IV SA/Po 331/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organy prawidłowo ustaliły parametry nowej zabudowy, mimo zarzutów dotyczących wpływu na sąsiednie nieruchomości.
Skarżąca K.P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego. Zarzucała m.in. nieprawidłowe ustalenie kręgu stron, niewłaściwą analizę urbanistyczną oraz niekorzystny wpływ planowanej zabudowy na sąsiednie nieruchomości. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że kwestie wpływu zabudowy na sąsiednie działki będą badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, niewłaściwej analizy urbanistycznej uwzględniającej budynki wielorodzinne, nieprawidłowego określenia parametrów nowej zabudowy (powierzchni zabudowy i szerokości elewacji frontowej) oraz potencjalnego negatywnego wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Podkreślił, że krąg stron postępowania o warunki zabudowy obejmuje przede wszystkim inwestora i właścicieli działek sąsiadujących, a inne podmioty muszą wykazać swój interes prawny, czego skarżąca nie uczyniła w odniesieniu do właścicielki działki nr [...]. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną, uwzględniając całą zabudowę w obszarze analizowanym, a parametry nowej zabudowy (wskaźnik powierzchni zabudowy i szerokość elewacji frontowej) zostały ustalone zgodnie z przepisami, z uwzględnieniem analizy urbanistycznej i specyfiki terenu, nawet jeśli odbiegały od średnich wartości. Sąd wyjaśnił również, że kwestie dotyczące usytuowania budynku w granicy działki oraz jego wpływu na sąsiednie nieruchomości będą badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prawidłowo ustalił krąg stron. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na osobie powołującej się na niego. Właścicielka działki nr [...] nie wykazała swojego interesu prawnego w sposób uzasadniający jej udział w postępowaniu jako strony. Kwestie ewentualnego wpływu zabudowy na tę działkę będą badane na etapie pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na osobie, która się na niego powołuje. Właścicielka działki nr [...] nie przedstawiła dowodów uzasadniających jej status strony. Ponadto, wpływ zabudowy na sąsiednie nieruchomości jest badany na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania warunków zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga, aby co najmniej jedna działka sąsiednia była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa sposób wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy.
r.w.n.z.2003 art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Określa sposób ustalania wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy na podstawie średniego wskaźnika dla obszaru analizowanego.
r.w.n.z.2003 art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Określa sposób ustalania szerokości elewacji frontowej z tolerancją do 20%.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 59 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych po wejściu w życie nowelizacji.
r.w.n.z.2003 art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dopuszcza wyznaczenie innego wskaźnika powierzchni zabudowy, jeżeli wynika to z analizy.
r.w.n.z.2003 art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dopuszcza wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy.
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
r.w.t.b. art. 12 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Reguluje możliwość budowy lub nadbudowy budynku w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki w zabudowie jednorodzinnej.
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania. Nieprawidłowa analiza urbanistyczna uwzględniająca budynki wielorodzinne. Nieprawidłowe ustalenie parametrów nowej zabudowy (powierzchnia zabudowy, szerokość elewacji frontowej). Negatywny wpływ planowanej zabudowy na sąsiednie nieruchomości (przesłanianie, ograniczenie korzystania z własności, obniżenie wartości nieruchomości).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny. Kwestia ewentualnego przesłaniania przez planowaną zabudowę, zabudowy na działkach sąsiednich, nie podlega analizie w postępowaniu lokalizacyjnym, lecz dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Celem decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, jej uszczegółowienie następuje dopiero na etapie projektu budowlanego.
Skład orzekający
Tomasz Grossmann
przewodniczący sprawozdawca
Józef Maleszewski
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowego ustalenia kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy oraz interpretacja przepisów dotyczących analizy urbanistycznej i parametrów nowej zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej i interpretacji przepisów w kontekście istniejącej zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowych problemów związanych z uzyskiwaniem warunków zabudowy, w szczególności relacji między inwestorem a sąsiadami oraz interpretacji przepisów dotyczących analizy urbanistycznej. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Warunki zabudowy: Kiedy sąsiad ma prawo głosu, a kiedy nie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 331/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Józef Maleszewski
Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 5a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1688
art. 59 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j.)
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par. 5, par. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 12 ust. 2, 4 i 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 16 stycznia 2025 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania K. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 08 lipca 2024 r. nr [...] (znak [...]) o warunkach zabudowy.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem datowanym na 31 marca 2024 r. (prezentata organu: 2.4.2024 r.) I. C. (dalej jako "Inwestorka") wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] (zwanego dalej "Prezydentem Miasta" lub "organem I instancji") o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment prawy), przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. 08, obr. [...], położonej przy ul. [...] w P. (dalej jako "Inwestycja").
Przywołaną wyżej decyzją z 8.7.2024 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla Inwestycji.
Odwołanie od tej decyzji wniosła K. P. (dalej jako "Skarżąca"), która wytknęła w szczególności, że:
- organ nie dochował należytej staranności podczas ustalania kręgu osób, którym należało przyznać status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Pominął właścicielkę działki nr [...] – położonej w odległości ok. 4.5 m od granicy terenu Inwestycji – na której zaplanowano budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego;
- organ nie zbadał czy Inwestycja nie wpłynie w przyszłości negatywnie na sposób zagospodarowania sąsiedniego terenu i nie ograniczy korzystania z prawa własności jego właścicielom;
- organ, mimo deklaracji, przeprowadził analizę urbanistyczną nie biorąc pod uwagę specyfiki okolicy, w jakiej znajduje się nieruchomość objęta wnioskiem, a w której współwystępują budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne. Budynek, dla którego organ ustala warunki zabudowy, jest budynkiem jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej i umiejscowiony jest (a po rozbudowie i nadbudowie będzie) wśród budynków jednorodzinnych. Przyjęcie więc do wyliczeń wielkości średnich oraz minimalnych i maksymalnych, [również] gabarytów budynków wielorodzinnych powoduje duże rozpiętości w tych wielkościach;
- określenie parametrów nowej zabudowy – w postaci wielkości powierzchni zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej – w sposób inny niż przewidziano w § 5 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga szczególnego uzasadnienia, a nie tylko stwierdzenia, że przyjęte w decyzji wielkości mieszczą się w przedziale od minimum do maksimum tych wielkości występujących w badanym obszarze.
- wbrew twierdzeniom organu, należąca do Skarżącej działka nr [...], sąsiadująca od strony południowej z działką objętą wnioskiem, nie jest działką z "sięgaczem" – który, według definicji, jest ulicą lub drogą oznaczoną literą D, mającą jeden wjazd, zakończoną placem do zawracania, potocznie zwaną "ślepym zaułkiem" lub "ślepą ulicą" – gdyż jest ona w całości działką budowlaną, oznaczoną literą "B" i jednym numerem geodezyjnym, której integralną częścią jest umieszczony na niej wjazd. Kształt działki budowlanej nie stanowi o jej innym przeznaczeniu niż zawarte w symbolu przynależnym tej działce;
- informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji Wójta (cyt.: "Mimo, że budowa planowanego przedsięwzięcia budowlanego może spowodować zwiększenie niedogodności dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, to żaden przepis prawa materialnego nie przyznaje im w tym zakresie ochrony przed jakimkolwiek pogorszeniem sytuacji") sugeruje, że właściciele tych nieruchomości, którzy dostrzegli w powstaniu w sąsiedztwie Inwestycji stwarzającej niedogodności w postaci możliwych konfliktów między sąsiadami bezpośrednimi, i nie tylko, i mogące w bardzo znacznym stopniu wpłynąć na dotychczas istniejący stan stosunków społecznych, nie mówiąc już o wpływie na ograniczenia w korzystaniu z prawa własności wynikające z dających się przewidzieć żądań sąsiada, nie mogąc się bronić, zajmują gorszą pozycję niż wnioskodawca w całej procedurze prowadzącej do wydania warunków zabudowy. Organ ustalając warunki, które stwarzają powyższe sytuacje, automatycznie doprowadza do nierównego traktowania uczestników postępowania;
- organ wydający warunki zabudowy kształtuje nie tylko ład przestrzenny, ale również, dbając o dobre sąsiedztwo w rozumieniu architektonicznym, powinien zwracać uwagę na skutki społeczne wydanych decyzji, by nie były one w przyszłości przyczyną ww. zdarzeń;
- na tej części działki, na której planowana jest rozbudowa istniejącego budynku, umieszczone są ciągi infrastruktury zasilającej w media budynek istniejący na działce objętej wnioskiem.
Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 8.7.2024 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 16.1.2025 r. – SKO wskazało w uzasadnieniu, że w tej sprawie znajdują zastosowanie: przepis przejściowy art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu u zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588; dalej w skrócie "r.w.n.z.2003"). Dalej SKO wyjaśniło, że w wyniku przeprowadzonej analizy urbanistycznej ustalono, iż w obszarze przyjętym do analizy występują budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie wolnostojącej oraz bliźniaczej wraz z towarzyszącą zabudową pomocniczą (gospodarczo-garażową) oraz zabudowa mieszkalna wielorodzinna. W świetle jej wyników prawidłowo – zdaniem SKO – organ I instancji:
- uznał, że planowane zamierzenie budowlane kontynuuje funkcję zabudowy występującą w obszarze analizowanym;
- wskazał, że budynki występujące w obszarze przyjętym do analizy nie posiadają spójnej linii zabudowy i zlokalizowane są w odległości od ok. 4 m do ok. 22 m od frontowych granic działek. Skoro jednak planowana Inwestycja linią zabudowy ma nawiązywać do linii zabudowy budynku istniejącego i budynków sąsiednich, to organ I instancji prawidłowo zastosował § 4 ust. 1 r.w.n.z.2003;
- stwierdził, że średni wskaźnik intensywności zabudowy w obszarze analizowanym wynosi 26%, a kształtuje się od 14% do 47%. Organ I instancji prawidłowo ustalił parametr powierzchni zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia budowlanego na poziomie od 21% do 30% powierzchni działki, ze wskazaniem, iż parametr ten dotyczy istniejącej i planowanej zabudowy;
- określił, że średnia szerokość elewacji frontowej występującej w obszarze przyjętym do analizy wynosi 20 m, a kształtuje się od 8 m do 64 m. Organ I instancji, mając na uwadze tolerancję z § 6 r.w.n.z.2003, prawidłowo ustalił szerokość elewacji frontowej na poziomie od 7,81 m do 12 m;
- wskazał, że wysokość budynków występujących w obszarze przyjętym do analizy kształtuje się na poziomie od ok. 6,2 m do 17,7 m. Organ I instancji prawidłowo określił ten parametr dla planowanej zabudowy na poziomie 3,5–6,5 m (wyznaczając go od poziomu istniejącego terenu) wraz ze wskazaniem wysokości do kalenicy (6,5 m–9,5 m), jednocześnie nie wyżej niż budynek na działce sąsiedniej w zabudowie bliźniaczej (segment lewy położony przy ul. [...]). Słusznie organ I instancji uznał, iż planowana inwestycja nawiązuje do wysokości budynków występujących w wyznaczonym obszarze przyjętym do analizy funkcji cech zabudowy i zagospodarowania ternu, a co za tym idzie za dopuszczalne uznano ustalenie wysokości budynku zgodnie z żądaniem Inwestora;
- stwierdził, że w obszarze analizowanym występuje zabudowa kryta dachami płaskimi i dachami stromymi o zróżnicowanej geometrii. Planowana forma dachu nawiązuje do geometrii dachów skośnych występujących w obszarze analizowanym i można ją wyznaczyć zgodnie z § 8 r.w.n.z.2003, z zaznaczeniem, iż spadek ma wynosić od 15° do 25°, a część parterową dopuszcza się, aby posiadała spadek połaci dachowej do 12°, bowiem wynika to z przeprowadzonej analizy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że:
- jak wynika z wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 90/18 – za akceptowalny sposób określania parametrów nowej zabudowy, oprócz podania konkretnej wielkości ustalanego parametru, uznaje się także określenie parametrów nowej zabudowy przez podanie konkretnej wielkości z jednoczesnym wskazaniem dopuszczalnej tolerancji (odchyłki in plus lub in minus), określenie konkretnego przedziału wartości ("widełek": od - do), a wyjątkowo także przez wskazanie jedynie maksymalnej albo minimalnej wielkości – o ile w konkretnym przypadku nie będzie to zagrażać zachowaniu ładu przestrzennego na danym obszarze;
- słusznie organ I instancji uznał, że w obszarze przyjętym do analizy występuje zabudowa o szerokości elewacji frontowej zbliżonej do wnioskowanej, a co za tym idzie – za dopuszczalne uznano ustalenie szerokość elewacji frontowej budynku zgodnie z żądaniem Inwestorki, bowiem nowy budynek nie wpłynie negatywnie na zabudowę sąsiednią;
- planowana inwestycja dostosowuje się do urbanistycznych cech starej zabudowy, a biorąc pod uwagę fakt, że pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. zostały spełnione, Prezydent Miasta zasadnie ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego;
- celem decyzji o warunkach zabudowy (dalej w skrócie "decyzji w.z.") jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, jej uszczegółowienie następuje dopiero na etapie projektu budowlanego oraz ubiegania się przez inwestora o decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej będzie zobowiązany odmówić wydania pozwolenia na budowę także wtedy, gdy ustali, że wskazane w decyzji w.z. usytuowanie budynku jest sprzeczne z warunkami technicznymi;
- organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania administracyjnego. Poza tym, jeśli dany podmiot uważa, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, przysługuje mu prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO wniosła K. P., która, powtarzając część wywodów zawartych w odwołaniu, nie zgodziła się ze stanowiskiem SKO, iż organ I instancji należycie ustalił krąg stron postępowania w sprawie oraz że zasadnie ustalił szerokość elewacji frontowej planowanego budynku. Podkreśliła, że średnia szerokość elewacji frontowych budynków w obszarze analizowanym wynosi 20 m, co z tolerancją 20% daje przedział 16–24 m, natomiast dla Inwestycji ustalono szerokość elewacji: min. 7,81 m (istniejąca obecnie) i max 12 m, co nie mieści się ww. wielkościach: średniej, minimalnej ani maksymalnej. Końcowo Skarżąca zarzuciła, że:
- planowany budynek o ustalonej szerokości elewacji frontowej, a w szczególności maksymalnej (12 m), będzie miał negatywny wpływ na zabudowę sąsiednią w kwestii przesłaniania pomieszczeń mieszkalnych;
- przeprowadzając analizę, organ nie wziął pod uwagę specyfiki okolicy terenu Inwestycji. Obszar ten zabudowany jest w sposób różnorodny. Przyjęcie w analizie do wyliczeń dotyczących budynku jednorodzinnego, wielkości średnich, minimalnych i maksymalnych dotyczących również budynków wielorodzinnych wypaczyło jej wyniki i spowodowało duże rozpiętości w wyliczeniach. "Taki stan rzeczy jest przyczyną, dla której szerokość elewacji frontowej planowanego budynku jest niższa niż ustalona w analizie średnia, jak również nie mieści się ona w wyliczonych wielkościach minimalnych i maksymalnych z uwzględnieniem 20% odchylenia".
W odpowiedzi na skargę organ II Instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 07 maja 2025 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze. Ponadto stwierdziła, że działania organu zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i jego rzetelnej oceny nie zostały wykonane wyczerpująco i z należytą starannością, co narusza przepisy k.p.a. w sposób przedstawiony w skardze.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2025 r. Skarżąca podtrzymała wnioski i wywody zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z 7.5.2025 r. Podkreśliła, że w analizie urbanistycznej nie znalazła, poza wyliczeniami, żadnego uzasadnienia dla poszerzenia elewacji budynku maksymalnie do 12 m i posadowienia jego ściany szczytowej w granicy z działką Skarżącej. W jej ocenie taka lokalizacja rozbudowywanego budynku ograniczy możliwość korzystania przez nią z nieruchomości. I to zarówno czasowo – na okres wykonywania robót przy ścianie szczytowej, a także w sposób stały – przez ograniczenie sposobu zagospodarowania działki przy ścianie tego budynku (np. przez uniemożliwienie posadzenia wybranej roślinności). Ponadto Skarżąca obawia się, że realizacji Inwestycji obniży wartość jej nieruchomości. Skarżąca nie miałaby żadnych obiekcji, gdyby ściana rozbudowywanego budynku była zlokalizowana w odległości 1,5 m od granicy, tak jak mówią przepisy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak sprawowanej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16.1.2025 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] z 8.7.2024 r. ([...]) o ustaleniu warunków zabudowy na rzecz I. C. dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment prawy) przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...] (ark. 08, obr. [...]), położonej przy ul. [...] w P. – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Podstawę prawną obu ww. decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.").
Wypada w tym miejscu podkreślić – mając na uwadze, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony w tej sprawie w dniu 31 marca 2024 r. – że zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie tej ustawy zmieniającej (tj. od 24 września 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p.
Ponadto zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 1116) – które weszło w życie z dniem 26 lipca 2024 r. – do spraw dotyczących wydania decyzji w.z., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie znajdowały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588, z późn. zm.; w skrócie "r.w.n.z.2003"), w brzmieniu obowiązującym od 03 stycznia 2022 r.
Krąg stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy określa się na ogólnej zasadzie statuowanej w art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, które Sąd w niniejszym składzie podziela, przyjmuje się, że – jak to ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2024 r. o sygn. akt II OSK 1753/23 (w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia przywoływane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) – "z uwagi na przedmiot i charakter decyzji o warunkach zabudowy oraz prawne konsekwencje jej wydania, stroną w sprawach ustalenia tychże warunków są co do zasady inwestor (wnioskodawca) oraz właściciel terenu, do którego mają się odnosić warunki zabudowy (jeżeli sam nie jest wnioskodawcą). Jednakże stronami w tych sprawach mogą być też właściciele i użytkownicy wieczyści działek przyległych do terenu, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, a nawet właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej (por. m.in. wyrok NSA z 8.11.2022 r., II OSK 739/20, ...). Trzeba przy tym zastrzec, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich względem terenu, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy będą posiadać interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., będący interesem indywidualnym i realnym, a więc znajdującym potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 23.6.2022 r., II OSK 978/21, ...)".
Pomijając wyjątkowe sytuacje, w praktyce zwykle uznaje się bez szczególnego dowodu (by nie rzec: "automatycznie"), że interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy posiadają – oprócz wnioskodawcy i właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości stanowiącej teren inwestycji – także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z inwestowaną nieruchomością. W wyroku z 10 lutego 2011 r. o sygn. akt II OSK 268/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wręcz, że właściciele nieruchomości sąsiednich "zawsze są uczestnikami postępowania lokalizacyjnego".
Natomiast wszystkie inne podmioty, w tym właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (zob. wyrok WSA z 27.2.2024 r., II SA/Rz 1883/23; podobnie wyrok WSA z 4.12.2023 r., II SA/Ol 872/23).
Nie ulega wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie brali udział w charakterze stron postępowania wszyscy właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących (graniczących) z terenem Inwestycji. Jednakże, zdaniem Skarżącej, krąg stron powinien być uzupełniony o właścicielkę działki nr [...], która wprawdzie nie graniczy z terenem działki objętej wnioskiem, ale jest od niego oddalona o ok. 4,5 m. W związku z tym Skarżąca wytknęła w odwołaniu, że organ nie zbadał czy nowa zabudowa, z uwagi na jej gabaryty i charakter, nie wpłynie w przyszłości negatywnie na sposób zagospodarowania sąsiedniego terenu i nie ograniczy korzystania z prawa własności jego właścicielom.
W ocenie Sądu takie stanowisko Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny, mający legitymować go do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym, spoczywa obowiązek wykazania tego interesu (por. wyroki NSA: z 9.11.2016 r., II OSK 919/16; z 9.12.2014 r., II OSK 1226/13; z 17.4.2014 r., II OSK 86/13; z 11.6.2013 r., II OSK 324/12; z 3.2.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.1.2012 r., II OSK 2146/10; z 3.2.2011 r., II OSK 206/10; z 3.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.1.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.9.2006 r., II OSK 726/06). Odpowiednio – to na Skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, a przynajmniej uprawdopodobnienia, zasadności stanowiska, że są jeszcze inne osoby, którym należało przyznać status strony w postępowaniu. Skarżąca temu obowiązkowi nie uczyniła zadość, gdyż nie sposób uznać za wymagane wykazanie (lub choćby uprawdopodobnienie) interesu prawnego właścicielki działki nr [...], mającej legitymować ja do udziału w kontrolowanym postępowaniu lokalizacyjnym w charakterze strony, ogólnikowego, i w istocie gołosłownego, bo niepopartego żadnymi dowodami, stwierdzenia w odwołaniu, a następie w skardze, że: "Budynek wnioskowany o szerokości elewacji frontowej do 12 m, zajmując całą szerokość działki, będzie posadowiony w granicy działki [...] w odległości od planowanego na działce [...] budynku o ok. 8,5 m, co spowoduje przesłanianie w nim pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi". Dodatkowo godzi się zauważyć, że kwestia ewentualnego przesłaniania przez planowaną zabudowę, zabudowy na działkach sąsiednich, nie podlega analizie w postępowaniu lokalizacyjnym, lecz dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, oraz że Skarżąca powołuje się zabudowę na działce nr [...], która jeszcze nie istnieje, lecz dopiero ma powstać (a więc nie wiadomo, czy w ogóle powstanie, a jeśli nawet tak, to w jakim ostatecznie kształcie, gabarytach i położeniu).
Trafnie też SKO zauważyło, że jeśli dana osoba (tu: właścicielka działki nr [...]) uważa, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, to przysługuje jej prawo złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przechodząc do oceny meritum sprawy, należy wskazać, że w myśl art. 61 ust. 1 u.p.z.p. – w brzmieniu znajdującym zastosowanie w tej sprawie (prawidłowo przytoczonym przez SKO) – "Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (...), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu."
Spełnienie przez planowaną Inwestycję wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. nie jest w niniejszej sprawie sporne. Kwestia ta nie budzi również zastrzeżeń Sądu.
Spór dotyczy jedynie dochowania warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., i to zasadniczo w odniesieniu do dwóch parametrów nowej zabudowy – wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej – które w tej sprawie zostały ustalone z odstępstwami od reguł ogólnych określonych, odpowiednio, w § 5 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 r.w.n.z.2003.
W myśl art. 61 ust. 5a u.p.z.p. – w brzmieniu, które znajdowało zastosowanie w tej sprawie (tj. sprzed 24.9.2023 r.) – "W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę."
Zważywszy na to, że front inwestowanej działki nr [...] wynosi 12 m, organy w sposób niewadliwy uznały za właściwe wyznaczenie obszaru analizowanego w wymiarze minimalnym, tj. o promieniu 50 m.
Wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo też poddały analizie całą zabudowę znajdującą się w tym obszarze, a więc nie tylko tę zbieżną z zabudową planowaną – tj. o charakterze mieszkaniowym jednorodzinnym – ale także zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Należy bowiem podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – które Sąd w niniejszym składzie podziela – trafnie wskazuje się, że:
- ustawa nie definiuje pojęcia "działki sąsiedniej", a w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie to interpretuje się szeroko, wskazując na konieczność dokonania wykładni funkcjonalnej. Podkreśla się, że pojęcia "działki sąsiedniej" nie można ograniczać do działki przyległej do działki inwestora, lecz odnieść je należy do pewnego obszaru tworzącego urbanistyczną całość, pozwalającą organowi na dokonanie oceny możliwości zrealizowania planowanej inwestycji przy zachowaniu ustawowych warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. np. wyroki NSA: z 1.12.2020 r., II OSK 1580/18; z 15.4.2025 r., II OSK 1931/22);
- analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przeprowadza się, biorąc pod uwagę zagospodarowanie wszystkich działek znajdujących się w granicach obszaru analizowanego. Analiza powinna odnosić się do całego obszaru – a więc, co do zasady, wszystkich działek położonych w obszarze analizowanym – stąd zasadniczo brak jest podstaw do wyłączenia spod analizy tych działek, na których realizowana jest funkcja inna niż projektowana (por. wyrok NSA z 30.1.2020 r., II OSK 2463/19);
Należy jeszcze podkreślić, że skoro celem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest zagwarantowanie ładu przestrzennego – co słusznie akcentuje strona skarżąca – to oznacza, że trzeba badać wpływ inwestycji na otoczenie ujmowane w sensie urbanistycznym, przyjmując zarazem, że wyznacznikiem spełnienia ww. ustawowego wymogu są faktyczne warunki panujące na konkretnym obszarze, tj. – jak to już wyżej wskazano – zasadniczo na całym obszarze analizowanym w rozumieniu art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Ścieśniająca wykładnia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. – według której decyzja w.z. oparta byłaby na analizie jedynie pewnej "podprzestrzeni" o jednorodnym zagospodarowaniu wyodrębnionej z obszaru analizowanego i mającej stanowić wzorzec dobrego sąsiedztwa – jest niedopuszczalna w świetle zasady swobody gospodarowania terenem, którą normuje przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 20.3.2012 r., II OSK 10/11). Nie oznacza to wszakże, że taka "podprzestrzeń" – rozumiana zwłaszcza jako najbliższe sąsiedztwo projektowanej inwestycji (tu np.: okoliczna zabudowa jednorodzinna) – nie może mieć znaczenia przy ustalaniu poszczególnych parametrów zabudowy z ewentualnym odstępstwem od wartości średnich w obszarze analizowanym (por. np. wyrok NSA z 3.7.2018 r., II OSK 128/18).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, Sąd nie dopatrzył się istotnych uchybień w sposobie ustalenia przez organy obu spornych parametrów nowej zabudowy.
Jeśli idzie o wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy, to jego określenie normował w kontrolowanej sprawie przepis § 5 r.w.n.z.2003, w myśl którego:
"1. Wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego.
2. Dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy."
Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami organów średni wskaźnik intensywności zabudowy w obszarze analizowanym wynosi 26%, kształtując się w przedziale od 14% do 47%. Tym samym nie ulega wątpliwości, że wskaźnik ten ustalony dla Inwestycji w "widełkach" 21–30% (łącznie dla istniejącej i planowanej zabudowy) niewątpliwie oscyluje wokół wielkości średniej w obszarze analizowanym (26%) oraz zawiera się w przedziale wyznaczonym przez wielkości minimalną i maksymalną w tym obszarze (14–47%), i to ze sporym "zapasem" względem tych wartości granicznych. Ponadto – jak słusznie zauważył organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji – stanowiąca wskaźnik na poziomie ok. 21–30% powierzchni działki projektowana zabudowa o powierzchni 102,45–147 m2, nawiązuje do zabudowy sąsiedniej. Planowany wskaźnik jest też zgodny z opracowywanym na wnioskowanym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "osiedle [...] - część południowa" w [...] (uchwała wywołująca m.p.z.p. nr [...] z 3.11.2015 r.).
Wszystko to prowadzi do wniosku, że organy w sposób dostatecznie przekonujący uzasadniły możliwość wyznaczenia ww. wskaźnika na podstawie § 5 ust. 2 r.w.n.z.2003.
Z kolei jeśli idzie o parametr szerokości elewacji frontowej nowej zabudowy, to jego określenie normował w kontrolowanej sprawie przepis § 6 r.w.n.z.2003, który stanowi, że:
"1. Szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu terenu, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%.
2. Dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w art. 61 ust. 5a ustawy."
Stosownie do niekwestionowanych ustaleń organów średnia szerokość elewacji frontowej z obszaru analizowanego wynosi ok. 20 m, co z wzmiankowaną w § 6 ust. 1 r.w.n.z.2003 tolerancją ±20% daje przedział ok. 16–24 m, przy czym szerokości elewacji frontowej w obszarze badanym kształtują się od ok. 9 m do ok. 64 m. W związku z tym organ I instancji przyjął, a organ II instancji bez zastrzeżeń zaakceptował, że projektowana szerokość elewacji frontowej na poziomie 7,81–12 m (łącznie dla zabudowy istniejącej i planowanej) wpisuje się w standardy zabudowy obszaru analizowanego. Podniesiono przy tym jeszcze i ten argument, że za dopuszczeniem szerokości elewacji na wnioskowanym (maksymalnym) poziomie, tj. równym szerokości frontu działki inwestowanej, jest fakt bezpośredniego przylegania tej działki do działki Skarżącej z "sięgaczem" (w znaczeniu potocznym, stanowiącym synonim "wydłużonego" wjazdu na działkę – uw. Sądu] w ten sposób, że planowany do rozbudowy i nadbudowy budynek może przylegać ścianą do ww. granicy na wysokości tak rozumianego "sięgacza" (gdzie odbywa się dojazd do części zabudowanej sąsiedniej działki nr [...]). Wszystko to, zdaniem organów, stwarza możliwość wyznaczenia szerokości elewacji frontowej na podstawie § 6 ust. 2 r.w.n.z.2003.
W ocenie Sądu również w przypadku tego parametru organy w sposób dostatecznie przekonujący uzasadniły możliwość jego wyznaczenia z odstępstwem od reguły ogólnej (z § 6 ust. 1 r.w.n.z.2003). Dodatkowo godzi się zauważyć, że ustalona przez organy w sposób "widełkowy" wielkość analizowanego parametru zabudowy (7,81–12 m) została w istocie zdeterminowana "od dołu" gabarytami zabudowy już istniejącej na inwestowanej działce, a "od góry" – szerokością tej działki. I niewątpliwe nawiązuje do parametrów zabudowy jednorodzinnej w obszarze analizowanym.
W omawianej materii zwraca uwagę pewna niekonsekwencja stanowiska Skarżącej, która – z jednej strony – wytyka, że dopuszczona w decyzji szerokość elewacji frontowej wypada znacznie poniżej wartości średniej w obszarze analizowanym (20 m) i nie mieści się nawet w związanych z nią "widełkach" tolerancji ±20% (ok. 16–24 m). Z drugiej zaś strony zarzuca, że szerokość 12 m jest dla Skarżącej nieakceptowalna, jako za duża, gdyż umożliwia rozbudowę istniejącego segmentu "bliźniaka" aż do granicy z jej działką. Wypada przy tym zauważyć, że sama Skarżąca, nieco paradoksalnie, naprowadziła w skardze dodatkowy argument przemawiający za zasadnością odstąpienia przez organy przy ustalaniu szerokości elewacji frontowej nowej zabudowy od reguły z § 6 ust. 1 r.w.n.z.2003 – wywodząc, że: "Przyjęcie w analizie do wyliczeń dotyczących budynku jednorodzinnego wielkości średnich, minimalnych i maksymalnych dotyczących również budynków wielorodzinnych wypaczyło jej wyniki i spowodowało duże rozpiętości w wyliczeniach. Taki stan rzeczy jest przyczyną, dla której szerokość elewacji frontowej planowanego budynku jest niższa niż ustalona w analizie średnia, jak również nie mieści się ona w wyliczonych wielkościach minimalnych i maksymalnych z uwzględnieniem 20% odchylenia".
Na zakończenie wypada podkreślić, że z wystąpienia Skarżącej na rozprawie przed tut. Sądem jednoznacznie wynika, iż zarzuty powołane przez nią w skardze i w późniejszym piśmie procesowym nie obrazują istoty sporu w tej sprawie. Albowiem jak zaznaczyła wówczas Skarżąca, "nie miałaby żadnych obiekcji, gdyby ściana rozbudowywanego budynku była zlokalizowana w odległości 1,5 m od granicy, tak jak mówią przepisy".
W związku z tym wypada wyjaśnić, że wcale nie jest funkcją (celem) skarżonej decyzji Wójta umożliwienie zabudowy inwestowanej działki (nr [...]) w granicy z działką Skarżącej (nr [...]). Decyzja ta bynajmniej kwestii tej wiążąco nie ustala, nie rozstrzyga ani nie przesądza.
Jedynie w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. to w decyzji o warunkach zabudowy rozstrzygało się o dopuszczalności posadowienia nowej zabudowy w granicy z działką sąsiednią. Stanowił o tym § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.; w skrócie "r.w.t.b."), w ówczesnym brzmieniu, zgodnie z którym: "Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 [tj. w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy – uw. Sądu] dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu."
Obecnie kwestie tę – w odniesieniu m.in. do zabudowy jednorodzinnej – samodzielnie reguluje § 12 ust. 4 r.w.t.b., stanowiąc, że: "W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;
2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;
3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi."
W konsekwencji należy stwierdzić, że choć zaskarżona decyzja pośrednio umożliwia posadowienie nowej zabudowy w granicy z działką należącą do Skarżącej – dopuszczając rozbudowę do maksymalnej szerokości elewacji frontowej 12 m – to jednak kwestii tej żadną miarą nie przesądza ani nie rozstrzyga. Rozstrzygnięcie w tej mierze należeć będzie do organu architektoniczno-budowlanego, do którego należy weryfikacja zgodności projektowanej zabudowy m.in. z ww. rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wypada w tym miejscu podkreślić, że kontrolowane tu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Kolejnym jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W każdym z tych etapów organ prowadzący postępowanie jest prawnie zobligowany do zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, lecz zakres tej ochrony jest różny dla postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz dla postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Celem decyzji w.z. jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, jej uszczegółowienie następuje dopiero na etapie projektu budowlanego oraz ubiegania się przez inwestora o decyzję o pozwoleniu na budowę. Ochrona interesów osób trzecich uzasadniona wymaganiami prawa budowlanego przez m.in. zbadanie, czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich, wymagana jest dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji dopiero na tym etapie zostaną rozstrzygnięte szczegółowe kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania działki Inwestorki i wpływu planowanej przez nią inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich (por. wyrok NSA z 18.3.2008 r., II OSK 251/07).
Tym samym poruszone przez Skarżącą kwestie związane z niebezpieczeństwem takiego usytuowania nowej zabudowy na działce Inwestorki, które może wpłynąć negatywnie na możliwości zagospodarowania lub korzystania z działki Skarżącej (z uwagi na ewentualne usytuowanie tej zabudowy w granicy z tą działką, problem przesłaniania, itd.) będą przedmiotem odrębnego postępowania dotyczącego Inwestycji przed organami architektoniczno-budowlanymi, i będą podlegać ocenie tych organów na etapie ubiegania się przez Inwestorkę o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ubocznie wypada w tym miejscu zauważyć, że w świetle § 12 ust. 5 r.w.t.b. ewentualne zaprojektowanie usytuowania rozbudowywanego budynku w granicy z działka sąsiednią spowoduje objęcie tej sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane – co z kolei będzie skutkować uzyskaniem przez właściciela tej działki (sąsiedniej) przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę takiego budynku.
Należy jeszcze dodać – na co słusznie zwrócono też uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że zasada związania ustaleniami decyzji w.z. organu wydającego pozwolenie na budowę nie oznacza, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zwolniony z badania zgodności z prawem projektowanej inwestycji w zakresie poddanym jego właściwości. W szczególności organ ten będzie zobowiązany odmówić wydania pozwolenia na budowę także wtedy, gdy ustali, że dopuszczone w świetle ustaleń decyzji w.z. usytuowanie budynku jest sprzeczne z warunkami technicznymi (por. wyrok NSA z 7.4.2009 r., II OSK 503/08).
Mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a., Sąd również zbadał i nie stwierdził wystąpienia innych niż zarzucane w skardze naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI