IV SA/Po 33/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-14
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyzabudowa zagrodowadobry sąsiadgospodarstwo rolneanaliza urbanistycznaprawo budowlanedecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji zagrodowej, uznając, że przepis o "dobrym sąsiedztwie" nie ma zastosowania, gdy gospodarstwo rolne przekracza średnią gminną.

Skarga dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i stajni dla kucyków w zabudowie zagrodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym zasadę "dobrego sąsiedztwa" oraz wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego. Sąd uznał, że przepis o "dobrym sąsiedztwie" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) nie ma zastosowania w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią gminną, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i stajni dla kucyków w zabudowie zagrodowej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), w tym dotyczące zasady "dobrego sąsiedztwa" i prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i nie jest decyzją uznaniową. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który stanowi, że przepis o "dobrym sąsiedztwie" nie ma zastosowania do zabudowy zagrodowej, jeśli powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W niniejszej sprawie powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora (6,2729 ha) znacznie przekraczała średnią w K. (2,03 ha), a inwestycja była funkcjonalnie związana z tym gospodarstwem. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały ten przepis i zbadały pozostałe przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zarzuty dotyczące wadliwej analizy i wyznaczenia obszaru analizowanego zostały uznane za chybione, ponieważ SKO odniosło się do tych kwestii w uzasadnieniu, wskazując na prawidłowość analizy i wyznaczenia obszaru. Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie ma zastosowania w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.).

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 61 ust. 4 u.p.z.p., który stanowi wyjątek od zasady "dobrego sąsiedztwa" dla zabudowy zagrodowej w przypadku dużych gospodarstw rolnych. Wykładnia celowościowa przepisu ma na celu umożliwienie rolnikom posiadającym duże gospodarstwa wydzielenie obszaru pod budownictwo zagrodowe, które może mieć charakter rozproszony i musi być rozumiane funkcjonalnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym wymóg "dobrego sąsiedztwa".

u.p.z.p. art. 61 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie przepisu ust. 1 pkt 1 (zasada "dobrego sąsiedztwa") do zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią gminną.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 63 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu.

k.c. art. 55ł

Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy proceduralne dotyczące postępowania administracyjnego (art. 7, 80, 107, 73).

p.u.s.a.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych (art. 1 § 1 i 2).

p.p.s.a.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych (art. 3 § 2) i zasada rozstrzygania w granicach sprawy (art. 134 § 1), oddalenie skargi (art. 151).

u.COVID-19 art. 15zzs4 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyłączające zasadę "dobrego sąsiedztwa" dla zabudowy zagrodowej w przypadku dużych gospodarstw rolnych. Prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego. Spełnienie pozostałych przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" (skarżący twierdził, że nie została spełniona). Wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego. Niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu II instancji. Dowolna ocena materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

"Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i ogólny." "Nie sposób postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu." "Pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. musi być rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, tj. obejmować swym zakresem inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne." "Jako chybiony, a wręcz niezrozumiały, jawi się też zarzut Skarżącego dotyczący braku weryfikacji przez SKO prawidłowości przeprowadzonej analizy, w tym poprawności wyznaczenia obszaru analizowanego."

Skład orzekający

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Tomasz Grossmann

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w kontekście zabudowy zagrodowej i dużych gospodarstw rolnych, a także zasady \"dobrego sąsiedztwa\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym przekraczającym średnią gminną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu dotyczącego zabudowy zagrodowej i zasady "dobrego sąsiedztwa", co jest istotne dla rolników i właścicieli nieruchomości na terenach wiejskich. Wyjaśnia funkcjonalne rozumienie gospodarstwa rolnego.

Duże gospodarstwo rolne może budować inaczej? Sąd wyjaśnia wyjątek od zasady "dobrego sąsiedztwa".

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 33/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 16 listopada 2023 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania R. R., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 06 października 2023 r. nr [...] ([...]) o ustaleniu warunków zabudowy.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 26 czerwca 2023 r. do Prezydenta Miasta K. (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") wpłynął wniosek E. M. (zwanego dalej "Wnioskodawcą" lub "Inwestorem"), który ostatecznie (po zmianach) dotyczył ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku stajni dla kucyków w zabudowie zagrodowej, na terenie położonym w K. przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] (obręb [...]).
W toku postępowania, w dniach 18 i 19 lipca 2023 r., do Prezydenta Miasta wpłynęły pisma K. R., R. M. i R. R., wyrażające sprzeciw wobec ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy i wskazujące, że wszczęcie postępowania w tym zakresie podyktowane było wyłącznie złośliwością i chęcią zamącenia w sprawie sądowej i administracyjnej, toczącej się między stronami o zniesienie współwłasności i dział spadku przed Sądem Rejonowym w K..
Do zastrzeżeń ww. stron postępowania odniósł się Wnioskodawca, który w piśmie z 28 sierpnia 2023 r. przedstawił pokrótce historię posiadania przedmiotowej działki oraz sporu między nim a ww. stronami.
Bazując na ostatecznej treści wniosku, Prezydent Miasta w dniu 19 września 2023 r. przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, określoną w art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w skrócie "u.p.z.p."), na podstawie której stwierdził, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2-6 u.p.z.p.
Przywołaną na wstępie decyzją z 6 października 2023 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku stajni dla kucyków w zabudowie zagrodowej, na terenie położonym w K. przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] (obręb [...]). Odnosząc się w uzasadnieniu tej decyzji do uwag i zastrzeżeń zgłoszonych w toku postępowania, organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy (w skrócie: "decyzja w.z.") nie rodzi praw do terenu. Organ nie bada na tym etapie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a osoba, która wnosi o wydanie decyzji w.z., nie musi dysponować żadnym prawem do terenu objętego wnioskiem. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli działek objętych wnioskiem nie ma zatem znaczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Prezydent Miasta zaznaczył, że ustalenie warunków zabudowy nie podlega swobodnej ocenie organu, nie jest zależne od woli właścicieli i innych osób uprawnionych do nieruchomości, na których ma być inwestycja. Dopiero na kolejnym etapie, dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, organ architektoniczno-budowlany będzie obowiązany do zbadania, czy zostały spełnione warunki, w tym czy zapewniono poszanowanie własności osób trzecich i swobodne korzystanie z ich nieruchomości oraz czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym zgłoszone przez strony uwagi nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej dla planowanego przedsięwzięcia. Podstawę taką mogą stanowić jedynie przepisy powszechnie obowiązującego prawa, spośród których wszakże żaden nie ogranicza możliwości zainwestowania przedmiotowej nieruchomości w sposób zaproponowany przez Wnioskodawcę.
W odwołaniu od opisanej decyzji Prezydenta Miasta, R. R. (dalej jako "Skarżący") – zarzuciwszy naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., a także art. 61 u.p.z.p. – wniósł o uchylenie tej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto do decyzji dołączona została analiza, na podstawie której nie jest jednak możliwa weryfikacja dokonanych ustaleń, a organ winien dokonać dokładniejszej analizy, wyznaczyć wokół działki obszar analizowany i przeprowadzić analizę funkcji i cech zabudowy.
Utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta – przywołaną na wstępie decyzją z 16 listopada 2023 r. – SKO w uzasadnieniu wyjaśniło, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. umożliwia odstąpienie od analizy zachowania zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) i że warunek ten został w sprawie spełniony, bowiem wniosek Inwestora dotyczył inwestycji realizowanej w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym. Powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestora związana z planowaną inwestycją wynosi 6,2729 ha, natomiast średnia wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego w K. – 2,03 ha. Tym samym powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, zaś inwestycja będzie funkcjonalnie związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Z pisma Inwestora z 28 sierpnia 2023 r. wynika, że na przedmiotowej działce znajduje się już budynek gospodarczy – stajenka dla kucyków. Inwestycja spełnia także pozostałe wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. Wbrew zarzutom odwołania, analiza została sporządzona zgodnie z przepisami u.p.z.p. Szerokość frontu terenu wynosi 286 m, a jej trzykrotność – 858 m. Jak wynika z mapy załączonej do akt sprawy, obszar analizowany został wyznaczony w sposób prawidłowy i nakreślony na mapie, a wobec tego, że inwestycja spełnia przesłanki z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., organ nie badał sprawy pod kątem spełnienia zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa".
W skardze na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, R. R. – zarzuciwszy naruszenie:
1) art. 11 k.p.a. przez jego niezastosowanie, tj. niewskazanie Skarżącemu przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia, w szczególności przez brak jego dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, i ograniczenie się jedynie do sformułowania, że "wobec spełnienia wszystkich przesłanek przez planowaną inwestycję, tut. Kolegium postanowiło jak w sentencji";
2) art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że inwestycja spełnia przesłanki przewidziane przez art. 61 ust. 4 u.p.z.p.;
3) art. 61 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie;
4) wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego
– wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi jej autor uszczegółowił podniesione zarzuty, podkreślając, że w niniejszej sprawie nie sposób zgodzić się, że planowana zabudowa spełnia zasady kontynuacji zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie, oraz wytykając, że SKO nie zwróciło uwagi na to, czy w ogóle poprawnie wyznaczono obszar analizowany.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 13 lutego 2024 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 15 lutego 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 1 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 listopada 2023 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta K. z 06 października 2023 r. ([...]) o ustaleniu, na wniosek E. M., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku stajni dla kucyków w zabudowie zagrodowej, na terenie położonym w K. przy ul. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb [...]) – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p.") – w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. poz. 1688), tj. przed 24 września 2023 r., zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 59 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej – na czele z jej art. 61 ust. 1 i 4 u.p.z.p.
W myśl pierwszego z przywołanych przepisów: "Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu."
Z kolei zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p.: "Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie."
W pierwszej kolejności, odnosząc się do zastrzeżeń i uwag zgłaszanych w toku postępowania administracyjnego przez jego strony sprzeciwiające się planowanej inwestycji, tj. przez K. R., R. M. i R. R., należy podkreślić, że decyzja o warunkach zabudowy ("decyzja w.z.") ma charakter wstępny i ogólny. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Wydanie takiej decyzji winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a więc nie jest to decyzja uznaniowa. Organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej z ustawowych przesłanek, wynikających z przepisów. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Kolejnym jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja w.z. ma odpowiedzieć na pytanie, czy na danym terenie jest dopuszczalna (możliwa) zabudowa określonego rodzaju (zmiana zagospodarowania terenu), a więc czy zamierzenie jest zgodne z przepisami szczególnymi. Pozytywne przesądzenie o takiej możliwości w decyzji w.z. daje inwestorowi podstawę do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę, jeżeli są spełnione pozostałe warunki określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Innymi słowy, wydanie decyzji w.z. jest możliwe, a nawet wymagane, w przypadku łącznego spełnienia określonych w ustawie warunków. Oznacza to jednak, że brak spełnienia chociażby jednego z warunków, o których stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. – o ile nie zachodzi wyjątek przewidziany np. w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. – jest podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Jeżeli zaś wszystkie przesłanki są spełnione organ nie może odmówić wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy (por. np. wyrok WSA z 12.10.2023 r., IV SA/Po 440/23, o ile inaczej nie zastrzeżono, wszystkie przytaczane w nin. wyroku orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi, należy zauważyć, że wprawdzie SKO rzeczywiście stwierdziło w końcowej części zaskarżonej decyzji w sposób ogólny, że "wobec spełnienia wszystkich przesłanek przez planowaną inwestycję, tut. Kolegium postanowiło jak w sentencji", lecz nie jest to jedyne merytoryczne zdanie tego uzasadnienia, a zwięzłe podsumowanie wcześniejszych rozważań ww. organu.
Oto bowiem SKO, przytoczywszy stosowne przepisy, zaznaczyło, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. umożliwia odstąpienie od analizy zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa – statuowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. – w przypadku, gdy inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestora związana z planowaną inwestycją wynosi 6,2729 ha, zaś średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w K. wynosi 2,03 ha. Przy tym z pisma Inwestora z 28 sierpnia 2023 r. wynika, że Inwestycja będzie związana funkcjonalnie z prowadzonym gospodarstwem rolnym.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się – na co słusznie zwróciło uwagę także SKO – że wiązanie pojęcia "zabudowy zagrodowej" wyłącznie z siedliskiem, czy działką siedliskową, nie znajduje uzasadnienia normatywnego. Należy bowiem zwrócić uwagę na wykładnię celowościową art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, umożliwienie rolnikom posiadającym duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego pod budownictwo zagrodowe, czyli wchodzące w skład gospodarstwa, które może mieć charakter rozproszony. Nie sposób bowiem postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu. Pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. musi być rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, tj. obejmować swym zakresem inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Zgodnie z art. 55ł Kodeksu cywilnego, za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, zabudowa zagrodowa polega na tym, że na terenie gospodarstwa rolnego buduje się w miejscu do tego najbardziej dogodnym budynki składające się na zagrodę. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej (por wyroki NSA: z 27.07.2022 r., II OSK 2413/19; z 20.01.2022 r., II OSK 1094/19).
Już z powyższych uwag wynika, że – wbrew zarzutowi skargi – organy zastosowały w sprawie art. 61 u.p.z.p., w tym zwłaszcza jego ust. 4. Ponadto zbadały spełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p., wyjaśniając niewadliwie, że:
- teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej (pkt 2);
- istniejące uzbrojenie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego (pkt 3);
- teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne (pkt 4);
- inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5)
- planowane zamierzenie budowlane nie znajduje się w obszarze: (a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, (b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, (c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu (pkt 6).
Jako chybiony, a wręcz niezrozumiały, jawi się też zarzut Skarżącego dotyczący braku weryfikacji przez SKO prawidłowości przeprowadzonej analizy, w tym poprawności wyznaczenia obszaru analizowanego – skoro SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie stwierdziło, że "[o]dnosząc się do zarzutów odwołania należy wskazać, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowaniu terenu została sporządzona zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Szerokość frontu terenu wynosi 286 m, a zatem jej trzykrotność wynosi 858 m. Jak wynika z mapy załączonej do akt sprawy obszar analizowany został wyznaczony w sposób prawidłowy i został na niej nakreślony. Planowana inwestycja spełnia przesłanki z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. co oznacza, że organ I instancji nie badał sprawy pod kątem spełnienia tzw. zasady «dobrego sąsiedztwa». Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji [organu I instancji – uw. Sądu] oraz wyników analizy wynika, że planowana inwestycja będzie realizowana w zabudowie zagrodowej".
Sąd zauważa również, że w odwołaniu Skarżący odniósł się do "analizy załączonej do decyzji", podczas gdy do decyzji Prezydenta Miasta zostały załączone jedynie wyniki analizy, zaś pełna analiza znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, z którymi strona mogła się zapoznać, zgodnie z art. 73 k.p.a.
Sąd, mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził także wystąpienia innych niż zarzucone w skardze naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI