IV SA/Po 368/05

IV SA/Po 368/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska
Ewa Makosz-Frymus
Grażyna Radzicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant ref.staż. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 września 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza w [...]. z dnia [...] r. nr [...] /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/E.Makosz-Frymus
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz K.W., na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5, at. 36 ust. 1 pkt c, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593) i art. 104, 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił udzielenia pomocy finansowej W.W..
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z J.R., stałym dochodem rodziny jest renta rodzinna pobierana przez J.R. w kwocie [...] złotych, a w rodzinie występuje bezrobocie oraz niepełnosprawność określona w art. 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej. Przyznano, że kwota ta nie przekracza ustawowo określonego kryterium dochodowego dla rodziny dwuosobowej – [...] złote. Podkreślono, że w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w [...] r. wyszło na jaw, że skarżący wraz z J.R. są współwłaścicielami samochodu [...], a powyższy fakt nie został zgłoszony w żadnym z przeprowadzanych wywiadów środowiskowych. Uznano, że skoro skarżący jednocześnie podpisywał oświadczenia że, sytuacja majątkowa jego i J.R. nie uległa zmianie to, zakup samochodu został przez skarżącego świadomie zatajony. Napisano, że samochód został zakupiony przez ojca skarżącego, S.W., lecz zarejestrowany na skarżącego i J.R.. Zaznaczono, że S.W. zamieszkując wspólnie ze skarżącym i J.R. prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Oceniono, że zakup samochodu i jego posiadanie świadczy o występującej dysproporcji pomiędzy sytuacją majątkową rodziny a wykazanym dochodem.
W odwołaniu od decyzji skarżący ocenił zarzuty zawarte w decyzji jako bezpodstawne, krzywdzące i oparte na wątpliwych przyczynach. Potwierdził ustalenia organu, że ojciec kupił przedmiotowy samochód po czym zarejestrował go na skarżącego i J.R.. Wyjaśnił, że jego ojciec z uwagi na wiek – [...] lata – chciał, w razie swojej śmierci, oszczędzić synowi kosztów i formalności związanych z postępowaniem spadkowym i dlatego nie zarejestrował samochodu na siebie, nadto, że schorzenia ojca uniemożliwiają mu poruszanie się poza domem, a ojciec zmuszony jest do częstych wizyt u lekarzy.
Organ I instancji odniósł się pisemnie do zarzutów skarżącego, dołączając do akt sprawy notatkę. Stwierdzono w niej między innymi, że zarówno skarżący jak i J.R. nie posiadają prawa jazdy, ma natomiast schorowany S.W.. oraz zaznaczono, że nie istnieje jednoznaczny sposób stwierdzenia kto wyłożył pieniądze na kupno samochodu.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, że rodzina skarżącego objęta jest opieką społeczną i korzysta z różnych form świadczeń z pomocy społecznej, a posiadanie samochodu zaprzecza istnieniu trudnych warunków materialnych rodziny mimo, że samochód nie przedstawia dużej wartości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy.
Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez pojęcie naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Należy przyjąć, ze chodzi o naruszenie nie tylko norm z zakresu prawa administracyjnego materialnego, ale i z zakresu innych dziedzin prawa, które organ administracyjny powinien był zastosować przy wydaniu decyzji lub postanowienia. Generalnie ujmując naruszenie prawa materialnego może mieć dwojaką postać. Może polegać na błędnej wykładni prawa oraz, może polegać na niewłaściwym zastosowaniu prawa. Błędna wykładnia prawa występuje wówczas, gdy organ administracyjny błędnie przyjął, że określony przepis obowiązuje lub nie obowiązuje w danej sprawie, albo niewłaściwie zinterpretował treść lub znaczenie tego przepisu. W konsekwencji wadliwie została ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie. Niewłaściwe zastosowanie prawa ma miejsce, gdy organ administracyjny prawidłowo ustalił treść normy prawnej ale błędnie ją zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy (T. Woś [w]: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 s. 457).
W aktach organu I instancji powtarzają się oczekiwania skarżącego zgłoszone podczas przeprowadzania wywiadu: pomoc finansowa na zakup żywności, opłaty mieszkaniowe, zakupu opału. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, natomiast ust. 2 cytowanego artykułu zawiera przykładową listę potrzeb bytowych. Równocześnie, zgodnie z art. 3 ust. 4 wymienionej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Sformułowanie zawarte w treści art. 39 ust. 1 wymienionej ustawy wskazuje jednoznacznie na przyznaną organom administracji swobodę w określeniu jaka jest, w konkretnej sytuacji, niezbędna potrzeba bytowa danej osoby lub rodziny. Jednakże przyznana organom administracji państwowej swoboda w rozstrzygnięciu nie upoważnia do działania dowolnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 1998 r. sygn. III SA 1651/96, LEX 44815).
W ocenie Sądu okoliczności jakie legły u podstaw decyzji nie uzasadniają wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podaje, że razem z J.R. są współwłaścicielami przedmiotowego samochodu. W aktach znajduje się kopia zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia rzeczonego samochodu, wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Wynika z niego, że samochód został dopuszczony do użytku przeszło [...] lat wcześniej, a cena nabycia wynosiła [...] złotych. Zarówno skarżący jak i J.R. nie posiadają prawa jazdy – co stwierdził zresztą organ I instancji w notatce do odwołania skarżącego od swojej decyzji. Prawo jazdy posiada jedynie schorowany ojciec skarżącego, S.W., który podnosi w swoim piśmie z dnia [...] r., że to od niego pochodziły pieniądze na kupno samochodu, jak również, że to on używa samochód. S.W. zamieszkując z synem i J.R. prowadzi zarazem, jak stwierdził w uzasadnieniu decyzji organ I instancji, osobne gospodarstwo domowe.
Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym kontroli nie będzie podlegać uznanie samo w sobie, lecz uzasadnienie stanowiska organu (wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. SA/Sz 1292/00, LEX 78300). Podkreślono w przytaczanym wyroku, że Sąd kontroluje sposób w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego a także, czy swobodne uznanie organu administracyjnego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Jak ustalił organ I instancji w swojej decyzji, skarżący oraz J.R. spełniają ustawowe przesłanki do ubiegania się o przyznanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co w praktyce oznacza, że osiągają bardzo niski dochód. Według organu zaś, sam fakt bycia właścicielami samochodu, choćby o niedużej wartości zaprzecza istnieniu trudnych warunków materialnych rodziny. W decyzjach organów obu instancji został przywołany art. 12 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym można odmówić przyznania świadczenia jeżeli zaistnieje dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazująca że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości.
Jakkolwiek posiadanie samochodu jest uważane społecznie za oznakę dobrej sytuacji finansowej, to zważywszy na cenę samochodu oraz jego wiek, wnioskowany z daty dopuszczenia do użytku, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nieuzasadnione było zastosowanie wyżej wspomnianej normy prawnej.
Z tych powodów uwzględniając okoliczności sprawy, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus
MK