IV SA/PO 398/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta Poznania dotyczącej zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe, uznając przekroczenie kompetencji Rady.
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapis zakazujący stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Sąd uznał, że Rada Miasta przekroczyła swoje kompetencje, ponieważ regulacje dotyczące zakazu stosowania paliw stałych i instalacji grzewczych należą do kompetencji sejmiku województwa na mocy przepisów Prawa ochrony środowiska. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w tej części.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W rejonie ulic Solna-Działowa w Poznaniu". Wojewoda zakwestionował § 5 pkt 3 lit. a uchwały, który zakazywał stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe, argumentując, że narusza to zasady sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, że przepisy dotyczące zakazu stosowania paliw stałych i instalacji grzewczych są unormowane w uchwałach antysmogowych sejmiku województwa, a nie w planach miejscowych. Rada Miasta broniła swojej kompetencji, powołując się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych, które miały zezwalać na wprowadzanie takich zakazów w ramach zasad ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Rada Miasta przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając zakaz stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Zgodnie z orzecznictwem i przepisami Prawa ochrony środowiska, takie regulacje należą do wyłącznej kompetencji sejmiku województwa. Sąd podkreślił, że normy kompetencyjne należy interpretować ściśle i nie można wywodzić ich z przepisów rozporządzeń, jeśli ustawa nie przewiduje takiej możliwości. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie posiada takiej kompetencji. Regulacje dotyczące zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe należą do kompetencji sejmiku województwa na mocy przepisów Prawa ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa ochrony środowiska (art. 96) wyraźnie przyznają sejmikowi województwa kompetencję do wprowadzania zakazów w zakresie eksploatacji instalacji spalających paliwa stałe. Rada gminy, wprowadzając taki zakaz w planie miejscowym, przekracza swoje ustawowe upoważnienia, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (16)
Główne
p.o.s. art. 96 § 1
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 147 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.o.s. art. 72 § 1
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
p.o.s. art. 96 § 6
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 132 § 2
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Miasta przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając zakaz stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż takie regulacje należą do kompetencji sejmiku województwa na mocy przepisów Prawa ochrony środowiska.
Odrzucone argumenty
Rada Miasta posiadała kompetencję do wprowadzenia zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w planie miejscowym, powołując się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych, które miały zezwalać na takie działania w ramach ochrony środowiska. Zakwestionowany zapis nie ingeruje w stosowanie konkretnych rodzajów paliw, a jedynie ogranicza wyposażanie budynków w określone instalacje.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły i niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii nie sposób wywieść normy kompetencyjnej dla Rady Miejskiej do regulowania - w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - kwestii instalacji, czy paliw jakie mogą być wykorzystywane na terenie objętym planem to nie rada gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, lecz sejmik województwa, w uchwale podjętej na postawie art. 96 ust. 1 p.o.s. jest uprawniony do podjęcia uchwały zakazującej stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie planowania przestrzennego i ochrony środowiska, w szczególności w kontekście regulacji dotyczących ogrzewania budynków i stosowania paliw stałych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia kompetencji przez radę gminy w planie miejscowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie kompetencje są jasno określone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji między gminą a województwem w zakresie ochrony środowiska i planowania przestrzennego, co ma bezpośrednie przełożenie na życie mieszkańców i rozwój urbanistyczny.
“Rada Miasta nie mogła zakazać pieców na paliwo stałe – sąd wyjaśnia podział kompetencji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 398/20 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2020-07-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-04-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Maciej Busz /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 2733/20 - Wyrok NSA z 2023-04-18 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1945 art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W rejonie ulic [...]" w [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 5 pkt 3 lit. a w zakresie słów: " , przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe"; 2. zasądza od Miasta [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewoda Wielkopolski złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr XV/215/VIII/2019 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W rejonie ulic Solna-Działowa w Poznaniu" (dalej również jako: "Uchwała"). Wojewoda Wielkopolski wniósł o stwierdzenie nieważności § 5 pkt 3 lit. a zaskarżonej Uchwały w zakresie zwrotu "przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". W ocenie organu nadzoru zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, które daje podstawę do stwierdzenia nieważności § 5 pkt 3 lit. a zaskarżonej Uchwały w zakresie zwrotu "przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił, że w § 5 pkt 3 lit. a Uchwały, w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego dla obszaru objętego planem w jakim wprowadzono zakaz stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Wojewoda wskazał jednocześnie, że zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm.; zwanej dalej "p.o.s.") to sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Stosownie do powyższego przepisu, Sejmik Województwa Wielkopolskiego przyjął dnia 18 grudnia 2017 r. dla terenu województwa następujące uchwały: - nr XXXIX/941/17 w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa wielkopolskiego, ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 8807), obejmującą obszar województwa wielkopolskiego, z wyłączeniem Miasta Poznania oraz Miasta Kalisza. - nr XXXIX/942/17 w sprawie wprowadzenia, na obszarze Miasta Poznania, ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Wlkp., poz. 8808), - nr XXXIX/943/17 w sprawie wprowadzenia, na obszarze Miasta Kalisza, ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 8809). W uzasadnieniu skargi wskazano, że uchwały antysmogowe wprowadziły od dnia 01 maja 2018 r. zakaz stosowania najgorszej jakości paliw stałych, np. bardzo drobnego miału (mułu), węgla brunatnego czy flotokoncentratu węglowego oraz określiły standardy jakościowe węgla kamiennego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla. Skoro zatem na podstawie delegacji ustawowej samorząd województwa podjął stosowne uchwały antysmogowe, to - w ocenie Wojewody - należy przyjąć, że ustalenia w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw zostały unormowane w odrębnych od planu aktach prawa miejscowego. Zatem nieuprawnione jest wprowadzenie do treści Uchwały zapisów zawierających ustalenia w kwestii sposobu ogrzewania budynków w zakresie uregulowanym uchwałami antysmogowymi. Za niedopuszczalne w ocenie Wojewody należy więc uznać ustalenie zakazu stosowania w nowych budynkach pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Wojewoda Wielkopolski zaakcentował, że prezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach, w tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. II OSK 1229/19. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie. W ocenie Organu zakwestionowany przez Wojewodę zapis nie wkracza w materię uregulowaną w uchwale antysmogowej, gdyż wprowadza zakaz montowania określonych instalacji na paliwo stałe, a nie ingeruje w stosowanie w instalacjach grzewczych konkretnych rodzajów paliw stałych. Organ podkreślił, że uchwała antysmogowa ogranicza eksploatację instalacji, a zaskarżony plan ogranicza wyposażanie budynków w instalacje. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwołał się do brzmienia art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945; zwanej dalej "u.p.z.p.") oraz § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587 – alej również jako: "rozporządzenie z 2003 r."), a także wskazał na art. 72 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska, którego dopełnieniem jest § 132 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm. – dalej również jako: "rozporządzenie z 2002 r.") akcentując, że w przepisach tych zawarta jest norma kompetencyjna dla organów gminy do zamieszczenia w planie miejscowym zakwestionowanego zapisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018, poz. 1945 – dalej również jako: "u.p.z.p."). W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego, którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Z kolei pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego należy wiązać zaś z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 oraz z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miasta Poznania wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506, z późn. zm.; w skrócie "u.s.g."). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały – co nastąpiło, jak podano w skardze, [...] lipca 2019 r. – nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę później, w trybie art. 93 u.s.g. Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała nr XV/215/VIII/2019 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W rejonie ulic Solna-Działowa w Poznaniu" (dalej również jako: "Uchwała"). Autor skargi wyraźnie wskazał, że zaskarża Uchwałę w części obejmującej § 5 pkt 3 lit. a zaskarżonej Uchwały w zakresie zwrotu "przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". W konsekwencji w takim wyłącznie zakresie Uchwała została poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Przeprowadzona w kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że zaskarżona Uchwała nie odpowiada prawu - w części dotyczącej jej § 5 pkt 3 lit. a w zakresie zwrotu " , przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". Wskazać trzeba, że z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego mamy niewątpliwie do czynienia w sytuacji uregulowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego materii, co do uregulowania której rada nie miała kompetencji. Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły i niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Zatem każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej i zarazem naruszeniem konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego, a w konsekwencji stanowi również naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 3148/17). Rada gminy nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. W rozpoznawanej sprawie spornym pozostaje, czy kompetencja Rady Miasta Poznania obejmowała wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę Rada Miasta Poznania swojej kompetencji do podjęcia Uchwały w zakresie § 5 pkt 3 lit. a w zakresie zwrotu "przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe" upatruje w art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., który stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu. Rada Miejska swoją kompetencję wywodziła nadto z § 4 pkt 3 lit. a Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587 – alej również jako: "rozporządzenie z 2003 r."), który ustala wymogi dotyczące stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego, wskazując, że ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Jednocześnie, odpowiedź na skargę wskazuje na treść § 132 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm. – dalej również jako: "rozporządzenie z 2002 r."). Odnosząc się do argumentacji odpowiedzi na skargę należy wskazać, że zgodzić należy się, że na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, a zgodnie z § 4 pkt 3 rozporządzenia z 2003 r. ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów wynikające z: potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm. – obecnie: Dz.U. z 2019, poz. 1396 - zwanej dalej: "p.o.s."), obowiązujących ustaleń planów ochrony ustanowionych dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych, a także dla innych form ochrony przyrody występujących na terenach objętych projektem planu miejscowego. Podkreślić jednak trzeba, że ustanowione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu powinny pozostawać w zgodzie z materią ustawową, a ponadto winny mieć uzasadnienie w przepisach upoważniających do ich ustanowienia. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że przepis ten (art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 3 rozporządzenia z 2003 r.) przez wiele lat był interpretowany w sposób w jaki czyni to jeszcze Organ w odpowiedzi na skargę. Nie sposób, bowiem pominąć treści przytoczonego w odpowiedzi na skargę przepisu rozporządzenia z 2002 r.). Przepis § 132 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. stanowi, że "dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...)". W ocenie Sądu, nie sposób jednak z treści tego przepisu (§ 132 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r.), wywieść normy kompetencyjnej dla Rady Miejskiej do regulowania - w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - kwestii instalacji, czy paliw jakie mogą być wykorzystywane na terenie objętym planem. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, z czego wynika zakaz domniemania kompetencji, a wszystkie działania organów powinny być oparte na konkretnym przepisie zawierającym normę kompetencyjną. Po drugie, charakter wykonawczy aktów prawa miejscowego, oznacza, że prawo miejscowe może być stanowione tylko "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94 zd. 1 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie Organ swoją kompetencję wywodzi m.in. z rozporządzenia, a więc aktu rangi podustawowej. Przepis art. 94 Konstytucji RP w sposób wyraźny wymaga, by upoważnienie zawarte było "w ustawie". Wymaga to więc bezpośredniego powiązania aktu miejscowego z upoważniającym przepisem rangi ustawowej, zaś niedopuszczalne jest samoistne ustanawianie upoważnień do wydawania prawa miejscowego w rozporządzeniach rządowych (por. K. Działocha, Uwaga 4 do art. 94, w: Konstytucja, s. 4; J. Ciapała, Powszechnie obowiązujące akty, s. 37 [za:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System prawa administracyjnego. Tom II, s. 76). Przepis § 132 rozporządzenia z 2002 r. odwoływał się do wywodzonej z art. 72 ust. 1 pkt 6 p.o.s. (choć i ta kwestia jest dyskusyjna) - przysługującej niegdyś - radzie gminy normy kompetencyjnej. Jednak na skutek powołania w 2015 r. do życia lex specialis kompetencje rad gmin zostały przez ustawodawcę ograniczone, poprzez odebranie radom gmin, na rzecz wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska - sejmików województwa (art. 376 pkt 2a w zw. z art. 96 p.o.s.), kompetencji do wprowadzenia w drodze uchwał ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Podkreślić należy z całą mocą, że Sąd nie kwestionuje wynikającej z art. 72 ust. 1 pkt 6 p.o.s. kompetencji rad gmin do "uwzględniania innych potrzeb w zakresie ochrony powietrza, wód, gleby, ziemi, ochrony przed hałasem, wibracjami i polami elektromagnetycznymi". Należy jednak zwrócić uwagę, że kompetencje dotyczące zarówno: stosowanych paliw, jak i dopuszczanych instalacji - należą do sejmików województwa - z wyraźnej - woli ustawodawcy. W art. 72 i 73 p.o.s. ustawodawca określił wymagania w zakresie ochrony środowiska jakie powinny spełniać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. W kwestii ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, rodzajów lub jakości paliw dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane ustawodawca, stosowne kompetencje powierzył wyspecjalizowanemu organowi ochrony środowiska - sejmikowi województwa. W art. 96 ust. 1 p.o.s. ustawodawca przyznał sejmikowi województwa kompetencje do wprowadzenia w drodze uchwały ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko. Jak wynika z art. 96 ust. 6 pkt 2 p.o.s. w uchwale tej określa się m.in. rodzaje instalacji, dla których wprowadza się ograniczenia lub zakazy, o których mowa w ust. 1. Tym samym to nie rada gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, lecz sejmik województwa, w uchwale podjętej na postawie art. 96 ust. 1 p.o.s. jest uprawniony do podjęcia uchwały zakazującej stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 98/16, WSA we Wrocławiu z 11 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 362/18 oraz z 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 154/19, WSA w Krakowie z 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 373/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo należy zauważyć, że nie istnieje system aktów prawa miejscowego, układający się w jakąś hierarchię, np. opartą na miejscu organu wydającego akt w systemie podziału terytorialnego (R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System prawa administracyjnego. Tom II, s. 75). Dlatego też nie sposób przyjąć, że racjonalny ustawodawca zamierzał upoważnić organy różnych szczebli samorządu terytorialnego (gminnego i wojewódzkiego) do regulowania tej samej kwestii (stosowanych paliw, jak i instalacji dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane). Przedstawione powyżej stanowisko konsekwentnie prezentowane jest w judykaturze, gdzie wskazuje się, że to nie rada gminy w planie miejscowym, lecz sejmik województwa, w uchwale podjętej na postawie art. 96 ust. 1 p.o.s. - jest uprawniony do wprowadzenia zakazu stosowania paliw stałych oraz, że brak jest podstawy prawnej dla ustalenia w planie miejscowym wyłączenia stosowania paliw stałych (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1229/19). Zaakcentować też trzeba, że nie jest przekonująca również argumentacja Organu, co do tego, że intencją zaskarżonego przepisu Uchwały było "ograniczenie wyposażania budynków" w instalacje. Literalne brzmienie wskazanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do ustanowienia zaskarżonym przepisem zakazu "stosowania" pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe. Brzmienie przepisu § 5 pkt 3 lit. a zaskarżonej Uchwały nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, a cel tego uregulowania dodatkowo szczegółowo omówiony został w odpowiedzi na skargę. Tymczasem, należy zwrócić uwagę na to, co jest przedmiotem regulacji dopuszczonej w planie miejscowym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. jest nim: ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. W ocenie Sądu w tak wyznaczonym przez ustawodawcę zakresie materii planistycznej nie mieści się fragment postanowienia § 5 pkt 3 lit. a Uchwały w zakresie zwrotu "przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". W konsekwencji jako trafną należało ocenić argumentację Wojewody Wielkopolskiego, iż ustanowienie w § 5 pkt 3 lit. a zaskarżonej Uchwały zakazu stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe stanowi przekroczenie ustawowej kompetencji Rady Miasta. Powyższe stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkujące nieważnością Uchwały w omawianym zakresie. Oceny tej nie zmienia argumentacja przedstawiona przez Organ w odpowiedzi na skargę, do czego Sąd odniósł się szczegółowo powyżej. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w części obejmującej § 5 pkt 3 lit. a w zakresie zwrotu " , przy czym zakazuje się stosowania pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe". O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Wojewody Wielkopolskiego od Miasta Poznań zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wynagrodzenia reprezentującego skarżącego pełnomocnika ([...] zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI