zostały spełnione, a mając na uwadze treść art. 49i ust. 1 pkt 1 p.b. należało orzec o legalizacji przedmiotowego wiatrołapu, gdyż dokumenty legalizacyjne są kompletne (przesłanka z art. 49h ust. 1 pkt 1 p.b.). Z ekspertyzy technicznej (sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane), o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3 p.b., wynika, że stan techniczny obiektu jest dobry i nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na jego bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (przesłanka z art. 49h ust. 1 pkt 2 p.b.). Organ zasadnie wyjaśnił również, że w "procedurze uproszczonej legalizacji" organ bada jedynie kompletność przedłożonych dokumentów, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego oraz ekspertyzy technicznej, natomiast "wszelkie kwestie dotyczące naruszenia własności nie mogą stanowić podstawy postępowania administracyjnego prowadzonego z ramienia PINB". Mając na uwadze powyższe podstawowe zasady i szczegółowe reguły postępowania administracyjnego, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego podjęły zasadne czynności procesowe i zgromadziły odpowiedni materiał dowodowy. Finalne rozstrzygnięcie organu II instancji, jak też uzasadnienie decyzji sprostało podstawowym wymaganiom wynikającym z powyżej przywołanych przepisów postępowania. W tym wypadku chodziło o poczynienie pełnych ustaleń faktycznych i poddanie ich następnie odpowiednej ocenie prawnej (subsumcji) z perspektywy przepisów ustawy Prawo budowlane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym. W sprawie nie miało również miejsca naruszenie przywołanych przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI