II SA/Rz 464/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-08-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzennestudium uwarunkowańprawo własnościuchwała rady gminyplanowanie przestrzennenieruchomościład przestrzennywładztwo planistyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa ani interesu prawnego skarżącego.

Skarżący B.G. zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności i zasad sporządzania studium. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, uwzględniając interes publiczny i indywidualny. Sąd uznał, że uchwała nie narusza przepisów, a przeznaczenie terenu działki skarżącego zostało zmienione na jego korzyść w porównaniu do poprzedniego studium.

Przedmiotem skargi była uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia I zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie prawa własności poprzez nadmierne ograniczenie uprawnień związanych z nieruchomością, nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego, wyłączenie działki spod zabudowy oraz nierozpatrzenie jego uwag. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że władztwo planistyczne gminy ma na celu ważenie interesu publicznego i indywidualnego. Analiza wykazała, że zaskarżona uchwała nie naruszyła zasad ani trybu sporządzania studium. Co więcej, w porównaniu do poprzedniego studium, zaskarżona uchwała zwiększyła obszar działki skarżącego przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową i mieszkaniowo-usługową z 3,3% do 52,68%. Sąd uznał, że ograniczenia w zagospodarowaniu pozostałej części działki (tereny zielone) są uzasadnione uwarunkowaniami hydrologicznymi i morfologicznymi oraz polityką przestrzenną gminy, mającą na celu ład przestrzenny. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie zabytków również uznano za niezasadne, wskazując, że kwestie aktualizacji ewidencji zabytków nie są objęte procedurą uchwalania studium. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego ani obiektywnego porządku prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie narusza prawa własności. Gmina działa w ramach władztwa planistycznego, balansując interes publiczny z indywidualnym. Zmiany wprowadzone uchwałą zwiększyły obszar działki skarżącego przeznaczony pod zabudowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że władztwo planistyczne gminy pozwala na ingerencję w prawo własności w celu realizacji interesu publicznego i ładu przestrzennego. W tym przypadku, uchwała zwiększyła potencjał inwestycyjny działki skarżącego w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

upzp art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie zasad lub trybu sporządzania studium lub planu miejscowego, albo naruszenie właściwości organów, powoduje nieważność uchwały.

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niezasadności skargi Sąd skargę oddala.

ppsa art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Pomocnicze

upzp art. 6 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Granice uprawnień właścicielskich są wyznaczane przez ustawy.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

upzp art. 1 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać m.in. wymagania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, wymagania ochrony zdrowia i bezpieczeństwa ludzi oraz ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.

uoz art. 7

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Dz.U. 2021 poz. 56 art. 18a § 1

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r.

Dotyczy prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków.

upzp art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące przy uchwalaniu planu.

upzp art. 10 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium uwzględnia w szczególności uwarunkowania wynikające z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu oraz stanu prawnego gruntów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego. Uchwała zwiększyła potencjał inwestycyjny działki skarżącego. Ograniczenia w zagospodarowaniu części działki są uzasadnione uwarunkowaniami przyrodniczymi i polityką przestrzenną. Procedura uchwalania studium została przeprowadzona prawidłowo, a uwagi skarżącego zostały rozpatrzone. Kwestie ochrony zabytków nie były przedmiotem postępowania w sprawie uchwalania studium.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności skarżącego. Naruszenie zasad i trybu sporządzania studium. Niewłaściwe rozpatrzenie uwag skarżącego. Naruszenie przepisów o ochronie zabytków.

Godne uwagi sformułowania

Władztwo planistyczne gminy w założeniu stanowi wyraz ważenia określonych wartości. Z jednej strony występuje chroniona wartość interesu publicznego, wyrażającego się w konieczności zaspokajania przez gminę zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie optymalnego wykorzystania przestrzeni, w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Z drugiej strony - z uwagi na możliwość bardzo daleko idących ingerencji w sferę jednostki - pojawia się konieczność ochrony interesu indywidualnego. Skarżący dzięki podjętym przez gminę działaniom (zaskarżonej uchwale) uzyskał sporą część terenu (52,68% działki przeznaczono pod inwestycje w porównaniu do 3,3% działki w poprzedniej wersji SUiKZP), którą może zagospodarować w sposób taki jaki żądał w procedurze planistycznej. Nieuwzględnienie uwag, wniosków skarżącego w toku postępowania w sprawie uchwalenia SUIKZP czy MPZP bądź ich częściowe nieuwzględnienie nie może stać się samoistną podstawą skargi na uchwałę w sprawie I zmiany studium. Sąd nie może, jak postuluje skarżący, dokonać weryfikacji zakwalifikowania danego obiektu jako zabytku nieruchomego czy też celowości jego ujęcia w ewidencji. Przedmiot niniejszej sprawy jest uchwała w sprawie zmiany studium a nie czynności właściwego organu w przedmiocie sporządzenia karty zabytku. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Nie można uznać zasadności sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 upzp. [...] Nie można powołanego wyżej przepisu sprowadzać do postulatu wyłączenia możliwości dokonywania w studium zmian w zakresie przeznaczenia poszczególnych nieruchomości lub ich części, bowiem niweczyłoby sens uchwalania studium w ogólności. Władztwo planistyczne zakłada samodzielność gminy oraz możliwość ingerencji w prawa prywatne w określonych prawem granicach.

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

członek

Piotr Godlewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja władztwa planistycznego gminy, równoważenie interesu publicznego i prywatnego w planowaniu przestrzennym, zasady sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, możliwość ograniczenia prawa własności w procesie planistycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany studium, gdzie sąd oceniał zgodność z prawem działań gminy i uwzględnienie interesów właściciela. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala standardy interpretacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i prawa własności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i argumentację sądową.

Gmina ma prawo ograniczyć zabudowę działki? Sąd wyjaśnia granice władztwa planistycznego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 464/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. G. na uchwałę Rady Gminy w [....] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia i zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [....] - skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 464/24
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B.G. jest uchwała Rady Gminy w W., dalej "Rada Gminy" Nr [...] z [...] maja 2023 r. w sprawie uchwalenia I zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy W.
Skarżący zaskarżył opisaną wyżej uchwałę w części dotyczącej działki [...] i wniósł o stwierdzenie jej nieważności w zaskarżonej części. Zaskarżonej uchwale zarzucił
1. naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej "upzp") w związku z art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego, które polega na nadmiernym ograniczeniu uprawnień Skarżącego związanych z prawem własności jego nieruchomości położonej na terenie objętym Studium, które to Studium bezpośrednio determinuje treść obowiązujących na obszarze działki planów miejscowych;
2. art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości objętej Studium poprzez całkowite pominięcie w planowaniu przestrzennym prawa własności przysługującego Skarżącemu;
3. art. 10 ust. 1 pkt 1 i 8 upzp przez nieuwzględnienie okalającego działkę Skarżącego uzbrojenia terenu i bezpodstawne wyłączenie jej w Studium spod zabudowy;
4. art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez istotne naruszenie zasad uchwalania Studium wynikające z nieuwzględnienia w projekcie Studium reguł poszanowania prawa własności nieruchomości Skarżącego co powoduje nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej działki Skarżącego określoną w art. 28 ust. 1 u.p.z.p;
5. art. 11 pkt 9 upzp w zw. z art. 12 ust. 1 upzp poprzez nierozpatrzenie przez Wójta uwag Skarżącego składanych do projektu Studium w części dotyczącej użytku ZL oraz bezrefleksyjne powtórzenie stanowiska Wójta przez Radę (a nie faktyczne ich merytoryczne rozpatrzenie) w rozstrzygnięciu o sposobie rozpatrzenia uwag stanowiącym zał. Nr 4 do Studium, co stanowi zarówno istotne naruszenie zasad sporządzania studium ale także istotne naruszenie trybu jego sporządzania, co powoduje nieważność uchwały w części dotyczącej działki Skarżącego określoną w art. 28 ust. 1 u.p.z.p;
6. art. 1 ust. 2 pkt 4 upzp oraz art. 7 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840, dalej "uoz") w zw. z art. 18a ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 56 ze zm.) poprzez uznanie że teren tzw. "dawnego zamczyska" podlegający ochronie konserwatorskiej znajduje się na działce nr 2276/ 1 stanowiącej własność Skarżącego, podczas gdy karta Gminnej Ewidencji Zabytków odnosząca się do tego obiektu zawiera nieaktualne i nieprawidłowe dane (o czym Skarżący informował Organ w toku prac planistycznych), co stanowi zarówno istotne naruszenie zasad sporządzania studium ale także istotne naruszenie trybu jego sporządzania, co powoduje nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej działki Skarżącego określoną w art. 28 ust. 1 upzp
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Ad. 1. W świetle art. 28 ust. 1 upzp (w brzmieniu obowiązującym w czasie uchwalania I zmiany studium) stwierdzenie nieważności studium będzie możliwe tylko wyłącznie w przypadkach w których naruszono zasady sporządzania studium lub tryb sporządzania studium lub właściwości organów w tym zakresie. Skarga na studium może zostać uwzględnienia dopiero gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego czyli gdy skarżący wykaże swój interes prawny w zaskarżeniu studium, a studium to narusza: zasady jego sporządzania (w sposób istotny) lub tryb jego sporządzania (w sposób istotny) lub właściwości organów w tym zakresie i naruszenie to jest związane z interesem prawnym skarżącego. Skarżący upatrując podstawy swej skargi w ograniczeniu przysługującego mu prawa własności z uwagi na fakt, iż w obowiązującym Studium teren działki skarżącego częściowo jest położony w konturze ZL I ZP na których obowiązuje całkowity zakaz zabudowy, nie wykazał ani naruszenia zasad sporządzania studium przez organ ani trybu jego sporządzenia; nie może być również w omawianym stanie faktycznym mowy o niewłaściwości organów. Jedyną przyczyną skargi jest niezadowolenie Skarżącego z zapisów dotyczących jego działki, jej przeznaczenia zarówno poprzednio w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. nr XXXIII/191/02 z 20 marca 2002 r. i uchwalonym na jego podstawie Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego terenu Centrum Gminy i Zabudowy Mieszkaniowej w W. przyjętym uchwałą Rady Gminy w [...] nr [...] z [...] r. Jak podaje Skarżący, zarówno plan jak i studium zawierały "niesatysfakcjonuiące Skarżącego zapisy", które jego zdaniem naruszały jego własność ustanawiając na części powierzchni jego działki zakaz zabudowy związany z wytyczeniem konturu urbanistycznego ZP - zieleni parkowej/urządzonej jak i w zaskarżonej uchwale I zmiany Studium, zgodnie z którą w zdecydowanej mierze mają one powielać poprzednie zapisy dotyczące zagospodarowania jego działki. Twierdzenia Skarżącego, że Gmina wykonując swe władztwo planistyczne ingeruje w tak daleki sposób w jego prawo własności, iż uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę jego działki, nie mają jednak pokrycia w zaskarżonej uchwale, faktach i dowodach zgromadzonych w sprawie.
W przedmiotowym stanie sprawy nie dochodzi do naruszenia art. 6 ust. 1 upzp w związku z art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP jak twierdzi Skarżący. Władztwo planistyczne gminy w założeniu stanowi wyraz ważenia określonych wartości. Z jednej strony występuje chroniona wartość interesu publicznego, wyrażającego się w konieczności zaspokajania przez gminę zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie optymalnego wykorzystania przestrzeni, w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Z drugiej strony - z uwagi na możliwość bardzo daleko idących ingerencji w sferę jednostki - pojawia się konieczność ochrony interesu indywidualnego. Projekt studium sporządzono zgodnie z upzp, nie można więc wywodzić niekonstytucyjnego ograniczenia uprawnień Skarżącego, który w toku postępowania składał swoje uwagi - uwzględnione w części. Działka nr [...] w obowiązującym obecnie SUiKZP (zmienionym zaskarżoną uchwałą) leży częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "ZL" - teren lasu, częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "ZP" - teren zieleni urządzonej, częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "MN/U" - teren zabudowy mieszkaniowo - usługowej jednorodzinna z tym, że udział tego terenu do powierzchni działki (1,526 ha) stanowi 49,6%, a w pozostałej części w obszarze oznaczonym symbolem "MN" - terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z tym, że udział tego terenu do powierzchni działki (1,526 ha) stanowi 3,08%. Łącznie jest to 52,68%, co daje 0,8 ha powierzchni działki przeznaczonej pod inwestycje - zabudowę mieszkaniową lub usługową. Przed zmianą SUiKZP działka Skarżącego była częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "ZP" - zieleń parkowa, częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "UPo" - usługi publiczne oświaty, a w pozostałej części w obszarze oznaczonym symbolem "MN" - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z tym, że udział tego terenu do powierzchni działki (1,526 ha) stanowił tylko 3,3%. Tym samym zarzut skarżącego odnośnie ograniczenia jego uprawnień do jest chybiony, bowiem Skarżący dzięki podjętym przez gminę działaniom (zaskarżonej uchwale) uzyskał sporą część terenu (52,68% działki przeznaczono pod inwestycje w porównaniu do 3,3% działki w poprzedniej wersji SUiKZP), którą może zagospodarować w sposób taki jaki żądał w procedurze planistycznej.
Ad. 2. Wnoszący skargę powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawia go m.in. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Skarżący brał czynny udział w procedurze podejmowania zaskarżonej uchwały oraz składał wnioski i uwagi przy wyłożeniu projektu Studium, który ponadto nie może być podstawą prawną decyzji administracyjnych. Gmina nie naruszyła interesu prawnego ani uprawnień skarżącego ponieważ nie naruszono obiektywnego porządku prawnego, zaś prawo własności zostało uwzględnione przy sporządzaniu SUiKZP.
Ad. 3 W Studium uwzględniono uwarunkowania wynikające w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu oraz stanu prawnego gruntów oraz co istotne z uwarunkowań geomorfologicznych i hydrologicznych. Teren Skarżącego został w większej części przeznaczony na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz teren mieszkaniowo-usługowy, co zostało wskazane wcześniej. Pozostała część działki nieobjęta pod inwestycje, a zachowana w charakterze terenów zielonych, nie posiada predyspozycji do zabudowy mieszkaniowej lub usługowej, w związku z niekorzystną rzeźbą terenu z nachyleniami sięgającymi 30% oraz niekorzystnymi warunkami hydrologicznymi w przypadku próby wyrównywania tej części pod zabudowę. Istniała w związku z tym przesłanka naruszenia stosunków wodnych wpływająca negatywnie na nieruchomości sąsiednie. Skarżący żądał, aby cały teren został określony zabudową mieszkaniową co w znaczący sposób kłóci się z zasadą polityki przestrzennej i lokalnych zasad zagospodarowania. Studium jest dokumentem obligatoryjnie sporządzanym dla terenu całej gminy. Studium bierze pod uwagę stan istniejący w gminie na różnych płaszczyznach środowiskowej, społecznej, technicznej, kulturowej, wyznacza kierunki zagospodarowania terenu. Teren Skarżącego w całości zgadzał się ze SUiKZP z 2002 r., zaś I zmiana SUiKZP rozszerzyła w miarę możliwości kierunki terenu o zabudowę mieszkaniową oraz mieszkaniowo-usługową. Włączenie części terenu do zabudowy w Studium nastąpiło więc wyłącznie na korzyść Skarżącego. Ustalenia I zmiany Studium są wynikiem prawidłowo prowadzonej polityki przestrzennej gminy, której nie można w omawianym stanie sprawy zarzucić jej przekroczenia lub przekroczenia granic władztwa planistycznego gminy i dokonanie ustaleń dowolnie, arbitralnie, co właśnie zarzuca się w niniejszej sprawie. W kwestii części działki Skarżącego nie doszło do zmiany charakteru jej przeznaczenia a w części i to zdecydowanej doszło do przeznaczenia - zgodnie właśnie z postulatem skarżącego - pod zabudowę i nie wynikało to ani z dowolności ani też z arbitralności ale z faktu uwzględnienia wniosków i uwag Skarżącego. Nie może więc być mowy o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia Skarżącego w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. W zaskarżonej uchwale uwzględniono uwarunkowania wynikające z realiów faktycznych i prawnych, a więc i dotychczasowe, czyli istniejące przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu działki Skarżącego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 upzp
Ad. 4. Skarżący nie wykazuje na czym miałoby polegać istotne naruszenie zasad uchwalania Studium mające rzekomo wynikać z nieuwzględnienia w projekcie Studium reguł poszanowania jego prawa własności nieruchomości. Organ w zdecydowanej części uwzględnił wnioski i uwagi Skarżącego. Nie może tym samym być mowy o naruszeniu lub ograniczeniu konstytucyjnie i ustawowo chronionych praw Skarżącego. Organ przeprowadził postępowanie w sprawie uchwalenia zmiany studium w sposób zgodny z upzp, a Skarżący brał czynny udział w przedmiotowej procedurze. Równocześnie zarzut Skarżącego jest zbyt ogólny i nie zawiera uzasadnienia do którego obecnie organ mógłby się dodatkowo merytorycznie odnieść.
Ad. 5. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 11 pkt 9 upzp w zw. Z art. 12 ust. 1 upzp Studium procedowano zgodnie z upzp również w zakresie rozpatrywania zgłoszonych uwag, które zostały rzetelnie rozpatrzone przez organy gminy. Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że Rada Gminy organizując komisję Rozwoju, Rolnictwa i Ochrony Środowiska w dniu 10 marca 2023 r. udała się na teren działki, dokonała jej oględzin oraz przeanalizowała wszystkie dokumenty zebrane w sprawie przed podjęciem uchwały. Pismo pełnomocnika B.G. z 10 listopada 2022 r. pn. "Pismo w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W.", złożone po wyłożeniu do publicznego wglądu SUIKZP, wbrew twierdzeniu Skarżącego zostało rozpatrzone przez organ wykonawczy i w wyniku jego rozpoznania Wójt wydał rozstrzygnięcie dotyczące sposobu rozpatrywania uwag zgłoszonych do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W., w którym częściowo uwzględnił zgłoszoną uwagę skarżącego a częściowo jej nie uwzględnił. Uwzględnienie części uwagi polegało na zmianie terenu ZR na teren ZP oraz na poszerzeniu terenu MN/U na działce [...]. Natomiast teren ZL - lasu ze względu na uwarunkowania ewidencyjne został zachowany. Uwzględnienie uwagi w ww. sposób rzutowało również na projekt planu miejscowego - tzn. takie samo przeznaczenie zostało wprowadzone w planie ze względu na konieczność zgodności planu miejscowego ze studium. Następnie Uchwałą Rady Gminy w W. z 23 lutego 2023 r. nr [...] w sprawie uchwalenia I zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. podjęto rozstrzygnięcie wskazane w załączniku nr 5 do Uchwały, którym uwaga z 10 listopada 2022 r. nie została uwzględniona przez Radę Gminy w takiej samej części w jakiej nie została uwzględniona przez Wójta. W zaskarżonej uchwale Rada Gminy w ten sam sposób rozstrzygnęła w przedmiocie uwag skarżącego o czym mowa w załączniku do uchwały nr 4. Nieuwzględnienie uwag, wniosków skarżącego w toku postępowania w sprawie uchwalenia SUIKZP czy MPZP bądź ich częściowe nieuwzględnienie nie może stać się samoistną podstawą skargi na uchwałę w sprawie I zmiany studium.
Ad. 6. Nie może zostać uznany za uzasadniony także zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 4 upzp oraz art. 7 uoz w zw. z art. 18a ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy z [...] października 2020 r. przyjęto przedmiotowy Gminny Programu Opieki Nad Zabytkami Gminy W. na lata 2021 - 2024_na podstawie art. 87 ust. 3 i 4 uooz. W oparciu o plan sporządza się kartę Gminnej Ewidencji Zabytków której sporządzenia tj. nowej karty adresowej zabytku tzw. "terenu dawnego zamczyska" żądał wielokrotnie Skarżący. Wobec powyższego aktualizacja przedmiotowej karty nastąpi na podstawie kolejnej uchwały Rady Gminy uchwalanej w trybie i na zasadach wskazanych w powołanej ustawie tj. w Gminnym programie uchwalanym na kolejne 4 lata. Odnosząc się zaś do kwestii, iż w karcie adresowej zabytku wpisano działkę nr [...] organ wskazał, że nr ten uległ aktualizacji w Karcie Gminnej Ewidencji Zabytków nr [...] na podstawie sprostowania zaistniałej omyłki pisarskiej na działki nr [...] o czym Skarżący miał wiedzę albowiem pismem z 5 czerwca 2023 r. Wójt Gminy przekazał Wojewódzkiemu Urzędowi Ochrony Zabytków w [...] skorygowaną kartę a następnie informację taką przekazał Skarżącemu Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z 14 czerwca 2023 r. Odnosząc się natomiast do kwestii terenu zamczyska został on wprowadzony na podstawie karty Gminnej Ewidencji Zabytków w której zostały określone granice orientacyjne a samo wprowadzenie tego oznaczenia na terenie ZP nie ogranicza znacząco sposobu zagospodarowania tego terenu. Projekt studium (i planu) w zakresie treści uchwały oraz rysunku został uzgodniony przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - uzgodnienie uznano za dokonane ze względu na niewyrażenie przez organ stanowiska w ciągu 14 dni od przekazania projektu uchwały wraz z załącznikami, zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 upzp (organ ten nie wniósł uwag do projektu I zmiany studium na etapie opracowywania dokumentu). Nie doszło tym samym do postulowanego przez skarżącego naruszenia w art. 28 ust. 1 upzp
Ponadto w odpowiedzi na sugestie i zapytania skarżącego odnośnie działki nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z 22 marca 2023 r. wskazał Skarżącemu, iż teren w skład którego wchodzi ww. działka z pewnością należy do założeń obronnych funkcjonującego tu niegdyś zamczyska i nie może on zostać wyłączony spod ochrony konserwatorskiej. Skarżący pismem z 1 sierpnia 2023 r. skierował do Wójta wniosek o sporządzenie nowej karty adresowej zabytku tzw. "terenu dawnego zamczyska". W odpowiedzi na wniosek organ pismem z 9 sierpnia 2023 r. poinformował o braku środków finansowych w 2023 r. oraz na prace związane z aktualizacją Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy W. w 2024 r. W przypadku lokalizacji dawnego zamczyska możliwa będzie zmiana charakteru tego terenu w przypadku opracowywania planu ogólnego Gminy zgodnie z wprowadzoną 24 września 2023 r. zmianą upzp. Wobec powyższego skarga zmierza wyłącznie do ponawiania zastrzeżeń czy wniosków, które nie zostały rozpatrzone lub uznane za zasadne zgodnie z jego postulatami. W tym stanie sprawy kierowanie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w zakresie tych samych wniosków, uwag i zarzutów, a które zostały już rozpoznane zgodnie z prawem i udzielono na nie odpowiedzi, uznać należy za nadużycie prawa do sądu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 18a ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma on zastosowanie w przypadku gdy stwierdza się konieczność zastąpienia niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym danych zawartych w karcie adresowej zabytku włączonej do gminnej ewidencji zabytków odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym, ujawnienia nowych danych lub usunięcia błędnych danych. Wówczas to sporządza się nową kartę adresową zabytku zawierającą dane zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie albowiem jak wyżej wskazano doszło do sprostowania nr działki [...] w Karcie Gminnej Ewidencji Zabytków nr [...] poprzez sprostowanie zaistniałej omyłki pisarskiej na nr dz. gr. [...].
Sąd nie może, jak postuluje skarżący, dokonać weryfikacji zakwalifikowania danego obiektu jako zabytku nieruchomego czy też celowości jego ujęcia w ewidencji. Przedmiot niniejszej sprawy jest uchwała w sprawie zmiany studium a nie czynności właściwego organu w przedmiocie sporządzenia karty zabytku. Owszem istnieje możliwość zaskarżenia czynności właściwego organu w zakresie sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku ale skarżący nie zaskarżył takiej czynności.
Tym samym zaskarżona uchwała nie narusza prawa albowiem nie doszło przy jej wydaniu do naruszeń powołanych przez skarżącego przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "ppsa"). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Zgodnie z art. 147 § 1 ppsa Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W razie niezasadności skargi Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 ppsa.
Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy z [...] maja 2023 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia I zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W.".
Na podstawie akt administracyjnych i sądowych sprawy Sąd ustalił, że na podstawie wskazanej wyżej uchwały w przedmiocie I zmiany Studium uchwalono Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "Centrum" w miejscowości W. przyjęty uchwałą Rady Gminy Nr [...] z [...] maja 2023 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowem Województwa Podkarpackiego poz.[...] z dnia [... r.
Zmiany wprowadzone zaskarżonym aktem obejmowały Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. Nr [...] z [...] marca 2002 r., na podstawie którego uchwalony został Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego terenu Centrum Gminy i Zabudowy Mieszkaniowej w W. przyjęty uchwałą Rady Gminy Nr [...] z [...] dnia sierpnia 2005 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego Nr [...] poz. [...] z dnia [...] r.
Podstawę prawną zaskarżonego aktu stanowi art. 9 upzp, zgodnie z którym w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium". Przepis ten został uchylony z dniem 24 września 2023 r., w którym weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1688). Zgodnie z art. 65 ust. 1 tej ustawy Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Z zacytowanej regulacji wynika zatem, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie będą miały regulacje upzp w dotychczasowym niezmienionym przez ustawę brzmieniu.
Zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, nie będącym jednak aktem prawa miejscowego, co wprost wynika z art. 9 ust. 5 upzp. Bezspornie zatem zalicza się ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ppsa, a w konsekwencji może podlegać merytorycznej kontroli.
Oceny legitymacji procesowej Skarżącego dokonano analogicznie, jak w wypadku skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie podkreśla się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 usg jest norma prawa materialnego (najczęściej prawa cywilnego lub administracyjnego), stanowiąca podstawę konkretnych uprawnień skarżącego, a naruszenie tego interesu następuje wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 205/09, CBOSA). Źródłem interesu prawnego są prawa rzeczowe, takie jak własność nieruchomości znajdujących się na terenie objętym zaskarżonym aktem samorządu terytorialnego. Nie jest sporne, że Skarżący, jest właścicielem objętej zaskarżoną uchwałą działki nr [...] położonej w W. o pow. [...] ha, na którą składają się następujące użytki: 0, 1223 ha - Ls IV, 01391 ha - Ps IV, 0,6875 - PsV, 05774 - RIVa. Prawo własności tej nieruchomości jest podstawą legitymacji skargowej w przedmiotowej sprawie.
Z faktu, że studium jest aktem wewnętrznie obowiązującym organy gmin można wywodzić, że tylko pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej. W konsekwencji co do zasady - skoro naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni oraz realny - można się na nie powoływać w przypadku zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie ustaleniami studium, które nie mają charakteru norm prawa powszechnie obowiązującego na danym obszarze. Dokonując oceny, czy doszło do naruszenia opisanego wyżej interesu prawnego należy mieć jednak na uwadze, że zgodnie z art. 9 ust. 4 upzp ustalenia studium są wiążące przy uchwalaniu planu. Rada, w świetle art. 20 ust. 1 upzp może uchwalić plan dopiero po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, jakkolwiek związanie ustaleniami zawartymi w studium, z uwagi na różnice w charakterze obu porównywanych aktów ogólnych, nie polega na powtórzeniu w planie zapisów studium.
Oceny, czy uchwała w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności (względnie stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa) sąd administracyjny dokonuje na podstawie art. 147 § 1 ppsa, przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 upzp. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pojęcie "trybu sporządzania studium", którego dochowanie stanowi przesłankę formalną zgodności studium z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania studium", których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności studium z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) tego aktu planistycznego, a więc z jego merytoryczną zawartością (część tekstowa i graficzna, pozostałe załączniki do uchwały o uchwaleniu studium), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Sąd nie dostrzegł aby zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem trybu ani zasad sporządzania studium.
Nawet jeśli – z punktu widzenia Strony skarżącej – rozwiązania przyjęte w zaskarżonym akcie uniemożliwiają najbardziej pożądane zagospodarowanie gruntu będącego jej własnością, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi to naruszenia zasad tworzenia zaskarżonego aktu. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że przyjęte przez Radę Gminy rozwiązania w odniesieniu do nieruchomości Skarżącego wpisują się niewątpliwie w widziany obiektywnie wymóg realizacji ładu przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie dla potwierdzenia zgodności z prawem kwestionowanych przez stronę skarżącą postanowień I zmiany Studium ma to, że w art. 1 ust. 2 pkt 1 upzp wśród kryteriów, jakie trzeba uwzględnić w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymienia się najpierw wymagania "ładu planistycznego". Pojęcie to rozumie się jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 upzp). Dlatego skoro celem, jaki ma przede wszystkim zrealizować Rada Gminy uchwalając studium jest określenie najbardziej optymalnych z punktu widzenia ładu przestrzennego zasad wykorzystania dostępnej przestrzeni, to nie sposób zakwestionować zgodności z prawem tych regulacji Studium, które – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – są wyrazem przyjęcia rozwiązań najbardziej kompleksowych, choć mogących ograniczać realizację indywidualnych zamierzeń inwestycyjnych właściciela określonej nieruchomości. W konsekwencji przyjąć należy, że ograniczenie zagospodarowania działki Skarżącego jest usprawiedliwione polityką prowadzoną przez Gminę.
Nie można uznać zasadności sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 upzp. Wymienione przepisy obligujące gminę do uwzględnienia w studium uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu (pkt 1) i stanu prawnego gruntów (pkt 8) należą do katalogu przepisów wyznaczających zakres przedmiotowy (materialny) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Uwzględnienie stanu prawnego sprowadza się przykładowo do założenia, że jeśli faktyczny stan zagospodarowania terenu, istniejący w dacie uchwalania studium, powstał w drodze samowoli budowlanej, a więc z naruszeniem prawa, to nie można uznać, że organ uchwałodawczy gminy bezwzględnie musi ten niezgodny z prawem stan zalegalizować odpowiednimi zapisami studium. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że nielegalna zabudowa nie stanowi pożądanego sposobu prowadzenia polityki przestrzennej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 311/11 LEX nr 1081774). Skarżący nie wykazał jakoby w sprawie doszło do pominięcia przez Radę Gminy stanu prawnego gruntów w rozumieniu powyżej wskazanej regulacji, podobnie jak nie wykazał na czym miałoby polegać nieuwzględnienie uwarunkowań wynikających z dotychczasowego uzbrojenia terenu ("okalającego działkę Skarżącego"). Nie można powołanego wyżej przepisu sprowadzać do postulatu wyłączenia możliwości dokonywania w studium zmian w zakresie przeznaczenia poszczególnych nieruchomości lub ich części, bowiem niweczyłoby sens uchwalania studium w ogólności. Przyjęcie, że rada gminy nie może wyłączyć pewnych gruntów spod zabudowy, kierując się interesem społecznym, gdyż sprzeciwiają się temu ich właściciele, podważałoby istotę przysługującego gminie władztwa planistycznego i naruszałoby przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 upzp, a także art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 tej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1804/10 LEX nr 746805). Nie można ponadto naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 i 8 sprowadzać do pozbawienia rady gminy możliwości wyłączenia w studium działki spod zabudowy. Takie uprawnienie, chociaż ingeruje w prawo własności Skarżącego jest istotą uprawnień Rady Gminy przysługujących jej w ramach władztwa planistycznego. Abstrahując od powyższego - działka Skarżącego nr [...] o powierzchni [...] ha nie tylko nie została na podstawie zaskarżonego aktu wyłączona spod zabudowy, ale w porównaniu z zapisami Studium z 2002 r. zmienionego zaskarżonym w niniejszej sprawie aktem, znajduje się w konturach dopuszczających zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ("MN") oraz mieszkaniowo-usługową ("MN/U") na obszarze 0, 8 ha działki Skarżącego, a więc w części stanowiącej 52,68% całkowitej powierzchni jego działki. W pozostałych 49,6% działka stanowi obszar oznaczony symbolami "ZL" - teren lasu, "ZP" - teren zieleni urządzonej. Podkreślić należy, że przed zmianą Studium działka Skarżącego była częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "ZP" - zieleń parkowa, częściowo w obszarze oznaczonym symbolem "UPo" - usługi publiczne oświaty, a w pozostałej części w obszarze oznaczonym symbolem "MN" - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z tym, że udział tego terenu do powierzchni działki stanowił tylko 3,3%. Tym samym zarzut Skarżącego odnośnie ograniczenia jego uprawnień do jest chybiony, bowiem właśnie w następstwie regulacji zawartych w zaskarżonym Studium uzyskał możliwość zagospodarowania opisanej wyżej części terenu, zgodnie z jego żądaniami i wnioskami formułowanymi w toku procedury planistycznej. W charakterze terenów zielonych zostały zachowane te części nieruchomości Skarżącego, które nie posiadały predyspozycji do zabudowy mieszkaniowej lub usługowej, w związku z niekorzystną rzeźbą terenu z nachyleniami sięgającymi 30% oraz niekorzystnymi warunkami hydrologicznymi w przypadku próby wyrównywania tej części pod zabudowę. Organ wyłączając wskazane wyżej fragmenty działki spod zabudowy wziął pod uwagę warunki hydrologiczne i morfologiczne i wyłączył te grunty, na których istniało zagrożenia naruszenia stosunków wodnych, zatem wyznaczanie poszczególnych konturów nie odbywało się zatem przypadkowo, a pod zabudowę zostały przeznaczone te jej części, które się do tego lepiej kwalifikowały. Zatem zmiana Studium rozszerzyła w miarę możliwości kierunki zagospodarowania terenu o zabudowę mieszkaniową oraz mieszkaniowo-usługową umożliwiając Skarżącemu zabudowę działki na jej części obejmującej 8 arów.
Powyższa konkluzja prowadzi do wniosku, że ustalenia I zmiany Studium, w ocenie Sądu, są wynikiem prawidłowo prowadzonej polityki przestrzennej gminy. Radzie Gminy nie można w tym aspekcie zarzucić przekroczenia granic władztwa planistycznego ani arbitralnego dokonywania ustaleń, jak twierdzi Skarżący. Opisany wyżej sposób i kierunek działania Organu, wyklucza zasadność argumentu o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia Skarżącego. W zaskarżonej uchwale uwzględniono uwarunkowania wynikające z realiów faktycznych i prawnych, a więc i dotychczasowe, czyli istniejące przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu działki Skarżącego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 upzp.
Nie podlegał również uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 upzp w związku z art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd ponowne podkreśla, że już na etapie ustaleń studium organ planistyczny ma prawo, w ramach władztwa planistycznego, do kształtowania kierunków i uwarunkowań dla zagospodarowania przestrzennego na określonych obszarach. Działania podejmowane przez gminę w ramach tzw. władztwa planistycznego winny balansować chronioną wartość interesu publicznego z interesem indywidualnym. Z jednej strony Organ podejmuje działania zmierzające do zaspokajania przez gminę zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej poprzez optymalne wykorzystanie przestrzeni, która niestety zasadza się na prawnie uzasadnionej możliwości daleko idącej ingerencji w sferę prawa własności jednostki, a z drugiej strony obowiązany jest do ochrony interesu indywidualnego. Projekt Studium sporządzono zgodnie z upzp, nie można więc wywodzić niekonstytucyjnego ograniczenia własności Skarżącego, którego uwagi składane w toku postępowania planistycznego zostały w części uwzględnione, a tym samym nie można wywodzić naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp. Ponadto art. 6 ust. 1 upzp, stanowiący, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, może stanowić podstawę do ewentualnego kwestionowania zapisów studium, a nie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei art. 140 kc określający granice uprawnień właścicielskich wprost wskazuje, że granice te są wyznaczane przez "ustawy", a zatem także w opisanym wyżej zakresie przez regulacje zawarte w upzp. W tym kontekście nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji (Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.) ani art. 64 ust. 3 (Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.) Poza sporem pozostaje, że prawo własności korzysta z najdalej idących gwarancji ochrony wynikających z ustaw oraz z Konstytucji, nie jest jednak nieograniczone i absolutne. Regulacjom przewidującym ochronę prawa własności towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo. Wskazać tu należy przede wszystkim na przepis art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, stanowiący, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej ochronie prawnej, obok których znajdują się jednocześnie regulacje dopuszczające ograniczoną ingerencję we własność (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) – w granicach określonych ustawowo i w zakresie nienaruszającym istoty własności, w tym przy wywłaszczeniu - jedynie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W kwestii treści i ochrony prawa własności w licznych orzeczeniach wypowiadał się również Trybunał Konstytucyjny, podkreślając zasadę, że ochrona własności nie ma charakteru absolutnego. Jednak wszelkie ograniczenia tego prawa muszą zawsze wynikać z postulatu ochrony wartości generalnych i interesu ogólnego (wyrok TK z 11 maja 1999 r. K 13/98, publ. OTK ZU 1999/4/74). Ingerencja w sferę prawa do nieruchomości (np prawo własności) musi zatem pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r. II OSK 1708/09). W ocenie Sądu proporcje te zostały ustalone w sposób adekwatny do konieczności zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalne oraz oczekiwań Skarżącego jako mieszkańca gminy. Rozwiązanie przyjęte w zaskarżonej uchwale ma charakter kompromisowy.
Podkreślenia zarazem wymaga, że obowiązek wyważenia przy podejmowaniu uchwały w przedmiocie studium kolidujących wartości nie oznacza, że strona skarżąca może skutecznie podnosić zarzut nadużycia władztwa planistycznego gminy wyłącznie dlatego, że przyjęte przez minę rozwiązania są niezgodne z jej interesem. Nie można bowiem rozumieć nadużycia władztwa planistycznego jako uregulowanie w studium zasad przeznaczenia terenu w sposób, który nie odpowiada skarżącemu. Władztwo planistyczne zakłada samodzielność gminy oraz możliwość ingerencji w prawa prywatne w określonych prawem granicach. Z tego względu oczywiste jest, że właściciele nieruchomości położonych na obszarze objętym studium nie mogą oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień w ramach władztwa z powodu niezgodności ustaleń studium czy planu z ich żądaniami (por. dotyczące planu miejscowego, ale zachowujące aktualność w niniejszej sprawie wyroki: NSA z 26 lutego 2008 r. II OSK 1765/07; WSA w Białymstoku z 9 maja 2013 r. II SA/Bk 87/13, CBOSA).
Za nietrafne Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 11 pkt 9 w zw. z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 upzp. W toku procedury uchwalania I zmiany Studium nie naruszono procedury, również w zakresie rozpatrywania zgłoszonych w dniu 10 listopada 2022 r. uwag do projektu studium. W toku postępowania wydano rozstrzygnięcie dotyczące sposobu rozpatrywania uwag zgłoszonych do projektu studium, które stanowi załącznik nr 4 do zaskarżonej uchwały. W informacji o rozstrzygnięciu wskazano, że Wójt częściowo uwzględnił zgłoszoną uwagę skarżącego a częściowo jej nie uwzględnił. Uwzględnienie części uwagi polegało na zmianie terenu ZR na teren ZP oraz na poszerzeniu terenu MN/U na działce [...]. Takie samo przeznaczenie zostało wprowadzone w planie miejscowym. Fakt nieuwzględnienia wszystkich postulatów nie jest równoznaczny z nierozpatrzeniem uwag. W uwagach zawartych w rozstrzygnięciu wskazano, że na działce Skarżącego w projekcie Studium zaplanowano wielokrotnie większy teren aniżeli w obowiązującym Studium. W dotychczas obowiązującym Studium działka nr [...] przeznaczona był w przeważającej części na Zieleń Parkową (ZP) oraz w znikomej części na usługi publiczne (UP)
Nie może zostać uznany za uzasadniony także zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 4 upzp oraz art. 7 uoz w zw. z art. 18a ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Żądania dotyczące aktualizacji Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy W. i karty adresowej zabytku tzw. "terenu dawnego zamczyska" nie są objęte procedurą uchwalania zmiany studium. Projekt Studium (i planu) w zakresie treści uchwały oraz rysunku został uzgodniony przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - uzgodnienie uznano za dokonane ze względu na niewyrażenie przez organ stanowiska w ciągu 14 dni od przekazania projektu uchwały wraz z załącznikami, zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 upzp (organ ten nie wniósł uwag do projektu I zmiany studium na etapie opracowywania dokumentu). Nie doszło tym samym do zarzucanego przez Skarżącego w powyższym zakresie naruszenia w art. 28 ust. 1 upzp
Z powyższych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI