IV SA/Po 385/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2015-10-07
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkawspółwłasnośćzgoda współwłaścicielioranżerianadzór budowlanydecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę oranżerii, uznając, że brak zgody współwłaścicieli na budowę stanowił podstawę do nakazania rozbiórki.

Sprawa dotyczyła rozbiórki samowolnie dobudowanej oranżerii do budynku mieszkalnego. Inwestorzy H. i Z. S. nie przedłożyli wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na budowę, co było kluczowym wymogiem prawnym. Pomimo prób legalizacji i argumentów o remoncie lub podziale nieruchomości do użytkowania, organy nadzoru budowlanego i sąd administracyjny uznały, że brak wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli uniemożliwia legalizację i stanowi podstawę do nakazania rozbiórki.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dotyczyła skargi H. i Z. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę oranżerii dobudowanej do budynku mieszkalnego. Problem wynikał z faktu, że nieruchomość była współwłasnością skarżących oraz M. i T. Ś., którzy nie wyrazili zgody na zalegalizowanie samowolnych robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie uchylały i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, próbując ustalić charakter obiektu (rozbudowa czy remont) oraz zebrać niezbędne dokumenty. Ostatecznie, po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, inwestorzy nie dostarczyli wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, uznał, że budowa obiektu na współwłasnej nieruchomości, przekraczająca zwykły zarząd, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody, zakwestionowany przez jednego ze współwłaścicieli, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej i stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej i stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku współwłasności wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, jeśli roboty budowlane przekraczają zwykły zarząd. Zakwestionowanie przez jednego ze współwłaścicieli oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, gdy jego zgoda jest wymagana, wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.b. art. 49b § ust. 3

Prawo budowlane

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 49b § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 30 § ust. 2

Prawo budowlane

kpa art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o sądach administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych przekraczających zwykły zarząd stanowi podstawę do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Przepisy prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej i legalizacji mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących o tym, że sporny obiekt był remontem, a nie rozbudową. Argumentacja skarżących o tym, że nieruchomość została podzielona do użytkowania i remont dotyczy wyłącznie części użytkowanej przez inwestorów. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 75, 77, 78 kpa) poprzez brak podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W przypadku współwłasności brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie prac przez inwestora stanowi o niespełnieniu wymogu z art.32 ust.2 p.b. Zakwestionowanie chociażby przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji gdy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Józef Maleszewski

członek

Maciej Busz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymogu zgody współwłaścicieli na roboty budowlane przekraczające zwykły zarząd oraz konsekwencji braku takiej zgody."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współwłasności nieruchomości i budowy obiektu budowlanego, gdzie wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między współwłaścicielami dotyczący samowoli budowlanej i znaczenia zgody wszystkich stron. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów prawa budowlanego i cywilnego.

Samowola budowlana na współwłasnej działce? Brak zgody sąsiada może oznaczać nakaz rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 385/15 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2015-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Maciej Busz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 182/16 - Wyrok NSA z 2017-09-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 49 b ust. 2 pkt 1 - 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2015 r. sprawy ze skargi H.S., Z. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2011 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. u. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej P.b.) w związku z art. 104 K.p.a. nakazał inwestorom H. i Z. S. rozbiórkę przedsionka, o wymiarach [...] m dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. T.w P..
W wyniku wniesionego odwołania przez inwestorów, W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu WWINB wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika, czy przedmiotowy obiekt został posadowiony na fundamentach, a także jaką pełni funkcję, gdyż przeszklone ściany mogą sugerować, że ma on pełnić funkcję przydomowej oranżerii.
Organ nadzoru budowlanego uznał, że rozbudowa budynku o pomieszczenie o powierzchni około 6m², które posiada dwie przeszklone ściany i drzwi wejściowe do mieszkania w jednej z nich oraz nie posiada ogrzewania nie może zostać zakwalifikowane jako ogród zimowy pomimo, że w trakcie kontroli stało tam kilka kwiatów doniczkowych i jeden okrągły kosz wiklinowy.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i T. Ś.. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2013r. sygn. akt IV SA/Po 587/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ prawidłowo zakwalifikuje sporny obiekt i zastosuje właściwy tryb legalizacji.
Decyzją z dnia [...] maja 2014r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalności przedsionka o wymiarach 2,02m x 3,02m. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i T. Ś..
Decyzją z dnia [...] października 2014r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał inwestorom H. i Z. S. prowadzenie robót budowlanych w zakresie budynku mieszkalnego o oranżerię o wymiarach [...] m i nałożył na nich obowiązki przedłożenia : rysunków przedstawiających rzut, rzut dachu, przekrój, elewację; opisu technicznego rozbudowanej części; opisu technicznego wewnętrznych instalacji w rozbudowanej części; projektu zagospodarowania działki; oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności rozbudowy z ustaleniami mpzp.
Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H. i Z.S. rozbiórkę oranżerii. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nieruchomość przy ul. T.w P. jest współwłasnością H. i Z. S. oraz M. i T. Ś.. W dniu [...] lutego 2015r. T. Ś. oświadczył, iż on jak i jego żona nigdy nie wyrażali zgody inwestorom na zalegalizowanie robót budowlanych objętych postępowaniem prowadzonym przez nadzór budowlany. W związku z czym inwestorzy dostarczyli oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które nie potwierdza prawa do dysponowania tą nieruchomością wszystkich współwłaścicieli. Procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z art.49b ust.3 p.b., w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust.2 organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Wobec niewywiązania się przez inwestorów z obowiązku dostarczenia zgodnego ze stanem rzeczywistym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością , organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. i Z. S. reprezentowani przez pełnomocnika domagając się uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzji tej zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 75, 77, 78 kpa poprzez brak podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pomimo złożenia wniosków dowodowych przez stronę. Zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.29 ust.2 pkt 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że oranżeria której dotyczy postępowanie została przez stronę wyremontowana, a nie posadowiona; art.32 ust.4 pkt 2 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że inwestorzy są zobowiązani do przedłożenia oświadczenia zawierającego zgodę współwłaścicieli na posadowienie oranżerii pomimo, że obecnie nieruchomość ta jest podzielona do użytkowania i to wyłącznie inwestorzy użytkują część nieruchomości, do której przylega oranżeria. W uzasadnieniu odwołania organ wskazał, iż posadowienie przez inwestorów obiektu będącego przedmiotem postępowania nie było rozbudową budynku, ale jego remontem. Od początku istnienia budynku znajdowała się oszklona weranda z drzwiami wejściowymi. Organ I instancji nie rozważył, czy w przypadku prac remontowych dotyczących części budynku użytkowanej wyłącznie przez inwestorów, zgoda pozostałych współwłaścicieli jest konieczna. Nadto dół nieruchomości użytkują inwestorzy, a górę M. i T. Ś., co zostało usankcjonowane nieprawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego P.-G. i J. w P. z dnia [...] listopada 2012r. sygn.. akt [...]) w przedmiocie zniesienia współwłasności, na mocy którego inwestorzy oraz M. I T. Ś. mają dokonany podział przedmiotowej nieruchomości do użytkowania. Tym samym remont przedmiotowej nieruchomości – oranżerii dotyczy części nieruchomości użytkowanej przez inwestorów.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny, a następnie wskazał, na treść art.28 i 48b ust.2 i 3 p.b. Dalej organ podniósł, iż organ powiatowy wdrożył prawidłową procedurę legalizacyjną, a obowiązek rozbiórki został na inwestorów nałożony z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014r., w zakresie braku przedłożenia zgody M. i T. Ś. jako wskazanych współwłaścicieli nieruchomości, na wykonywanie określonych robót budowlanych. Dalej organ podniósł, że w przypadku współwłasności brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie prac przez inwestora stanowi o niespełnieniu wymogu z art.32 ust.2 p.b. Zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę. Brak wymaganej zgody może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynnośći, czego nie ma w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że państwo .nie wyrazili zgody na zalegalizowanie obiektu budowlanego. Brak spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych przez organ budowlany skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku. Decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. mają charakter związany. PINB prawidłowo zatem zakwalifikował przedmiotową samowolę budowlaną – oranżeria i prawidłowo przeprowadził procedurę legalizacyjną.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli H. S. i Z. S. reprezentowani przez pełnomocnika i domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 75 §1, 77 § 1, 78 § 1 i 2 kpa poprzez brak podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pomimo złożenia wniosków dowodowych przez stronę. Zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.29 ust.2 pkt 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że oranżeria której dotyczy postępowanie została przez stronę wyremontowana, a nie posadowiona od podstaw; art.32 ust.4 pkt 2 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że inwestorzy są zobowiązani do przedłożenia oświadczenia zawierającego zgodę współwłaścicieli na posadowienie oranżerii pomimo, że obecnie nieruchomość ta jest podzielona do użytkowania i to wyłącznie inwestorzy użytkują część nieruchomości, do której przylega oranżeria oraz naruszenie art.32 ust.1 Konstytucji poprzez odmienne traktowanie współwłaścicieli budynku położonego przy ul. T.. W uzasadnieniu skargi przywołali te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji orzekające w sprawie nie naruszyły bowiem prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na poprawność rozstrzygnięcia, a wyłącznie niezgodność z prawem skarżonej decyzji uzasadniałaby jej eliminację przez sąd administracyjny.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest, jak wspomniano, ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający dla wymaganego przez prawo ustalenia determinanty faktycznej decyzji. Zakres badania stanu faktycznego wyznaczają więc normy prawne, określające determinantę faktyczną rozstrzygnięcia a nie wnioski procesowe skarżącego lub innych stron postępowania administracyjnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia. Warszawa 2005, str. 424).
Oceniając prawidłowość przeprowadzonego w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy administracji materiał dowodowy potwierdza zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako posadowienie oranżerii w warunkach samowoli budowlanej. Nie można bowiem w tym względzie podzielić poglądu skarżących, że mamy do czynienia z remontem. Fakt, że mamy do czynienia z rozbudową wynika z przedłożonej przez inwestorów ekspertyzy technicznej, przedłożonych do pisma z dnia [...] kwietnia 2015r. szkiców (k.39 akt administracyjnych), jak również z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2013r. sygn. akt IV SA/Po 587/13. Wskazać należy, iż w uzasadnieniu powołanego wyroku zakwestionowano traktowanie przedmiotowego obiektu jako oranżerii, z uwagi na niewystarczająco zebrany materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie obiekt ponownie uznano za oranżerię. Sąd w niniejszym postępowaniu obecnie nie może zmienić tej kwalifikacji, ponieważ de facto orzekałby na niekorzyść skarżących.
Stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 tej ustawy. Jednakże, ustawodawca w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.2013.1409) określił, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni do 25 m kw. W związku z tym, Sąd podziela zdanie organu II instancji, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wdrożył właściwy tryb umożliwiający legalizację wykonanej oranżerii.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. PINB prawidłowo wstrzymał inwestorom H. i Z.S. prowadzenie robót budowlanych w zakresie budynku mieszkalnego o oranżerię o wymiarach [...] m i nałożył na nich obowiązek przedłożenia : rysunków przedstawiających rzut, rzut dachu, przekrój, elewację; opisu technicznego rozbudowanej części; opisu technicznego wewnętrznych instalacji w rozbudowanej części; projektu zagospodarowania działki; oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący dostarczyli wymagane dokumenty, przedkładając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...].01.2015r., w którym wskazali jako współwłaścicieli M. i T. Ś.. Jednakże nie przedłożyli ich zgody na wykonanie określonych robót budowlanych. Nadto . Ś. w dniu [...].2015r. korzystając z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, oświadczył, iż przedłożone przez inwestorów oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością jest niezgodne z prawdą, albowiem zarówno on, jak i jego żona nigdy nie wyrażali zgody inwestorom na zalegalizowanie robót budowlanych objętych postępowaniem prowadzonym przed nadzorem budowlanym.
Organ w celu legalizacji samowoli budowlanej przed wydaniem nakazu rozbiórki miał obowiązek na podstawie art.49b p.b. sprawdzić czy obiekt jest zgodny z ustaleniami mpzp oraz wezwać inwestorów do nadesłania stosownych dokumentów. Skoro inwestor nie zastosował się do obowiązków wynikających z postanowienia PINB-u z dnia [...] grudnia 2015r., to organ nie miał innej możliwości jak tylko nakazać rozbiórkę obiektu. Należy przy tym zauważyć, że w sytuacji gdy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze współwłasności – wymaga ono danych wszystkich współwłaścicieli oraz oświadczenia o posiadaniu zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Rozważenia wymaga, czy inwestorzy mogli dokonać przedmiotowej przebudowy w ramach przysługującego im prawa do nieruchomości, czy też zachodziła konieczność uzyskania zgody innych współwłaścicieli budynku.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego – stanowiący o obowiązku dołączenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – nie przewiduje żadnych wyjątków, a zatem dotyczy wszystkich robót budowlanych objętych dyspozycją art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.
W sytuacji gdy roboty budowlane mają być wykonywane na nieruchomości stanowiącej współwłasność, to wymóg uzyskania przez inwestora zgody od pozostałych współwłaścicieli zależny będzie od tego, czy zamierzone roboty mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu, czy też stanowią czynność przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu art. 199 k.c.
Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. Zasadą jest, że w przypadku współwłasności nieruchomości większość robót budowlanych jej dotyczących ma charakter czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na realizację tych robót wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli zgodnie z art.199 kc. Brak zaś wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności.
Zakwestionowanie chociażby przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji gdy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Oświadczenie to stosuje się analogicznie do postępowań legalizujących samowolę budowlaną. W niniejszej sprawie w dniu wszczęcia postępowania oraz w trakcie prowadzenia prac inwestorzy nie posiadali zgody pozostałych współwłaścicieli (k.163 i 164 oświadczenie współwłaścicieli). Z odpisu dołączonego do akt administracyjnych przez skarżących nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2012r. sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości wynika, że Sąd dokonał ustanowienia odrębnej własności nieruchomości lokalowych tj. lokalu mieszkalnego nr 1 na paterze wraz z udziałem w gruncie i lokalu mieszkalnego nr 2 na piętrze wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Z pkt 3 tego postanowienia wynika, że lokal mieszkalny nr [...] zostaje przyznany skarżącym, a lokal mieszkalny nr 2 zostaje przyznany M. i T. Ś.. Pozostałe części nieruchomości jak klatka schodowa, wiatrołap (k.21 akt administracyjnych, k.8 uzasadnienia do powołanego postanowienia), ławy i ściany fundamentowe, mury zewnętrzne oraz stropy, konstrukcja dachowa wraz z pokryciem, rynny i rury spustowe, działka nr [...] stanowią nieruchomość wspólną. W ocenie Sądu inwestorzy byli zobowiązani do przedłożenia zgody pozostałych współwłaścicieli, czego nie uczynili, a więc zasadnie organ orzekł rozbiórkę. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż wyłącznie skarżący korzystają z tej części nieruchomości i użytkują cały jej dół. Toczące się natomiast postępowanie o podział nieruchomości (postanowienie Sądu Rejonowego jest nieprawomocne) nie stanowi zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy. Sformułowanie użyte w art.97 § 1 pkt 4 kpa "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd", wskazuje że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.
Zaznaczyć też przy tym należy, że przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi administracji uznaniowego podejścia do każdego przypadku (por. wyrok WSA w Szczecinie z 2 października 2008 roku o sygn. II SA/Sz 514/08). Decyzje podejmowane na podstawie art.49b ust.1 p.b. mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wykonanie obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w art. 49 b ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zostaje spełnione jedynie wówczas, gdy inwestor przedłoży w terminie 30 dni wszystkie dokumenty, do których zasadnie zobowiązał go organ nadzoru budowlanego. Spełnienie części słusznego zobowiązania nie daje podstawy do legalizacji obiektu budowlanego, a stanowi podstawę do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 49 lit. b ust. 3 w zw. z ust. 1 tej ustawy (wyrok WSA w Białymstoku z 31 sierpnia 2009 roku o sygn. akt II SA/Bk 388/09).
W obliczu powyższych ustaleń faktycznych oraz wobec treści art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, który zobowiązuje właściwy organ, by w drodze decyzji, nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, kwestionowane decyzje są zgodne z prawem. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach dotyczących niezłożenia wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, przez co nakazywano rozbiórkę obiektów budowlanych jest bardzo liczne i jednorodne, co potwierdza jedynie słuszność rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ograniczając się jedynie do orzeczeń wydanych w ostatnich latach można przytoczyć choćby: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 marca 2011 roku o sygn. II SA/Go 50/11, wyrok NSA z 19 stycznia 2011 roku o sygn. II OSK 72/10, wyrok WSA w Szczecinie z 20 października 2010 roku o sygn. II SA/Sz 584/10, wyrok WSA w Kielcach z 13 października 2010 roku o sygn. II SA/Ke 311/10, wyrok WSA w Białymstoku z 15 czerwca 2010 roku o sygn. II SA/Bk 265/10, wyrok WSA w Opolu z 13 maja 2010 roku o sygn. II SA/Op 456/09 oraz wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2009 roku o sygn. VII SA/Wa 1644/09.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I i II instancji nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też skargę jako bezzasadną oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm).
| |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI