IV SA/PO 405/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych, stwierdzając istotne naruszenia procedury i potrzebę ponownego wyjaśnienia zakresu prac.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych przy budynku mieszkalnym. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłowe powiększenie okna i naruszenie przepisów technicznych. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w szczególności niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, dotyczące zakresu prac ociepleniowych oraz sposobu powiększenia otworu okiennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego powiększenia okna, naruszenia przepisów technicznych oraz braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano na niejasności w dokumentacji dotyczącej zakresu prac ociepleniowych i ewentualnego wykonania ogrodzenia, a także na niepełne wyjaśnienie kwestii powiększenia otworu okiennego, w szczególności jego ewentualnego poszerzenia w bok. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, są chybione, gdyż nie pozostają w związku z zakresem przedmiotowym postępowania. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na niejasności w dokumentacji dotyczące prac ociepleniowych oraz na niepełne wyjaśnienie kwestii powiększenia otworu okiennego, w tym jego ewentualnego poszerzenia w bok. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową ocenę legalności robót.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 84 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 84a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
rozporządzenie MI art. 217 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie MI art. 235 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 15 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy nadzoru budowlanego, w szczególności poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego dotyczącego zakresu prac budowlanych oraz sposobu powiększenia otworu okiennego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, które Sąd uznał za chybione ze względu na rzeczowy niezwiązek z zakresem postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego temu obowiązkowi nie uczyniły w pełni zadość. Nie wyjaśniając kategorycznie tej kwestii, organy dopuściły się nie tylko istotnego naruszenia ww. przepisów postępowania, ale także ogólnej zasady przekonywania (art. 9 k.p.a.). Przedwczesnym byłoby odnoszenie się przez Sąd do zawartych skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Józef Maleszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia procedury administracyjnej w sprawach nadzoru budowlanego, obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, znaczenie dokładnych ustaleń faktycznych dla rozstrzygnięcia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; nie stanowi przełomowej wykładni prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych, gdzie błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna ocena organu mogłaby być trafna. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Błędy proceduralne w nadzorze budowlanym: Sąd uchyla decyzję z powodu niepełnych ustaleń faktycznych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 405/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski Maciej Busz /przewodniczący/ Tomasz Grossmann /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 10 maja 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] marca 2022 r. nr [...] o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w M. (gmina M.) do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżona decyzja WWINB zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W związku z pismem A. W. z [...] sierpnia 2021 r. dotyczącym "prowadzonych prac modernizacyjnych" budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") przeprowadził kontrolę legalności robót. W protokole z tej czynności odnotowano m.in., że na nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej segment lewy, zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z [...] r. nr [...] W kwietniu 2021 r. współwłaściciele obiektu, T. i S. B. (dalej: "Inwestorzy"), rozpoczęli wykonywanie remontu przy tym budynku, którego zakres przedstawiono w załączonym do protokołu piśmie. W szczególności zostały wykonane roboty budowlane polegające na zwiększeniu w dół istniejącego otworu okiennego oraz zamontowaniu w nim nowej, większej stolarki okiennej. Ponadto został wyprowadzony na zewnątrz przewód elektryczny z wewnętrznej instalacji budynku w celu zamontowania na zewnątrz budynku oświetlenia. Roboty budowlane były wykonywane pod nadzorem inż. M. P., posiadającej uprawnienia budowlane. Opisany stan faktyczny został zobrazowany przez PINB w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli. Ze wspomnianego załącznika do protokołu (tj. pisma M. P. z [...] kwietnia 2021 r. zatytułowanego "Remont budynku bliźniaczego 1-nej części – lewej strony przy ul. [...]. Zakres robót i ocena techniczna wykonanych robót") wynika, że roboty budowlane obejmowały: 1) montaż instalacji gazowej (pozwolenie na budowę); 2) wymianę grzejników; 3) ocieplenie dachu; 4) wymianę rynien i rur spustowych; 5) wymianę schodów drewnianych i poręczy; 6) "wymianę częściowej instalacji elektrycznej i osprzętu"; 7) montaż kuchni (z zaznaczeniem, iż "[...] z uwagi na ciemną kuchnię należy zaproponować przedłużenie okna do podłogi oraz założyć porte fenetre"); 8) ocieplenie budyniu oraz jego fundamentów; 9) wymianę stolarki okiennej wraz z powiększeniem w dół jednego z okien bez zmiany szerokości istniejącego nadproża. Po uprzednim zawiadomieniu z [...] grudnia 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych przy przedmiotowym budynku, PINB – przywołaną na wstępie decyzją z 10 marca 2022 r. – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.b.") orzekł, że "odstępuje od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w M., gm. M., do stanu zgodnego z prawem". W odwołaniu od tej decyzji, A. W. (dalej jako "Skarżący") – właściciel sąsiedniej działki nr [...] – podkreślił, że: pominięto fakt, iż okno zostało powiększone nie tylko w dół, lecz również w bok, o ok. 24 cm, z czego 12 cm w stronę granicy z jego działką; brak jest analizy głębokości oparcia; wykucie w dół otworu okiennego powoduje zmiany statyki i obciążeń tak leciwego budynku; PINB stwierdził likwidację wiatrołapu, co jest sprzeczne z § 63 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej w skrócie "rozporządzenie MI"); w decyzji nie rozpatrzono § 207-290 rozporządzenia MI, choć było to konieczne. Skarżący zwrócił się również z prośbą o informację, czy instalacje zostały wkute w ścianę pomiędzy lokalami, gdyż zauważył zwiększony hałas dobiegający z użytkowanej przez sąsiada instalacji po remoncie. Utrzymując w mocy decyzję PINB z [...] marca 2022 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 10 maja 2022 r. – WWINB prawną część jej uzasadnienia rozpoczął od wyjaśnień dotyczących zakresu przedmiotowego postępowania administracyjnego, zauważając, że zgodnie z treścią zawiadomienia PINB z [...] grudnia 2021 r. obejmuje ono "legalność robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w M., gm. M.". Z kolei wedle wyjaśnień osoby sprawującej nadzór nad tymi robotami budowlanymi (tj. M. P.) zawartych w jej piśmie z [...] kwietnia 2021 r. roboty te obejmowały: 1) montaż instalacji gazowej (pozwolenie na budowę), 2) wymianę grzejników, 3) ocieplenie dachu, 4) wymianę rynien i rur spustowych, 5) wymianę schodów drewnianych i poręczy, 6) "wymianę częściowej instalacji elektrycznej i osprzętu", 7) montaż kuchni (z zaznaczeniem, iż "z uwagi na ciemną kuchnię należy zaproponować przedłużenie okna do podłogi oraz założyć porte fenetre"), 8) ocieplenie budyniu oraz jego fundamentów, 9) wymianę stolarki okiennej wraz z powiększeniem w dół jednego z okien bez zmiany szerokości istniejącego nadproża. Zdaniem WWINB wyliczenie to trzeba uzupełnić 2 istotnymi informacjami: - po pierwsze, instalacja gazowa została wykonana na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z [...] r. nr [...]; - po drugie, dodatkowo stwierdzony przez PINB fakt zamurowania jednego z otworów okiennych i zmniejszenia drugiego z wymianą stolarki w wiatrołapie nie oznacza, wbrew stanowisku tego organu, że wiatrołap został "zlikwidowany" (jest on nadal widoczny na zdjęciach wykonanych podczas kontroli, lecz ze zmianami dotyczącymi otworów okiennych); tym bardziej że na taki wniosek nie pozwala żaden z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Dalej organ II instancji stwierdził, że PINB trafnie ocenił, iż zdecydowana większość z powyżej opisanych robót budowlanych (pkt 2-6) i prac (pkt 7) nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, gdyż nie są one robotami budowlanymi albo stanowią one remont obiektu budowlanego, który nie jest objęty reglamentacją administracyjną. Brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości tych robót z punktu widzenia art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. PINB zasadnie odniósł się także do pozostałych robót budowlanych objętych zakresem postępowania – powiększenia otworu okiennego w kuchni, zmniejszenia otworu okiennego w wiatrołapie oraz zamurowania drugiego otworu okiennego w wiatrołapie. Roboty te nastąpiły w zakresie przegród zewnętrznych budynku. Nie mogą być one zakwalifikowane jako remont, gdyż w ich wyniku nie odtworzono stanu pierwotnego z użyciem innych wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 8 p.b.), lecz dokonano przebudowy budynku (art. 3 pkt 7a p.b.), która nie jest budową (art. 3 pkt 6 p.b.). Jeśli przebudowa przegród zewnętrznych oaz elementów konstrukcyjnych budynków jednorodzinnych nie prowadzi do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany, to jej wykonanie nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz zgłoszenia. Organ II instancji podkreślił, że wszystkie roboty budowlane składające się na tę przebudowę zostały wykonane w istniejących pierwotnie otworach okiennych i tylko w przypadku jednego z nich doszło do jego powiększenia, i – jak wynika z oświadczenia M. P. – otwór został powiększony w dół bez zmiany szerokości znajdującego się nad nim nadproża, zatem nie może być mowy o zwiększeniu obszaru oddziaływania obiektu poza działkę. Oznacza to, że wykonana przebudowa wymagała uprzedniego zgłoszenia. A ponieważ nie zostało ono w tym przypadku dokonane, to obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było przeprowadzenie niniejszego postępowania administracyjnego w trybie określonym w art. 51 p.b., w toku którego konieczne było sprawdzenie, czy inwestorzy legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ustalenie, czy owa przebudowa jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Odnosząc się do tych kwestii, organ II instancji stwierdził, że – po pierwsze – Inwestorzy są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości (działki nr [...]). Po drugie, nie zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane w związku ze zmniejszeniem jednego i zamurowaniem drugiego otworu okiennego w wiatrołapie – zmianie nie uległy bowiem elementy konstrukcyjne w postaci istniejących nadproży. Podobnie w odniesieniu do otworu okiennego w kuchni, co do którego M. P. oświadczyła, że wymiana stolarki była wykonywana pod nadzorem osoby z uprawnieniami budowlanymi i była zgodna z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną. W ocenie WWINB nie istnieją żadne przeciwdowody, które podważałyby prawidłowość ww. oświadczenia, a rysunki załączone przez Skarżącego do odwołania nie mają wartości dowodowej. Ponadto Skarżący nie wskazał żadnych konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia MI, a z dokumentów PINB nie wynika, by one wystąpiły. W konkluzji WWINB stwierdził, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w przypadku, gdy nie zachodzi potrzeba nakładania na inwestorów obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do odstąpienia od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. Końcowo WWINB zaznaczył, że nie posiada informacji, czy wykonane instalacje zostały wkute w ścianę pomiędzy lokalami i nie dysponuje również żadnymi badaniami akustycznymi wskazującymi na zmianę stopnia izolacyjności akustycznej ścian pomiędzy obydwoma segmentami budynków w zabudowie bliźniaczej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB wniósł A. W., reprezentowany przez r. H.. Zarzuciwszy: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ legalności robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w M.; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 p.b., albowiem organ nadzoru budowlanego, wbrew obowiązkowi, nie wstrzymał postanowieniem prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, a także w sposób istotnie odbiegający od wymogów prawa budowlanego, jak i ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym; b) art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., albowiem organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, wbrew obowiązkowi, nie nakazał zaniechania dalszych robót budowlanych, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, jak również nie nałożył obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. c) art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 p.b., albowiem nie wykonał właściwie obowiązku kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego; d) § 235 ust. 2 i "art." 217 ust. 2 rozporządzenia MI, przez ich niezastosowanie i nie uznanie, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60, a klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZL IV: bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych, powinna wynosić co najmniej – R E I 60, a w konsekwencji uznanie, iż brak jest naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i sztuki budowlanej – Skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji WWINB jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie jej uchylenie; stwierdzenie nieważności decyzji PINB jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; "uznanie, iż naruszenie prawa za dające podstawę do wznowienia postępowania w sprawie"; zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania; a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wytknięte. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 10 maja 2022 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] marca 2022 r. ([...]) – mocą której organ I instancji odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w M., gm. M., do stanu zgodnego z prawem – Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wypada w tym miejscu zauważyć, że zarzut naruszenia tych przepisów został także podniesiony w skardze. Jednakże zawarta w jej uzasadnieniu nader lakoniczna i ogólnikowa argumentacja w tej mierze (cyt.: "skarżący zwracał uwagę na poważne mankamenty materiału dowodowego w rozpatrywanym zakresie, przedstawiając merytoryczne argumenty") nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie, jakie konkretnie uchybienia pełnomocnik Skarżącego miał na myśli. Powracając do głównego wywodu, należy stwierdzić, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie dostrzegł potrzebę rozpoczęcia analizy sprawy od wyjaśnienia szczegółowego zakresu przedmiotowego prowadzonego postępowania administracyjnego – który to zakres w zawiadomieniu PINB z [...] grudnia 2021 r. został ogólnie określony jako "sprawa legalności robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewidencyjny [...]" – jednak swego słusznego zamysłu nie urzeczywistnił w pełni. Tymczasem zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (tzw. zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz gdy taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych wskazane w art. 107 k.p.a., tj. przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.) [por. wyrok NSA z 20.04.2021 r., II OSK 1698/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Natomiast zadaniem sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżoną decyzję jest w szczególności ustalenie, czy prawidłowo został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, a następnie czy został właściwie oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy (por. wyrok NSA z 25.02.2021 r., I GSK 371/18, CBOSA). W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego temu obowiązkowi nie uczyniły w pełni zadość. Oto bowiem, ustalając szczegółowy zakres wykonanych prac przy przedmiotowym budynku Inwestorów, organy obu instancji oparły się na wykazie prac przedstawionym w piśmie nadzorującej te prace inż. M. P. z [...] kwietnia 2021 r. (k. 14 akt adm. I inst.), dołączonym do protokołu kontroli z [...] grudnia 2021 r. Jednakże należy zauważyć, że ów wykaz (sporządzony odręcznym pismem) jest niejasny w zakresie oznaczonym jako punkty 8 i 9, o następującym brzmieniu (o ile prawidłowo udało się je odczytać): "8. Ocieplenie zewnętrzne budynku styropianem 15 cm oraz fundament styropianem 10 cm + tynk 9. "Przy ociepleniu budynku zgłosić do Urzędu o pobudowanie muru do 2,10 m – nie powyżej 2,20 – tak – prostopadle do budynku, przy granicy obu budynków". Choć organy obu instancji nie wytknęły wyraźnie w motywach swych decyzji niejasności związanych z cytowanymi punktami wykazu, to w istocie ją pośrednio potwierdziły – dochodząc do odmiennych wniosków w kwestii sposobu odczytania (rozumienia) tych punktów. Oto bowiem PINB w uzasadnieniu swej decyzji (na s. 1) ww. punkty odczytał w ten sposób, że: "8. planuje się wykonanie nowego ogrodzenia", pomijając milczeniem kwestię ewentualnego ocieplenia budynku. Z kolei WWINB przyjął (na s. 1 zaskarżonej decyzji), że wykaz prac obejmował [pisownia oryginalna – uw. Sądu]: "8) ocieplenie budyniu oraz jego fundamentów", milcząc w kwestii ewentualnego wykonania ogrodzenia. W konsekwencji nie wiadomo, czy kontrolowane postępowanie swym zakresem obejmowało – lub przynajmniej powinno było obejmować – także roboty związane z ociepleniem przedmiotowego budynku oraz wykonaniem jego ogrodzenia. W szczególności nieznany jest rzeczywisty status tych robót (czy są to roboty dopiero planowane, czy już zrealizowane). Poza tym organy obu instancji zupełnie pominęły te roboty przy dokonywaniu prawnobudowlanej kwalifikacji kontrolowanych robót i prac, nie wyjaśniając powodów takiego zaniechania. Już z tych względów – oraz z uwagi na konieczność zapewnienia stronom gwarancji procesowych płynących z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) – należało uchylić decyzje obu instancji, w celu umożliwienia organom poczynienia ustaleń w powyższym, dotychczas niewyjaśnionym zakresie przedmiotowym. Dalsze uchybienia w kwestii ustaleń faktycznych wiążą się z robotami określonymi przez organy jako "powiększenie jednego z otworów okiennych" (prawdopodobnie chodzi o okno kuchenne). Oto bowiem organy obu instancji, opierając się (dość bezkrytycznie) na oświadczeniu inż. M. P. przyjęły, że do powiększenia doszło jedynie "w dół". Tymczasem skarżący już w odwołaniu podnosił, że okno zostało powiększone także "w bok" (cyt. z zachowaniem oryginalnej pisowni: "Otwór okienny został otwór powiększony o ok 24 cm z czego 12 cm w stronę granicy z moja działką"). W tej sytuacji rzeczą organów nadzoru budowlanego było wyjaśnienie w pierwszej kolejności, czy takie (tj. w taki sposób i w takim wymiarze dokonane) ewentualne powiększenie otworu okiennego "w bok" byłoby w ogóle okolicznością mającą znaczenie dla sprawy. A jeśli tak, to organy powinny przeprowadzić bardziej wnikliwe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, czy rzeczywiście do takiego poszerzenia doszło – np. w oparciu o projekt budowlany, jaki został zapewne zatwierdzony wzmiankowaną przez organy decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] r. nr [...] (którego to projektu egzemplarz organy powinny w takiej sytuacji przynajmniej spróbować pozyskać). Tymczasem organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji poprzestał na, nie do końca jasnym, stwierdzeniu, że "otwór ten został powiększony w dół bez zmiany szerokości znajdującego się nad nim nadproża". W świetle tego stwierdzenia nie wiadomo w szczególności, czy zdaniem WWINB ów otwór został powiększony rzeczywiście tylko "w dół", ani czy jego ewentualne powiększenie także "w bok" (ale np. bez zmiany szerokości znajdującego się nad nim nadproża) mogłoby mieć znaczenie dla sprawy. Nie wyjaśniając kategorycznie tej kwestii, organy dopuściły się nie tylko istotnego naruszenia ww. przepisów postępowania, ale także ogólnej zasady przekonywania (art. 9 k.p.a.). Natomiast nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość poczynionych przez WWINB ustaleń oraz prawnobudowlanej kwalifikacji robót i prac wymienionych w pkt 1-6 i pkt 7 (w części dotyczącej "montażu kuchni") wykazu robót i prac ustalonego przez organy. Z uwagi na wytknięte wyżej naruszenia przepisów postępowania, przedwczesnym byłoby odnoszenie się przez Sąd do zawartych skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wyjątek należy wszakże uczynić w odniesieniu do zarzutu z pkt 2 lit. d petitum skargi – dotyczącego naruszenia § 235 ust. 2 i § 217 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, z późn. zm.; w skrócie "rozporządzenie MI") – który jawi się jako ewidentnie chybiony. W ocenie Sądu jest bowiem jasne, że zagadnienia normowane w tych przepisach – klasy odporności ogniowej przegród wewnętrznych i ścian (§ 217 rozporządzenia MI) oraz ściany oddzielenia przeciwpożarowego (§ 235 rozporządzenia MI) – nie pozostają w rzeczowym związku z zakresem przedmiotowym kontrolowanego postępowania administracyjnego. Wbrew bowiem sugestiom strony skarżącej (por. też podniesiony w odwołaniu zarzut "nierozpatrzenia paragrafów od 207 do 290 włącznie" rozporządzenia MI) przedmiotem tego postępowania nie była kompleksowa ocena zgodności przedmiotowego budynku z wymogami prawa, w tym z warunkami technicznymi, a jedynie sprawa legalności robót wykonanych przez Inwestorów w ramach rozpoczętego przez nich w kwietniu 2021 r. "remontu" tego budynku. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postepowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.), w wysokości [...] zł – łącznie [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI