IV SA/PO 35/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-20
NSAtransportoweŚredniawsa
drogi publicznepojazdy nienormatywnekara pieniężnawaga dynamicznanacisk osizezwolenieprawo transportowekontrola drogowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając prawidłowość pomiaru i procedury.

Spółka L. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące prawidłowości pomiaru nacisku osi, braku podstaw prawnych dla stosowania wag dynamicznych oraz uchybień proceduralnych. Sąd uznał, że pomiar został przeprowadzony prawidłowo przy użyciu legalizowanej wagi dynamicznej, a przepisy dotyczące kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia mają charakter obligatoryjny. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez L. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1560 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pomiaru nacisku osi pojazdu, argumentując, że waga dynamiczna była stosowana bez odpowiedniej podstawy prawnej, a zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar utraciło moc. Podnosiła również zarzuty dotyczące doręczenia decyzji, braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz wpływu przyspieszania kierowcy na wynik pomiaru. Sąd analizując sprawę, uznał, że pomiar nacisku osi został przeprowadzony prawidłowo przy użyciu legalizowanej wagi dynamicznej, a przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują obligatoryjne nakładanie kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd odniósł się również do kwestii umocowania inspektora celnego do podpisania decyzji, uznając je za prawidłowe. W ocenie Sądu, zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych nie miały wpływu na wynik sprawy, a kara została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjna i jej nałożenie jest jedynym i decydującym kryterium fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu.

Uzasadnienie

Przepis art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjności nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jest ona niezależna od winy sprawcy czy zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 2a i 2b

Ustawa o drogach publicznych

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne.

u.d.p. art. 40b § ust. 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

Określa podstawę nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Prawo o ruchu drogowym

Przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 4

Definicja pojedynczej osi napędowej.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5 § ust. 4

Określa dopuszczalne normy nacisku na oś.

u.o.m. art. 16 § ust. 3

Ustawa o miarach

Zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

k.c. art. 283

Kodeks celny

Określa uprawnienia funkcjonariuszy celnych.

k.c. art. 284

Kodeks celny

Określa obowiązki funkcjonariuszy celnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjna. Pomiar nacisku osi przy użyciu legalizowanej wagi dynamicznej był prawidłowy. Inspektor celny posiadał upoważnienie do podpisania decyzji. Uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa podstawa prawna dla stosowania wag dynamicznych. Wpływ przyspieszania kierowcy na wynik ważenia. Brak możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów. Nieprawidłowe doręczenie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku czy też ewentualnej winy kierowcy, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny. nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi.

Skład orzekający

Ewa Kręcichwost-Durchowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Makosz-Frymus

członek

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi, prawidłowość stosowania wag dynamicznych w kontroli nacisku osi, kwestie proceduralne w postępowaniu celnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu jego wydania. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi i orzeczniczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi, co jest istotne dla przewoźników. Zawiera szczegółowe omówienie technicznych aspektów ważenia i interpretacji przepisów.

Czy waga drogowa zawsze działa poprawnie? Sąd rozstrzyga spór o karę za przejazd nienormatywny.

Dane finansowe

WPS: 1560 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 35/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Makosz-Frymus
Jerzy Stankowski
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygn. powiązane
I OSK 1513/06 - Wyrok NSA z 2007-11-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Stankowski NSA Ewa Makosz-Frymus Protokolant sekr. sąd. Monika Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej; oddala skargę /-/J.Stankowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus MB
Uzasadnienie
IV SA/Po 35/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] X 2002 r., nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.), w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 VI 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ). Dyrektor Urzędu Celnego w O. obciążył spółkę L. sp. z o.o. z siedzibą w O.-Z. karą pieniężną w wysokości 1560 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu orzeczenia Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ), przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono na podstawie kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] X 2002 r. o godz. 2:58 i potwierdzonej zapisem protokołu nr [...]
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Prezes L. sp. Zoo B. L. podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie, w której stwierdzono przekroczenie nacisku na oś napędową był załadowany poprawnie i z zachowaniem niezbędnych parametrów. Odwołująca się podważyła prawidłowość pomiaru z powodu braku możliwości zweryfikowania prędkości pojazdu i z uwagi na prawdopodobieństwo dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę. Wskazała, nieprawidłowy był sposób doręczenia decyzji i że uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału. Zdaniem Skarżącej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku NSA III RN 9/2000 decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w O. pozbawiona jest podstaw prawnych, albowiem opiera się na rozporządzeniach wydanych niezgodnie z delegacją ustawową zawartą w ustawie o drogach publicznych. Nadto skarżący podniósł, że do dnia 30 czerwca 2002 r. zgodnie z art.11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw zarządzenie nr 39 nie ma mocy obowiązującej.
Decyzją z dnia [...] II 2003 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1,104 i 107 kpa kpa oraz na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 3,art.13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ), § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. Nr 44, poz. 432 ), Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że kara pieniężna została nałożona w dniu [...] X 2002 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nr rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa L. Sp. z o.o. z O. - Z. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40b ust. 2 i art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ II instancji szczegółowo ukazał techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania. W uzasadnieniu podkreślono też, że kierowca nie mógł być obserwatorem wszystkich czynności związanych z pomiarem, gdyż część z nich musiał sam wykonywać. Był on jednak osobiście obecny przy pomiarze odległości pomiędzy osiami pojazdu oraz otrzymał protokół z ważenia, w którym mógł zawrzeć swoje uwagi i spostrzeżenia. Odnosząc się do powołanych przez stronę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku SN III RN 9/2000 (a nie jak wskazała Odwołująca się - NSA) Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono również, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku czy też ewentualnej winy kierowcy, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny. Wskazano także, że obowiązuje decyzja nr ZT 314/97 Prezesa Głównego Urzędu Miar, mocą której można dokonywać pomiarów na wadze, która ma w dacie ważenia ważne świadectwo legalizacji.
Skargę na powyższą decyzję w imieniu L. Sp. Zoo wniosła Prezes spółki B. L. zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 kpa Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że pomiar nacisku przedmiotowego pojazdu na oś napędową został wykonany przy użyciu wagi dynamicznej bez wymaganej dla jej zastosowania podstawy prawnej, w związku z czym wyniki tego pomiaru nie mogą stanowić dowodu w sprawie, albowiem zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 X 2000 r. utraciło moc obowiązującą z dniem 30 VI 2002 r. Decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji. Skarżąca podkreśliła też, że w decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie wniósł on, w związku z przeprowadzeniem ważenia, do protokołu kontroli pojazdu. Nie było możliwości żądania powtórnego badania. W skardze podkreślono też, że we wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znacznie większy nacisk niżby wynikało to z wagi położonego na nią ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy, zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 20 VI 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Podkreślił także, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 9 i 10 § 1 kpa. skoro odpowiedzialny za prawidłowe załadowanie towaru kierowca samochodu strony skarżącej brał udział w ważeniu pojazdu, a następnie podpisał protokół. Skoro treść protokołu była znana stronie, a oczywistym jest, że w wyniku ważenia zostało wszczęte postępowanie administracyjne, to miała ona wszelkie możliwości składania wniosków dowodowych.
W dniu 14 V 2003 r. L. Sp. z o.o. wniosła pismo uzupełniające skargę, w którym podniosła, że Dyrektor Izby Celnej w kolejnych decyzjach dotyczących nałożenia kary pieniężnej zgodził się ze Skarżącą, że dodanie gazu przez kierowcę w trakcie przejeżdżania przez wagę ma wpływ na wynik ważenia osi napędowej. Skarżąca wskazała, że dotychczas wszystkie kary pieniężne zostały na nią nałożone w związku z przekroczeniem nacisku właśnie na oś napędową a kierowca podczas przejazdu przez wagę musi przyspieszać aby utrzymać wymaganą prędkość.
Kolejne pismo procesowe zostało złożone przez pełnomocnika Skarżącej adwokata D. S. w dniu 9 VIII 2004 r. Pełnomocnik zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego naruszenie art. 6, 7, 10 i 61 § 3, 81i 107 § 1 kpa. poprzez :
-wydanie decyzji administracyjnej pomimo braku przepisów określających sposób dokonywania pomiarów samochodów ciężarowych na wagach,
-nie poinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co strona była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, W konsekwencji nie można więc uznać za podstawę do wydania decyzji protokołu z ważenia pojazdu, który - jako okoliczność faktyczna - może być na podstawie art. 81 kpa. uznana za udowodnioną tylko i wyłącznie wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o niej,
- podpisanie decyzji przez osobę nie upoważnioną.
Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisaną czyli dla inspektora celnego oraz dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 XII 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. bądź Dyrektora Urzędu Celnego dla Kierownika Zmiany, którego popis widnieje pod decyzją z dnia [...] X 2002 r., nr [...], Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień inspektora celnego J. N. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie Decyzji Nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O.z dnia [...]VI 2002 r. i art. 283 i 284 ustawy z dnia 9 I 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 ze zm.). W zakresie ustalonym dla kierownika zmiany w pkt I.1.4, II.6, i IV Karty, funkcjonariusz posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień, które pociągałyby za sobą konieczność jej uchylenia.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 majm1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Zgodnie z art. 13 ust. ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, który wysokość - w myśl ust. 2b powołanego artykułu - określał załącznik do ustawy. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, w związku z czym Dyrektor Urzędu Celnego nałożył na Skarżącą - zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych - karę pieniężną w wysokości 720 zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Skarżąca zakwestionowała w pismach z dnia 2 VIII 2004 r. i 5 XII 2005 r. umocowanie inspektora celnego J. N. do podpisania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. decyzji z dnia [...] X 2000 r., nr [...]. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, gdyż skutkujący ewentualnym stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości kompetencja naczelnika urzędu celnego do wydana takiej decyzji, a organ ten mógł jedynie na podstawie art. 268a kpa. upoważnić pracownika kierowanej przez niego jednostki do załatwiania w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Ustawą z dnia 20 III 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust. 1). Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla Kierownika Zmiany podpisanego pod decyzję organu I instancji Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. przedstawił 2 dokumenty: decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] VI 2002 r. i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] XII 1997 r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie pierwsza z wymienionych decyzji. Na jej podstawie w § 1 upoważniono Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego i Kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji dotyczących upoważnień i obowiązków wynikających z Kodeksu Celnego i innych czynności przypisanych Naczelnikowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego w O. W § 2 decyzji upoważniono osoby wskazane w § 1, do przekazywania nadanych im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. Przy czym obowiązki i uprawnienia nadane przez Naczelnika lub za jego zgodą określa się w kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy. W piśmie z dnia 14 XII 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. określił, iż inspektor celny był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.4, II.6 i pkt IV Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 283 i 284 Kodeksu celnego.
Zasadniczy nurt argumentacji Skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.
Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT-97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze w dniu 9 X 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 IV 1997 r., nr ZT 314/97. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze dnia 19 XI 2001 r., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.
Wydając to świadectwo legalizacji Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 XII 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a nie zakwestionowany przez Skarżącą opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w cytowanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia) a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez Skarżącą opinii prawnej dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy. Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większa prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z dnia 12 II 1998r., sygn. akt II SA 1409/97). Nie można zdaniem Sądu przyjąć, że niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z dnia 12 II 1998r., sygn. akt II SA 1409/97).
Co do zarzutu Skarżącego, iż zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 XII 2000 r. utraciło moc w dniu 30 VI 2002 r., Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem organu w tym zakresie, zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji organu II instancji i odpowiedzi na skargę. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 IV 1993 r. o miarach ( Dz. U. Nr 53, poz. 248 ze zm. ), zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM, który do dnia 31 XII 2001 r. był centralnym organem administracji państwowej ( art. 3 ustawy z dnia 3 IV 1993 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Miar - Dz. U. Nr 55, poz.247 ze zm. ). Od dnia 1 I 2002 r. na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 21 XII 2001 r. Zm. Ustawa o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawa o działach administracji rządowej oraz niektóre ustawy ( Dz. U. Nr 154, poz. 1800 ), Prezes GUM stał się organem administracji rządowej. W wykazie uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które utraciły moc z dniem 30.03.2001 ( MP, Nr 47, poz. 7820 ) Rada Ministrów nie wykazała, iż zarządzenie nr 39 utraciło moc obowiązującą. Dlatego decyzja nr ZT 314/97, wydana na powyższej podstawie prawnej, nie utraciła ważności, i można było dokonywać pomiarów pojazdu Skarżącej na wadze dynamicznej, ponieważ w dacie ważenia posiadała ona ważne świadectwo legalizacji.
Sąd nie znalazł również podstaw do uznania zarzutów Skarżącej dotyczących rzekomych uchybień formalnych polegających na nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Obecny podczas kontroli kierowca pojazdu nie zgodził się z decyzją i zarzucił organowi I instancji, że nie zezwolono na ponowne ważenie. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia jest bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy też uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wszelkie zarzuty strona mogła bowiem podnieść w odwołaniu i zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Ponadto trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny.
Brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (por. wyrok NSA z 23 IV 1999 r., sygn. akt II SA 1838/98, wyrok NSA z 13 V 1998 r., sygn. akt II SA 358/98, wyrok NSA z 15 I 1998 r., sygn. akt II SA 1189/97, wyrok NSA z 23 I 1998 r., sygn. akt II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (por. wyrok NSA z 22 IV 1998 r., sygn. akt II SA 1421/97). W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
/-/J.Stankowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus
MB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI