IV SA/Po 345/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę, uznając brak wystarczających dowodów na przerwę w budowie trwającą ponad 3 lata.
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy odmowę stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2010 roku. Strony skarżące argumentowały, że prace budowlane nie były prowadzone w sposób ciągły przez okres dłuższy niż 3 lata. Sąd analizował zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia kierownika budowy, uznając, że brak jest wystarczających, jednoznacznych dowodów potwierdzających przerwę w budowie, co jest warunkiem wygaśnięcia pozwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2010 roku. Głównym zarzutem skarżących było to, że prace budowlane na poddaszu nie były prowadzone w sposób ciągły, a przerwy w budowie trwały dłużej niż 3 lata, co zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego powinno skutkować wygaśnięciem pozwolenia. Wojewoda, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym oświadczenia pierwotnego inwestora R. G. oraz pierwszego kierownika budowy Ł. M., nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie braku ciągłości robót. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, analizował zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności kwestię przesłuchania pierwszego kierownika budowy. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zinterpretował wytyczne poprzedniego wyroku sądu, pozyskując pisemne wyjaśnienia kierownika budowy i uznając, że brak dziennika budowy czy sprzeczne zeznania świadków nie stanowią wystarczającego dowodu na przerwę w budowie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że brak jest podstaw do wygaszenia pozwolenia na budowę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest jednoznacznych i niebudzących wątpliwości dowodów potwierdzających taką przerwę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja wygaszenia pozwolenia na budowę jest instytucją wyjątkową i wymaga pewności opartej na materiale dowodowym. Brak dziennika budowy, sprzeczne zeznania świadków czy oświadczenia stron nie są wystarczające do stwierdzenia przerwy w budowie trwającej ponad 3 lata, zwłaszcza gdy istnieją oświadczenia wskazujące na prowadzenie prac.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (36)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przerwa w wykonywaniu robót budowlanych trwająca dłużej niż 3 lata może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak wymaga to jednoznacznego ustalenia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 85 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwienie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem określonych osób.
k.p.a. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dziennik budowy jako urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych.
k.p.a. art. 76 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja dokumentu urzędowego.
k.p.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodu z pisemnych zeznań.
k.p.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodu z pisemnych zeznań.
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodu z pisemnych zeznań.
u.p.n. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
k.p.a. art. 79 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 82 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 82 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak jednoznacznych dowodów na przerwę w budowie trwającą ponad 3 lata. Oświadczenia R. G. i Ł. M. wskazujące na prowadzenie prac budowlanych. Zaginięcie dziennika budowy nie jest dowodem na brak ciągłości robót.
Odrzucone argumenty
Prace budowlane nie były prowadzone w sposób ciągły przez okres dłuższy niż 3 lata. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (m.in. brak przesłuchania świadka, brak oględzin, brak uwzględnienia wniosków dowodowych).
Godne uwagi sformułowania
Instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle. Czasu przerwy w budowie nie można domniemywać. Brak jest wiarygodnego dowodu potwierdzającego brak ciągłości wykonywania robót budowlanych.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu przerw w budowie, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym, rola kierownika budowy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla branży budowlanej – wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu przerw w pracach. Analiza dowodów i procedury jest pouczająca dla prawników i inwestorów.
“Kiedy pozwolenie na budowę wygasa? Sąd rozstrzyga o ciągłości prac po latach.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 345/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /przewodniczący/ Sebastian Michalski /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7 art. 75 par. 1 art. 76 par. 1 art. 77 par. 1 art. 78 par. 1 par. 2 art. 79 par. 1 par. 1 art. 80 art. 85 par. 1 art. 89 par. 1 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 37 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 31 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę w całości. Uzasadnienie Starosta P., decyzją z dnia 8 lipca 2020 roku (nr [...]), na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, po kolejnym rozpoznaniu sprawy w pierwszej instancji, odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7 września 2010 roku nr rej. [...] wydanego na rzecz R. G.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że pismem z dnia 9 września 2019 roku M. i W. S. (zam. ul. [...] w S.) oraz A. i M. M. (zam. ul. [...] w S.) zażądali stwierdzenie wygaśnięcia w/w pozwolenia na budowę argumentując, że prace budowlane były wykonywane bez ciągłości w rozumieniu przepisów art. 37 ust. 1 i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - tzn. przerwy w wykonywaniu robót były dłuższe niż 3 lata, a dokładniej w latach 2011-2018 nie były wykonywane na strychu żadne prace adaptacyjne ani budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. , pismem z dnia 4 czerwca 2019 roku, w odpowiedzi na prośbę Starosty o udzielenie informacji jakiego rodzaju postępowanie dotyczące przedmiotowej działki prowadzi lub prowadził, poinformował o prowadzonym postępowaniu w sprawie robót prowadzonych na poddaszu, przeprowadzonej kontroli, sprzeciwie wobec zgłoszenia zakończenia robót, a także o tym, że zgłoszenie rozpoczęcia robót nastąpiło w grudniu 2011 roku. Pismem z dnia 24 lipca 2019 roku Starosta wezwał R. G. do przedłożenia dziennika budowy oraz innych dokumentów wskazujących jakie roboty budowlane wykonał po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W dniu 24 lipca 2019 roku państwo S. złożyli do sprawy pismo syndyka dokumentujące likwidację (licytacyjną sprzedaż komorniczą) składnika majątkowego, którego dotyczyło sporne pozwolenie na budowę. Organ ustalił, że R. G. przestał być współwłaścicielem nieruchomości, ale w dniu 19 sierpnia 2019 roku złożył on pisemne oświadczenie o pracach prowadzonych na strychu na podstawie udzielonego mu pozwolenia na budowę. W. B. (nabywca sprzedanego na licytacji mieszkania) w piśmie z dnia 19 września 2019 roku wyjaśnił, że nabył prawo do nieruchomości w 2017 roku i od tego czasu prowadził prace na poddaszu na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego oraz zgłosił zakończenie robót. PINB dla Powiatu p. , w odpowiedzi na kolejną prośbę Starosty o przekazanie informacji, pismem z dnia 8 października 2019 roku wyjaśnił, że postępowanie dotyczące prac na poddaszu zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Sprzeciw PINB wobec zgłoszenia przystąpienia do użytkowania został utrzymany w mocy przez W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Do zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania W. B. załączył oświadczenie o zaginięciu dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy oraz opis procesu adaptacji strychu na cele mieszkalne. Na wezwanie organu, w dniu 10 października 2019 roku, stawił się świadek M. S., który wyjaśnił, że od sierpnia 2009 roku do marca 2016 roku wynajmował lokal mieszkalny od R. G.. Dysponował kluczami od strychu (poddasza), na którym znajdowała się wówczas suszarnia i magazyn rzeczy lokatorów. Według świadka w 2010-2012 roku został przeprowadzona wymiana dachówki na głównych połaciach dachu. Przez cały okres swojego zamieszkiwania świadek nie zaobserwował, aby na strychu odbywały się prace remontowe lub budowlane. W dniu 11 października 2019 roku stawił się w urzędzie T. K. kierownik budowy, który przygotowywał dokumenty o zakończeniu budowy dla W. B. celem złożenia ich do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Oświadczył, że nie jest w stanie potwierdzić ciągłości robót wykonywanych przez R. G. oraz wyjaśnił, że pierwotny dziennik budowy zaginął. Z rozmowy organ sporządził notatkę służbową. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 15 października 2019 roku poinformował, że zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót z załącznikami wpłynęło do PINB w dniu 16 grudnia 2011 roku. Kierownikiem budowy była Ł. M.. W rejestrach PINB nie odnotowano zgłoszenia zmiany na stanowisku kierownika budowy. Organ wystąpił do Ł. M. o złożenie wyjaśnień i uzupełnienie akt sprawy. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Analizując zebrany materiał dowodowy Starosta stwierdził, że brak jest dowodów wykluczających ciągłość robót budowlanych. Strony poprzestają na nieudokumentowanych twierdzeniach wzajemnie sprzecznych. Przy czym żadna ze stron nie ma bezpośredniej wiedzy ani dokumentów o stanie robót prowadzonych na poddaszu w okresie od 2011 roku do 2016 roku. Pierwszy inwestor oświadczył, że roboty w tym czasie trwały, zaś ustanowiona przez niego kierownik budowy nie udzieliła żadnych informacji na ten temat. Wydaje się mało prawdopodobne, aby lokator dysponujący kluczami do strychu, traktowanego przez niego jako swego rodzaju magazyn sporadycznie odwiedzany, miał wiedzę budowlaną jakie roboty budowlane w rzeczywistości wykonywał na strychu pierwszy inwestor. Wojewoda, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania M. S., Z. S., A. M. oraz M. M., decyzją z dnia 28 września 2020 roku (nr [...]) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 7 września 2010 roku, którym zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na inwestycję obejmującą zmianę sposobu użytkowania i przebudowę poddasza użytkowego na cele mieszkalne na terenie nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...], na działce nr [...], gmina S.. Wojewoda stwierdził, że wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle, w przeciwnym razie zaprzeczałoby to woli ustawodawcy w rozwijaniu budownictwa w interesie publicznym. Po analizie materiału dowodowego organ uznał, że niemożliwe do jednoznacznego stwierdzenia jest to, czy doszło faktycznie do przerwy w budowie trwając dłużej niż 3 lata. Wobec oświadczenia wcześniejszego właściciela R. G. oraz sprzecznych ze sobą zeznań pozostałych świadków brak jest wiarygodnego dowodu potwierdzającego brak ciągłości wykonywania robót budowlanych. R. G. oświadczył, że "prace remontowe poddasza rozpoczęły się w roku 2009 i metodą gospodarczą były prowadzone przez cały czas ogłoszenia upadłości konsumenckiej i przejęcia masy upadłościowej przez syndyka. Drobne prace remontowo-adaptacyjne poddasza były prowadzone do grudnia 2016 r. (...) W zakres prac wchodziło impregnacja konstrukcji drewnianej dachu, założenie okien dachowych i mansardowych, zdjęcie starej dachówki, założenie nowej dachówki, rynien i innych prac, (...) wyprowadzenie pionów kanalizacji i wody, rozpoczęcie ocieplania poddasza wełną mineralną. Były wyprowadzone piony kanalizacyjne na strych i do dwóch mieszkań. Rozpocząłem też wyprowadzanie rur centralnego ogrzewania. Zostały też wykonane konstrukcje niektórych ścianek działowych, które później zostały rozebrane. Wyprowadzona została również instalacja elektryczna." Brak dziennika budowy utrudnia jednoznaczne ustalenie przebiegu robót budowlanych, jednak nie jest to dowód na brak ich ciągłości. Podobnie, jak brak dokonania zgłoszenia zmiany na stanowisku kierownika budowy. Pamiętać należy, że są to istotne elementy procesu budowlanego, których brak może przynieść konsekwencje w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, tak jak i brak przeniesienia decyzji pozwolenia na budowę na obecnego inwestora. Wielość akt sprawy wskazuje, że właściciele lokali znajdujących się w budynku zlokalizowanym w S. przy ul. [...] mają konflikt interesów związany ze sposobem użytkowania poddasza, uregulowany aktem notarialnym [...]. Organ podkreślił, że jest to konflikt cywilny i rozstrzygnięcie tego sporu winno odbywać się na drodze cywilnej. Podsumowując Wojewoda wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można stwierdzić jednoznacznie, na jaki czas i kiedy była przerwana przedmiotowa budowa. Znikomy materiał dowodowy oraz sprzeczne oświadczenia stron nie mogą stanowić przesłanki do wydania decyzji, skutkującej wycofaniem z obiegu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż w procesie budowlanym nastąpiła przerwa trwająca ponad 3 lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S., Z. S., A. M. oraz M. M., wyrokiem z dnia 10 marca 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 1858/20, prawomocnie uchylił decyzję Wojewody z dnia 28 września 2020 roku (nr [...]). Wojewoda, po ponownym rozpoznaniu sprawy w drugiej instancji z odwołania M. S., K. S. (następca prawny Z. S. podtrzymujący odwołanie), B. S. (następca prawny Z. S. podtrzymujący odwołanie), A. M. oraz M. , decyzją z dnia 31 marca 2023 roku (nr [...] [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W toku uzupełniającego postępowania dowodowego Ł. M. wyjaśniła (pismo z dnia 5 lipca 2021 roku), że "Pamiętam wykonywanie ścian działowych, osadzenie okien, roboty dekarskie. Pozostałych robót w szczegółach nie potrafię odtworzyć w pamięci. Myślę, że jeżeli będzie możliwość dokonania oględzin przedmiotowej budowy - być może przypomnę sobie kolejne roboty budowlane wykonane pod moim nadzorem". Na oględzinach nieruchomości zaplanowanych na dzień 8 września 2021 roku nie stawiła się Ł. M., ale w rozmowie telefonicznej zobowiązała się dokonać wizji lokalu w innym terminie oraz przesłać wyjaśnienia do akt sprawy. W dniu 16 września 2021 roku do Wojewody wpłynęło pismo Ł. M. zatytułowane "Protokół", z którego wynika, że dokonała ona wizji lokalnej pomieszczeń poddasza budynku mieszkalnego zlokalizowanego w S. przy ul. [...]. A. M. i M. S., pismem z dnia 8 lutego 2023 roku, wniosły swoje uwagi do sprawy podnosząc, że Ł. M. nie stawiła się na urzędowo zaplanowane oględziny. Na wizji lokalnej w dniu 14 września 2021 roku obecni byli tylko W. B. i Ł. M.. Niespełnione zostały wymagania określone w art. 75 § 1-2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strony powinny zostać powiadomione o terminie kolejnej wizji. Na wizji nie było przedstawicieli urzędu. Stronom uniemożliwiono wniesienie uwag. Autorzy pisma nie zgodzili się z datą końcową rzekomo wykonanych prac podnosząc, że według zebranej w sprawie dokumentacji w 2016 roku nieruchomością R. G. zarządzał syndyk, a przed przejęciem masy upadłościowej przez syndyka strych był użytkowany przez M. i Z. S. oraz przez najemców mieszkania R. G.. Dysponowali oni kluczami do tego pomieszczenia, korzystali z niego i nie zauważyli w tym czasie żadnych prac adaptacyjnych. W piśmie podkreślono, że instalacja kanalizacyjna prowadząca od strychu jest wadliwie wykonana, dochodzi do zalewania mieszkania położonego piętro niżej i mieszkania na parterze. Odwołując się do ocen prawnych oraz wytycznych zawartych w wyroku sądu Wojewoda wyjaśnił, że w rejestrze PINB dla powiatu p. znajduje się zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, które wpłynęło do organu 16 grudnia 2011 roku. Obecni właściciele lokalu (J. C.-B. i W. B.) zakupili tę nieruchomość [...] grudnia 2017 roku i jak wskazują dopiero w 2018 roku rozpoczęły się prace remontowe związane z adaptacją strychu. Pozwolenie na budowę nie zostało przeniesione na nabywców. J. N. (działająca z upoważnienia syndyka M. A.) na wezwanie organu poinformowała, że w toku postępowania upadłościowego sporządzono dokumentację fotograficzną lokalu nr [...]. Wojewoda stwierdził, że z przesłanych fotokopii nie wynika dla sprawy żaden istotny aspekt. Według oświadczenia R. G. "prace remontowe poddasza rozpoczęły się w 2009 roku i metodą gospodarzą prowadzone były przez cały czas ogłoszenia upadłości konsumenckiej i przejęcia masy upadłościowej przez syndyka. Drobne prace remontowo-adaptacyjne poddasza były prowadzone do grudnia 2016 roku. W zakres prac wchodziło: impregnacja konstrukcji drewnianej dachu, założenie okien dachowych i mansardowych, zdjęcie starej dachówki i założenie nowej, rynien i innych prac, wyprowadzeni pionów kanalizacji i wody, rozpoczęcie ocieplenia poddasza wełną mineralną. Wyprowadzono piony kanalizacyjne na strych do dwóch mieszkań. Rozpoczęto zostały prace wyprowadzania rur centralnego ogrzewania. Wykonano też konstrukcje niektórych ścianek działowych, które później zostały rozebrane. Wyprowadzona została instalacja elektryczna". Zasadnicze znaczenie dla sprawy mają wyjaśnienia Ł. M., w których wymieniono czynności jakie zostały wykonane na nieruchomości. Pierwszy kierownik budowy oświadczyła także, że od grudnia 2011 roku do grudnia 2016 roku nie stwierdziła przerwy w budowie dłuższej niż 3 lata. Skoro obecni właściciele rozpoczęli prace w 2018 roku, to między grudniem 2016 roku a 2018 rokiem również nie wystąpiła przerwa w budowie dłuższa niż 3 lata. Odnosząc się do stanowiska stron o braku przeprowadzenia ponownych oględzin Wojewoda wyjaśnił, że uzyskał dowód z wyjaśnień pierwszego kierownika budowy i tym samym spełnił wytyczne zawarte w wyroku Sądu. Organ nie został zobligowany do przeprowadzenia oględzin, przy udziale wszystkich stron. Po analizie zebranego materiału dowodowego Wojewoda uznał, że w aktach znajdują się sprzeczne ze sobą zeznania świadków. Brak jest jednak wiarygodnego dowodu potwierdzającego brak ciągłości wykonywania robót budowlanych, co stanowi podstawę do wygaszenia decyzji pozwolenia na budowę. Uwzględniając oświadczenie R. G., a także pierwszego kierownika budowy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do przerwania robót budowlanych na okres trwający ponad 3 lata. M. S. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Storna zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. , a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie skarżącej kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 7 w związku z art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wyrażające się bezpodstawnym uznaniem, że: mimo braku dziennika budowy nie doszło do naruszenie ciągłości prac budowlanych, bezpodstawnym uznaniu, że w sprawie miało miejsce przesłuchanie pierwszego kierownika budowy, brak uzyskania od Komornika Sądowego prowadzącego egzekucję informacji o stanie nieruchomości, brak przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron i pierwszego kierownika budowy, brak zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji finansowej inwestycji, brak wyjaśnienia okoliczności zaginięcia dziennika budowy, brak wyjaśnienia na jakiej podstawie Ł. M. ustaliła zakres prac prowadzonych pod jej kierownictwem przy braku dziennika budowy, 2) art. 80 K.p.a. poprzez całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę, iż nie doszło do przerwy w procesie budowlanym trwającej ponad 3 lata, 3) art. 7, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej oraz brak ustosunkowania się do tych wniosków, 4) art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego wobec całkowitego pominięcia, iż zasadniczym dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym był dziennik budowy, 5) art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 6) całkowite pominięcie wniosku z dnia 27 września 2021 roku zmierzającego do powtórzenia czynności oględzin poddasza budynku oraz przesłuchania Ł. M., 7) art. 79a K.p.a. poprzez pozbawienie możliwości udziału w przesłuchaniu Ł. M., 8) art. 89 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, 9) art. 77 poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, 10) art. 79 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia o terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Ł. M., jak i terminie dokonania przez nią wizji w dniu 14 września 2021 roku, w której uczestniczył W. B. zainteresowany uzyskaniem decyzji o nieuwzględnieniu wniosku o wygaśnięcie pozwolenia na budowę, Podsumowując skarżąca podniosła, że w jej przekonaniu pismo złożone przez Ł. M. nie może zostać uznane za przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, a przeprowadzona wizja lokalna nie może zostać uznana za przeprowadzenie dowodu z oględzin poddasza. Skarżąca uznaje, że nie doszło do wypełnienia wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 1858/20. Strona stwierdziła, iż w jej ocenie Ł. M. w świetle wytycznych Sądu powinna zostać przesłuchana w charakterze świadka, a skarżąca powinna móc uczestniczyć w tej czynności, w tym mieć możliwość zadawania pytań. Świadek nadal nie udzielił odpowiedzi na pytanie kiedy i w jakich okolicznościach zaginął dziennik budowy. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga okazała się nieuzasadniona. Analiza dowodów włączonych do przekazanych Sądowi akt administracyjnych ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy. Burmistrz Miasta i Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku R. G., decyzją z dnia 2 stycznia 2008 roku (nr [...]), ustaliła warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania poddasza użytkowego na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym na działce nr geod. [...] w S. przy ul. [...]. Starosta P., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 9 sierpnia 2010 roku, decyzją z dnia 7 września 2010 roku (nr [...]), zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. G. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących przebudowę istniejącego poddasza wraz ze zmianą funkcji na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w ścisłej strefie ochrony historycznego układu urbanistycznego miasta na terenie położonym w S.. W oświadczeniu z dnia 21 lipca 2010 roku złożonym na potrzeby postępowania o pozwoleniu na budowę R. G. zapewnił, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako współwłaściciel nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Inwestor zaznaczył, że drugim współwłaścicielem jest M. K. zamieszkała pod adresem ul. [...] w S.. Na podstawie umowy sprzedaży i umowy o sposobie posiadania i korzystania z nieruchomości wspólnej (akt notarialny z dnia [...] M. i Z. małżonkowie S. nabyli od R. G. (działającego także w imieniu żony J. I. K.-G.) lokal mieszkalny numer [...] stanowiący odrębna nieruchomość składającą się z trzech pokoi o powierzchni 39,20m˛, położony na pierwszej kondygnacji budynku przy ul. [...] w S.. Współwłaściciele nieruchomości (R. G., J. I. K.-G., M. i Z. małżonkowie S. oraz M. K.) postanowili jednocześnie, że właściciel lokalu nr [...] (R. G. oraz J. I. K.-G.) oraz ich następcy prawni będą korzystać z wyłączeniem innych współwłaścicieli z całego strychu w budynku mieszkalnym i wyłącznie będzie to pomieszczenie posiadać. Pismem z dnia 10 października 2011 roku R. G. wystąpił z wnioskiem o ostemplowanie dziennika budowy, a do jego odbioru upoważnił K. H.. Dziennik budowy został odebrany w dniu 15 grudnia 2011 roku, a obowiązki kierownika budowy objęła Ł. M. (oświadczenie z dnia 15 grudnia 2011 roku). Zgodnie z oświadczeniem z dnia 16 grudnia 2011 roku rozpoczęcie robót budowlanych zaplanowano na 24 grudnia 2011 roku. A. M. oraz M. M., na prawach wspólności ustawowej małżeńskie, na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 2017 roku, nabyli własność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. (trzy pokoje, korytarza, łazienka i kuchnia o pow. 54,54m˛). Z własnością lokalu związany jest udział wynoszący [...] części w nieruchomości wspólnej. W grudniu 2017 roku współwłaścicielami budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. zostali W. B. oraz J. C. (likwidacja składnika majątkowego - lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w S., w toku postępowania upadłościowego prowadzonego wobec R. G.; obwieszczenie Syndyka masy upadłości z dnia 31 lipca 2017 roku). M. i Z. małżonkowie S., A. M., M. M. oraz W. B. (działający także imieniem swojej żony M. C.-B.) w umowie o podział nieruchomości do korzystania (akt notarialny z dnia [...]) utrzymali stan prawny, że właściciel lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. oraz ich następcy prawni będą korzystać z wyłączeniem innych współwłaścicieli z całego strychu w budynku mieszkalnym i wyłącznie to pomieszczenie będzie posiadać. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. , w związku z pismami M. i Z. S. z dnia 19 września 2018 roku oraz A. i A. M. z dnia 19 grudnia 2018 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S.. Organ na podstawie kontroli stwierdził, że W. B. wykonał roboty budowlane polegające na ociepleniu i obłożeniu ścian i połaci dachowych folią izolacyjną oraz płytami gipsowo-kartonowymi. Zgodnie z oświadczeniem nowego inwestora roboty te zostały wykonane jesienią 2018 roku. W dniu 19 kwietnia 2019 roku W. B. zawiadomił PINB dla powiatu p. o zakończeniu robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącego poddasza wraz ze zmianą funkcji na cele mieszkalne. W stosunku do tego zawiadomienia organ wniósł sprzeciw (decyzja z dnia 29 kwietnia 2019 roku), a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy (decyzja z dnia 25 lipca 2019 roku). Pozwolenie na budowę nie zostało przeniesione na nowych właścicieli lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w S.. Zgodnie z oświadczeniem W. B. z dnia 16 kwietnia 2019 roku dziennik budowy wydany do decyzji nr [...] zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Postępowanie prowadzone przez PINB dla powiatu p. w sprawie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. zostało na mocy postanowienia z dnia 22 lipca 2019 roku zawieszone do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego, tj. ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie wygaszenia pozwolenia na budowę udzielonego R. G.. M. i W. S. oraz A. i M. M., pismem z dnia 5 kwietnia 2019 roku (podanie pierwsze) oraz pismem z dnia 9 kwietnia 2019 roku (podanie drugie) skierowanym do Starostwa P. Wydział Administracji Architektoniczno-Budwolanej, zażądali stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z dnia 7 września 2010 roku nr [...]. W uzasadnieniu żądania wnioskodawcy wskazali, że od października 2011 roku do listopada 2018 roku na poddaszu nie były prowadzone żadne prace adaptacyjne oraz budowlane. Zaistniały więc okoliczności wskazane w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Wnioskodawcy zaznaczyli, że R. G. nie rozpoczął prac adaptacyjnych ze względu na trudności finansowe i kłopoty z tym związane. Jego majątek w postaci mieszkania przy ul. [...] został zajęty przez komornika, a następnie syndyka. Postępowanie upadłościowe trwało 3 lata początkowo było prowadzone w P., a później przeniesione zostało do J. . Wszystkie prace adaptacyjne na strychu zostały rozpoczęte od listopada 2018 roku przez obecnego współwłaściciela nieruchomości W. B.. Postępowanie w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę, po ponownym rozpoznaniu sprawy w drugiej instancji na skutek wyroku sądu administracyjnego z dnia 10 marca 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 1858/20, zakończone zostało decyzją Wojewody z dnia 31 marca 2023 roku (nr [...]), który ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty P. z dnia 8 lipca 2020 roku o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7 września 2010 roku nr rej. [...] wydanej na rzecz R. G.. Przedstawione powyżej okoliczności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym włączonym do akt sprawy, a Sąd przyjmuje je jako własne ustalenia w sprawie. Legalność wskazanej powyżej decyzji Wojewody stanowi przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisów art. art. 7, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 79, art. 79a, art. 80, art. 89 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.). Skarżąca trafnie dostrzega, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 P.p.s.a.). Brak jest jednak podstaw do przyjmowania stanowiska, że Wojewoda przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, a następnie wydał decyzję, bez poszanowania dla ocen i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2021 roku o sygn. akt IV SA/Po 1858/20. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że "organy jednak naruszyły art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wyczerpującego i należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim niezrozumiałe jest dla Sądu zaniechanie przez organy dążenia do przesłuchania w charakterze świadka pierwszego kierownika budowy - Ł. M., która nie złożyła wyjaśnień w sprawie, a która powinna mieć z racji pełnionej funkcji istotną wiedzę dotyczącą realizacji przedmiotowej inwestycji. Jest to brak ustalenia istotnego elementu stanu faktycznego sprawy. Brak odpowiedzi Ł. M. na pismo organu nie może skutkować dalszym zaniechaniem dążenia do wyjaśnienia kwestii ewentualnych przerw w realizacji przedmiotowej inwestycji. Organy powinny dochować należytej staranności w celu przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień pierwszego kierownika budowy. Zgodnie z art. 83 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli". Treść uzasadnienia wyroku nie pozostawia żadnych wątpliwość, że Sąd nie zobowiązał Wojewody do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 76 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 45 ustawy - Prawo budowlane w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "(...) dziennik budowy jest faktycznie dokumentem prywatnym, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Wprawdzie art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że dziennik budowy to urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ, jednakże nie spełnia on warunku definicji dokumentu urzędowego określonej w art. 76 § 1 K.p.a., bowiem nie jest sporządzany przez organ, o którym mowa w tym przepisie". Całkowicie niezrozumiała pozostaje argumentacja skargi wskazująca na naruszenie art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, gdzie strona wskazuje, że "Nie znam przyczyny dla której organ nie zażądał od inwestora dokumentów finansowych tyczących budowy, w tym tyczących zakupów materiałów budowlanych". W uzasadnieniu powołanego powyżej wyroku wyjaśniono, iż "W ocenie Sądu zbyt daleko idący jest zarzut skargi dotyczący braku zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji finansowej inwestycji i założenie, że skoro pierwszy z Inwestorów ogłosił upadłość, to jedynie może oznaczać, iż nie miał środków finansowych na pokrycie kosztów budowy, a tym bardziej, że nie prowadzono żadnych prac. Stan finansowy inwestora nie może przesądzać o tym, czy prace zostały przerwane, czy nie. Pewne prace można wykonywać osobiście przy niskim nakładzie finansowym. Spotykane są też przypadki prowadzenia prac i nie płacenia za ich wykonanie przez inwestora. Nie można bezpośrednio jednoznacznie powiązać kondycji finansowej inwestora i braku wykonywania prac w lokalu". Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów art. 79 § 1-2, art. 82 pkt 1-3, art. 83 § 1, czy art. 85 § 1 w związku z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przypomnieć należy, że Starosta P. zakończył postępowanie wyjaśniające i wydał decyzję z dnia 8 lipca 2020 roku (nr [...]) pomimo tego, że nie dysponował informacjami od pierwszego kierownika budowy o zakresie robót budowlanych wykonanych przez R. G.. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że "wystąpił do Ł. M. o złożenie wyjaśnień i uzupełnienie akt sprawy. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi". Wskazanych braków postępowania wyjaśniającego nie usunął także Wojewoda i wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Starosty. Sąd uchylając decyzję Wojewody stwierdził, że "organy jednak naruszyły art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (...)", "niezrozumiałe jest dla Sądu zaniechanie przez organy dążenia do przesłuchania w charakterze świadka pierwszego kierownika budowy - Ł. M., która nie złożyła wyjaśnień w sprawie, a która powinna mieć z racji pełnionej funkcji istotną wiedzę dotyczącą realizacji przedmiotowej inwestycji" oraz "Zgodnie z art. 83 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem (...)". Treść uzasadnienia powołanego powyżej wyroku w kontekście okoliczności kontrolowanej sprawy nie daje żadnych podstaw do tego, aby przyjmować stanowisko, że Wojewoda został zobowiązany do przeprowadzenia określonego rodzaju dowodów, tj. dowodu z przesłuchania Ł. M. na zasadach określonych w art. 82 pkt 1-3 oraz art. 83 § 1-4 w związku z przepisem art. 79 § 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czy też dowodu z oględzin poddasza w trybie art. 85 § 1 w związku z przepisem art. 79 § 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewoda prawidłowo odczytał wytyczne zawarte w wyroku, iż uchylanie się Ł. M. od złożenia pisemnych wyjaśnień nie mogło stanowić zgodnej z prawem przesłanki do zakończenia postępowania wyjaśniającego, bo organ dysponuje środkami przymusu powiązanymi z dowodem jakim jest przesłuchanie Ł. M. w charakterze świadka. Skarżąca, odwołując się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie rozpoznaje różnicę pomiędzy pisemnymi oświadczeniami/wyjaśnieniami a dowodem w postaci przesłuchania świadka, a także trafnie dostrzega, że przepisy art. 50 § 1, art. 54 § 1 w związku z art. 75 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego dopuszczają dowód z "pisemnych zeznań przez osoby fizyczne". Wojewoda w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego ostatecznie pozyskał pisemne wyjaśnienia pierwszego kierownika budowy. Ł. M. w treści pisma wyjaśniła, że "Dokonując oględzin, analizując zakres robót wynikających z prawomocnego pozwolenia na budowę i przypominając sobie moje kolejne wizyty na budowie oraz kontrole poszczególnych etapów budowy - oświadczam co następuje: - nadzór nad przedmiotową budową rozpoczęłam dnia 16 grudnia 2011 roku, - podczas moich wizyt, każdorazowo dokonywałam wpisów do dziennika budowy, - zakres wykonanych pod moim nadzorem robót to: . roboty ciesielskie konstrukcji drewnianej dachu (naprawy) . impregnacja konstrukcji drewnianej dachu, . wymiana okien – zamontowanie okien połaciowych, . rozbiórka starego pokrycia dachowego, . założenie nowego pokrycia dachowego, . montaż rynien i rur spustowych, . wykonanie opierzeń po blacharsku, . wykonanie pionów wodociągowych i kanalizacyjnych, . częściowe wykonanie ocieplenia poddasza wełną mineralna, . realizacja ścian działowych (rozpoczęcie), . realizacja robót elektrycznych, . realizacja robót instalacyjnych. Powyższe prace budowlane wykonywano bardzo powoli. Przy każdej wizycie na budowie stwierdzałam nieznaczny postęp robót. Jednak od 16 grudnia 2011 roku do grudnia 2016 roku nie stwierdzam przerwy w budowie dłuższej niż trzy lata". W ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do formułowania stanowiska, że jedynie różnice prawne pomiędzy środkami dowodowymi dopuszczonymi przez ustawę - Kodeks postępowania administracyjnego dowodzą istotnego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Organy zapewniły skarżącej możliwość ustosunkowania się do treści dowodów zebranych w kontrolowanej sprawie. Skarżąca mogła podważać treści oświadczenia Ł. M.. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających treść wyjaśnień pierwszego kierownika budowy. Takiego charakteru nie ma fakt zaginięcia dziennika budowy. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do tego, aby zarzuty naruszenia art. 78 § 1-2 oraz art. 79 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego usprawiedliwione brakiem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Ł. M. rozpoznawać, jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Komornika Sądu Rejonowego przy Sądzie Rejonowym P. z dnia [...] lutego 2016 roku o stwierdzeniu umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy samego prawa zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze, także operat szacunkowy dla określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości lokalowej zlokalizowanej w S. przy ul [...], który sporządzony został na zlecenie Komornika Sądu Rejonowego przy Sądzie Rejonowym P. Zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu z oględzin poddasza budynku przy ul [...] w S. nie stanowi o naruszeniu przepisów art. 85 § 1-2 w związku z art. 79 § 1-2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy. Przypomnieć należy, że oględziny z uwagi na zaginięcie dziennika budowy w tym celu, aby umożliwić kierownikowi budowy - Ł. M. odtworzenie w pamięci zakresu robót budowlanych wykonanych przez R. G.. Dostrzegać przy tym należy, że jedynie oględziny poddasza budynku przy ul [...] w S. wobec zakończenia adaptacji strychu na cele mieszkaniowe przez obecnego właściciela już z początkiem 2019 roku, co potwierdza dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy, a także czynności związane z przystąpieniem do użytkowania, nie są środkiem dowodowym użytecznym z punktu widzenia ustalenia zakresu robót budowlanych wykonanych przez pierwotnego inwestora w okresie od grudnia 2011 roku do grudnia 2016 roku. Sąd nie ujawnił żadnych podstaw do sformułowania oceny, że ustalenia przyjęte przez Wojewodę za podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia naruszają art. 80 ustawy - Kodeks postępowania dowodowego. Oświadczenia skarżącej i jej męża oraz najemcy M. S. nie mogą zostać rozpoznane jako niebudzący wątpliwości dowód przerwania robót budowlanych na okres co najmniej trzech lat. Dość wskazać, że te oświadczenia nie stanowa nawet dowodu na brak robót budowlanych. M. S. wskazał bowiem, że w latach 2011-2012 wykonywane były prace obejmujące wymianę pokrycia dachowego. Twierdzenia, że mieliśmy klucze i korzystaliśmy ze strychu, czy nie zauważyliśmy żadnych prac adaptacyjnych nie stanowią nawet zaprzeczenia dla twierdzeń R. G. o wykonanych w latach 2011-2016 pracach budowlanych. Wojewoda trafnie uznał, że te oświadczenia skarżącej i jej zmarłego męża, oraz najemcy M. S. stoją w sprzeczności z treścią oświadczeń R. G., W. B. oraz Ł. M.. Dostrzegać jednocześnie należy, iż oświadczenia skarżącej i jej zmarłego męża, że "R. G. nie rozpoczął prac adaptacyjnych ze względu na trudności finansowe i kłopoty z tym związane" są sprzeczne z treścią oświadczeń najemcy M. S., który oświadczył, że "w latach 2011-2012 wykonywane były prace obejmujące wymianę pokrycia dachowego". Sąd podziela stanowisko organu, że zaginięcie dziennika budowy nie stanowi dowodu przerwania ciągłości robót budowlanych. Wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę warunkuje przeprowadzenie dowodu na okoliczność zaprzestania robót budowlanych. Takiego dowodu nie stanowi to, że nowy kierownik budowy (ustanowiony w 2018 roku) nie może potwierdzić ciągłości robót budowlanych w latach 2011-2016. Niezgodna z prawdą jest argumentacja skargi, że w aktach sprawy "Nie ma żadnych dowodów na prowadzenie robót budowlanych w spornym okresie". W ocenie Sądu ustalenie o braku przerwania robót w budowlanych nie jest oderwane od treści materiału dowodowego, a przez to nie może zostać uznane za dowolne. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Analiza treści uzasadnienia wydanej decyzji potwierdza, że kwestionowane rozstrzygniecie zostało wydane z poszanowaniem ocen i wytycznych Sądu, który w uzasadnieniu wyroku wskazał, że "Wynikająca z przepisu art. 37 Prawa budowlanego deklaratywność decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę ma taki skutek, że ustalenie organu stwierdzające ten fakt musi mieć walor pewności oparty na materiale dowodowym, który nie budzi żadnych wątpliwości. Czasu przerwy w budowie nie można domniemywać. Zatem warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest jednoznaczne ustalenie, upływu czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego. W orzecznictwie trafnie podkreślany jest podkreślany jest pogląd – który Sąd orzekający w pełni podziela - że w sytuacji gdy organ uzna, że brak jest podstaw do jednoznacznego, bezspornego ustalenia, iż roboty budowlane zostały przerwane na czas dłuższy niż 3 lata, to brak jest tym samym podstaw do stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w trybie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem niedopełnienie wskazanego w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego warunku powinno być stwierdzone ponad wszelką wątpliwość i nie może opierać się na domniemaniu. Instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową. Prawo budowlane jest tak skonstruowane, że jego uregulowania co do zasady nie powinny być tak rozumiane, aby prowadzić do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle, w przeciwnym razie zaprzeczałoby to woli ustawodawcy w rozwijaniu budownictwa w interesie publicznym". Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI