IV SA/Po 336/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-08-12

NSAnieruchomościwsa

nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniekolejPKPsłużebność gruntowaposiadanie samoistneposiadanie zależneustawa o komercjalizacji PKP

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

WSA w Poznaniu oddalił skargę PKP S.A. na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość kolejową, uznając, że PKP było posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, co wykluczało zastosowanie negatywnej przesłanki z ustawy o komercjalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi PKP S.A. na decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za nieruchomość kolejową, która z mocy prawa przeszła na własność Skarbu Państwa. Kluczową kwestią było ustalenie, czy PKP lub jej poprzednicy prawni byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości przez wymagany 30-letni okres, co wykluczałoby prawo do odszkodowania. Sąd uznał, że ze względu na istnienie służebności gruntowej z 1885 r. i późniejsze przejęcie przez Skarb Państwa, PKP było jedynie posiadaczem zależnym, a nie samoistnym. W związku z tym negatywna przesłanka z ustawy o komercjalizacji nie została spełniona, a skarga PKP S.A. została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę PKP S.A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w G., która z dniem 2003-06-20 stała się własnością Skarbu Państwa na mocy art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji. PKP S.A. kwestionowała prawo do odszkodowania, argumentując, że była samoistnym posiadaczem nieruchomości przez ponad 30 lat przed 2003-05-20, co zgodnie z art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji wykluczałoby przyznanie odszkodowania. Sąd, opierając się na analizie historycznych dokumentów i przepisów prawa, w tym aktu notarialnego z 1885 r. ustanawiającego służebność gruntową, stwierdził, że PKP oraz jej poprzednicy prawni byli jedynie posiadaczami zależnymi tej nieruchomości. Posiadanie zależne, wynikające ze służebności gruntowej, a następnie z zarządzania nieruchomością Skarbu Państwa, nie spełniało wymogów posiadania samoistnego. W związku z tym negatywna przesłanka z ustawy o komercjalizacji nie została spełniona, a prawo do odszkodowania dla pierwotnych właścicieli było zasadne. Sąd uznał również, że operat szacunkowy określający wartość nieruchomości był prawidłowy i stanowił podstawę do ustalenia odszkodowania. Skarga PKP S.A. została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie wynikające ze służebności gruntowej lub zarządzania nieruchomością Skarbu Państwa nie jest posiadaniem samoistnym. PKP było posiadaczem zależnym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na historycznej analizie ustanowienia służebności gruntowej w 1885 r. oraz na przepisach dotyczących własności państwowej i zarządzania nią przez przedsiębiorstwa państwowe. Stwierdzono, że posiadanie zależne nie spełnia wymogów posiadania samoistnego, co oznacza, że negatywna przesłanka z ustawy o komercjalizacji nie została spełniona.

Przepisy (692)

Główne

ustawa o komercjalizacji PKP art. 37a § ust. 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające we władaniu PKP S.A. i niebędące własnością Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem.

ustawa o komercjalizacji PKP art. 37a § ust. 7

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje, gdy grunt pozostawał do dnia 2003-05-20 w samoistnym posiadaniu PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez co najmniej 30 lat.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku uznania skargi za niezasadną.

Pomocnicze

ustawa o komercjalizacji PKP art. 37a § ust. 8

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Odszkodowanie wypłaca PKP S.A.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadania samoistnego i zależnego.

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

Domniemanie posiadania samoistnego.

k.c. art. 247

Kodeks cywilny

Konfuzja praw rzeczowych.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w przypadku wniesienia odwołania przez stronę zobowiązaną do zapłaty.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie oceny prawnej i wskazań sądu dla organów.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie prawomocnego orzeczenia.

dekret o reformie rolnej art. 32

Dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Nabycie przez Skarb Państwa gruntów.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe

Utworzenie przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe.

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych

Przekazywanie nieruchomości w zarząd.

k.c. art. 128 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa).

u.g.n. art. 130 § ust. 1