IV SA/Po 391/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R.O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i brak należytego poinformowania go o postępowaniu. Sąd uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ brak jest dowodów na samowolę budowlaną lub istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że obiekty powstały w okresie, gdy przepisy nie nakładały obowiązku bezterminowego przechowywania dokumentacji budowlanej, a brak dokumentów nie może być podstawą do domniemania samowoli. Ponadto, sąd stwierdził, że sposób użytkowania obiektów jest zgodny z ich pierwotną funkcją i obowiązującą decyzją środowiskową, a ustalona obsada zwierząt nie przekracza dopuszczalnych norm. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący, mimo że nie był stroną w pierwszej instancji, został poinformowany o postępowaniu odwoławczym i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czego nie uczynił. Sąd podkreślił również, że jest związany wcześniejszymi wyrokami, które przesądziły o interesie prawnym skarżącego i konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej w przypadku obiektów zabytkowych, znaczenie braku dokumentacji, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych z udziałem stron, które nie były nimi od początku.
Sprawa dotyczy specyficznych obiektów folwarcznych i ich historii, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach budowlanych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak dokumentacji potwierdzającej legalność powstania obiektów budowlanych sprzed wielu lat (przełom XIX/XX w., lata 60-80 XX w.) może stanowić podstawę do stwierdzenia samowoli budowlanej i wszczęcia postępowania naprawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dokumentacji nie może być podstawą do domniemania samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy przepisy z okresu budowy nie nakładały obowiązku bezterminowego przechowywania pozwoleń na budowę, a obecni właściciele nie dokonywali zmian w obiektach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że obiekty powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niemożność odnalezienia dokumentacji z odległych lat nie jest wystarczająca do stwierdzenia samowoli budowlanej.
Czy skarżący, który nie był stroną postępowania przed organem pierwszej instancji, ale został uznany za stronę w postępowaniu odwoławczym, powinien być traktowany jako strona od początku postępowania, a jego pominięcie skutkuje koniecznością uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący został poinformowany o postępowaniu odwoławczym i miał możliwość skorzystania z praw procesowych, a jego status strony został ustalony dopiero w wyniku wyroku sądu, to jego pominięcie w pierwszej instancji nie musi skutkować uchyleniem decyzji, zwłaszcza gdy aktywnie uczestniczył w postępowaniu i wniósł odwołanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że status skarżącego jako strony został ostatecznie ustalony w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy poinformował go o postępowaniu i jego prawach, a skarżący nie skorzystał z prawa do zapoznania się z aktami. Pomimo braku formalnego statusu strony w pierwszej instancji, skarżący wiedział o postępowaniu i skutecznie wniósł odwołanie, a jego prawa procesowe zostały poszanowane w postępowaniu odwoławczym.
Czy sposób użytkowania obiektów budowlanych (budynków folwarcznych) jest zgodny z ich pierwotną funkcją oraz obowiązującą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a także czy nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej obsady zwierząt (DJP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób użytkowania obiektów nie uległ zmianie względem stanu pierwotnego, a ustalona obsada zwierząt (188,2 DJP) nie przekracza limitów określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (198,05 DJP).
Uzasadnienie
Organy przeprowadziły kontrolę, ustaliły sposób użytkowania obiektów i przeliczyły obsadę zwierząt na DJP. Stwierdzono, że obecne użytkowanie jest zgodne z pierwotną funkcją, a obsada zwierząt mieści się w granicach określonych w decyzji środowiskowej.
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 63
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 81c § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 93 § pkt 10
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 67
Ustawa Prawo budowlane
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz. U. Nr 34, poz. 216
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli
Dz. U. Nr 7., poz. 46
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego § § 34
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego § § 35
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego § § 44
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej z uwagi na wiek obiektów i brak obowiązku przechowywania dokumentacji przez obecnych właścicieli. • Umorzenie postępowania było zasadne z uwagi na brak możliwości ustalenia nielegalności powstania obiektów. • Sposób użytkowania obiektów jest zgodny z pierwotną funkcją i decyzją środowiskową. • Obsada zwierząt nie przekracza dopuszczalnych norm DJP. • Skarżący został prawidłowo poinformowany o postępowaniu odwoławczym i miał możliwość skorzystania z praw procesowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w pierwszej instancji. • Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. • Zmiana stanu faktycznego sprawy (wzrost obsady zwierząt) nie została uwzględniona. • Niewłaściwy podział obiektów budowlanych na grupy. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących osób fizycznych zamiast jednostek gospodarki uspołecznionej. • Niewykonanie zaleceń sądu zawartych w poprzednich wyrokach.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do przypuszczania, iż obiekty będące przedmiotem postępowania powstały w warunkach samowoli budowlanej. • niemożliwość odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanych w tak odległym czasie nie jest zatem wystarczająca dla uznania, że budynki powstały bez tego pozwolenia, gdyż samowoli budowlanej nie można domniemywać. • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. • nie można uznać, że zaniechanie jego formalnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przy ogólnej wiedzy o stanie sprawy a przede wszystkim skutecznym wszczęciu postępowania odwoławczego prowadzonego przy poszanowaniu jego praw procesowych winno skutkować powtórzeniem całego postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący
Józef Maleszewski
sprawozdawca
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej w przypadku obiektów zabytkowych, znaczenie braku dokumentacji, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych z udziałem stron, które nie były nimi od początku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych obiektów folwarcznych i ich historii, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o legalność zabudowy folwarcznej, z licznymi zwrotami akcji i wielokrotnymi postępowaniami sądowymi. Pokazuje złożoność prawa budowlanego w kontekście historycznych obiektów.
“Długi bój o folwark: Czy wiekowe budynki mogą być samowolą budowlaną?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.