IV SA/Po 411/22

IV SA/Po 411/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 6 ust. 2, art. 62 ust. 1, art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, art. 71 ust. 1, art. 77 ust. 1,  art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 2-3,
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2022 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania K. W. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta P. (dalej jako "Prezydent" lub "organ I instancji"), z dnia 08 grudnia 2016 r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu punktu kruszenia gruzu na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] w P. (dalej jako "decyzja środowiskowa"), wydanej na wniosek P. L. (dalej też jako "Wnioskodawca"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., w skrócie "k.p.a.") utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją środowiskową z dnia 08 grudnia 2016 r., Prezydent określił środowiskowe uwarunkowania dla wyżej opisanego planowanego przedsięwzięcia. Decyzja środowiskowa wydana została na wniosek P. L. z dnia 13 czerwca 2013 r. SKO decyzją z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej jako "WSA w Poznaniu"), uwzględniając skargę K. W., wyrokiem z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1116/17 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 28 sierpnia 2017 r. ([...]). Sąd uznał, że SKO uchyliło się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz nie odniosło się wyczerpująco do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. W takiej sytuacji Sąd uznał, że niemożliwe stało odniesienie się do kwestii zasadności poszczególnych zarzutów podnoszonych w skardze. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę SKO merytorycznie rozpozna sprawę, oceniając także prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, w szczególności ocenę raportu, a następnie – w zależności od wyników tej oceny – podejmie rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając. SKO winno mieć również na uwadze, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dowodem prywatnym, który podlega ocenie jak każdy inny dowód, to posiada jednak szczególną moc dowodową, która wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Podważenie ustaleń raportu co do zasady wymaga przedstawienia równie kompleksowej analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu. Organ co do zasady nie dysponuje zaś odpowiednią wiedzą specjalistyczną, by móc w pełni ocenić wszystkie aspekty raportu. Jeśli w ocenie organu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera braki, to obowiązkiem tegoż organu jest wezwanie strony do ich usunięcia wraz ze wskazaniem zakresu tego usunięcia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO decyzją z dnia 24 kwietnia 2019 r. ([...]), uchyliło decyzję Prezydenta z dnia 08 grudnia 2016 r. ([...]) i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że po zwróceniu przez Sąd akt sprawy Wnioskodawca pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. wniósł dodatkowe wyjaśnienia, w tym odniósł się do zarzutu dotyczącego błędnego oznaczenia średnicy kolektora wydechowego. Pismem z 25 lutego 2019 r. SKO wezwało Wnioskodawcę do dostarczenia uporządkowanego, spiętego i ponumerowanego Raportu zawierającego wszystkie uzupełnienia, które były przekładane organom administracji publicznej. SKO wskazało, że przedłożony Raport winien zawierać całościowe podsumowanie, obejmujące wszelkie jego uzupełnienia. W odpowiedzi Wnioskodawca przedłożył oryginał raportu oddziaływania na środowisko wraz z uzupełnieniami. Na tym etapie uwagi do sprawy pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. wniosła Skarżąca.
SKO wyjaśniło ponadto, że postanowieniem z dnia 08 lipca 2016 r. ([...]), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 05 stycznia 2016 r. ([...]), odmawiające dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym na prawach strony Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w L. (dalej jako "Stowarzyszenie"). Oba postanowienia zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 787/16. Wyrok ten został zaskarżony kasacyjnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 09 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1294/17, oddalił skargę kasacyjną.
SKO wskazało, że z wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 787/16 wynika, iż wystąpienie przez Stowarzyszenie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań znajdowało uzasadnienie w celu statutowym Stowarzyszenia.
Organ II instancji podniósł, że przedmiotowe postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest "postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa" w rozumieniu ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm., w skrócie: "u.u.i.ś.") – o czym przesądził organ I instancji stwierdzając obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zatem skutki decyzji zapadłych w tym postępowaniu mogą wpływać na sytuację nie tylko stron postępowania, ale także innych podmiotów i otoczenia, co z kolei aktualizuje potrzebę ochrony interesu społecznego. Fakt, iż w kontrolowanej sprawie powołany art. 44 u.u.i.ś. nie znajdował zastosowania nie zmienia oceny, że w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, udział zainteresowanej społeczności jest wartością przez ustawodawcę co do zasady pożądaną.
Mając to na uwadze SKO uznało, że zaskarżona decyzja Prezydenta nie może się ostać ze względu na potrzebę ponownego ustalenia kręgu stron prowadzonego postępowania. SKO wyjaśniło, że nie mogło wskazanej wady sanować na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji winien zatem wziąć pod uwagę zalecenia Sądu wyrażone w wyroku z 26 stycznia 2017 r. sygn. IV SA/Po 787/16 i ustalić ponownie krąg stron prowadzonego postępowania. Ponadto Prezydent winien uwzględnić, że w niniejszej sprawie został złożony kontrraport środowiskowy, który podważa przedłożony przez Skarżącego raport. SKO podniosło, że w związku z powyższym wydaje się, iż Wnioskodawca winien przedłożyć nowy raport środowiskowy, który uwzględniłby wszelkie uwagi przedstawione przez sprzeciwiających się planowanej inwestycji.
W wyniku rozpoznania sprzeciwu wniesionego przez Wnioskodawcę, WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 04 września 2019 r., sygn. akt II SA/Po 458/19, uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 24 kwietnia 2019 r., ([...]). Sąd uznał, że SKO nie wykazało w swojej decyzji, by zaistniały podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim nie wykazano, do czego zobowiązywał wyrok wydany w sprawie IV SA/Po 1116/17, iż organ II instancji dokonał merytorycznej oceny materiału dowodowego sprawy, czego konsekwencją powinno być precyzyjne wypunktowanie, w jakim zakresie i z jakich przyczyn materiał dowodowy stanowiący podstawę podjętej przez organ I instancji decyzji budzi wątpliwości.
Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności ustalić, kiedy Stowarzyszenie rozpoczęło swoją działalność statutową oraz czy ma prawo brać udział w przedmiotowym postępowaniu. W zależności od ustaleń w tym zakresie, SKO albo zwróci się do organu I instancji o pilne rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie – na podstawie art. 44 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. (i w takiej sytuacji poczeka na wynik tego postępowania), albo przystąpi do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, rozważając możliwość uzupełnienia materiału dowodowego poprzez zwrócenie się do organów opiniujących i uzgadniających o ocenę, czy przedłożona przez sprzeciwiających się inwestycji dokumentacja ma wpływ na ocenę raportu przedłożonego przez Wnioskodawcę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r. ([...]), uchyliło decyzję Prezydenta z dnia 08 grudnia 2016 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO w pierwszej kolejności wskazało na zmiany w przepisach prawa materialnego, jakie miały miejsce począwszy od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. Przedstawiając treść przepisów w wersjach objętych tymi zmianami SKO uznało, że zmiany te mają istotny wpływ na ocenę materiału dowodowego przedmiotowej sprawy.
Organ II instancji ponadto podkreślił, że w toku kolejnych uzupełnień Raportu przez Wnioskodawcę, jego finalna wersja nie została zaopiniowana przez organy opiniujące – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej jako "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej jako "PPIS"). To z kolei stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. Zdaniem SKO, organ I instancji powinien także przedłożyć organom opiniującym dokumenty przedłożone przez sprzeciwiających się inwestycji celem przeprowadzenia przez te organy oceny, czy dokumentacja ta ma wpływ na ocenę Raportu i jego uzupełnienia złożonego przez Wnioskodawcę.
W zakresie oceny statusu Stowarzyszenia, SKO wskazało, że postępowanie w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wszczęte na wniosek z dnia 13 czerwca 2013 r. Zatem Stowarzyszenie mogło być dopuszczone do udziału w postępowaniu, jeżeli prowadziło działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez co najmniej 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania. Z doręczonego w dniu 24 grudnia 2019 r. pisma wynika jednak, że Stowarzyszenie zostało utworzone 03 listopada 2014 r., a Starosta P. przyjął zgłoszenie o jego utworzeniu 04 listopada 2014 r., a zatem już w toku postępowania przed organem I instancji. W konsekwencji uznać należy, iż wymóg z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie został spełniony, wobec czego Stowarzyszenie nie może uczestniczyć w niniejszym postępowaniu na prawach strony.
Sprzeciw od opisanej decyzji SKO z dnia 30 czerwca 2020 r. wniósł Wnioskodawca, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu sprzeciwu Wnioskodawca podniósł, że organy opiniujące były informowane przez Prezydenta przed wydaniem decyzji o wszystkich uzupełnieniach Raportu. RDOŚ oraz PPIS miały zatem możliwość zapoznania się z ostateczną wersją Raportu. Organy te nie przedstawiły żadnych uwag. Zdaniem Wnioskodawcy SKO mając wątpliwości co do zgodności Raportu z przepisami, mogło zwrócić się do organów opiniujących.
WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po 689/20 oddalił sprzeciw. Oddalając sprzeciw WSA w Poznaniu podzielił stanowisko organu, że czynności wyjaśniające, które należy podjąć w tej sprawie, przekraczają zakres dopuszczony art. 136 k.p.a. Tym samym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Skargą kasacyjna na powyższy wyrok wniósł Wnioskodawca. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4891/21 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2020 r. ([...]).
NSA uznał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.u.i.ś., do spraw wszczętych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że w tej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy dotychczasowe, ponieważ przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie tylko wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale również przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast dla zastosowania przepisów dotychczasowych złożenie raportu nie było wymagane (chociaż w tej sprawie to nastąpiło), ponieważ wystarczające było wydanie przez właściwy organ postanowienia określającego zakres raportu. Bez znaczenia była również możliwość dokonania wyboru reżimu prawnego wynikająca z art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej. To bowiem skarżący dysponował prawem wystąpienia z wnioskiem o zastosowanie w tej sprawie przepisów nowych i organ I instancji nie musiał kierować do strony żadnego wezwania w tym zakresie.
Ponadto NSA stwierdził, że co do zasady nie przeprowadza się ponownego uzgodnienia lub opiniowania raportu, chyba, że zmiany raportu są na tyle istotne, że wymagają ponownego współdziałania. Konieczne jest natomiast przesłanie dodatkowych, złożonych przez stronę dokumentów organom współdziałającym, ponieważ jako organy wyspecjalizowane mogą wyrazić swoje w stanowisko w sprawie, w tym w zakresie "istotności" zmian i konieczności przeprowadzenia procedury w trybie art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.. W tej sprawie nie jest kwestionowane, że uzupełnienia raportu i wyjaśnienia skarżącego były przedstawiane organom współdziałającym, które nie wniosły do tych dokumentów żadnych uwag.
W ocenie NSA istota sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a WSA w Poznaniu nie miał podstaw do oddalenia sprzeciwu skarżącego, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta z 08 grudnia 2016 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 25 kwietnia 2022 r. – SKO uznało że odwołanie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem SKO w niniejszej sprawie organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie wymagane przepisami ustawy środowiskowej okoliczności i jednocześnie nie zaszły negatywne przesłanki wydania decyzji. Przede wszystkim SKO stwierdziło, że raport spełnia wymogi, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2017 r. Przepis ten ma zastosowanie w uprzednim brzmieniu do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1936zpóźn. zm.).
Organ II instancji stwierdził, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport złożony w niniejszym postępowaniu ocenia oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W toku sprawy, zdaniem SKO, nie pojawiły się żadne argumenty uprawdopodobniające oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które nie zostałoby uwzględnione w raporcie lub jego uzupełnieniach i wyjaśnione w toku sprawy. Organ I instancji nie miał żadnych uzasadnionych podstaw, by podważać opinię specjalistów wyrażoną w raporcie, ani uzgodnień RDOŚ oraz stanowisk organu opiniującego, nawet w obliczu sprzeciwu innych uczestników postępowania dla planowanego przedsięwzięcia.
SKO podkreśliło, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w toku postępowania podlegał uzupełnieniom i wyjaśnieniom. Raport w celu dokonania uzgodnień i wyrażenia opinii był przesyłany do RDOŚ oraz PPIS. Organy te pozytywnie uzgodniły i zaopiniowały w zakresie swoich kompetencji warunki realizacji przedsięwzięcia.
Organ II instancji stwierdził, żeby zakres raportu i jego treść nie pozwalały organowi I instancji i organom uzgadniającemu i opiniującemu na prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten pozwolił organom uzgadniająco-opiniującym na wydanie uzgodnienia i opinii, a organowi pierwszej instancji na podjęcie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla tego przedsięwzięcia.
SKO zwróciło uwagę, że w odwołaniu od decyzji z dnia 08 grudnia 2016 r. ([...]) Skarżąca nie zarzuciła organowi I instancji naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania. Zarzuty sformułowała dopiero w skardze na decyzję SKO z dnia 28 sierpnia 2017 r. ([...]).
W ocenie SKO, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. SKO nie zgadza się z tym, że modyfikacja godzin pracy kruszarki, wskazanie innego producenta kruszarki bądź szczegółowe doprecyzowanie modeli urządzenia obsługującego kruszarkę skutkuje brakiem możliwości wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia. Modyfikacje te były uwzględniane przez organy współdziałające (postanowienie PPIS z dnia 17 sierpnia 2016 r.; postanowienie RDOŚ z dnia 09 września 2016 r.). W przypadku doprecyzowania modelu urządzenia obsługującego kruszarkę należy uznać to za nieistotną zmianę, na co wskazywał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 czerwca 2021 r. (III OSK 4891/21).
W kwestii opinii i ekspertyz przedkładanych przez Skarżącą, SKO stwierdziło, że fachowe organy współdziałające tj. PPIS oraz RDOŚ nie wskazały aby postanowienia raportu zostały skutecznie podważone w tych stanowiskach. W tym zakresie SKO polegało na stanowisku organów wyspecjalizowanych posiadających szczególną wiedzę merytoryczną co do kwestii będących przedmiotem postępowania. Biorąc pod uwagę ilość dowodów zgromadzonych w toku postępowania, pozytywne uzgodnienie i zaopiniowanie realizacji przedsięwzięcia przez fachowe organy współdziałające powinno mieć dla organów orzekających w sprawie pierwszorzędne znaczenie.
SKO, za niezasadny uznało również zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 28, art. 77 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca wskazała na osoby, które jej zdaniem niesłusznie nie zostały uznane za strony postępowania w związku z czym naruszono zasadę czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca wniosła zarzut naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu w imieniu innych osób, jednocześnie nie wskazując jakich ewentualnie czynności w toku postępowania te osoby nie podjęły, na skutek niewzięcia czynnego udziału w postępowaniu.
W ocenie SKO również zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. jest nieprawidłowy, w kontekście wielkokrotnych uzgodnień i opinii wydawanych przez organy współdziałające. Także w kontekście stanowiska NSA w wyroku z dnia 15 czerwca 2021 r. (III OSK 4891/21) SKO stwierdziło, że uzupełnianie materiału dowodowego nie jest na tym etapie postępowania konieczne.
W postępowaniu SKO nie stwierdziło uchybień raportu, zwłaszcza biorąc pod uwagę opinie PPIS oraz uzgodnienia RDOŚ. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewniał możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organ podawał do publicznej wiadomości społeczeństwu wymagane informacje. Organ informował także o złożonych w sprawie uzgodnieniach i opiniach. Zatem organ pierwszej instancji dopełnił wymogów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu poprzez publiczne ogłaszanie informacji o dokonanych czynnościach. W toku całego postępowania stronom i społeczeństwu zapewniono udział w przedmiotowym postępowaniu, informując o prowadzonym postępowaniu a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz o możliwości składania uwag i wniosków a także o wydaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
SKO nie stwierdziło również uchybień organu I instancji w zakresie dokonanych uzgodnień - cały bowiem raport wraz z uzupełnieniami i wyjaśnieniami podlegał analizie zarówno właściwego RDOŚ, jak również PPIS, którzy wydali odpowiednie uzgodnienia i opinie. O prawidłowym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko można mówić, gdy organ poddał ocenie sporządzany raport o oddziaływaniu na środowisko, dokonał prawidłowo przeprowadzonych konsultacji z innymi organami i przeprowadził całą procedurę postępowania z udziałem społeczeństwa. Zdaniem SKO wszystkie te warunki zostały przez organ I instancji spełnione, a postępowanie w tym zakresie prawidłowo przeprowadzone.
Zdaniem SKO, zbadał on sprawę pod kątem nie tylko podniesionych zarzutów, ale zbadał cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń i wyników z obowiązującym prawem. Organ II instancji wskazał jednocześnie, że organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko i wykonując obowiązek ustawowy zwracał się do organów mających wiedzę specjalistyczną, odpowiednią dla właściwości rzeczowej danego organu i dokonując własnej oceny i końcowego uzasadnienia swojego stanowiska z tej wiedzy korzysta i posiłkuje się nią. Zdaniem SKO, uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały oparte na wynikach przeprowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wyjaśnione w uzasadnieniu. W zaskarżonej decyzji zawarto zalecenia organów i dokonano ich analizy oraz implementacji do decyzji.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika r.pr. P. C., wniosła o uchylenie obu decyzji.
W ocenie Skarżącej zarówno organ I, jak i organ II instancji dopuściły się uchybienia w postaci braku należytego wyjaśnienia sprawy wskutek rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący. Doszło tym samym do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przy czym naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Naruszenie przepisów postępowania nastąpiło w związku z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, wbrew twierdzeniom SKO nie nastąpiło prawidłowe przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przez Prezydenta Miasta P., albowiem organy współdziałające, tj. RDOŚ oraz PPIS nigdy nie odniosły się do finalnej wersji Raportu o odziaływaniu na środowisko, która powstała dopiero po wyjaśnieniach i uzupełnieniach Wnioskodawcy. Dodatkowo podniósł, że SKO w sposób bezrefleksyjny, bez wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, przyjęło (w ślad za przytoczonym w uzasadnieniu fragmentem wyroku NSA), że wszelkie wyjaśnienia i uzupełnienia wnioskodawcy miały charakter nieistotny, co zwolnić miało rzekomo Prezydenta z obowiązku ponownego uzgodnienia lub opiniowania Raportu. Tymczasem o ile, w sposób oczywisty, co podkreśla pełnomocnika skarżącej, zgadza się ze stanowiskiem NSA, iż modyfikacja godzin pracy kruszarki, wskazanie innego producenta kruszarki bądź doprecyzowanie modelu urządzeń obsługujących, same w sobie nie stanowią zmiany istotnej, o tyle wyjaśnienia i uzupełnienia dotyczące zakresu ochrony przed hałasem, emisją odpadów, emisją zanieczyszczeń związanych z eksploatacją instalacji, skutkują istotną zmianą zakresu całego przedsięwzięcia.
Pełnomocnik skarżącej podkreśla także, że skoro organy współdziałające nie miały możliwości zajęcia stanowiska wobec finalnej wersji Raportu (a tylko ta wersja ma charakter kompleksowy, odnosi się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazuje czy zamierzona inwestycja mieści się w obowiązujących standardach środowiska), nie sposób uznać za zasługujący na uwzględnienie wniosek SKO jakoby ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzona została przez Prezydenta w sposób prawidłowy.
W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje stanowisko. Jednocześnie , na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 września 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pakt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późna. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a., które skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.
W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji w niezbędnym zakresie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy konieczny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia.
Na wstępie
Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie – w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby.
Jak wskazał NSA w wyroku z 25 maja 2022 r., II OSK 1545/19, w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania.
W wyroku z 24 maja 2022 r., III OSK 1314/21, NSA wskazał zaś, że moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów sprawia, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 p.p.s.a. polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4891/21 uchylił wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po 689/20 oddalający sprzeciw i zaskarżoną decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2020 r. ([...]).
NSA uznał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.u.i.ś., do spraw wszczętych na podstawie przepisów sprzed nowelizacji, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że w tej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy dotychczasowe, ponieważ przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie tylko wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale również przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast dla zastosowania przepisów dotychczasowych złożenie raportu nie było wymagane (chociaż w tej sprawie to nastąpiło), ponieważ wystarczające było wydanie przez właściwy organ postanowienia określającego zakres raportu. Bez znaczenia była również możliwość dokonania wyboru reżimu prawnego wynikająca z art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej. To bowiem skarżący dysponował prawem wystąpienia z wnioskiem o zastosowanie w tej sprawie przepisów nowych i organ I instancji nie musiał kierować do strony żadnego wezwania w tym zakresie.
Ponadto NSA stwierdził, że co do zasady nie przeprowadza się ponownego uzgodnienia lub opiniowania raportu, chyba, że zmiany raportu są na tyle istotne, że wymagają ponownego współdziałania. Konieczne jest natomiast przesłanie dodatkowych, złożonych przez stronę dokumentów organom współdziałającym, ponieważ jako organy wyspecjalizowane mogą wyrazić swoje w stanowisko w sprawie, w tym w zakresie "istotności" zmian i konieczności przeprowadzenia procedury w trybie art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. W tej sprawie nie jest kwestionowane, że uzupełnienia raportu i wyjaśnienia skarżącego były przedstawiane organom współdziałającym, które nie wniosły do tych dokumentów żadnych uwag.
W ocenie NSA istota sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a WSA w Poznaniu nie miał podstaw do oddalenia sprzeciwu skarżącego, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko( Dz. U. z 2016 r. poz.335 ze zm. r., poz. 1029, dalej: ustawa ooś).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 696/09 oraz z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 988/09, CBOSA).
Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy ooś).
Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ooś rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Z kolei w myśl art. 62 ust. 1 ustawy ooś w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko m.in. określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu.
Ponadto, jak stanowi art. 77 ust. 1a ustawy ooś, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia i zasięga opinii wskazanych tam organów. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy).
Następnie zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy ooś, który jednoznacznie stanowi, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy ooś).
Należy mieć na uwadze, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone jej przepisami.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą, mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia, co nie oznacza eliminacji szkodliwości.
Stąd, nawet powodowanie przez przyszłą inwestycję negatywnego wpływu, nie oznacza braku możliwości ustalenia środowiskowych uwarunkowań.
Skład orzekający podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z 20 grudnia 2013 r. w sprawie II OSK 1620/12 (CBOSA), że " celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie ".
Za organem, warta zaakcentowania jest także okoliczność, iż z o.o.ś. wynika precyzyjnie określony, zamknięty katalog okoliczności uzasadniających wydanie decyzji odmownej.
Mianowicie, wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można jedynie w razie wystąpienia niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy ooś); odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy ooś), co wynika z wiążącego charakteru uzgodnienia; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym, niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy ooś), może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy ooś), jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpłynie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy ooś); jeżeli z przeprowadzonego postępowania wynikać będzie niemożliwe do zlikwidowania czy zminimalizowania do poziomu dopuszczalnych emisji, negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko.
Odnosząc powyższe regulacje do prawidłowo ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych należy stwierdzić, że nie zaistniały warunki do odmowy.
Zasadnym jest wskazanie, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in.: opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (lit. a.) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (lit. b.) - wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5); określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt 6); porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy ooś, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami (pkt 6a) oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu z uwzględnieniem informacji, o których mowa wyżej w pkt 6 i 6a (pkt 7). Ponadto raport zawsze powinien zawierać źródła informacji stanowiące podstawę do jego sporządzenia (art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy ooś).
W aktach sprawy znajduje się raport o oddziaływaniu na środowisko dotyczący przedmiotowego przedsięwzięcia.
Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie określenia warunków środowiskowych raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowi podstawowy dowód w sprawie, gdyż w postępowaniu tym wymagana jest wiedza specjalistyczna. Z tego względu taki raport ma charakter specjalistycznego opracowania uwzględniającego aktualny stan prawny w zakresie jego wymagań formalnych, a autor takiego opracowania - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym - powinien posiadać wiedzę specjalistyczną (por. wyrok NSA z 2 października 2008 r., sygn. II OSK 1113/07, CBOSA). Z punktu widzenia zasad postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raport jest dokumentem prywatnym. Jakkolwiek raport nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a. to jest to dokument, który posiada szczególną moc dowodową, która wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia. Raport jako dowód podlega ocenie na zasadach określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 81 K.p.a. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Natomiast, jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W rozpatrywanej sprawie przekazane w odpowiedzi na wezwania dodatkowe informacje i wyjaśnienia posłużyły do przeprowadzenia szczegółowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz pozwoliły na doprecyzowanie niektórych warunków realizacji przedsięwzięcia zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zasadnie zatem organ II instancji uznał, że raport ooś spełnia ustawowe wymogi i może stanowić podstawę orzekania w sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym bardziej nie jest możliwe stwierdzenie, o konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
Sąd nie podzielił zawartego w skardze stanowiska skarżącej, odnośnie uzupełnień raportu i konieczności z uwagi na ich istotny charakter przedstawienia organom współdziałającym finalnej uzupełnionej treści raportu. W tej kwestii wypowiedział, się NSA w wyroku z 15 czerwca 2016 r. uznając, ze istota sprawy jest rozstrzygnięta i nie ma konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ pierwszej instancji.
W tej sprawie nie jest kwestionowane, że uzupełnienia raportu i wyjaśnienia były przedstawiane organom współdziałającym, które nie wniosły do tych dokumentów żadnych uwag.
W tym miejscu wskazać należy, że ze szczególnego charakteru prawnego raportu wynika, ograniczony zakres możliwego badania raportu zarówno przez organ jak i przez sąd administracyjny. Jeżeli bowiem w danej sprawie złożony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji dokonał oceny, że jest on zupełny, zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1048/16, CBOSA).
Organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzać takich dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia (tzw. kontrraportu), sporządzonego przez specjalistów dysponujących tak fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. II OSK 844/16, CBOSA). Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny (tak NSA w wyroku z 29 stycznia 2019 r., II OSK 595/17, CBOSA).
W tej sprawie na etapie postępowania administracyjnego prawidłowo przyjęto, że materiał dowodowy obejmujący uzupełniony raport jest zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, a istota sprawy na co wskazał NSA w wyroku z dnia 15 czerwca 2021 r. (III OSK 489/21) została dostatecznie wyjaśniona.
Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się opracowania dostarczone przez skarżącą, które następnie były wyjaśniane i przedstawiane uprawnionym organom posiadającym odpowiednią wiedzę specjalistyczna, jednak w ocenie tych organów nie podważyły one jego treści w stopniu dyskwalifikującym jego użyteczność dla postępowania.
W ocenie Sądu organ postąpił zgodnie z wypracowanymi w orzecznictwie kryteriami, a także ze wskazaniami NSA, a zarzuty podniesione w skardze w tym zakresie są niezasadne.
Należy ponadto wskazać, że organ w wyczerpujący sposób odniósł się do zarzutów przedstawionych w postępowaniu odwoławczym, a Sąd uznał, że tezy tam przedstawione są spójne, logiczne i zbieżne z materiałem dowodowym.
Odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań w kształcie określonym we wniosku – jak już wyżej sygnalizowano - może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie ooś, wyżej wymienionych. Tym samym, jeśli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wydania pozytywnej decyzji, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w ocenianym postępowaniu. Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji również nie stwierdził wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji odmownej.
W rezultacie należało stwierdzić, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji prowadzone było z zachowaniem procedury administracyjnej, jak i w zgodzie z przepisami prawa materialnego i wskazaniami NSA. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport z jego uzupełnieniami. Organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej weryfikacji raportu, a z faktu, iż oceniły go pozytywnie, przyjmując jako dowód przemawiający za określeniem uwarunkowań przyjętych w decyzji, nie można wyprowadzić wniosku, iż taka ocena narusza obowiązek wynikający z art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 P.p.s.a. oddalając skargę w całości.