IV SA/Po 340/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 19 marca 2024 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia 6 marca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję z 29 września 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 30 czerwca 1963 r. w części dotyczącej nieruchomości. Sąd uznał, że SKO błędnie umorzyło postępowanie, opierając się na art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej KPA, podczas gdy kluczowym problemem było prowadzenie postępowania wobec stron, które zmarły przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych kończy się z chwilą śmierci, a prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej i wydanie wobec niej decyzji stanowi naruszenie prawa. Organ administracji ma obowiązek zapewnić czynny udział strony w postępowaniu i posiadać aktualną wiedzę o kręgu podmiotów mających interes prawny. Skierowanie decyzji do osób zmarłych i prowadzenie postępowania bez udziału ich następców prawnych stanowi naruszenie art. 10 § 1 i art. 28 KPA, co skutkuje podstawą do uchylenia decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KPA dotyczących prowadzenia postępowań administracyjnych wobec zmarłych stron oraz konieczność zapewnienia udziału następców prawnych.
Dotyczy spraw, w których organ prowadził postępowanie administracyjne wobec strony, która zmarła w trakcie jego trwania lub przed wydaniem decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być prowadzone wobec strony, która zmarła przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie administracyjne nie może być prowadzone wobec osoby zmarłej, ponieważ z chwilą śmierci wygasa jej zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych. Organ powinien prowadzić postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłej strony.
Uzasadnienie
Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych kończy się z chwilą śmierci. Osoba zmarła nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji stanowi naruszenie prawa.
Czy umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej KPA jest zasadne, gdy postępowanie było prowadzone wobec zmarłych stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest niezasadne, ponieważ kluczowym naruszeniem jest prowadzenie postępowania wobec osób zmarłych, a nie kwestia stosowania przepisów przejściowych.
Uzasadnienie
Naruszenie polegające na prowadzeniu postępowania wobec zmarłych stron jest na tyle istotne, że stanowi podstawę do uchylenia decyzji, niezależnie od zastosowania przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji KPA.
Czy skierowanie decyzji do osoby zmarłej i prowadzenie postępowania bez udziału jej następców prawnych stanowi naruszenie procedury administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to naruszenie art. 10 § 1 i art. 28 KPA.
Uzasadnienie
Organ ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Prowadzenie postępowania wobec zmarłego bez udziału następców prawnych uniemożliwia realizację tych praw.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 2 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
Dz.U.2021.1491 art. 2 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o wyłączeniu ze społeczeństwa wrogich elementów art. 22
Dekret o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939 - 45 r. § § 13 ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania ustawy o zniesieniu sankcji oraz ograniczeń w stosunku do obywateli, którzy zgłosili swoją przynależność do narodowości niemieckiej § § 6 ust.2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowadzenie postępowania administracyjnego wobec osoby zmarłej stanowi naruszenie prawa. • Organ powinien prowadzić postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłej strony. • Naruszenie przepisów o zdolności prawnej i czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do uchylenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych kończy się z chwilą śmierci. • Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. • Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji, stanowi bez wątpienia naruszenie prawa. • Organ powinien bowiem, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Monika Świerczak
członek
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących prowadzenia postępowań administracyjnych wobec zmarłych stron oraz konieczność zapewnienia udziału następców prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ prowadził postępowanie administracyjne wobec strony, która zmarła w trakcie jego trwania lub przed wydaniem decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej – prowadzenia postępowania wobec zmarłych, co ma szerokie implikacje praktyczne dla organów administracji i obywateli.
“Czy można prowadzić postępowanie administracyjne z osobą zmarłą? Sąd Administracyjny odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.