IV SA/Po 404/23

IV SA/Po 404/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Monika Świerczak
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7 art. 11 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pkt 1 pkt 3 ust. 2 art. 67 ust. 1 art. 68 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych i czynności budowlanych oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., decyzją z dnia 15 lutego 2023 roku (Nr [...]; znak: [...]), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się przy ul. [...] w P. (M. R., A. B. oraz J. B.) wykonanie robót budowlanych i czynności budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, a obejmujących:
1. naprawę i wzmocnienie drewnianej konstrukcji dachu (w tym kaferków),
2. wymianę uszkodzonych elementów stropów,
3. naprawę i wzmocnienie fundamentów,
4. naprawę pęknięcia ścian nośnych,
5. naprawę tynków zewnętrznych elewacji,
6. naprawę gzymsów i attyki,
7. wymianę nieszczelnej i spróchniałej drewnianej stolarki okiennej,
8. uzupełnienie ubytków kominów ponad dachem,
9. wymianę obróbki blacharskiej,
10. naprawę pokrycia dachowego,
11. wymianę skorodowanych rynien i rur spustowych.
Organ zaznaczył, że wymienione roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organ określił termin wykonania wskazanych obowiązków do dnia 31 grudnia 2025 roku.
M. R., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa do złożenia odwołania.
Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenia co do istoty sprawy zgodnie z jej wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2022 roku; ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie strony kwestionowana odwołaniem decyzja została wydana bez poszanowania dla zasady związania organu administracji treścią wniosku inicjującego postępowanie (art. 61 K.p.a.), przy niewystarczającym pouczeniu strony o przepisach prawa materialnego (art. 9 K.p.a.) oraz po przeprowadzeniu postępowanie w sposób, który narusza zaufanie obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), a także bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, że z przedłożonych dokumentów nie wynika konieczność wyłączenia budynku z użytkowania oraz lakoniczne uzasadnienie decyzji (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.).
Odwołująca się uznała, że organ I instancji niewłaściwie zastosowała art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, co wynika z uznania, że możliwe jest dokonanie w budynku prac remontowych oraz pominięcie braku woli w zakresie dokonania remontu budynku, a także nieuwzględnienie żądania właściciela obiektu dotyczącego wyłączenia całości budynku z użytkowania, a przez to pozbawienie współwłaściciela prawa do swobodnego dysponowania własnością oraz narażenia go na zbędne koszty.
Strona uznała, że decyzja PINB narusza art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, podczas gdy nieodwracalny zły stan techniczny budynku, brak woli współwłaściciela wykonania prac remontowych, a także brak środków finansowych uzasadniał wydanie decyzji rozbiórkowej. Ponadto decyzja narusza art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, mimo że w sprawie zaszły wszystkie przesłanki pozwalające na wyłącznie z użytkowania budynku, bo z treści protokołu okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego wynika, że budynek jest w stanie awaryjnym i jako taki nie powinien być dopuszczony do użytkowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 roku (nr [...]), po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego wydana decyzja jest słuszna i uzasadniona.
Nieodpowiedni stan techniczny budynku, a tym samym konieczność nałożenia obowiązków wskazanych w decyzji PINB, potwierdzają wszystkie dowody zgromadzone przez organ I instancji, czyli protokoły z przeprowadzonych czynności kontrolnych z dnia 7 czerwca 2022 roku oraz z dnia 21 lipca 2022 roku, dokumentacja fotograficzna wykonana do tych protokołów, a także protokół okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku z dnia 22 sierpnia 2022 roku oraz uzupełniony protokół tej kontroli sporządzone przez mgr inż. T. B..
Skoro obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, to PINB był zobowiązany wydać decyzję o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. Do takiego działania organ był zobligowany niezależnie od tego, że wnosząca odwołanie nie wykazywała woli wykonania remontu budynku. PINB działał w granicach prawa, a jego działania były słuszne i nie naruszały obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Nie naruszały również prawa współwłaściciela do swobodnego dysponowania własnością.
PINB nie uznał przesłanek do rozbiórki użytkowanego i wykończonego obiektu. W toku postępowania dwoje współwłaścicieli wyraziło wolę naprawy obiektu dokonując gruntownego remontu schodów, o czym poinformowali PINB pismem z dnia 12 grudnia 2022 roku.
W ramach decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ może, ale nie musi nałożyć zakaz użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W praktyce taki zakaz organy nakładają, jeżeli materiał dowodowy wskazuje, że dalsze użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części stanowi bezpośrednie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, w szczególności będzie to dotyczyło zagrożenia katastrofą budowlaną lub pożarem. Takie okoliczności nie zostały stwierdzone przez PINB w żadnym z protokołów kontroli nieruchomości.
Brak wydania decyzji o rozbiórce obiektu oraz decyzji o wyłączeniu z użytkowania wynika z szeroko przeprowadzonego postępowania, zgromadzonych dowodów oraz ich wszechstronnej oceny przez PINB. Brak uwzględnienia żądania wniosku nie stanowi o naruszeniu art. 61 K.p.a. Sugestia/wniosek strony nie oznacza podporządkowania organu temu żądaniu.
Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 9 K.p.a. Organ I instancji podejmowała działania mające na celu dochowanie obowiązku informacyjnego udzielając odpowiedzi na wątpliwości strony. Nieuzasadniony jest zarzut jakoby strona nie wiedziała, że może zostać na nią nałożony obowiązek remontu. Już w piśmie z dnia 4 sierpnia 2022 roku PINB poinformował wnoszącą odwołanie o obowiązku wynikającym z art. 5 ust. 2 oraz art. 61 ustawy - Prawo budowlane.
WWINB uznał, że nie ma podstaw warunkujących stwierdzenie naruszenia art. 8 K.p.a. Zarzut dotyczący niewystarczającego uzasadnienia rozstrzygnięcia również jest nieuzasadniony. PINB podał szczegółowe podstawy zastosowania w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wskazał przepisy w zakresie warunków technicznych, które uzasadniały zastosowanie tej regulacji ustawowej.
M. R., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, rozpoznania sprawy na rozprawie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, a także przeprowadzenia dowodu z załączonych do skargi wydruków z CEIDG oraz wydruk korespondencji e-mail stanowiącej "Odpowiedź na e-mail z dnia 15 maja 2023 roku".
W ocenie skarżącej kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:
1) art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie skutkujące pominięciem, że sporny budynek może zagrażać życiu lub zdrowi ludzi,
2) art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że możliwe jest dokonanie prac remontowych, brak uwzględnienie woli właściciela obiektu dokonania wyłączenia całości budynku z użytkowania oraz braku woli dokonania remontu budynku, w konsekwencji nieuzasadnione pozbawienie współwłaściciela prawa swobodnego dysponowania własnością oraz narażenie go na niezbędne koszty,
3) art. 66 ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia w przedmiocie zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdy z protokołu okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku wprost wynika, że budynek nie został dopuszczony do użytkowania, gdyż stan elementów konstrukcyjnych budynku - takich jak ściany nośne i stropy został określony jako "awaryjny", a więc budynek do czasu naprawy elementów awaryjnych powinien zostać wyłączony z użytkowania,
4) art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, gdy nieodwracalny zły stan techniczny budynku oraz brak woli skarżącej wykonania prac remontowych, jak również brak środków finansowych na wykonanie remontu uzasadnia wydanie decyzji rozbiórkowej przedmiotowego budynku,
5) art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, gdy spełnione zostały przesłanki pozwalające na wyłącznie z użytkowania budynku, a treść uzupełniającego protokołu okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego wskazuje, że "Do czasu naprawy wyłączyć budynek z użytkowania",
6) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności pominięcie, że:
- osoba, która podpisała protokół z dnia 6 lipca 2022 roku dotyczący okresowego przeglądu szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych stwierdzający nieszczelność na starej stalowej rurze między reduktorem a gazomierzem zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2019 roku, czyli pominięcie, że brak jest dowodu, czy ta osoba w chwili dokonywania kontroli instalacji gazowej miała odpowiednie kwalifikacje, bo wobec likwidacji działalności gospodarczej posługiwanie się pieczątką "D. było nieuprawnione,
- brak dowodów, że do usunięcia ww. nieszczelności w ogóle doszło, gdyż adnotacja na protokole kontroli z dnia 6 lipca 2022 roku, datowana na dzień 26 sierpnia 2022 roku, o treści "Nieszczelność została usunięta", opatrzona została pieczątką "A. , lecz nie została podpisana, a więc nie wiadomo czy naprawa została wykonana oraz czy została wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje; według CEDIG działalność została zawieszona z dniem 31 lipca 2018 roku, a zatem posługiwanie się pieczątką firmy "A. " w dniu 26 sierpnia 2022 roku było nieuprawnione,
- oświadczenie A. B. i J. B. z dnia 12 grudnia 2022 roku o gruntownym remoncie schodów nie zwiera informacji kto remont przeprowadził, czy schody zostały posadowione zgodnie ze sztuką budowlaną, a ich stan wskazany na zdjęciach jest rzekomo stanem po remoncie budzi wątpliwości w zakresie ich konstrukcji i trwałości,
7) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił innym dowodom wiarygodności, a w konsekwencji brak wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu,
8) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji PINB, podczas gdy organ I instancji popełnił szereg naruszeń, które winny skutkować uchyleniem wydanej decyzji,
W ocenie skarżącej decyzje zostały wydane w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, co polega na:
- przyjęciu, że budynek jest tylko w nieodpowiednim stanie technicznym, gdy według zgromadzonego materiału dowodowego może zagrażać życiu lub zdrowiu,
- pominięciu, że protokoły okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego sporządzone przez mgr inż. T. B. nie zostały zakwestionowane, a jednocześnie zalecają wyłączenie budynku z użytkowania do czasu wykonania napraw, a nie do czasu wykonania projektu technicznego konstrukcyjnych prac naprawczych,
- przyjęciu, że materiał dowodowy nie wskazuje, aby dalsze użytkowanie budynku stanowiło bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska,
- przyjęciu, że instalacja gazowa znajdująca się w budynku nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska,
- przyjęciu, że wskazany w protokołach pięcioletniej kontroli stanu technicznego stan niezadawalający dotyczył elementów wizualnych budynku, a nie jego konstrukcji, gdy stan awaryjny dotyczył wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku, co ma bezpośrednie przełożenie na zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi; stan awaryjny dotyczy fundamentów, schodów zewnętrznych, rynien i rur spustowych, ścian nośnych, stropów, konstrukcji dachu i jego pokrycia, a także nieszczelności instalacji gazowej,
- przyjęciu, że dwoje współwłaścicieli dokonało gruntownego remontu schodów.
Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Na rozprawie piśmie z dnia 7 września 2023 roku pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał żądania i stanowisko prezentowane w treści skargi. Do akt sprawy złożone zostały dodatkowy wydruk z CEDIG na okoliczność, że R. H. prowadził dwa różne rodzaje działalności gospodarczej Usługi Budowlane oraz Usługi Instalatorskie w zakresie kontroli i montażu instalacji gazowych.
Uczestniczka postępowania - A. B., oświadczyła, że nie zgadza się z zarzutami skargi i wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że poważnie podchodzi do wykonania nałożonych obowiązków. Zgodnie z wydanymi decyzjami dokonuje sukcesywnych napraw. Wyremontowała instalację elektryczną, a także instalację gazową. Zaznaczyła, że gaz zostałby automatycznie odłączony, gdyby istniała nieszczelności w instalacji gazowej. Uczestniczka podała ponadto, że zamieszkuje w spornym budynku wraz z niepełnoletnim synem oraz bratem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634; dalej w skrócie "P.p.s.a.").
W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a.
Ustalenia stanowiące postawę faktyczną kontrolowanego rozstrzygnięcia zostały przyjęte bez istotnego naruszenia przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023, poz. 775; dalej w skrócie "K.p.a.").
Do akt administracyjnych włączony został obszerny materiał dowodowy, na który składa się między innymi dokumentacja fotograficzna, protokoły kontroli organu nadzoru budowlanego, protokół okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku, protokoły kontroli kominiarski oraz kontroli instalacji gazowej, także liczne pisemne oświadczenia stron postępowania.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych dla załatwienia kontrolowanej sprawy z poszanowaniem zasady prawdy materialnej.
Zgromadzony materiał dowodowy obrazuje przedmiot sprawy w sposób, który pozwala na ocenę spełnienia istotnych przesłanek prawa materialnego, a ponadto prezentuje okoliczności niezbędne dla załatwienia sprawy z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W uzasadnieniu decyzji PINB nakazującej współwłaścicielom budynku wykonanie robót budowlanych i czynności budowlanych wyjaśnił, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i nie spełnia wymagań bezpiecznego użytkowania.
Konkretyzując przyjęte ustalenia faktyczne PINB powołał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), które identyfikują przesłanki wydanego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że:
- stan technicznych budynku stwarza niemożliwe do zaakceptowania ryzyko wypadków w trakcie użytkowania (§ 299 powołanego rozporządzenia),
- stan technicznych budynku stanowi zagrożenie dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów, w szczególności w wyniku występowania wilgoci w elementach budowlanych lub na ich powierzchniach (§ 309 pkt 6 powołanego rozporządzenia),
- stan technicznych budynku powoduje, że opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowana w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku stanowią zagrożenie zdrowia i higieny użytkowania (§ 315 powołanego rozporządzenia
- stan przegród zewnętrznych budynku i ich uszczelnienie umożliwiają przenikanie wody opadowej do wnętrza budynków (§ 318 powołanego rozporządzenia).
Brak jest podstaw do formułowania oceny, że zindywidualizowane przez PINB podstawy nakazu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości pozostają w kolizji z treścią, dowodów włączonych do akt sprawy.
W ocenie Sądu rozstrzygniecie PINB uwzględnia i konsumuje opis stanu technicznego spornego budynku zawarty protokole z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego oraz jego uzupełnieniu, które na zlecenie skarżącej sporządził mgr inż. T. B.. W opracowaniu stwierdzono:
- liczne zarysowania elementów konstrukcyjnych świadczące o nierównomiernym osiadaniu budynku oraz zmierzono wysoką wilgotność ścian,
- liczne spękania tynku na skutek zawilgocenia ścian,
- liczne spękania i korozję biologiczną cokołu na skutek zawilgocenia ścian,
- całkowite zniszczenie schodów zewnętrznych,
- liczne zarysowania ścian nośnych o szerokości rozwarcia ponad 2 cm,
- zawilgocenie ścian piwnicy liczne spękania, zacieki i zabrudzenia ścian działowych i powłok malarskich,
- liczne zarysowania i klawiszowanie stropu nad piwnicą,
- liczne spękania i zacieki oraz lokalnie obwieszony sufit,
- pozapadane uginające się podłogi,
- liczne przecieki wynikające ze złego stanu pokrycia dachowego, braki dachówek i gąsiorów, spękania na kaferkach,
- izolacja termiczna zniszczona na skutek wieloletnich przecieków i zawilgocenia,
- brak nadmiernych obciążeń.
W opracowaniu mgr inż. T. B. odnotowano, że poza zakresem opracowania pozostaje kontrola instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych, a także instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Jednocześnie na stronie 9 dokumentu pod pozycją 25 wskazano na nieszczelność instalacji gazowej zgodnie z protokołem.
Analiza uzasadnienia organu odwoławczego nie pozostawia żadnych wątpliwości, że w ramach postępowania odwoławczego uwzględniony został cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną PINB.
WWINB po przeanalizowaniu treści wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy przyjął, że potwierdzają one nieodpowiedni stan techniczny budynku w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.).
Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania wskazujących na błędny wybór podstawy prawnej wydanej decyzji i w tym zakresie wyjaśnił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 67 ust. 1 oraz 68 ust. 1 Prawa budowlanego.
Odwołując się do poglądów sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego organ może nakazać rozbiórkę obiektu, jeżeli jest on nieużytkowany lub niewykończony i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.
WWINB ustosunkował się do zarzutów związanych z brakiem wyłączenia budynku z użytkowania. Organ podkreślił, że taka możliwość prawna pozostaje aktualna także w przypadku wydawania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, ale w praktyce wydaje się takie rozstrzygnięcie, gdy stwierdzone zostanie bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Dotyczy to sytuacji, gdy występuje zagrożenie katastrofą budowlaną lub pożarem. Okoliczności do wydania takiego rozstrzygnięcia nie znajdują potwierdzenia w protokołach z kontroli nieruchomości z dnia 7 czerwca 2022 roku oraz z dnia 21 lipca 2022 roku.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że w protokole z pięcioletniej kontroli stanu technicznego jej autor stwierdził stan awaryjny i zalecił wyłączenie obiektu z użytkowania do czasu wykonania projektu technicznego konstrukcyjnych prac naprawczych. Jednak w ocenie autora opracowania budynek w przeważającej części jest w stanie niezadawalającym oraz nadaje się do remontu.
Organ przypomniał, że wyłącznie budynku z użytkowania na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest fakultatywne, a nie obowiązkowe. Natomiast PINB po zbadaniu zgromadzonych materiałów i dowodów uznał za właściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane bez wydawania zakazu użytkowania obiektu budowlanego.
Dokonując oceny powyższego rozstrzygnięcia WWINB przyjął, że wydana decyzja jest słuszna i uzasadniona oraz wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego to organy wyspecjalizowane w zakresie spraw budowlanych i związanych z tym kwestii. Jeżeli stwierdzą konkretne nieprawidłowości w stanie obiektu budowlanego, to ustalenia w tym zakresie nie muszą być opierane na opinii biegłego, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia.
Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że formalne wady protokołu dotyczące stwierdzenia nieszczelności oraz naprawy instalacji gazowej uzasadniają usunięcie kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego.
Wbrew ocenie autora skargi, załączone do skargi oraz przedłożone na rozprawie wydruki CEDIG, nie dowodzą, że osoby posługujące się pieczątkami "D. " oraz "A. w chwili dokonywania kontroli instalacji gazowej nie miały odpowiednich kwalifikacji.
W nagłówku dokumentu opisanego jako "Protokół z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych" widnieje pieczątka "D. . Jednak na dokumencie jest także pieczątka imienna R. H. wskazującą na posiadanie uprawnień gazowych [...] oraz uprawnień dozoru [...] Z wydruków CEDIG wynika natomiast, że działalność gospodarcza prowadzona pod firmą "D. została likwidowana z dniem 2 stycznia 2020 roku, ale na dzień sporządzenia powołanego powyżej dokumentu R. H. prowadził działalności gospodarczą pod firmą "U. .
Działalność gospodarcza prowadzona pod firmą A. według przedłożonych wydruków z CEDIG ma status zawieszonej od dnia 31 lipca 2018 roku, ale wskazane w pieczątce uprawnienia gazowe posiadają Nr [...] oraz Nr [...]
Uprawnienia gazowe zachowują ważność przez pięć lata, a więc brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, że podmioty posługujące się spornymi pieczątkami nie miały ważnych uprawnień gazowych na dzień stwierdzenia nieszczelności (6 lipca 2022 roku) oraz na dzień jej usunięcia (26 sierpnia 2022 roku).
Autor skargi trafnie zauważa, że przy adnotacji "Nieszczelność została usunięta" widnieje odcisk pieczątki A. uprawnienia gazowe Nr [...] oraz Nr [...], ale brak jest podpisu. Uwzględnić jednak należy, że uczestniczka postępowania wyjaśniał na rozprawie, że nieszczelność instalacji gazowej został usunięta. Z kolei strona skarżąca ani w postępowaniu administracyjnym, ani w skardze, ani na rozprawie, a więc po upływie roku od wskazywanej daty usunięcia nieszczelności instalacji gazowej, nie podnosi zarzutu, że instalacja gazowa nadal jest w złym stanie technicznym, lecz kwestionuje formalną prawidłowość dokumentu potwierdzającego stwierdzenie i usunięcie usterki.
Z powyższych powodów Sąd doszedł do przekonania, że okoliczność sprawy nie dają podstaw do tego, aby brak podpisu/parafy przy odcisku pieczątki A. rozpoznawać jako dowód nieszczelności instalacji gazowej o cechach bezpośredniego zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Niezależnie od powyższego dostrzegać należy, że nieszczelność instalacji gazowej taka jak ujawniona w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie stanowi wystarczającego usprawiedliwiania dla żądania wyłączenia budynku z użytkowania, a tym bardzie dla wydania nakazu rozbiórki. Adekwatną i proporcjonalną reakcją na taki stan rzeczy jest wyłączenie instalacji z użytkowania poprzez odcięcie dostaw paliwa gazowego.
Wbrew sugestiom skargi dokumentacja fotograficzna złożona przez uczestniczkę postępowania do akt administracyjnych potwierdza odbudowanie schodów wejściowych do spornego budynku. Całkowicie chybione jest oczekiwanie, aby brak informacji o tym kto remont przeprowadził, a także o tym czy schody zostały posadowione zgodnie ze sztuką budowlaną, rozpoznawać jako okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o wyłączeniu budynku z użytkowania.
Wadliwości zaskarżonej decyzji nie dowodzi argumentacja o braku zakwestionowania zalecenia wyłączenie budynku z użytkowania do czasu wykonania napraw (w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazano, że do czasu wykonania projektu technicznego konstrukcyjnych prac naprawczych). Okoliczność, że osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi zaleca wydanie zakazu użytkowania budynku nie wyłącza kompetencji organów nadzoru budowlanego do dokonywania własnej oceny w tym zakresie.
Stanowisko o nieodwracalnie złym stanie techniczny budynku nie znajduje potwierdzenia w żadnym dowodzie włączonym do akt sprawy. Ze stanowiska mgr inż. T. B. prezentowanego w protokole z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego, a także w załączonym do skargi wydruku korespondencji e-mail, jednoznacznie wynika, że budynek nadaje się do remontu.
WWINB wyjaśnił, że dwoje współwłaścicieli, dodać uzupełniająco należy współwłaścicieli posiadających większościowe udziały w nieruchomości oraz zamieszkujących na tej nieruchomości, wyraża wolę naprawy obiektu. Organ zgodnie z prawem wskazał, że w przypadku obiektów budowlanych stanowiących przedmiot współwłasności zasadą jest, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu, niezależnie od wielkości udziałów we wspólnym prawie oraz niezależnie od stopnia osobistej odpowiedzialności do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku.
Sąd w całości podziela stanowisko skarżonego organu o braku podstaw faktycznych uzasadniających stosowanie na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy przepisów art. 67 ust. 1 oraz art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.).
Budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem na cele mieszkalne przez uczestników postępowania, rodzeństwo skarżącej. W aktach sprawy nie ma żadnych dowodów wskazujących, że budynek bezpośrednio grozi zawaleniem.
Stanowisko skargi wskazujące na nieprawidłowe zastosowanie w sprawie art. 61 ust. 1 pkt 3 zamiast art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, jeśli uznać nawet za zasadne, to nie stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może wydać zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Dostrzegać należy, że kompetencja fakultatywnego wyłączenia budynku z użytkowania została powiązana z przepisami art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Zatem bez znaczenia pozostaje to, czy nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości został orzeczony ze względu na to, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, czy też ze względu na to, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Stwierdzenie, że budynek może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska nie kreuje obowiązku wydania zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Także w takim przypadku do wydania spornego zakazu niezbędne jest stwierdzenie istnienia bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że dotyczy to sytuacji zagrożenia katastrofą budowlaną lub pożarem, których w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie stwierdzono. W konsekwencji organy opierając się na własnym osądzie, a nie osądzie mgr inż. T. B., trafnie uznały, że okoliczność, że budynek jedynie "może zagrażać" jest niewystarczająca do wydania zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.