IV SA/Po 401/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego, uznając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do bycia stroną w tym postępowaniu.
Skarżący D. P. złożył skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego. Skarżący twierdził, że jest stroną postępowania ze względu na swoje prawa do sąsiedniej nieruchomości i immisje. Sąd uznał jednak, że skarżący nie posiadał interesu prawnego, ponieważ postępowanie dotyczyło kary za nielegalne użytkowanie obiektu, a stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor. W związku z tym, skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi D. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia 26 maja 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 13 kwietnia 2023 r. o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego. Skarżący domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na swoje prawa do sąsiedniej nieruchomości oraz immisje i uciążliwości związane z użytkowaniem łącznika. Organy administracji uznały, że skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym samowoli użytkowej, ponieważ stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor. W związku z brakiem interesu prawnego, PINB umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. WWINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję WWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędne uznanie, że nie jest stroną postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie samowoli użytkowej, w tym wymierzenie kary, dotyczy wyłącznie inwestora lub właściciela obiektu. Interes sąsiada, nawet jeśli jest zainteresowany dolegliwością dla inwestora, jest jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w tym postępowaniu, co uzasadniało umorzenie postępowania przez organ I instancji. Sąd uznał również, że ewentualne uchybienia proceduralne w zakresie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący nie był stroną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie ma interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym samowoli użytkowej i wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, ponieważ stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor lub właściciel obiektu.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie samowoli użytkowej i kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego jest ściśle powiązane z naruszeniem przepisów dotyczących pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy. Stroną w takich postępowaniach, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, jest wyłącznie inwestor. Interes sąsiada, nawet jeśli jest zainteresowany dolegliwością dla inwestora, jest jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym, chronionym prawem materialnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 59i § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 59 § ust. 7
Ustawa - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 59i § ust. 4
Ustawa - Prawo budowlane
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym samowoli użytkowej, ponieważ stroną jest wyłącznie inwestor. Interes sąsiada w ukarania inwestora jest interesem faktycznym, a nie prawnym.
Odrzucone argumenty
Skarżący jest stroną postępowania ze względu na prawa do sąsiedniej nieruchomości. Skarżący jest stroną postępowania ze względu na immisje i uciążliwości spowodowane użytkowaniem łącznika. Postępowanie zostało wadliwie umorzone, ponieważ nie zostało formalnie wszczęte. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
Interes faktyczny, nieuprawniający do bycia stroną postępowania w sprawie kary pieniężnej. Nie należy ona bowiem do sfery interesu prawnego (art. 28 K.p.a.) chronionego prawem materialnym (np. art. 140 k.c.). Zawiadomienie nie czyni automatycznie osoby zawiadamiającej stroną postępowania wszczętego w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących samowoli użytkowej i kar administracyjnych w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego sąsiada w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli użytkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie budowlanym – kto jest stroną w postępowaniu o samowoli użytkowej. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.
“Kto jest stroną w sprawie samowoli budowlanej? Sąd rozstrzyga o interesie prawnym sąsiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 401/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-07-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-06-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Józef Maleszewski /sprawozdawca/ Monika Świerczak Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę w całości. Uzasadnienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako WWINB, organ II instancji) decyzją z 26 maja 2023 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania D. P. (dalej również jako skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z 13 kwietnia 2023 r. znak: [...], którą organ umorzył w całości postępowanie wszczęte na skutek żądania D. P., w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. (dalej PINB) wpłynął wniosek D. P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie "samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul. [...] w m. C. ". W odpowiedzi na wezwanie PINB w dniu 28 grudnia 2022 r. do organu powiatowego wpłynęło pełnomocnictwo do reprezentowania D. P. oraz wyjaśnienia co do interesu prawnego wnioskodawcy. PINB wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia podania o wyjaśnienie z czego wywodzi swój interes prawny w sprawie. Jak wynika z adnotacji służbowej pełnomocnik skarżącego w rozmowie telefonicznej poinformował, iż otrzymał wezwanie w przedmiotowej sprawie i "nie będzie na nie odpowiadał, gdyż stroną się jest albo nie". W związku z powyższym PINB postanowieniem z 26 stycznia 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 61a §1 i art. 123 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie "samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul. [...] w m. C. ". W wyniku zażalenia wniesionego przez skarżącego WWINB w dniu 8 marca 2023 r. wydał postanowienie znak: [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB w dniu 23 marca 2023 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do ich treści, a następnie w dniu 13 kwietnia 2023 r. wydał decyzję znak: [...], którą działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości postępowanie wszczęte na skutek żądania D. P. w sprawie "samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. ". Odwołanie złożył D. P. wskazując, że PINB umorzył postępowanie, które nigdy nie zostało formalnie wszczęte zaś on posiada legitymację procesową strony choćby z uwagi na immisje powodowane drogą publiczną. Według skarżącego, przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest tylko weryfikacja (w tym pod kątem rozpatrzenia zarzutów strony odwołującej się) a ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej tu: wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy sprawy samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. nie jak sugeruje to pełnomocnik strony ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie w pierwszej kolejności zachodziła potrzeba oceny żądania wnioskodawcy pod względem dopuszczalności podmiotowej. Zatem po wszczęciu postępowania w tak określonym przedmiocie dokonano oceny w powyższym zakresie i ustalono, iż skarżącemu przymiot strony w tym postępowaniu nie przysługuje, zatem umorzono w trybie art. 105 § 1 k.p.a. w całości postępowanie administracyjne z uwagi na brak zaistnienia przesłanki podmiotowej. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie na podstawie art. 61a § 1 i art. 123 k.p.a., PINB wydał postanowienie z 26 stycznia 2023r. znak: [...], którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie "samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. ". Organ odwoławczy wskazał, że art. 61 a § 1 k.p.a. powinien mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii weryfikacji legitymacji materialnoprawnej osoby żądającej przeprowadzenia postępowania. Oczywistość ta powinna wynikać z samego podania inicjującego postępowanie. Natomiast jeżeli konieczne jest poczynienie ustaleń w takim zakresie to można tego dokonać tylko w toku postępowania, a to dopiero stwarza możliwości do szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie żądanie wszczęcia postępowania dotyczyło naruszenia prawa budowlanego poprzez samowolne przystąpienie do użytkowania drogi, tj. o wdrożenie procedury, o której stanowi obecnie art. 59i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. - dalej p.b.). WWINB zaznaczył, że z urzędu jest mu wiadomym, że PINB prowadził postępowanie znak: [...], w sprawie legalności oraz zgodności z prawem robót budowlanych polegających na budowie łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul [...] w m. C. - inwestycja realizowana na podstawie decyzji Starosty J. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia 15 marca 2021 r. znak: [...] (sprostowanej postanowieniem Starosty J. z 7 kwietnia 2021r. znak: [...]), uchylonej w części i zmienionej decyzją Wojewody W. z 28 stycznia 2022 r. znak: [...] Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu 15 lipca 2022 r. przez PINB decyzji, którą umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie legalności oraz zgodności z prawem robót budowlanych polegających na budowie łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul. [...] w m. C. . Decyzja ta została utrzymana w mocy przez WWINB, decyzją z 2 grudnia 2022 r. znak: [...] Tutejszy organ stwierdził, że PINB w trakcie przeprowadzonej kontroli ustalił, iż wykonane roboty budowlane nie naruszają zapisów art. 50 p.b., tj. są realizowane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sposób nie powodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, lub zagrożenia środowiska, bez istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Oznacza to, iż budowa łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul. [...] w m. C. , jest legalna i wykonywana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgodnie z powyższym, statusu strony w postępowaniu w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul [...] w m. C. nie zapewnia skarżącemu okoliczność, że jest właścicielem nieruchomości przylegającej do działki, na której realizowana jest inwestycja, czy fakt że to on zawiadomił organ powiatowy o potencjalnym nielegalnym użytkowaniu łącznika. Skarżący nie ma tak rozumianego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ ewentualne wymierzenie kary może dotyczyć wyłącznie inwestora lub właściciela obiektu (art. 59i ust. 1 p.b.). Kara wymierzona na podstawie art. 59i p.b. jest wyrazem administracyjnego represjonowania prawnie niepożądanych zachowań inwestorów, którzy z pominięciem przepisów prawa budowlanego przystępują do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę. Aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 59i p.b., wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu. O takim fakcie organ nadzoru budowlanego został poinformowany przez skarżącego, co jednak nie oznacza, że podmiotowi temu przysługiwał status strony w tym postępowaniu. Ponadto przedmiotowy łącznik został zamknięty w dniu 15 grudnia 2022 r. D. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując powyższą decyzję, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w J. z 13 kwietnia 2023 r. znak: [...] a także o zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 15 k.p.a. przez ich zastosowanie i w konsekwencji wadliwe uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych, gdyż skarżący w ocenie organów prowadzących postępowanie nie jest stroną. Skarżący wskazał, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu, że przedmiotowe postępowanie faktycznie nie zostało wszczęte, a ma on kluczowe znacznie w sprawie. Nie można bowiem umorzyć postępowania, które się nie toczy, a postępowanie może toczyć się tylko wówczas, gdy zostało wszczęte - co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, a wręcz odwrotnie PINB w J. postanowieniem z 26 stycznia 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania. Skarżący zaznaczył, że organ wojewódzki prawidłowo uznał, że w tej sprawie w pierwszej kolejności zachodziła potrzeba oceny żądania wnioskodawcy pod względem dopuszczalności podmiotowej. W przedmiotowej sprawie ustalenie interesu prawnego wymagało podjęcia określonych czynności wyjaśniających. A zatem ich wykonanie powinno nastąpić po formalnym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania - co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 § 4 k.p.a., w uzupełnieniu odwołania skarżący wskazał, że w myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61 § 3 k.p.a. za datę wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Organ powiatowy ewidentnie nie zawiadomił skarżącego pismem o wszczęciu postępowania w sprawie "samowoli użytkowej". Można by ewentualnie przyjąć, że powyższa okoliczność nie przemawia za wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (gdyż to wniosek strony wszczyna postępowanie administracyjne, a zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest jedynie pismem informującym strony o uruchomieniu procedury w określonej przedmiotowo i podmiotowo sprawie administracyjnej; pismo takie ma charakter czynności materialno - technicznej, która nie rozstrzyga o niczyich prawach ani obowiązkach), gdyby nie to, że w ocenie organów, podanie złożyła osoba nie mająca legitymacji procesowej strony postępowania. A zatem w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 61 § 3 k.p.a. i konieczne było zastosowanie art. 61 § 4 k.p.a. w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący zaznaczył, że powinien być stroną postępowania, gdyż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana między innymi na działce wyłączonej z jego własności. Została zrealizowana, wbrew stanowisku obu organów, z naruszeniem prawa. Rozpoczęto jej użytkowanie bez wydanego pozwolenia na użytkowanie i bez formalnego zawiadomienia o zakończeniu budowy, bez uporządkowania terenów przyległych, bez odtworzenia znaków granicznych itp. Skarżący powinien być stroną także z uwagi na immisje spowodowane ruchem pojazdów. Nieruchomość skarżącego jest usytuowana na terenie mieszkaniowym i w związku tym skarżący ma interes prawny z uwagi na uciążliwości (hałas) związane z budową kolejnej drogi (działka skarżącego przez inwestycję stała się działką narożnikową usytuowaną przy zbiegu dwóch ulic. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 -dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji WWINB z 26 maja 2023 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w J. z 13 kwietnia 2023 r. znak: [...], którą organ umorzył w całości postępowanie wszczęte na skutek żądania D. P., w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. . Należy wskazać, że skarżący pismem z dnia 12 grudnia 2022 r. wniósł do PINB żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul. [...] w m. C. . Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego jak i skardze podnosił, że powinien być stroną postępowania, gdyż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana między innymi na działce wyłączonej z jego własności. Zdaniem skarżącego inwestycja została zrealizowana, wbrew stanowisku obu organów, z naruszeniem prawa a jej użytkowanie rozpoczęto bez wydanego pozwolenia na użytkowanie i bez formalnego zawiadomienia o zakończeniu, bez uporządkowania terenów przyległych, bez odtworzenia znaków granicznych itp. Zdaniem Skarżącego powinien być on stroną także z uwagi na immisje spowodowane ruchem pojazdów oraz z uwagi na uciążliwości (hałas) związane z budową kolejnej drogi (działka skarżącego przez inwestycję stała się działką narożnikową usytuowaną przy zbiegu dwóch ulic. Mając na uwadze żądanie strony, organy prowadzące postepowanie zasadnie uznały, że skarżący swym wnioskiem zażądał wszczęcia procedury z art. 59i p.b. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 organ nadzoru budowlanego poucza inwestora lub właściciela, że obiekt budowlany nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 59i ust. 1 p.b.). Organ nadzoru budowlanego potwierdza pouczenie wpisem w protokole kontroli, a w przypadku nieobecności inwestora lub właściciela doręcza pouczenie na piśmie (art. 59i ust. 2 p.b.). Organ nadzoru budowlanego po upływie 60 dni od dnia doręczenia pouczenia sprawdza, czy obiekt budowlany lub jego część jest nadal użytkowany z naruszeniem art. 54 i art. 55 (art. 59i ust. 3 p.b.). W przypadku niezaprzestania użytkowania, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 59i ust. 4 p.b.).. W tym miejscu zgodzić należy z organem odwoławczym, że przy ustalaniu stron postepowania w przedmiocie samowolnego przystąpienia do użytkowania aktualne pozostają poglądy orzecznicze wykształcone na gruncie nieobowiązującego już art. 57 ust. 7 p.b. Zarówno w stanie prawnym obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. jak i w obecnym, zastosowanie przepisów o wymierzeniu kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania (art. 57 ust. 7 p.b) czy też za użytkowanie obiektu (art. 59i p.b.) ściśle powiązane jest z naruszeniem art. 54 i art. 55. Stanowisko to oparte jest na treści przepisu art. 59 ust. 7 p.b. stanowiącego, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Zaakceptować należy w pełni pogląd wyrażonym w orzecznictwie, że nieobowiązujący już przepis art. 57 ust. 7 p.b. (regulujący postepowanie w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia organu o zakończeniu budowy lub bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie) należy odczytywać w łączności z przepisami art. 57 ust. 1, art. 54 i art. 55 oraz art. 59 ust. 7 p.b. i przyjąć, że w postępowaniach tych, na podstawie art. 59 ust. 7 p.b., został zakreślony taki sam krąg stron. Przepis art. 59 ust. 7 p.b. jako lex specialis zawęża przy tym ten krąg w stosunku do art. 28 K.p.a. i to zarówno w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie, jak i w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania twierdzeń, że wymierzenie inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego dotyczy interesu prawnego lub obowiązku właściciela sąsiedniej nieruchomości. Okoliczność, że sąsiad inwestora jest zainteresowany, aby inwestor doznał dolegliwości w postaci orzeczenia o karze z art. 57 ust. 7 p.b. powinna być traktowana jako interes faktyczny, nieuprawniający do bycia stroną postępowania w sprawie kary pieniężnej. Nie należy ona bowiem do sfery interesu prawnego (art. 28 K.p.a.) chronionego prawem materialnym (np. art. 140 k.c.). Kara z tytułu nielegalnego użytkowania nie dotyczy obowiązków lub praw sąsiadów, nie powoduje również wstrzymania użytkowania obiektu. Tym samym, sąsiedzi nie mogą wywieść dla siebie żadnych korzyści z faktu ukarania inwestora za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu. Przymiotu strony w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu nie sposób również wywodzić z faktu zawiadomienia właściwego organu o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego, gdyż zawiadomienie nie czyni automatycznie osoby zawiadamiającej stroną postępowania wszczętego w tym przedmiocie. Niezadowolony z zachowania inwestora sąsiad uznający, iż inwestor dopuszcza się samowoli użytkowej, może inicjować postępowanie przed właściwym organem nadzoru budowlanego, ale nie jako strona, lecz informator, powiadamiający o okolicznościach, które stanowią dla organu impuls do podjęcia postępowania z urzędu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1028/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 910/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II SA/GL 40/17 dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Opowiadając się w niniejszej sprawie za poglądem, że właścicielom sąsiedniej nieruchomości nie przysługuje status strony postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, słusznie organy orzekające w sprawie stwierdziły, że skarżący, skoro nie był inwestorem budowy, nie legitymował się interesem prawnym uprawniającym do udziału w tym postępowaniu. Skarżący nie był również uprawniony do skutecznego wszczęcia na swój wniosek postępowania w zakresie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Powyższe uzasadniało organ I instancji do umorzenia na podstawie art. 105 §1 k.p.a. postępowania z wniosku wniesionego przez skarżącego w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. . Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia mamy bowiem do czynienia z nieistnieniem przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2016r. sygn. akt II GSK 176/15 – CBOSA). Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania w zakresie wydania decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego a więc naruszenia art. 61 §4 k.p.a. wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy organ I instancji przed wydaniem decyzji formalnie nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie złożonego przez niego wniosku w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. . Powyższe stanowi uchybienie przepisom postępowania, jednak w ocenie Sądu powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że organ I instancji na potrzeby złożonego przez skarżącego wniosku ustalał jego status w postępowaniu objętym wnioskiem w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul [...] a ul [...] w m. C. . Co do zasady decyzję wydaje się po przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania administracyjnego i następnie doręcza się stronom na piśmie (art. 61 § 4 w zw. z art. 109 § 1 k.p.a.). Stroną w postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego, pozostaje przy tym z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 K.p.a. - każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Krąg osób, które są stronami postępowania, organ ustala po wszczęciu postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie PINB formalnie nie zawiadomił o wszczęciu postępowania, organ przesłał jednak skarżącemu zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 10 k.p.a. Można więc przyjąć, że w zakresie ustalenia interesu prawnego organ I instancji podjął czynności procesowe jak i działania, których wdrożenie przemawia za faktycznym wszczęciem postępowania administracyjnego w tym badanie interesu prawnego skarżącego zgodnie z wytycznymi WWNIB zawartymi w postanowieniu uchylającym postanowienie PINB odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli użytkowej łącznika drogowego pomiędzy ul. [...] a ul. [...] w m. C. . Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę bezzasadną, orzekając jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI