IV SA/Po 366/19

IV SA/Po 366/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Maciej Busz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 3780/19 - Wyrok NSA z 2022-12-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę w całości; 2. zwraca skarżącej K. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] grudnia 2018r. na podstawie art. 35 ustawy z 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018r., poz. 1382 ze zm.) na żądanie [...] A. M. orzekł o wymeldowaniu [...] K. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...]
[...] M. S., matka K. S., aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...].09.2009 r. sprzedała lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] [...] A. M..
[...] M. S. wytoczyła przeciwko [...] A. M. powództwo o stwierdzenie nieważności umowy przedwstępnej oraz umowy sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...]. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z [...].07.2017 r. oddalił powództwo. Apelacja [...] M. S. od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z [...].09.2018 r. (wyrok jest prawomocny). Postępowanie to zakończyło jakiekolwiek roszczenia [...] M. S. o przywrócenie praw własności do lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...]. Ponadto Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z [...].07.2010 r. nakazał przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu [...] M. S. poprzez wydania kluczy do lokalu, natomiast zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...].06.2010 r. nadano klauzulę wykonalności na akt notarialny w zakresie obowiązku wydania przedmiotowego lokalu [...] A. M.. W związku z powyższym [...] A. M. przekazała klucze [...] M. S. zgodnie z treścią ww. wyroku, po czym klucze te zostały jej zwrócone przez [...] M. S.. Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z [...].03.2016 r. (sygn. [...]) uchylił postanowienie o wyznaczeniu [...] A. M. terminu na wydanie kluczy oraz umorzył postępowanie egzekucyjne.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że [...] K. S. opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] nie dopełniając obowiązku meldunkowego oraz, że właścicielką lokalu jest [...] A. M..
Kontrolne sprawdzenie danych w rejestrze mieszkańców [...] wykazało, że [...] K. S. jest nadal zameldowana na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], nie jest zameldowana na pobyt czasowy na terenie kraju oraz nie ma zgłoszonego wyjazdu za granicę, ani powrotu do Polski - notatka służbowa z [...].10.2018 r.
Korespondencja skierowana do K. S. zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz o stawieniu się w wyznaczonym terminie celem przesłuchania świadka została zwrócona do organu z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie". Zgodnie z art. 44 k.p.a. organ uznał doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu i korespondencję skierowaną do [...] K. S. uznał za doręczoną [...].11.2018 r.
W oparciu o zaznania matki K. S. oraz R. K. organ ustalił, że w grudniu 2009 r. lokal został zajęty przez A. M. oraz R. K. i zostały w nim wymienione zamki w drzwiach wejściowych. Od tego czasu K. S. nie ma swobodnego dostępu do tego mieszkania i w lokalu tym była po raz ostatni w listopadzie 2009 r. Obecnie w Sądzie Okręgowym w [...] w [...] Wydziale [...] oraz [...] Wydziale [...] toczą się postępowania [...] przeciwko p. R. K. i innym osobom, które dotyczą [...]. Sprawy są w toku.
Organ ustalił, że K. S. przebywa poza granicami kraju. Od około 2005-2006 r. studiuje w [...], ale często przebywała też w [...]
Nie było jej w momencie oględzin mieszkania przed jego sprzedażą oraz przez cały okres posiadania lokalu przez Państwa K.. [...] K. S. nie przebywała w przedmiotowym lokalu i nie było tam od momentu nabycia przez p. A. M. żadnych rzeczy należących do K. S.. Nie posiada kluczy do mieszkania. Teraz gdy przyjeżdża do Polski, to przebywa w lokalu, gdzie mieszka matka.
Matka K. S. działając jako jej pełnomocnik oświadczyła, że jej [...] nie zgadza się na wymeldowanie z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu, gdyż nie opuściła go w sposób dobrowolny i trwały, a jej pobyt za granicą związany jest z nauką i podnoszeniem kwalifikacji. Mieszkała w przedmiotowym lokalu do czasu, gdy lokal ten został sprzedany Państwu K..
Oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 35 powołanej na wstępie ustawy, a mianowicie:
- opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego,
- niedopełnienie obowiązku wymeldowania się, uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu.
W prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o art. 80 k.p.a., stwierdził, że materiał ten wskazuje na opuszczenie miejsca pobytu przy ul. [...] w [...] przez K. S., bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.
[...] M. S., pełnomocnik p. K. S. podejmowała prawne działania w celu powrotu wraz z [...] do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jednakże jak wynika z przytoczonego wyżej materiału dowodowego okazały się one nieskuteczne i nie jest w posiadaniu przedmiotowego lokalu od 2009 r.
W świetle art. 35 i art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie [...] K. S. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, nie odzwierciedla rzeczywistości, ponieważ nie mieszka w nim.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. S. zarzucając pominięcie, że M. S. przysługuje skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego z [...] września 2018r. w wyniku której Sąd Najwyższy może zmienić warunki własnościowe w przedmiotowym lokalu i spowodować, że M. S. oraz K. S. będą mogły ponownie przebywać w lokalu, co zaprzeczy ustaleniom, że K. S. opuściła lokal dobrowolnie. Odwołująca podnosiła, że organ I instancji błędnie przyjął, że opuściła lokal dobrowolnie i w sposób trwały oraz że miała zamiar opuszczenia lokalu. Organ nie podjął też wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.
Wojewoda decyzją z [...] lutego 2019r. na podstawie art. 35 ustawy z 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018r., poz. 1382 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 33 ust. 1, art. 35 oraz art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ prowadzący postępowanie był obowiązany do ustalenia, czy odwołująca się faktycznie opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu.
Organ odwoławczy uznał, że zgromadzony w niniejszej sprawie m materiał dowodowy potwierdził, że odwołująca się nie mieszka w spornym lokalu i opuściła miejsce pobytu stałego w 2009 r. Obecnie przebywa za granicą. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ uznał, że wystąpiły podstawy do wymeldowania odwołującej się z przedmiotowego lokalu na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu winno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, a podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu.
Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności, a zameldowanie w lokalu ma potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego lub czasowego przebywania i koncentracją w tym lokalu całokształtu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że lokal ten nie jest obecnie centrum życia odwołującej się.
Skargę od decyzji Wojewody z [...] lutego 2019r. wniosła K. S. reprezentowana przez r.pr. M. M. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także rozstrzygniecie o kosztach postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, w szczególności:
1. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne co przejawia się w obowiązku organu II instancji do samodzielne zbadania materiału dowodowego, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, ustalenia stanu faktycznego oraz samodzielnego poczynienia na tej podstawie wniosków, podczas gdy, organ II instancji zaniechał samodzielnego dokonania wszystkich czynności, ograniczając się do powołania stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji oraz przytoczenia jego twierdzeń, na podstawie których organ II instancji wydał rozstrzygnięcie,
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego zgodnie z którymi organ II instancji zobowiązany jest do podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie do rozpatrzenia wszystkich dowodów, podczas gdy organ II instancji zaniechał, pomimo takiej możliwości i obowiązku, jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzestając na wyliczeniu w skarżonej decyzji okoliczności i argumentów podjętych przez organ I instancji i bezkrytycznym uznaniu poczynionych przez ten organ ustaleń, w szczególności organ II instancji w szczególności nie podjął faktycznych działań zmierzających do przesłuchania K. S., celem ustalenia wypełnienia się przesłanek zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, tj. ustalenia zamiaru trwałego opuszczenia przez K. S. lokalu [...] przy ul. [...] w [...] oraz opuszczenia powyższego lokalu w sposób dobrowolny i trwały,
3. art. 7a k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie rozstrzygnięcie wątpliwości co do okoliczności zamiaru trwałego opuszczenia lokalu, jak i okoliczności związanej z zamiarem przeniesienia centrum osobistych i majątkowych interesów Skarżącej, na jej korzyść, tj. w sposób, który nie pozbawiłby Skarżącej uprawnienia do zameldowania w lokalu [...] przy ul. [...] w [...],
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
1. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, iż w świetle materiału dowodowego wypełniły się łącznie wszystkie przesłanki tego przepisu, tj.
a) K. S. opuściła lokal, przy czym
• miała zamiar faktycznego opuszczenie miejsca stałego pobytu w sposób trwały,
• opuszczenie miejsca stałego pobytu winno mieć charakter trwały i dobrowolny,
• nastąpiło zerwanie związków zameldowanej z lokalem,
b) K. S. nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z lokalu, podczas gdy, K. S. po pierwsze nie miała zamiaru opuszczenia miejsca stałego pobytu w sposób trwały, albowiem w czasie jej systematycznych powrotów z zagranicy, w przerwach od odbywania studiów, miała zamiar wrócić do ww. lokalu, po drugie opuszczenie przez nią ww. lokalu nie wypełnia przesłanki dobrowolności, albowiem skarżącą wyłącznie czasowo opuściła lokal nie spodziewając się braku możliwości powrotu do niego, nadto, w opinii skarżącej, nie nastąpiło zerwanie jej związków z mieszkaniem, czego dowodem jest toczące się postępowanie, utrzymanie stanu zameldowania skarżącej w mieszkaniu, jak i fakt, że wciąż w lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącej (meble, ubrania, pamiątki rodzinne i inne przedmioty których jest właścicielem).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda uznał zarzuty skargi za nietrafne i z tych względów podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2018 r. orzekającą o wymeldowaniu K. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] położonym w [...] przy ul. [...].
Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. 2018 r., poz. 1382), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.
Podzielić należy, aktualny na gruncie obowiązującej obecnie ustawy, pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.
Należy również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości. Decyzja administracyjna o wymeldowaniu nie rozstrzyga o tytule prawnym do lokalu, czy też o uprawnieniu do przebywania w nim. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma miejsce wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.
Nadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z 6.03.2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12, dostępny www.cebois.nsa.gov.pl).
Z kolei w wyroku z 28 grudnia 2017r. (sygn. akt II OSK 863/17, dostępny www.cebois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd co do tego, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu takiego charakteru wprawdzie nie miało, ale strona nie podjęła żadnych kroków w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności. W tym kontekście wskazać warto na wyrok z dnia 20 maja 2016 r. (sygn. akt II OSK 2065/14, Lex 2083415), w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego, czy fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła. Sąd wskazał ponadto, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania.
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezspornie matka K. S. sprzedała przedmiotowy lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] w dniu [...].09.2009r. A. M. (akt notarialny Rep. A nr [...]). Zatem z tego chociażby powodu K. S. nie miała dostępu do przedmiotowego lokalu z uwagi na jego wydanie nabywcom do czego zobowiązała się jej matka w § 5 aktu notarialnego w dniu sporządzenia aktu. Organy ostatecznie bezspornie ustaliły, że w związku ze zmianą zamków w drzwiach wejściowych do lokalu skarżąca nie miała do niego dostępu najpóźniej od grudnia 2009r. Od tego okresu skarżąca nie przebywa w lokalu.
Wprawdzie jej matka podejmowała próby zmierzające do stwierdzenia nieważności umowy przedwstępnej oraz umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu i przywrócenia jego posiadania to jednak zakończyły się one niepowodzeniem skoro Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z [...] września 2018r. ([...]) oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2017r. ([...]) oddalającego pozew. Co istotne wyrok Sądu Apelacyjnego stał się prawomocny z dniem [...] września 2018r. (stwierdzenie prawomocności k. 24 akt adm. I inst.).
Umorzone zostało także postępowanie egzekucyjne świadczeń niepieniężnych o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, w wyniku którego lokal ostatecznie pozostał w posiadaniu jego nabywcy A. M. (post. Sądu Okręgowego w [...] z [...] marca 2016 r. ([...]).
Prawomocnie zakończone zostały zatem postępowania sądowe dotyczące roszczeń matki skarżącej o przywrócenie prawa własności przedmiotowego lokalu i jego posiadania.
Słusznie zatem przyjął organ I instancji, a za nim Wojewoda, że rolą organów było ustalenie przesłanek wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu zawartych w treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności, a w szczególności czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały oraz czy nie dopełniono obowiązku wymeldowania.
Bezspornie K. S. była zameldowania w przedmiotowym lokalu (k. 57 akt adm. I inst.).
Jak wskazano powyżej, skarżąca bezspornie od grudnia 2009r. nie przebywała w lokalu w związku z jego sprzedażą i wydaniem nabywcy. Prawidłowe są zatem też ustalenia organu, że w lokalu nie było od tego okresu przedmiotów należących do skarżącej świadczących o jej stałym przebywaniu w lokalu. Ustalenia te potwierdza też i ta okoliczność, że od 2005r. – 2006r. skarżąca przebywa za granicą z uwagi na podjęte studia w [...] i także częste pobyty w [...], co potwierdziła matka skarżącej.
O ile nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, że studia zagraniczne, czy wyjazd do pracy za granicę ma charakter czasowy i nie stanowi o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu lokalu, zatem o zmianie ośrodka swoich spraw osobistych i bytowych, to jednak w niniejszej sprawie ustalone okoliczności faktyczne wskazują, że pobyt za granicą skarżącej trwa do dnia dzisiejszego, czyli już przynajmniej 14 lat. Nadto okoliczność ta nie była kwestionowana w toku postępowania, skoro matka skarżącej wielokrotnie powtarzała, że [...] wyjechała na studia około 2005r.- 2006r. i nadal przebywa za granicą, a gdy przyjeżdża do Polski to wtedy zamieszkuje u niej.
W ocenie Sądu trudno przyjąć, że skarżąca nadal i wciąż od 14 lat studiuje, a jeżeli nawet to słusznie podnoszą organy, że charakter tego pobytu za granicą z czasowego przekształcił się w istocie w stały. Długoletni pobyt za granicą wskazuje, że skarżąca, która jest już osobą w dojrzałym wieku, stworzyła nowe centrum swoich spraw życiowych, osobistych i zawodowych poza lokalem nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zauważyć przy tym należy, że wyjazd na studia w 2005r. – 2006r. był dobrowolny, wynikał z samodzielnej decyzji podjętej przez skarżącą. Długoletni pobyt za granicą i okazjonalne przyjazdy do Polski wskazują zatem, że opuszczenie przedmiotowego lokalu ma charakter trwały.
Jakkolwiek skarżąca wyraża wolę przebywania w przedmiotowym lokalu to jednak o kwalifikacji pobytu stałego skarżącej w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje całokształt okoliczności niniejszej sprawy, a ten w istocie wskazuje na inny rzeczywisty zamiar skarżącej. W konsekwencji zasadnie podnoszą organy, że to nie zerwanie więzi z lokalem decyduje o jego opuszczeniu, lecz rzeczywista utrata lokalu, jako miejsca koncentrowania się w nim centrum życiowego, a więc jego ważnej funkcji, którą dotychczas pełnił.
Nadto skarżąca skutecznie nie zakwestionowała też innego ustalenia organu I instancji, że nie przebywała w lokalu w momencie oględzin mieszkania przez nabywcę oraz przez dalszy okres posiadania przedmiotowego lokalu przez nabywcę w tym do dnia zmiany zamków wejściowych do lokalu. Od momentu nabycia przez A. M. lokalu nie było tam też żadnych rzeczy należących do skarżącej.
W ocenie Sądu słusznie ustaliły organy obu instancji, że spełniona została w niniejszej sprawie materialnoprawna przesłanka wymeldowania opisana w treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności, skoro z powyższych okoliczności faktycznych wynika, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Co istotne przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu została spełniona, gdyż opuszczenie przedmiotowego lokalu ma charakter trwały i jest dobrowolne. Okoliczności sprawy dotyczące aktualnego i długotrwałego przebywania skarżącej za granicą wskazują na zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe i założenie w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z 15.05.2010 r.; sygn. akt II OSK 851/09; NSA z 20.04.2017 r., sygn. akt II OSK 2130/15, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, podejmowane przez matkę skarżącej działania prawne w celu powrotu do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] okazały się nieskuteczne i skarżąca nie jest w posiadaniu przedmiotowego lokalu od 2009 r., co stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w powyższym lokalu, gdyż sama nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Obecna posiadaczka i właścicielka lokalu, dysponująca tytułem prawnym do niego, domaga się wymeldowania skarżącej, stąd jej powrót do spornego lokalu jest niemożliwy.
Skarżąca nie została zmuszona przez osoby trzecie do opuszczenia tego lokalu, nie została z niego wyrzucona, tylko dobrowolnie go opuściła, gdyż od około 2005r. – 2006r. przebywa poza granicami kraju (wyjechała w związku z podjęciem nauki), a zatem opuszczenie lokalu było wynikiem podjętej przez nią decyzji. W związku z wieloletnim pobytem za granicą, gdyż skarżąca nadal przebywa poza granicami kraju, co było niekwestionowane, pobyt ten utracił charakter pobytu czasowego. W ocenie Sądu prawidłowo wywodzi organ, że skarżąca zlokalizowała obecnie swoje sprawy życiowe trwale poza granicami kraju, a ponadto nie ma już możliwości korzystania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]
Zameldowanie skarżącej na pobyt stały w przedmiotowym lokalu nie odzwierciedla zatem rzeczywistego stanu faktycznego, ponieważ nie mieszka ona w nim, co musiało skutkować decyzją o wymeldowaniu. Organ meldunkowy zobowiązany jest w świetle art. 35 w zw. z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności do usunięcia fikcji meldunkowej, jaka w niniejszej sprawie zaistniała. Sąd podkreśla, że meldunek jest bowiem potwierdzeniem faktycznego przebywania w danym miejscu, a nie deklarowania zamiaru zamieszkiwania w danym lokalu. Służy jedynie celom ewidencyjnym, przepisy meldunkowe nie mogą powodować utrzymania fikcji pobytu w lokalu pozostającym własnością innej osoby, która rzeczywiście w nim nie przebywa, a jedynie rości sobie prawo do zamieszkania w nim (por. wyrok NSA z dnia 20.02.2015 r., sygn. akt II OSK 1760/13; wyrok NSA z dnia 13.01.2016 r., sygn. akt II OSK 345/15; wyrok NSA z 3.02.2017 r., sygn. akt II OSK 1021/16, dostępne www.orzweczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji prawidłowo ustaliły, że skarżąca opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały w sposób dobrowolny i trwały.
W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a. Organy administracji publicznej podjęły wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz do jej załatwienia. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. organy administracji publicznej obu instancji oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały wyżej opisane obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, a zgromadzony materiał dowody był wystarczający do dokonania prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy. Ustalenia dokonane przez organy, wbrew zarzutom skargi, są zgodne z zasadami logicznego myślenia i wnioskowania, nie zawierają również sprzeczności.
Podnoszone przez skarżącą uchybienia przepisom postępowania polegające na braku przesłuchania skarżącej okazały się niezasadne. Zebrany materiał dowodowy w postaci zeznań matki skarżącej, zatem osoby o zbieżnym interesie co skarżąca, nie pozostawiał bowiem wątpliwości, że skarżąca nie przebywa w lokalu od 2009r. bez względu na jej wolę i zamiar pozostawiania w nim. W ocenie Sądu zeznania skarżącej nie wniosłyby do sprawy żadnych nowych i istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, a dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego jego przedłużenia wbrew zasadzie sprawności wynikającej z art. 12 k.p.a.
Chybiony był zatem zarzut braku pozyskania przez organy dowodu i nie rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących zamiaru trwałego i dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego lokalu, jak i zamiaru przeniesienia centrum swoich spraw osobistych i majątkowych interesów skarżącej oraz nie zastosowania art. 7a k.p.a. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, a ustalenia dotyczące zamiaru skarżącej, jak wskazano powyżej uznać należy za drugorzędne, skoro od 2009r. skarżąca w lokalu nie mieszka, przebywa na granicą i nie ma możliwości powrotu do lokalu z uwag na jego wyzbycie się przez matkę skarżącej. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, a uzasadnienia decyzji są przekonywujące i nie naruszają art. 107 § 3 K.p.a.
Nie doszło też do naruszenia art. 15 k.p.a., bowiem organ odwoławczy ponownie dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych i w oparciu o nie w świetle zastosowanych przepisów prawa rozstrzygnął sprawę, co wynika z treści uzasadnienia decyzji Wojewody. Z dyspozycji art. 15 k.p.a. wynika bowiem obowiązek organu II instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ I instancji były prawidłowe. Celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, lecz także uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjne
W świetle zebranych akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdza, że organy dwukrotnie przeprowadziły merytoryczne postępowanie, Wojewoda ponownie ocenił dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizował wszelkie argumenty i zeznania świadków, zastosował przepisy prawa istotne w niniejszej sprawie i w konsekwencji doszedł do wydania takiego rozstrzygnięcia, jak organ I instancji (por. wyroki NSA z 21.02.2012 r., II OSK 2720/11; z 17.05.2011 r., II OSK 672/10; z 21.04.2011 r., II FSK 1852/09, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z faktu, że postępowanie w sprawie doprowadziło organ odwoławczy do takich samych wniosków, jak organ I instancji nie można wywodzić naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), tylko dlatego, że organ odstąpił od uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania skarżącej, które także w ocenie Sądu nie miałyby wpływy na wynik sprawy. Jak wskazano powyżej, zebrany materiał w sprawie był wystarczający do jej rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, jak orzekł w wyroku.
Zgodnie z art. 225 p.p.s.a. różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W związku z wezwaniem pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi omyłkowo w wysokości [...] zł należało zwrócić skarżącej nadpłacony wpis w wysokości [...] zł. na koszt Sądu. Wysokość należnego wpisu wynika z § 2 ust. 3
pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tym stanie rzeczy Sąd zwrócił nadpłacony wpis od skargi w wysokości [...] zł, jak orzekł w punkcie 2 wyroku.