IV SA/PO 348/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących budowy wagi samochodowej, uznając ją za samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi E. O. na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową wagi samochodowej najazdowej. Skarżący twierdził, że waga jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym, i że postępowanie powinno toczyć się w innym trybie. Sąd uznał, że waga samochodowa jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, wymaga pozwolenia na budowę i została wybudowana samowolnie. Skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. O. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które uchyliło wcześniejsze postanowienie PINB w K. w części dotyczącej informowania o możliwości legalizacji budowy wagi samochodowej najazdowej i w to miejsce szczegółowo opisało procedurę legalizacyjną. Skarżący kwestionował kwalifikację wagi jako obiektu budowlanego i zarzucał brak informacji o wysokości opłaty legalizacyjnej. Sąd uznał, że waga samochodowa najazdowa, ze względu na swoją konstrukcję (rama stalowa, fundamenty betonowe, trwałość, waga kilkunastu ton), stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, jej budowa wymagała pozwolenia na budowę, a jej wykonanie bez takiego pozwolenia stanowiło samowolę budowlaną. Sąd potwierdził zasadność postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a organ II instancji uzupełnił braki informacyjne dotyczące procedury legalizacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, waga samochodowa najazdowa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że waga samochodowa, ze względu na swoją konstrukcję (rama stalowa, fundamenty, trwałość, waga kilkunastu ton), jest trwałym obiektem budowlanym, który wpisuje się w definicję budowli jako wolnostojącego urządzenia technicznego. Podkreślono, że stanowi ona całość użytkową i jest ściśle powiązana z częścią budowlaną (fundamentem).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego (budynek, budowla, obiekt małej architektury).
p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budowli (każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak wolno stojące urządzenia techniczne).
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budowy (wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowa, rozbudowa, nadbudowa).
p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych (budowa, przebudowa, montaż, remont, rozbiórka obiektu budowlanego).
p.b. art. 29
Ustawa - Prawo budowlane
Katalog obiektów i robót budowlanych, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz wymaga zgłoszenia.
p.b. art. 30
Ustawa - Prawo budowlane
Katalog obiektów i robót budowlanych, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa - Prawo budowlane
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach jej obliczania.
p.b. art. 48a § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Inwestor może złożyć wniosek o legalizację w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy.
p.b. art. 49d
Ustawa - Prawo budowlane
Zasady obliczania opłaty legalizacyjnej.
p.b. art. 59f
Ustawa - Prawo budowlane
Opłata legalizacyjna jako iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu i współczynnika wielkości obiektu.
k.p.a. art. 9
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 123
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy k.p.a. stosuje się do postępowań w sprawach budowlanych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w części i w tym zakresie zmienić postanowienie.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Waga samochodowa najazdowa jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa wagi samochodowej wymaga pozwolenia na budowę. Wykonanie wagi bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Organ II instancji prawidłowo uzupełnił braki informacyjne dotyczące procedury legalizacyjnej.
Odrzucone argumenty
Waga samochodowa jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym. Postępowanie powinno toczyć się w innym trybie niż art. 48 Prawa budowlanego. Organ był zobowiązany do wskazania konkretnej wysokości opłaty legalizacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
waga samochodowa najazdowa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. – wolno stojące urządzenie techniczne stanowi jeden obiekt budowlany – budowlę waga jest obiektem budowlanym składającym się z części o charakterze ściśle budowlanym (fundament) oraz nie mających takiego charakteru urządzeń technicznych ("wagowych") organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach jej obliczania, a nie o jej konkretnej wysokości
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Maciej Busz
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna wagi samochodowej jako budowli, wymóg pozwolenia na budowę, procedura legalizacji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego obiektu budowlanego (wagi samochodowej), ale zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i wymaga precyzyjnej interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy waga samochodowa to budowla? WSA w Poznaniu wyjaśnia zasady pozwolenia na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 348/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Maciej Busz /sprawozdawca/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Sygn. powiązane
II OSK 2735/21 - Wyrok NSA z 2024-09-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi E. O. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
IV SA/Po 348/21
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako PINB) postanowieniem z [...].01.2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z pismem z dnia [...].09.2020r. Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego Rady Osiedla nr [...] w sprawie funkcjonowania nielegalnego składowiska mas ziemnych, składowiska materiałów budowlanych i odpadów budowlanych na działkach [...], [...], [...] w K. przy ul. [...] oraz w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z budową wagi samochodowej najazdowej, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w K. przez E. O. (dalej jako skarżący), zobowiązał inwestora E. O. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych obejmujących budowę wagi samochodowej najazdowej, na nieruchomości w K. przy ul. [...] (działka nr [...]).
Jednocześnie na podstawie art. 48 ust. 2 p.b. poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zwanej dalej "decyzją o legalizacji". Wskazano też, iż zasady obliczania opłaty legalizacyjnej określone są w art. 49 d p.b.
W uzasadnieniu postanowienia PINB w K. wyjaśnił, że podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie były kontrole organu przeprowadzone w dniu [...] października 2020r. oraz w dniu [...] grudnia 2020r.
Przeprowadzona w dniu [...].10.2020r. kontrola przez przedstawicieli PINB w K. m.in. wykazała wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu wagi samochodowej-najazdowej wraz z podjazdami betonowymi od strony południowej i północnej, a także wybudowanie dwóch słupów oświetleniowych na działce nr [...], przy granicy z działką sąsiednią nr [...] w K..
Pismem z dnia [...] listopada 2020r. (znak : [...]) PINB w K. wezwał skarżącego do udostępnienia dokumentów dotyczących wykonania robót budowlanych obejmujących budowę wagi przemysłowej - najazdowej przy ul. [...] w K. (dz. nr [...]), tj. zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej wykonania robót budowlanych lub pozwolenia na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. PINB pismem z dnia [...] listopada 2020r. zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji, czy E. O. występował w roku 2019 i w 2020 z wnioskiem dotyczącym zgłoszenia wykonania robót lub z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie robót budowlanych związanych z budową wagi przemysłowej - najazdowej przy ul. [...] (dz. nr [...]).
Pismem z dnia [...] listopada 2020r. znak : [...] PINB zwrócił się do Burmistrza K. o udzielenie informacji, czy w roku 2019 i w 2020 E. O. występował z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wagi przemysłowej (towarowej) najazdowej przy ul. [...], na działce nr [...], w granicy z działką sąsiednią nr [...].
W odpowiedzi na wezwanie PINB pismem z dnia [...].11.2020r. pełnomocnik E. O. poinformował, że jego mocodawca nie posiada żądanych dokumentów. Pismem z dnia [...].11.2020r. Nr [...] Burmistrz poinformował PINB, iż : "(...) działka nr [...] położona w K. przy ul [...] jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. w rejonie ulic [...] i [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2015 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa W. pod poz. [...] z dnia [...] grudnia 2015r. Dla terenów, dla których obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie wydaje się decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W posiadanych rejestrach decyzji o warunkach zabudowy w latach 2019-2020 nie znaleziono informacji o wydanej decyzji dla działki nr [...]. Pismem z dnia [...].11.2020r. znak : [...] Starosta K. poinformował, że : "(...) w posiadanych rejestrach pozwoleń na budowę oraz rejestrach zgłoszeń robót budowlanych od roku 2019 do roku 2020 nie odnaleziono informacji dotyczącej w/w inwestycji.
W dniu [...] grudnia 2020r. przedstawiciele PINB dokonali ponownej kontroli wykonania robót budowlanych w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. W trakcie ww. kontroli ustalono co następuje :
- na działce w odległości od granicy z działką sąsiednią od [...] do ok[...] została wybudowana wolnostojąca najazdowa waga samochodowa o wymiarach : długości ok. [...], szerokości ok.[...],
- waga posiada dwa najazdy betonowe, od strony południowej najazd posiada długość ok. [...] i szerokość ok. [...], od strony północnej najazd posiada długość ok. [...] i szerokość ok.[...], każdy z najazdów na połączeniu z wagą posiada osadzony w betonie ceownik [...],
- waga samochodowa najazdowa została wykonana w formie ramy stalowej z pospawanych ze sobą dwuteowników o wysokości ok. [...] i szerokości ok. [...],
- rama stalowa wagi jest posadowiona na sześciu podporach tj. czterech wykonanych w formie stóp fundamentowych o wymiarach ok. [...] oraz dwóch w formie płyt fundamentowych,
- rama wagi jest przytwierdzona do podpór za pomocą śrub,
- wypełnienie ramy wagi, tj. podłogę, stanowi blacha ryflowana,
- dodatkowo w odległości od [...] do ok.[...] od granicy z działką sąsiednia nr [...] i nr [...] zostały wybudowane dwa słupy oświetleniowe, a także w odległości ok.[...] od narożnika ogrodzenia działki nr [...], w granicy z działką nr [...] znajduje się skrzynka energetyczna.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że właścicielem nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...], na której położona jest waga samochodowa najazdowa jest E. O..
Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów, na podstawie których zostały zrealizowane przedmiotowe roboty budowlane.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego PINB w K. przyjął, że na przedmiotowej nieruchomości doszło do wykonania robót budowlanych związanych z budową wagi samochodowej, które zostały zrealizowane bez projektu budowlanego oraz bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W oparciu o uregulowania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, wykonane roboty zostały zakwalifikowane wg definicji zawartej w art. 3 pkt 6, jako budowa. "Budowa " - czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego.
Zgodnie z brzemieniem art. 3 pkt 1 p.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
PINB zakwalifikował najazdową wagę samochodową jako obiekt budowlany - budowlę będącą wolno stojącym urządzeniem technicznym (art. 3 pkt 3 p.b.). Przedmiotowa waga stanowi jeden obiekt, całość użytkową, która to cecha jest elementem kwalifikacyjnym budowli. Wskazano, że podobne najazdowe wagi samochodowe były wielokrotnie kwalifikowane w orzecznictwie jako budowle i orzecznictwo to pozostaje aktualne (vide np. wyrok z dnia 27 sierpnia 2015r. sygn. II SA/GI 265/15 czy wyrok z dnia 23 marca 2016r., sygn. I SA/Sz 70/16).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31.
Stosownie zaś do treści art.3 pkt 7 p.b. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W art. 3 pkt 6 p.b. ustawodawca wskazał, że budowa polega na wykonaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także oznacza odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie waga powstała w skutek połączenia - przy użyciu dźwigu - ciężkich betonowych i stalowych elementów. Fakt wykonywania wagi w danym miejscu, trwałość finalnej konstrukcji wynikająca m.in. z ciężaru poszczególnych jej części oraz jej rozmiarów zakwalifikowano jako budowę. Efektem powyżej opisanych prac jest bowiem realizacja budowli opierającej się czynnikom zewnętrznym, zdolnej wytrzymać kilkunastotonowy nacisk, ważącej kilkanaście ton, trwałej. Skoro w efekcie wykonania wagi samochodowej powstał obiekt budowlany posiadający cechy budowli (wolnostojącego urządzenia technicznego), to przyjęto, że zrealizowano budowę, nawet pomimo tego, że powstanie wagi nastąpiło z użyciem elementów gotowych.
Brak jest przepisów, wedle których można byłoby budowę spornej wagi samochodowej zwolnić z reżimu uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa ta nie została ujęta w art.29 p.b. jako podlegająca zgłoszeniu budowlanemu. Obiektu wagi nie wyszczególniono również w przepisach art.29 jako zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. W świetle powyższych uregulowań powyższa budowa obiektu wagi wymagała przed przystąpieniem do robót budowlanych uzyskania pozwolenia na budowę.
Według reguły wyrażonej w art. 28 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art.48 ust.1 p.b. "Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącej w budowie albo wybudowanego :
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W myśl ust.2 jeżeli w wyniku budowy istnieje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłocznie :
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
Według ust.3 w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej."
Artykuł 48 a ust.1 p.b. stanowi, że "W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
Artykuł 49 d wskazuje, że :
Ust.1 "Wysokość opłaty legalizacyjnej przypadku :
1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę , o której mowa w art. 29 ust.1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu;
2) budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 :
A) pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29 - wynosi 5000zł,
B) pkt 11,13,19-21 i 28 - wynosi 2500zł;
3) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit a i b - wynosi 2500zł Ust.2 "Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g".
Zgodnie z art. 49e organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:
1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;
2) wycofania wniosku o legalizację;
3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;
4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;
5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;
6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. O. podnosząc, że w myśl art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a. zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z niego wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego postanowienia.
Skarżący oświadczył, że nie jest zadowolony z wydanego postanowienia m.in. dlatego, iż przedmiotowa sprawa od samego początku toczy się w niewłaściwym trybie. W jego ocenie przedmiotowa sprawa nie powinna toczyć się w trybie art. 48 p.b., gdyż nie dotyczy obiektu budowlanego, a jedynie urządzenia budowlanego. Natomiast art. 48 dotyczy tylko i wyłącznie obiektu budowlanego.
Ponadto, skoro obowiązkiem organu jest poinformowanie inwestora o możliwości wniesienia opłaty legalizacyjnej, to organ jest zobowiązany wskazać jej wysokość, aby umożliwić stronie podjęcie racjonalnej decyzji (art. 9 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 p.b.).
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].03.2021 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części informującej inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o fakcie, iż zasady obliczania opłaty legalizacyjnej określono w art. 49d p.b.
i w to miejsce:
1. poinformował o możliwości złożenia przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego "wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części", w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia (art. 48a ust. 1 p.b.),
2. poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części (organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, na które przysługuje zażalenie - art. 49 ust. 2a i 2b p.b.),
3. poinformował o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej:
- zgodnie z art. 49d ust. 1 p.b., wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku:
1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu,
- zgodnie z art. 59f p.b. opłatę legalizacyjną stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy Prawa budowlane. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.
2) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1:
a) pkt 4-10,12 oraz 14-18 i 29 - wynosi 5000 zł,
b) pkt 11,13,19-21 i 28 - wynosi 2500 zł,
3) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b - wynosi 2500 zł,
a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia opisano dotychczasowy przebieg postępowania.
Następnie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) wyjaśnił, że podstawą prawną dla nałożonego zaskarżonym postanowieniem obowiązku był art. 48 ust. 1 p.b., zgodnie z którym "organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia." Wyjaśniono, iż przez obiekt budowlany należy rozumieć "budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". (art. 3 ust. 1 p.b.).
Podkreślono, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez właściwy organ administracji architektoniczno- budowlanej (art. 28 ust. 2 p.b.). Jednocześnie, zamknięty katalog zawarty w art. 29 p.b. wyszczególnia te obiekty, których budowa nie wymaga dla swej legalności uzyskania pozwolenia na budowę, lecz wymaga dokonania uprzedniego zgłoszenia planowanych robót budowlanych. Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 7 p.b., pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć "budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego".
W przedmiotowej sprawie inwestor przeprowadził roboty budowlane, w wyniku których powstała waga samochodowa najazdowa (o długości [...] i szerokości [...]), wyposażona w dwa najazdy betonowe od strony południowej i północnej. Ze zgromadzonej dokumentacji (tj. protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2020 r.) wynika iż waga ta została wykonana w formie ramy stalowej z pospawanych ze sobą dwuteowników o wysokości ok. [...] cm i szerokości ok. [...] cm, zaś rama stalowa jest posadowiona na sześciu podporach, tj. czterech wykonanych w formie stóp fundamentowych o wymiarach [...] oraz dwóch w formie płyt fundamentowych. Jednocześnie ustalono, iż rama wagi jest przytwierdzona do podpór za pomocą śrub, zaś wypełnienie ramy wagi, tj. podłogę, stanowi blacha ryflowana. W efekcie powstał trwały, kilkunastotonowy obiekt, zdolny wytrzymać duży nacisk i opierać się czynnikom zewnętrznym. Ponieważ obiekt tego rodzaju nie może zostać uznany za budynek lub obiekt małej architektury, zakwalifikowano go do kategorii budowli, definiowanych jako "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową." Za zasadnością takiego stanowiska przemawia aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym "waga samochodowa stanowi urządzenie techniczne w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt: I SA/Gd 1558/19). Tożsame stanowisko zajął WSA w Szczecinie, w wyroku z dnia 23 marca 2016 r. (sygn. akt: I SA/Sz 69/16) wskazując, iż "waga jest obiektem budowlanym składającym się z części o charakterze ściśle budowlanym (fundament) oraz nie mających takiego charakteru urządzeń technicznych ("wagowych "). Ścisłe powiązanie tych części składa się na jeden obiekt budowlany – budowlę. Tym samym, podniesiony przez skarżącego zarzut nieprawidłowej kwalifikacji przedmiotowego obiektu (tj. uznania go za obiekt budowlany, a nie za urządzenie budowlane), uznano za niezasadny.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, iż inwestor przeprowadził roboty budowlane (tj. budowę), których efektem było powstanie nowego obiektu budowlanego (tj. budowli) - wagi samochodowej najazdowej. Obiekt tego rodzaju nie został uwzględniony przez ustawodawcę w katalogu obiektów podlegających wyłącznie obowiązkowi zgłoszenia, nie został również zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 p.b.). Co za tym idzie, budowa wagi samochodowej najazdowej winna być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę, wydanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Dokumentacja takowa nie została przedłożona przez inwestora na wezwanie PINB, zaś jej istnienia nie potwierdził również organ administracji architektoniczno-budowlanej (tj. Starosta K. w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r.). Dlatego PINB zasadnie uznał przedmiotowy obiekt za samowolę budowlaną.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b., "organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia." Biorąc pod uwagę, iż niniejsza sprawa niewątpliwie dotyczy obiektu budowlanego będącego w budowie, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ pierwszej instancji zasadnie wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r., zobowiązując inwestora do wstrzymania prowadzonych robót budowlanych.
Jednocześnie zaznaczono, iż zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b., "w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację" oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej." Mając to na uwadze, WWINB stwierdził, iż organ pierwszej instancji w niedostatecznym stopniu wywiązał się z ciążącego nań obowiązku informacyjnego. Jakkolwiek w sentencji zaskarżonego postanowienia PINB poinformował inwestora o "możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", to jednak PINB nie pouczył inwestora o terminie przysługującym na złożenie wniosku o legalizację, jak również nie objaśnił zasad obliczania opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze wyrażoną w art. 9 k.p.a. zasadę informowanie stron, konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia w części informacyjnej (art. 48 ust. 3 p.b.) i w to miejsce szczegółowe opisanie praw i obowiązków inwestora w ramach procedury legalizacyjnej.
Podsumowując, organ pierwszej instancji zasadnie uznał przedmiotową wagę samochodową za samowolnie zrealizowany obiekt budowlany (tj. budowlę), względem której należało wdrożyć procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 48 p.b. Zasadnie także zobowiązał inwestora do wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. Jednakże, z uwagi na zbyt ogólne wskazanie informacji o jakich mowa w art. 48 ust. 3 p.b., WWINB skorzystał z kompetencji reformacyjnych (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. O. wnosząc o :
1. uchylenie postanowienia znak: [...] z dnia [...] marca 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w K. znak: [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. przez WSA w Poznaniu w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli (art. 135 p.p.s.a.),
3. zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w zażaleniu z dnia [...].02.2021 r., a dotyczące niewłaściwego trybu postępowania oraz braku informacji o wysokości opłaty legalizacyjnej.
W jego ocenie przedmiotowa sprawa nie powinna toczyć się w trybie art. 48 p.b., gdyż nie dotyczy obiektu budowlanego, a jedynie urządzenia budowlanego. Natomiast art. 48 dotyczy tylko i wyłącznie obiektu budowlanego.
Ponadto, skoro obowiązkiem organu jest poinformowanie inwestora o możliwości wniesienia opłaty legalizacyjnej, to niewątpliwie organ jest zobowiązany wskazać jej wysokość, aby umożliwić stronie podjęcie racjonalnej decyzji (art. 9 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 p.b.). Organy obu instancji, takiej informacji skarżącemu nie udzieliły.
Przywołanie jedynie obowiązujących przepisów prawa nie zwalnia organów od wskazania właściwego, konkretnego przepisu, mającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie z wyliczeniem wysokości opłaty legalizacyjnej włącznie.
Ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej następuje niejako automatycznie i żadne czynności dowodowe nie mogą tego zmienić, w tym w szczególności nie mogą wpłynąć na wysokość i obowiązek ustalenia opłaty. A zatem wskazanie konkretnej liczby (wysokości opłaty) nie powinno dla organów stanowić jakiegoś problemu.
Brak informacji o wysokości opłaty legalizacyjnej, jaką byłby zobowiązany uiścić inwestor w związku ze stwierdzoną samowolą budowlaną, w tym wypadku stanowi istotne naruszenie art. 9 k.p.a.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2021 r. nr [...] uchylające zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] stycznia 2021 r. nr [...] zobowiązujące inwestora E. O. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych obejmujących budowę wagi samochodowej najazdowej, na nieruchomości w K. przy ul. [...] (działka nr [...]), a także informujące inwestora na podstawie art. 48 ust. 2 p.b. o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zwanej dalej "decyzją o legalizacji" i wskazujące zasady obliczania opłaty legalizacyjnej określone w art. 49 d p.b. w części informującej inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o fakcie, iż zasady obliczania opłaty legalizacyjnej określono w art. 49d p.b.
i w to miejsce:
1. informujące o możliwości złożenia przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego "wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części", w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia (art. 48a ust. 1 p.b.),
2. informujące o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części (organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, na które przysługuje zażalenie - art. 49 ust. 2a i 2b p.b.),
3. informujące o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej:
zgodnie z art. 49d ust. 1 p.b., wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku:
1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu,
- zgodnie z art. 59f p.b. opłatę legalizacyjną stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy Prawa budowlane. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.
2) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1:
a) pkt 4-10,12 oraz 14-18 i 29 - wynosi 5000 zł,
b) pkt 11,13,19-21 i 28 - wynosi 2500 zł,
3) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b - wynosi 2500 zł,
a w pozostałej części utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy.
Materialnoprawną podstawę decyzji kontrolowanych w niniejszym postępowaniu stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020r. poz. 1333 ze zm., dalej p.b.)
Przechodząc do istoty sporu warto przypomnieć, że z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca zrealizowała roboty budowlane skutkujące budową obiektu budowlanego, jakim jest waga samochodowa najazdowa, na nieruchomości w K. przy ul. [...] (działka nr [...]).
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwalifikacja wykonanych robót budowlanych. Organy administracji stwierdziły, że sporna waga samochodowa najazdowa jest budowlą, o jakiej mowa w art. 3 ust. 3 p.b. Strona skarżąca podnosiła natomiast, że wykonane prace nie stanowią obiektu budowlanego, a jedynie urządzenie budowlane, gdy tymczasem art. 48 p.b. dotyczy tylko i wyłącznie obiektu budowlanego
Zatem rozstrzygające znaczenie w sprawie miało przede wszystkim określenie, czy zrealizowana przez stronę skarżącą przedmiotowa waga jest obiektem budowlanym według przepisów Prawa budowlanego. W konsekwencji prezentowanej przez strony niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego różnej kwalifikacji prawnej wybudowanej wagi, powstał spór co do konieczności uzyskania przed jej wykonaniem pozwolenia na budowę.
Trafnie stwierdziły organy obu instancji, że zgodnie z art. 28 § 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 p.b. zawarto zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie zostało zwolnione z obowiązku uprzedniego uzyskania od organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę. By możliwa była ocena, czy dany obiekt lub roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z wymogami zawartymi w ww. przepisach organ nadzoru budowlanego musi dokonać jednoznacznej kwalifikacji obiektu lub robót. Wspomniana kwalifikacja wraz z dokonaną przez organ oceną umożliwiają mu wybór właściwego, opartego na przepisach Prawa budowlanego, trybu postępowania.
Również słusznie podniosła strona skarżąca, że najistotniejszą kwestią dla zastosowania przepisu art. 48 p.b. jest prawidłowe zakwalifikowanie przedmiotu inwestycji, a co za tym idzie ustalenie, iż przedmiot taki wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art.48 ust.1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W myśl art.48 ust.2 p.b. jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
Stosownie do art.48 ust.3 p.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Tak więc istotny dla kontrolowanej sprawy art.48 p.b. dotyczy budowy obiektu budowlanego.
W myśl art.3 pkt 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Według zaś art.3 pkt 7 p.b. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak stanowi art.3 pkt 1 p.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast przez budowlę według art.3 pkt 3 p.b. należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W omawianej sprawie należało rozstrzygnąć, czy waga będąca przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b., a zatem czy mieści się w pojęciu budowli, ponieważ nie ulega wątpliwości, iż inwestycja będąca przedmiotem sprawy nie jest budynkiem, ani też obiektem małej architektury.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przede wszystkim stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiło naruszenie prawa procesowego w odniesieniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone rzetelnie i w sposób wystarczający dla wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności. Zasadniczo stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie był niesporny, natomiast skarżący i organy administracji wyciągały z owego stanu faktycznego odmienne wnioski.
Prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał roboty budowlane polegające na budowie wagi samochodowej – najazdowej, wraz z podjazdami betonowymi od strony południowej i północnej. Budowana waga najazdowa ma 18 metrów długości, 3,4 metra szerokości, dwa najazdy betonowe od strony północnej i południowej. Wykonano ją w formie ramy stalowej posadowionej na sześciu podporach (4 jako stopy fundamentowe, 2 jako płyty fundamentowe), rama wagi jest przytwierdzona do podpór śrubami, a wypełnienie ramy wagi, tj. podłogę, stanowi blacha ryflowana. Obiekt jest trwały i waży około kilkunastu ton. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w szczególności dokumentacji fotograficznej, jednoznacznie wynika, że do skrajnych boków wagi zostały dobudowane najazdy betonowe w celu umożliwienia wjazdu na urządzenie. Nadto waga składa się z betonowych elementów fundamentowych i elementów nośnych wagi.
W świetle powyższego w ocenie Sądu należy uznać będącą przedmiotem postępowania wagę za budowlę (wolno stojące urządzenie techniczne). Waga samochodowa stanowi obiekt budowlany wymagający przed jego wykonaniem pozwolenia na budowę. Stanowi jeden obiekt budowlany, całość użytkową, która wpisuje się w definicję budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., gdyż stanowi wolno stojące urządzenie techniczne. Brak jest podstaw by uznać wagę samochodową za urządzenie budowlane.
Z materiału dowodowego sprawy wyraźnie wynika, że waga stanowi jeden obiekt budowlany, całość techniczno - użytkową, która to cecha jest elementem kwalifikacyjnym budowli. Waga jest obiektem budowlanym składającym się z części o charakterze ściśle budowlanym (fundament) oraz nie mających takiego charakteru urządzeń technicznych ("wagowych"). Ścisłe powiązanie tych części składa się na jeden obiekt budowlany – budowlę.
Trzeba wskazać, że podobne do zrealizowanej w niniejszej sprawie wagi były wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Sądy konsekwentnie kwalifikują najazdowe wagi samochodowe (a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie) jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. – wolno stojące urządzenie techniczne (vide np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. II SA/Gl 265/15, wyroki WSA w Szczecinie z dnia 23 marca 2016 r., o sygn. I SA/Sz 69/16 i I SA/Sz 70/16, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt: I SA/Gd 1558/19, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30.08.2016 r. o sygn. II SA/Kr 673/16; wszystkie wyroki dostępne na stronie http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Taką kwalifikację Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje i podziela.
Zgodnie z powyższym należy zgodzić się z organami nadzoru budowlanego, że wykonanie spornej wagi odpowiadało definicji budowy. Trwałość finalnej konstrukcji wynikająca m.in. z ciężaru poszczególnych jej części oraz jej rozmiary wskazują na to, że prace budowlane poprzedzające powstanie wagi należy zakwalifikować jako budowę. Efektem powyżej opisanych prac jest bowiem realizacja trwałej budowli, opierającej się czynnikom zewnętrznym, zdolnej wytrzymać wielotonowy nacisk. Tak więc waga towarowa jest urządzeniem, które poprzez wsparcie na części budowlanej urządzenia lub fundamencie stanowi użytkową całość, którą definiuje się jako budowlę.
Przechodząc do dalszej oceny postępowania organów Sąd stwierdził, że brak jest przepisów, na których podstawie można byłoby budowę przedmiotowej wagi zwolnić z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. : "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Budowa ta nie została zwolniona z tego obowiązku w art. 29 ust. 1 i 2 p.b., zaś również w przepisie art. 30 p.b. nie wymienia się jej jako podlegającej zgłoszeniu.
Inwestor nie dysponował żadnymi dokumentami dotyczącymi wykonywanych robót. Organy w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego również nie ustaliły, by dokumenty takie istniały. Brak jest zgłoszenia, warunków zabudowy, pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W świetle powyższego wobec braku pozwolenia na budowę przedmiotowej wagi organy administracji prawidłowo wdrożyły i próbują przeprowadzić proces legalizacji przez zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 p.b.
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. O ile postanowienie organu I instancji było częściowo wadliwe, ponieważ brak było pouczenia o terminie złożenia wniosku o legalizację oraz sposobu wyliczenia opłaty, to organ II instancji uchybienie to uzupełnił.
Wbrew zarzutom skargi organy nie były zobligowane do kwotowego wskazania wysokości opłaty legalizacyjnej, gdyż przepis art.48 ust.3 p.b. nakłada na organy jedynie obowiązek poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach jej obliczania. Nie nakłada zaś obowiązku wskazania konkretnej wysokości tej opłaty, co jest przedmiotem odrębnego postępowania zainicjowanego przez stronę złożeniem wniosku o legalizację obiektu budowlanego.
Artykuł 48 a ust.1 p.b. stanowi bowiem, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Dopiero w toku takiego postępowania właściwy organ określa konkretną wysokość opłaty legalizacyjnej.
W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI