IV SA/Po 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Kiszkowo dotyczącej sposobu odbioru odpadów komunalnych, uznając ją za sprzeczną z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kiszkowo w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych, zarzucając istotne naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie w systemie odbioru odpadów "u źródła" papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych. Sąd uznał ten zarzut za zasadny i stwierdził nieważność uchwały w całości, podkreślając obowiązek gminy zapewnienia odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Kiszkowo z dnia 17 lutego 2020 r. nr XV/114/20, która określała szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wojewoda zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), w szczególności art. 6r ust. 3 w związku z innymi przepisami, poprzez brak uwzględnienia papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych jako odpadów komunalnych zbieranych bezpośrednio od mieszkańców ("u źródła"). Wskazano, że uchwała ograniczała odbiór "u źródła" jedynie do odpadów zmieszanych i bioodpadów, a pozostałe frakcje można było oddać jedynie w punkcie selektywnej zbiórki. Wojewoda podniósł również, że § 4 uchwały, określający rodzaj i pojemność pojemników na odpady zmieszane, wykracza poza kompetencje rady gminy wynikające z art. 6r ust. 3 u.c.p.g., gdyż powinien być uregulowany w regulaminie utrzymania czystości i porządku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał zarzut dotyczący braku uwzględnienia selektywnego odbioru kluczowych frakcji odpadów za zasadny. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 6c ust. 1 i art. 6r ust. 2d u.c.p.g., gmina ma obowiązek zorganizować odbiór wszystkich rodzajów odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a możliwość dostarczenia odpadów do PSZOK jest jedynie dodatkowym sposobem. Stwierdzono, że uchwała w tym zakresie narusza prawo w sposób istotny, co uzasadnia jej nieważność w całości. Sąd nie dopatrzył się natomiast istotnego naruszenia prawa w zakresie § 4 uchwały, wskazując, że zapisy te nawiązują do odpowiednich regulacji zawartych w regulaminie utrzymania czystości i porządku, co zostało prawidłowo uregulowane. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził koszty postępowania od Gminy Kiszkowo na rzecz Wojewody Wielkopolskiego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała nie może ograniczać odbioru "u źródła" tych frakcji odpadów, ponieważ gmina ma ustawowy obowiązek zapewnić właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, a odbiór "u źródła" jest podstawową formą realizacji tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gmina jest zobowiązana do zorganizowania odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Ograniczenie odbioru "u źródła" tylko do odpadów zmieszanych i bioodpadów, podczas gdy inne frakcje można oddać jedynie w punkcie selektywnej zbiórki, stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (10)
Główne
u.c.p.g. art. 6r § ust. 3-3d
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6c § ust. 1 i 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 5, 6, 9
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewzięcie pod uwagę przez Radę Gminy Kiszkowo papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych jako odpadów komunalnych zbieranych bezpośrednio od mieszkańców ("u źródła"). Ograniczenie odbioru "u źródła" jedynie do odpadów zmieszanych i bioodpadów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że zapewnienie możliwości dostarczenia odpadów do PSZOK jest wystarczające do wypełnienia obowiązku odbioru wszystkich rodzajów odpadów.
Godne uwagi sformułowania
Gmina ma obowiązek zorganizować odbiór wszystkich rodzajów odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Odbiór "u źródła" jest podstawową formą realizacji ustawowego obowiązku. Możliwość dostarczenia odpadów do PSZOK stanowi jedynie dodatkowy sposób pozbycia się odpadów.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
sędzia
Sebastian Michalski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków gmin w zakresie odbioru odpadów komunalnych i ważności uchwał rady gminy w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i może być stosowane do podobnych uchwał innych gmin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami komunalnymi i interpretacji przepisów prawa miejscowego, co jest istotne dla samorządów i mieszkańców.
“Gmina przegrywa w sądzie: uchwała o śmieciach nieważna z powodu błędów w odbiorze odpadów.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 39/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/ Sebastian Michalski Symbol z opisem 6135 Odpady 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Czystość i porządek Sygn. powiązane III OSK 1567/24 - Wyrok NSA z 2025-09-24 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2010 art. 6r ust. 3-3d Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant ref. staż. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2024 r. ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Gminy Kiszkowo z dnia 17 lutego 2020 r. nr XV/114/20 w sprawie ustalenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Gminy Kiszkowo na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda Wielkopolski, działając jako organ nadzoru, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Kiszkowo z dnia 17 lutego 2020 r., nr XV/114/20 w sprawie ustalenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów. Jako podstawę prawną uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.), w związku z art. 6r ust. 3-3d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2019 r. poz. 2010 - dalej jako u.c.p.g). Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego 25 lutego 2020 r. pod poz. 1827 i zgodnie z § 8 - weszła w życie z dniem 10 marca 2020 r. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości ze względu na istotne naruszenie art. 6r ust. 3 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 6c ust. 1 i 2 oraz art. 6r ust. 2d i ust. 3b, a także art. 6r ust. 3 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g., poprzez brak uwzględnienia papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, jako odpadów komunalnych zbieranych bezpośrednio od mieszkańców, od źródła oraz art. 6r ust. 3 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, poprzez określenie w § 4 uchwały rodzaj i pojemność pojemników na odpady komunalne, podczas, gdy materia ta powinna być regulowana przez odrębną uchwałę – regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Wojewoda podniósł, że w § 3 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały wskazano, że: "System odbierania odpadów obejmuje odbiór następujących frakcji odpadów komunalnych: w punktach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych: - niezanieczyszczone tworzywa sztuczne oraz opakowania wielomateriałowe, w szczególności: odkręcone i zgniecione plastikowe butelki po napojach, plastikowe opakowania po żywności, plastikowe opakowania po kosmetykach i środkach czystości, kanistry plastikowe po art. spożywczych i chemii gospodarczej, folie i torebki z tworzyw sztucznych, - opakowania wielomateriałowe w szczególności kartony po mleku i sokach, -metale, w szczególności puszki i inne opakowania metalowe, -niezanieczyszczony papier i tektura, w szczególności gazety, czasopisma, książki, katalogi, ulotki, zeszyty, papier biurowy, szkolny, pakowny, tektura i kartony, torby papierowe, - niezanieczyszczone szkło, w szczególności bezbarwne i kolorowe butelki bez nakrętek po napojach i żywności, butelki po alkoholach, szklane opakowania po kosmetykach". Z powyższych przepisów uchwały wynika, że z katalogu selektywnie zbieranych odpadów komunalnych bezpośrednio "u źródła" nie uwzględniono następujących odpadów: papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, a zbieranie odpadów komunalnych "u źródła" ograniczono do odpadów (niesegregowanych) zmieszanych oraz bioodpadów. Wskazany w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały przewiduje jedynie fakultatywny sposób pozbywania się odpadów komunalnych wskazanych w tym przepisie w gminnym punkcie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, co nie pozwala na uznanie, że jest to odbiór "u źródła". W świetle przepisów § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 Uchwały uznać należy, że Rada nie przewidziała usługi zbierania "u źródła" następujących odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, i jednocześnie nie wskazała częstotliwości odbioru tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Co prawda, częściowe postanowienia w tym zakresie zostały opisane § 3 ust. 2 i 3 uchwały, jednak odnoszą się one do częstotliwości odbierania "u źródła" jedynie odpadów zmieszanych (niesegregowanych) oraz bioodpadów. Brak jest jednak uregulowań dotyczących częstotliwości odbioru "u źródła" następujących odpadów: papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, co wyraźnie przeczy woli ustawodawcy wyrażonej w art. 6r ust. 2d, art. 3 ust. 2 pkt 5 i art. 6c ust. 2 ustawy i stanowi istotne naruszenie normy kompetencyjnej wynikającej z art. 6r ust. 3 w związku ze wskazanymi przepisami ustawy. Wykazane uchybienie przemawia za koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Ponadto, w ocenie Skarżącego, treść § 4 Uchwały, na mocy którego Rada określiła rodzaj pojemników stosowanych do zbierania odpadów komunalnych niesegregowanych (zmieszanych). W § 4 ust. 1 Uchwały przyjęto: "Odpady komunalne niesegregowane (zmieszane) należy gromadzić jedynie w zamkniętych i szczelnych pojemnikach wyłącznie do tego celu przeznaczonych, o pojemności minimum 120 litrów". Tymczasem, choć katalog elementów, które może zawierać uchwała podjęta na podstawie przepisów art. 6r ust. 3 ustawy nie jest zamknięty, to jednak przedmiotem regulacji tej uchwały może być jedynie sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kwestie uregulowane w przedmiotowym przepisie uchwały winny bowiem zostać uregulowane w innego typu uchwale - regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy podejmowanego na podstawie art. 4 ustawy. Wojewoda wskazał, że skoro ustawodawca zobligował organ stanowiący gminy do uregulowania tej materii w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, to - mając na względzie regułę racjonalnego prawodawcy - przyjąć należy, że ta materia nie może jednocześnie stanowić przedmiotu uchwały wydanej na podstawie art. 6r ust. 3 ustawy. Materia uregulowana w § 4 ust. 1 uchwały wykracza zatem poza zakres normy upoważniającej zawartej w art. 6r ust. 3 ustawy, stanowiąc istotne naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności § 4 ust. 1 uchwały. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zarzuty Wojewody są bezpodstawne. W ocenie organu zasadny jest pogląd, zgodnie z którym w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości (pierwsza forma pozbywania się odpadów komunalnych), o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (druga forma pozbywania się odpadów komunalnych) oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób (trzecia forma pozbywania się odpadów komunalnych). W ocenie organu przyjęcie rozwiązania polegającego na zobowiązaniu właścicieli do selektywnego zbierania i przekazywania do odbioru odpadów na zasadach określonych w regulaminie, nie stoi w sprzeczności z art. 4 ust. 2 pkt 1 a w zw. z art. 6 c ust. 1 i 2 oraz art. 6r ust. 2 d u.c.p.g. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego określenia w § 4 ust. 1 uchwały materii rodzaju i minimalnej pojemności pojemników na odpady komunalne, organ wskazał, że prawidłowo uregulował materią pojemności w regulaminie utrzymania czystości, natomiast w zaskarżonej uchwale wyłącznie do tych regulacji nawiązał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 147 p.p.s.a. stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. Do "istotnych" naruszeń prawa zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została wymieniona na wstępie uchwała Rady Gminy Kiszkowo z dnia 17 lutego 2020 r., nr XV/114/20 w sprawie ustalenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, która jest aktem prawa miejscowego. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały jest przepis art. 6r ust. 3 u.c.p.g., który upoważnia radę gminy do określenia, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposobu świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca dopuszcza w uchwale, o której mowa w ust. 3, ograniczenie ilości zużytych opon, odpadów wielkogabarytowych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych, stanowiących odpady komunalne, odbieranych lub przyjmowanych przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6r ust. 3a ustawy). Z kolei w art. 6r ust. 3b ustawy dopuszczono możliwość zróżnicowania częstotliwości odbierania odpadów, w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów, w tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i nie rzadsza niż raz na dwa tygodnie z budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W myśl art. 6r ust. 3c ustawy, projekt uchwały, o której mowa w ust. 3, podlega zaopiniowaniu przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie częstotliwości odbierania odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6r ust. 3d ustawy, uchwała, o której mowa w ust. 3, określa tryb i sposób zgłaszania przez właścicieli nieruchomości przypadków niewłaściwego świadczenia usług przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub przez prowadzącego punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Istotne jest, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 ustawy). W ust. 2 art. 3 ustawodawca wymienił katalog zadań, które gminy zobowiązane są realizować w ramach zapewnienia czystości i porządku na swoim terenie i tworzenia warunków niezbędnych do ich utrzymania. Uchwała podejmowana na podstawie at. 6r ust. 3 ustawy, jak wprost określił ustawodawca, stanowi akt prawa miejscowego. Odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia w zaskarżonej uchwale papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, jako odpadów komunalnych zbieranych bezpośrednio od mieszkańców, od źródła, należy wskazać, że jest on zasadny. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o czystości i porządku w gminach obowiązkiem gminy jest zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ww. obowiązek obejmuje zorganizowanie odbioru odpadów komunalnych, a tym także bioodpadów. W orzecznictwie wskazuje się, że w świetle art. 6c ust. 1 ustawy zobowiązującego gminy do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, pierwotną formą jest odbieranie odpadów, a możliwość ich dostarczenia do PSZOK stanowi jedynie dodatkowy sposób pozbycia się odpadów przez właściciela (por. wyroki NSA z 18 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2892/18 i z 7 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 5164/21 – dostępne w CBOSA). Stosownie do art. 6r. ust. 2d u.c.p.g. każda gmina w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek zapewnić właścicielom wszystkich nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Pod pojęciem pozbywania się odpadów komunalnych ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g., a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Tym samym nie można uznać, że samo umożliwienie mieszkańcom możliwości dostarczania na własny koszt odpadów do punktu selektywnej zbiórki stanowi prawidłowe wypełnienie ustawowego obowiązku zorganizowania odbioru odpadów komunalnych. Gmina Kiszkowo miała obowiązek tak zorganizować odbiór odpadów, aby z każdej zamieszkanej nieruchomości były one odbierane. Możliwość dostarczenia odpadów przez mieszkańca do punktu ich zbiórki stanowi tylko dodatkowy sposób ich pozbycia się przez właściciela i nie może ten sposób być traktowany jako jedyny ani nawet jako podstawowy (tak też NSA w wyroku z 18 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2892/18; NSA w wyroku z 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4944/21). W zaskarżonej uchwale nie uwzględniono odbioru z nieruchomości: papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła oraz odpadów opakowaniowych wielomateriałowych. Zbieranie odpadów z nieruchomości (u źródła) ograniczono do odpadów niesegregowanych zmieszanych oraz bioodpadów. Odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków objętych zadaniem publicznym związanym z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. Skoro ustawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wprowadził możliwości zaniechania odbierania tych odpadów z nieruchomości zabudowanej, to wprowadzenie tak daleko idącego ograniczenia w zaskarżonej do Sądu uchwale było niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., na gminy został nałożony obowiązek tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Każda gmina ma obowiązek utworzenia odrębnego punktu selektywnego zbierania odpadów, do którego mieszkańcy sami mogą przywozić pewne rodzaje odpadów, ale to nie zwalnia gminy od zorganizowania odbierania odpadów od mieszkańców gminy. Jeżeli ustawodawca zamierzał posłużyć się terminem "przyjmowanie" odpadów to taką regulację wprost zamieścił w tej ustawie. Ustawodawca traktuje "przyjmowanie" odpadów jako odmienny od "odbierania" sposób postępowania z odpadami (np. termin "przyjmowanie" zawarty został w art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. d tiret drugie, art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 6r. ust. 2d, art. 6r. ust. 3a, art. 6 ra, art. 9nb ust. 1 u.c.p.g.). Tam natomiast, gdzie chodzi o "odbieranie", ustawodawca wprost takim pojęciem się posłużył (np. art. 3 ust. 2 pkt 4, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. a, b i c, art. 3 ust. 2c, art. 3 ust. 3 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 4 ust. 2a pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 6, art. 6c ust. 1, 2 i 2a, art. 6d, art. 6f, art. 6j ust. 2a, art. 6r. ust. 2d, 3, 3a-3d, art. 6s, art. 9b u.c.p.g.). W przypadku, gdy dochodzi do pozbywania się odpadów przez właściciela nieruchomości poprzez ich oddanie w punkcie selektywnego zbierania odpadów ustawodawca posługuje się terminem "przyjmowanie" odpadów, a nie ich "odbieranie" (np.: art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 9 lit. d tiret pierwsze, art. 6r. ust. 2d u.c.p.g.) Błędna realizacja i niewypełnienie dyspozycji ustawowej skutkuje istotnym naruszeniem prawa i koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Analiza treści zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że ewentualne stwierdzenie nieważności jedynie w zakresie jej poszczególnych jednostek redakcyjnych, których zgodność z prawem prawidłowo zakwestionował Wojewoda skutkowałoby pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego, który nie regulowałby kompleksowo wszystkich wymaganych prawem, określonych w art. 6r ust. 3 ustawy, kwestii podlegających obligatoryjnemu określeniu w akcie regulującym szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Brak jest natomiast podstaw do uznania zasadności zarzutu sformułowanego pod adresem regulacji z § 4 uchwały w zakresie określenia rodzaju pojemników stosowanych do zbierania odpadów komunalnych. Zasadnie wprawdzie w skardze podniesiono, że materia rodzaju i minimalnej pojemności pojemników na odpady komunalne lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów winna być zawarta w regulaminie utrzymania czystości, nie zaś w przedmiotowej uchwale, nie można jednak postanowieniom w tej kwestii zawartym w zaskarżonej uchwale skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia ich nieważności. Zaskarżone regulacje co do rodzaju i pojemności są bowiem odzwierciedleniem odpowiednich regulacji zawartych w § 9 ust. 2 regulaminu porządku i czystości (uchwała Rady Gminy Kiszkowo z 17 lutego 2020 r. , nr XV/111/20). Organ zatem prawidłowo uregulował materią pojemności w ww. regulaminie, zaś w zaskarżonej uchwale do tych regulacji jedynie nawiązał. Należy zatem podzielić argumentację odpowiedzi na skargę, że walor normatywny w materii pojemności pojemników przypisać należy postanowieniom regulaminu, a zapisy zaskarżonej uchwały jedynie do tych postanowień nawiązują – (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23.02.2023r. , sygn. akt IV SA/Po 826/22). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w punkcie 2. wyroku Sąd rozstrzygnął na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI