II SA/Sz 705/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-12-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek węglowyogrzewaniemiejsce zamieszkaniagospodarstwo domowepomoc społecznaustawa o dodatku węglowymKodeks cywilnycentrum życiowekontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżący nie wykazał faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem.

Skarżący domagał się przyznania dodatku węglowego, jednak organy administracji dwukrotnie odmówiły, wskazując na brak dowodów faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem. Pełnomocniczka skarżącego argumentowała, że opłaty za media i zgłoszenie pieca węglowego świadczą o zamieszkiwaniu, a praca za granicą nie wyklucza prawa do dodatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy, w tym niekompletne rachunki, brak zakupu opału na sezon i brak rozliczeń podatkowych, nie potwierdza zamieszkiwania skarżącego w lokalu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącemu, który złożył wniosek wskazując jako miejsce zamieszkania adres w D. . Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających, dwukrotnie odmówiły przyznania dodatku, stwierdzając, że materiał dowodowy nie potwierdza faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem. Wskazywano na niekompletne rachunki za media, brak zakupu opału na sezon grzewczy 2022/2023 oraz fakt, że skarżący przebywa i pracuje za granicą (w I.). Pełnomocniczka skarżącego podnosiła, że opłacanie mediów i zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków powinno wystarczyć, a praca za granicą nie wyklucza prawa do dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przyznania dodatku jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego, co wymaga wykazania centrum życiowego w danej lokalizacji. W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego dowody, w tym niekompletne rachunki, brak zakupu opału oraz brak rozliczeń podatkowych, nie potwierdziły tych przesłanek. Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, wskazując na konieczność łącznego występowania fizycznego przebywania i zamiaru stałego pobytu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opłacanie mediów i zgłoszenie źródła ogrzewania nie jest wystarczające. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem, co wymaga wykazania centrum życiowego w danej lokalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym niekompletne rachunki, brak zakupu opału na sezon grzewczy oraz brak rozliczeń podatkowych, nie potwierdza faktycznego zamieszkiwania skarżącego pod wskazanym adresem. Praca za granicą i sporadyczne przyjazdy na urlopy nie świadczą o koncentracji centrum życiowego w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.w. art. 2 § 1, 2 pkt 1 i 2, 15b i 15c

Ustawa o dodatku węglowym

Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, jeśli głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, wpisany lub zgłoszony do CEEB. Gospodarstwo domowe to osoba fizyczna samotnie zamieszkująca i gospodarująca lub osoby z nią spokrewnione/niespokrewnione, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek świadczą: faktyczne przebywanie oraz zamiar stałego pobytu, ustalony na podstawie kryteriów zobiektywizowanych.

Pomocnicze

u.w.t.i.r. i o.c.e.b. art. 27a § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r. i o.c.e.b. art. 27g § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego przez skarżącego pod wskazanym adresem. Niekompletne rachunki za media, część z nich dotyczyła innego okresu lub adresu. Brak zakupu opału na sezon grzewczy 2022/2023. Brak rozliczeń podatkowych za lata 2021 i 2022. Praca i centrum życiowe skarżącego zlokalizowane za granicą (w I.).

Odrzucone argumenty

Opłacanie mediów i zgłoszenie źródła ogrzewania do CEEB świadczy o zamieszkiwaniu. Praca za granicą nie wyklucza prawa do dodatku węglowego. Okoliczność przebywania w Polsce na urlopie czy uroczystościach rodzinnych powinna być uwzględniona.

Godne uwagi sformułowania

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przyjazdy na urlop czy uroczystości rodzinne nie oznaczają, że Skarżący tu prowadzi gospodarstwo. Nie można mówić o prowadzeniu kilku gospodarstw domowych. Samo zawarcie przez Skarżącego jakichkolwiek umów na dostarczanie mediów nie świadczy o zamieszkiwaniu.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

sprawozdawca

Wiesław Drabik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'miejsca zamieszkania' i 'prowadzenia gospodarstwa domowego' na potrzeby przyznawania świadczeń socjalnych, w szczególności dodatku węglowego, w kontekście pracy za granicą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego pełnomocnika, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z weryfikacją prawa do świadczeń socjalnych, szczególnie w kontekście osób pracujących za granicą. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Pracujesz za granicą? Uważaj, bo możesz stracić dodatek węglowy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 705/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 583/24 - Wyrok NSA z 2025-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 15b i ust. 15c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2022r. [...] W. P. , pełnomocnik G. P. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), zwróciła się o przyznanie dodatku węglowego na adres D. . We wniosku oświadczono, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stale zasilany drewnem kawałkowym, co dnia 28.01.2022 r. zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.). Dnia 27.10.2022 r. dokonano korekty ww. deklaracji wskazując, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stale zasilany drewnem kawałkowym oraz węglem lub paliwami węglopochodnymi.
2. Decyzją nr [...] z dnia 10.10.2022 r. Wójt Gminy M. (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji") odmówił Stronie przyznania dodatku węglowego.
3. [...] W. P. , pełnomocnik Skarżącego wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie.
4. Decyzją nr [...] z dnia 06.12.2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie uchyliło w całości decyzję Organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
5. Decyzją nr [...] z dnia 25.01.2023 r. Organ I instancji ponownie odmówił Stronie przyznania dodatku węglowego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pracownice Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. udały się pod wskazany we wniosku adres, celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W mieszkaniu zastano pełnomocniczkę Skarżącego, która uzasadniła brak obecności Skarżącego podczas wywiadu koniecznością "załatwienia spraw" w innej miejscowości. Podczas wywiadu ustalono również, iż pomimo okresu zimowego Skarżący nie posiadał zakupionego opału, a mieszkanie było nieogrzane co wskazywać może na niezamieszkiwanie przez Skarżącego we wskazanym lokalu. W związku z niejasnościami wynikającymi z oświadczeń pełnomocniczki dotyczącymi stałego miejsca pobytu Skarżącego, wystosowano do niego prośbę o stawienie się w Ośrodku lub kontakt telefoniczny do 20.01.2022 r. Strona nie skontaktowała się z Ośrodkiem.
6. W wyniku wniesionego odwołania, SKO w Szczecinie decyzją nr [...] z dnia 29.03.2023 r. uchyliło w całości decyzję Organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
7. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2023r. nr [...] Organ I instancji ponownie odmówił Skarżącemu przyznania dodatku węglowego.
W uzasadnieniu wskazano, że Ośrodek ponownie podjął kroki do ustalenia stanu faktycznego i stałego miejsca zamieszkania Skarżącego. Zgodnie z zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Organ celem dokonania ustaleń wezwał Skarżącego do dostarczenia dowodu zakupu węgla lub paliw węglopochodnych w latach 2022/2023, dowodu opłat za media tj. prąd, woda za rok 2022 oraz dowodu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do dnia 17.04.2023 r. Dnia 18.04.2023 r. do Ośrodka zgłosiła się pełnomocniczka Skarżącego, która dostarczyła część wymaganych dokumentów tj. potwierdzenia zapłaty rachunków za prąd za miesiąc czerwiec, lipiec, sierpień wrzesień, październik z 2022 r., potwierdzenia zapłaty rachunków za wodę za wrzesień oraz grudzień 2022 oraz opłatę za odpady komunalne za miesiąc marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2022. Część rachunków była z 2021 r. lub wystawiona na inny adres niż D. . Pełnomocniczka pisemnie oświadczyła, że na sezon grzewczy 2022/2023 Skarżący nie zakupił opału na ogrzanie lokalu. Podczas wizyty nie była w stanie określić czy większą część roku Skarżący przebywa w Polsce oraz czy jest gdziekolwiek ubezpieczony. Celem ustalenia miejsca rezydencji podatkowej wystosowano również pismo do Urzędu Skarbowego właściwego miejscu zamieszkania tj. Urząd Skarbowy w S. z prośbą o wskazanie czy Skarżący dokonał rozliczeń o dochodach za rok 2021 oraz 2022. Zgodnie z odpowiedzią z dnia 11.04.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wskazał, że zarówno w roku 2021 jak i 2022 Skarżący nie dokonał rozliczenia rocznego dochodu.
W uzasadnieniu podano także, że z przedstawionych przez pełnomocniczkę dokumentów nie wynika, żeby Skarżący zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Rachunki są niekompletne, a kwoty m.in. za opłaty za wodę są niskie. Fakt, niezakupienia opału na sezon grzewczy 2022/23 uznano za kolejny dowód na nie zamieszkiwanie Skarżącego w lokalu, co jest podstawą do odmowy wypłaty wnioskowanego dodatku. Organ podkreślił rozbieżności w oświadczeniach Skarżącego i pełnomocnika. Podczas wywiadu w grudniu 2022 r. pełnomocniczka oświadczyła, że Skarżący nigdzie nie pracuje i przebywa w Polsce, natomiast z odwołania z dnia 14.02.2023 r. wynika, że w dniu wywiadu Skarżący przebywał w I. . Dnia 18.04.2023 r. pełnomocniczka oświadczyła, że Skarżący opuścił kraj w lutym 2023 r. Z informacji pozyskanych ze środowiska lokalnego również wynika, że Skarżący nie przebywa pod wskazanym adresem na stałe.
8. Pełnomocnik Skarżącego wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. Wskazała, że Skarżący zamieszkuje w budynku D. na parterze i lokal ten posiada odrębne źródło opalania czyli właśnie piec na węgiel. Dokonano wywiadu środowiskowego i potwierdzono, że dom opalany jest węglem. Instalacja jest czynna a komin drożny. W czynnościach tych uczestniczyła pełnomocniczka, ponieważ Skarżący przebywał w pracy w I. . W imieniu Skarżącego jego mama będąca pełnomocnikiem przedłożyła wszelkie dokumenty potwierdzające jego zamieszkiwanie pod wskazanym adresem: opłaty za media, opłaty za wodę, opłaty za energię elektryczną. Organ I instancji skupił uwagę na tej okoliczności ile dni w roku Skarżący przebywa w pracy za granicą w I. podczas gdy nie ma to znaczenia albowiem substancja budynkowa winna być ogrzana, a wówczas nie będzie niszczeć. Okoliczność czy Skarżący pracuje w I. czy w innym kraju i z jaką częstotliwością zjeżdża do Polski nie ma znaczenia dla przyznania dodatku węgłowego. Również to czy rozliczał się w uprzednim roku z Urzędem Skarbowym nie ma znaczenia ponieważ mógł nie osiągnąć na terenie Polski dochodów podlegających opodatkowaniu. Opał na razie nie został zakupiony w całości a część zakupił za pożyczone pieniądze, ponieważ pozostał jeszcze opał z lat ubiegłych a obecnie nie otrzymał jeszcze dodatku węglowego
9. Decyzją z dnia 29 czerwca 2023 r. nr [...], SKO w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) w zw. art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022r. poz. 1692 ze zm. zwanej dalej u.d.w.), po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji z dnia 25 kwietnia 2023r. nr [...] wydanej z up. Wójta Gminy M. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu z art. 2 ustawy o dodatku węglowym Organ wskazał, że ażeby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku. Kolejną przesłanką konieczną do przyznania dodatku węglowego jest gospodarowanie w budynku.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż pełnomocniczka Skarżącego w oświadczeniu z dnia 9 maja 2023r. oświadczyła, że pracownicy Gminy wiedzą, że syn pracuje w I. od dawna i przyjeżdża na urlop i inne uroczystości.
Organ podkreślił, że jak wynika z całości zebranego Skarżący pracuje i mieszka w I. Do miejscowości D. przyjeżdża na urlop i uroczystości rodzinne. Jego centrum życiowe jest obecnie w I. . Tam też Odwołujący gospodaruje i zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Szczecinie, nie ma żadnych wątpliwości, że miejscem zamieszkania Skarżącego jest I. , a nie D. .
Przyjazdy na urlop czy uroczystości rodzinne nie oznaczają, że Skarżący tu prowadzi gospodarstwo. Przy czym - co wymaga podkreślenia - nie można mówić o prowadzeniu kilku gospodarstw domowych. W tym zakresie ustawodawca w przepisie art. 2 ust. 6 ustawy jednoznacznie określił, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Oznacza to, że prowadzenie gospodarstwa możliwe jest wyłącznie w jednej lokalizacji.
10. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący, działając przez pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
W jej uzasadnieniu wskazał na naruszenie art. 25 K.c. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że adres podany we wniosku o przyznanie dodatku węglowego nie jest miejscem zamieszkania Skarżącego. Podniósł także naruszenie art. 2 ustawy o dodatku węglowym przez błędną wykładnię i przyjęcie, że Skarżącemu dodatek nie przysługuje, bowiem nie posiada on miejsca zamieszkania w Polsce pod wskazanym adresem, co jest oparte na błędnych ustaleniach faktycznych. Pełnomocniczka wniosła o zobowiązanie Organu I instancji do wskazania czy p. L. P. otrzymał dodatek węglowy na ten sam adres bowiem jeśli otrzymał, to w ocenie Skarżącego świadczy to o braku obiektywizmu, stronniczości i wybiórczości działania.
Podniosła, że Skarżący nigdy nie chciał wyprowadzić się z Polski, że w I. w związku z pracą mieszka w kontenerach w kilka osób i nie znaczy to, że mieszkanie w Polsce gdzie mieszka od dziecka ma zacząć niszczeć.
W uzasadnieniu dalej podniesiono, że druga część domu jest pustostanem i nie wiadomo czy właściciel tej części otrzymał dodatek węglowy. Jeśli tak, to nie powinien dostać, gdyż tam nie zamieszkuje a Organ poczynił błędne ustalenia i błędnie je ocenił.
W ocenie Skarżącego okoliczność, że Skarżący wszystkie media ma "na siebie" i je opłaca świadczy o tym, że zamieszkuje pod wskazanym adresem.
11. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
12. W związku z wnioskiem Skarżącego o zobowiązanie Organu I instancji do wskazania czy p. L. P. otrzymał dodatek węglowy na ten sam adres, Sąd wyjaśnia, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2023r., poz.1634 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.).
Zatem negatywna ocena zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.
Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
13. W badanej sprawie osią sporu między stronami jest kwestia zamieszkiwania Skarżącego pod adresem wskazanym we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne.
Oba Organy orzekające w sprawie odmówiły przyznania dodatku węglowego z tym uzasadnieniem, że materiał dowodowy nie potwierdza, aby Skarżący mieszkał i prowadził gospodarstwo domowe pod adresem wskazanym we wniosku.
14. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Materialnoprawną podstawę obu wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o dodatku węglowym, której art. 2 ust. 1 przewiduje, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W tym miejscu wypada przytoczyć sformułowaną na użytek regulacji o dodatku węglowym legalną definicję pojęcia gospodarstwo domowe, zawartą w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatku węglowym, w myśl którego przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Z przytoczonej regulacji wynika, że aby dodatek węglowy mógł zostać przyznany wnioskodawca musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku. Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak należy rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie systemu prawa cywilnego. W tym zakresie należy uwzględnić treść art. 25 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności, a mianowicie: po pierwsze - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie oraz po drugie - wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Przy czym ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe .
A zatem przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego pojęcie miejsca zamieszkania, jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Natomiast przerwa w przebywaniu spowodowana szczególnymi okolicznościami, nie zmienia jednak miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23 i przytoczone tam orzecznictwo).
Okoliczność okresowego przebywania poza granicami kraju nie musi oznaczać, że ten pobyt ma charakter trwały, i zmienia się miejsce zamieszkania w rozumieniu art. Kodeksu cywilnego. Zdaniem Sądu jednak, z uwagi na cel instrumentu w postaci dodatku węglowego, jak i definicje gospodarstwa domowego, każdorazowo okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez wnioskodawcę pod wskazanym adresem powinna być wykazana w sposób nie budzący wątpliwości.
Zamieszkiwanie polega na zajmowaniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej, zaś cechami charakterystycznymi dla prowadzenia gospodarstwa domowego może być załatwianie codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, zarobkowanie w miejscu zamieszkania lub poza nim, ale dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują. Na okoliczność gospodarowania składają się różne elementy, jak ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.
15. Przechodząc na grunt okoliczności analizowanej sprawy stwierdzić należy, że Organy wykazały w sposób wystarczający, że Skarżący w budynku nie zamieszkuje. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty pełnomocniczki Skarżącego sprowadzające się do uznania, że skoro Skarżący "wszystkie media ma na siebie i je opłaca" to świadczy to o tym, że "osoba zamieszkuje pod wskazanym adresem". Wskazać należy, że aby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi faktycznie zamieszkiwać oraz gospodarować w tym konkretnym budynku, na który ubiega się o dodatek węglowy.
W tej mierze Organy przeprowadziły drobiazgowe postepowanie wyjaśniające, które zdaniem Sądu w zupełności wystarczyło aby tezę o braku zamieszkania przez Skarżącego pod wskazanym adresem potwierdziło.
Organ wezwał Skarżącego do dostarczenia dowodu zakupu węgla lub paliw węglopochodnych w latach 2022/2023, dowodu opłat za media tj. prąd, woda za rok 2022 oraz dowodu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do dnia 17.04.2023 r. Część wymaganych dokumentów tj. potwierdzenia zapłaty rachunków za prąd za miesiąc czerwiec, lipiec, sierpień wrzesień, październik z 2022 r., potwierdzenia zapłaty rachunków za wodę za wrzesień oraz grudzień 2022 oraz opłatę za odpady komunalne za miesiąc marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2022 r. dostarczono; część rachunków dotyczyła roku 2021 lub wystawiona na inny adres niż D. stąd słusznie Organ ich nie uznał. Prawidłowo Organ przyjął, że rachunki są niekompletne, a kwoty m.in. za opłaty za wodę są niskie, co świadczy o niezamieszkiwaniu pod adresem, wskazanym we wniosku. Pełnomocniczka pisemnie oświadczyła, że na sezon grzewczy 2022/2023 Skarżący nie zakupił opału na ogrzanie lokalu; trudno zatem uznać, że mieszkał w nieogrzewanym budynku. Celem ustalenia miejsca rezydencji podatkowej wystosowano również pismo do Urzędu Skarbowego właściwego miejscu zamieszkania tj. Urząd Skarbowy w S. z prośbą o wskazanie czy Skarżący dokonał rozliczeń o dochodach za rok 2021 oraz 2022. Zgodnie z odpowiedzią z dnia 11.04.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wskazał, że zarówno w roku 2021 jak i 2022 Skarżący nie dokonał rozliczenia rocznego dochodu.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.w. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15c u.d.w.).
16. Podsumowując, wskazać należy, że Organy odniosły się precyzyjnie do wszelkich kwestii wątpliwych i ustaliły w sposób rzetelny, że stan faktyczny gospodarstwa domowego Skarżącego nie jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku. W szczególności, oprócz opłacanych rachunków, brak jest przesłanek potwierdzających zamieszkiwanie Skarżącego pod wskazanym adresem; pełnomocniczka sama wskazywała, że Skarżący "zjeżdża do Polski na urlopy, święta", co nie oznacza koncentracji centrum życiowego pod adresem wskazanym we wniosku, stąd w konsekwencji brak podstaw do przyznania wnioskowanego dodatku. Samo zawarcie przez Skarżącego jakichkolwiek umów na dostarczanie mediów nie świadczy o zamieszkiwaniu, jak tego oczekuje pełnomocniczka Skarżącego. Dopiero te informacje, w zestawieniu z danymi w jakim zakresie Skarżący z tych mediów korzysta tj. czy zużycie tych mediów potwierdza faktyczne zamieszkiwanie, w połączeniu z danymi zebranymi w trakcie wywiadów Skarżącego pod wskazanym adresem daje pełny obraz, który wskazuje na brak zamieszkiwania przez Skarżącego pod wskazywanym adresem.
17. Biorąc to wszystko pod uwagę nie zasługują na uznanie zarzuty naruszenia prawa wskazane w skardze, Organy bowiem prawidłowo przeprowadziły postepowanie, zebrały cały materiał dowodowy i należycie go oceniły. Dokonały także, zdaniem Sądu prawidłowej wykładni normy art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w. w zw. z art. 25 K.c.
18. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Wszystkie orzeczenia przytaczane w uzasadnieniu pochodzą z bazy orzeczeń sądów administracyjnych dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI