IV SA/PO 379/06

IV SA/Po 379/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi [...]Leasing Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...]. /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego T. S. na samochód ciężarowy o numerze silnika [...], numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], o numerze rejestracyjnym [...].
Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego serii nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., wydanego T. S. na samochód ciężarowy marki "Honda – Accord", o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez prezydenta Miasta K. jako samochód osobowy o nr rejestracyjnym [...]. Następnie po przeprowadzeniu zmian dokonanych w pojeździe, samochód ten został zarejestrowany przez Starostę Powiatu K. jako samochód ciężarowy. W pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych polegających na zamontowaniu za tylnymi fotelami przegrody stałej. Na dokonane zmiany nie wydano homologacji. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Ustęp 2 powołanego wyżej artykułu ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, ze za producenta, o którym mowa w ust. 1, uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Wskazano nadto na uregulowanie zawarte w treści art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część." Ponieważ podmiotem dokonującym montażu przegrody był właściciel pojazdu, na nim ciążył więc obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na ten przedmiot wyposażenia.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu wniosku [...] Leasing sp. z o.o. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji SKO w K. z dnia [...] listopada 2001r., w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego nr [...], wznowiło postępowanie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po wznowieniu postępowania odmówiło uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2001r. Uzasadniając decyzję powołano się na okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz stanowisko reprezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (uchwała NSA z dn. 23 października 2000 r. sygn. OPK. 17/00 i z dn. 18 grudnia 2000 r. OPK. 18/00, wyrok SN z dn. 9 listopada 2001 r., sygn. III RN194/01).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2001r. Uzasadniając decyzję organ uznał, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest zgodna z wyrokiem i uchwałami NSA oraz wyrokiem SN w niej wymienionymi. Ponownie wyjaśniono, że w typie pojazdu dokonano zmian, w związku z czym, stosownie do obowiązujących przepisów koniecznym stało się uzyskanie homologacji.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie [...] Leasing sp. z o.o. złożyła skargę, w której wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2002r. oraz z dnia [...] listopada 2001r. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 2, art. 7, art. 8 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę uznał, że [...] Leasing sp. z o.o. nie była uczestnikiem postępowania, w toku którego stwierdzono nieważność decyzji Starosty Powiatowego w K. o rejestracji pojazdu marki "Honda Accord". Brak udziału strony w postępowaniu nie wywarł jednak – zdaniem Sadu - wpływu na wydanie rozstrzygnięcia stwierdzające nieważność dowodu rejestracyjnego. Sąd powołując się na orzecznictwo zakwestionował stanowisko wyrażone w skardze i uznał, iż dowód rejestracyjny pojazdu jest decyzją administracyjną. Za nietrafny uznano także zarzut skarżącej, iż rejestracja przedmiotowej "Hondy-Accord" przez Starostę Powiatu K. jako samochodu ciężarowego, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, nie naruszała prawa. Rejestracja wskazanego wyżej samochodu jako ciężarowego, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, nastąpiła bowiem zdaniem Sądu z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1, art. 68 ust. 1, ust. 2 i ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Taka decyzja w sprawie rejestracji pojazdu kolidowała również z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Dlatego też, wydanej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2001r. nie można zarzucić naruszenia prawa.
[...] Leasing sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego K. K. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) bez uwzględnienia jej art. 66 i 81 w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002r., a także §3 pkt 4 ppkt d i §4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych, a ponadto §3 ust. 1 i §3 ust. 2 pkt a załącznika 2 do rozporządzenia MtiGM z dnia 7 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów, skutkującej błędnym przyjęciem, że nastąpiło rażące naruszenie art. 68 powołanej ustawy w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. W skardze kasacyjnej zarzucono również niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów i błędne uznanie, że w sprawie nastąpiło rażące naruszeni prawa. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegającą na uznaniu, że dowód rejestracyjny jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 kpa i może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 §1 pkt 2 kpa a następnie decyzji stwierdzających jego nieważność. W skardze postawiono także zarzut naruszenia art. 141 §4, art. 145 §1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.–dalej upsa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również argumentację podniesioną wcześniej w skardze wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej stwierdził, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy i uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę dopuścił się naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 145 §1 pkt 2 upsa. Naczelny Sąd Administracyjny uznając zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody o złożonym charakterze aktu rejestracji pojazdu, uznał iż akt rejestracji ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Jednakże wyjaśniając charakter dowodu rejestracyjnego, który potwierdza wydanie decyzji i stanowi dokument urzędowy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż sam dowód rejestracyjny nie jest decyzja administracyjną w rozumieniu art. 104 kpa. O decyzji w rozumieniu powołanego przepisu, zawierającej dane identyfikujące pojazd i właściciela można jedynie mówić w odniesieniu do zapisu utrwalonego w aktach na odwrocie wniosku o rejestrację pojazdu. Weryfikacja w trybach nadzwyczajnych (art. 156 i 145 kpa) może dotyczyć tylko decyzji administracyjnej, wydanej w oparciu o przepisy kpa (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Poddanie takiej procedurze dokumentu urzędowego jakim jest dowód rejestracyjny pojazdu powoduje, iż decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym, a także w wyniku wznowienia, same dotknięte są wada określoną w art. 156 §1 pkt 2 kpa. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] stycznia 2005r. sygn. akt [...] uznał, że Sąd wydając wyrok winien stwierdzić nieważność zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył co następuje:
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. (obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P.). Zgodnie jednak z treścią art. 190 upsa wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ma on zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, albowiem może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy na skutek zmiany stanu faktycznego sprawy ustalonego w wyniku jej ponownego rozpoznania ustalono konieczność zastosowania przepisów prawa odmiennych od wyjaśnionych przez NSA, albo też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia (zob. m. in. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577 oraz wyrok SN z 09.07.1998r., I PKN 226/98, OSNAP 1999/15/486 ).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rejestracja pojazdu następuje w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm) i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, poprzedzającej czynność materialno - techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Dowód rejestracyjny spełnia więc podwójną rolę: potwierdza wydanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie będąc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 KPA, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w zakresie ich działania, stanowi jednak potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu (por. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS6/01, ONSA Nr 1/2002, poz. 7, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004r. sygn. akt III SA 2793/03, M. Podat. 2005/3/32).
Uznanie dowodu rejestracyjnego za dokument urzędowy jest o tyle istotne, iż zakresem postępowania w trybie art. 156 kpa objęte są przede wszystkim decyzje administracyjne, a na mocy art. 126 k.p.a. postanowienia, na które służy zażalenie, postanowienia wydane w wyniku zażalenia, zatwierdzone ugody oraz postanowienia w sprawie ich zatwierdzenia (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II. s. 937). Nie mogą to być czynności materialno - techniczne ani podejmowane w formie rejestracji faktów w ewidencji, ani w formie wystawienia zaświadczeń (por. wyrok ONSA z dnia 21 października 1983 r., I SA 794/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 92).
Mając więc na uwadze, iż przedmiotem zaskarżonych decyzji było stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego, który nie ma charakteru decyzji administracyjnej, stwierdzić należy, iż wydane w sprawie decyzje naruszają dyspozycję art. 156 §1 pkt 2 kpa. W związku z powyższym, uwzględniając wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006r. sygn akt. I OSK 608/05, Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz
MK