IV SA/PO 328/25

IV SA/Po 328/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 425
art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Inpektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z dnia 29.01.2025 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) oraz ustaleń kontroli w spółce P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. [...], P. przeprowadzonej w dniach od 10.10.2024 r. do 22.11.2024 r. i udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], zarządził:
1. przestrzegać warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawa;
2. wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 17.03.2025 r.
W uzasadnieniu zarządzenia wyjaśniono, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. w dniach od 10.10.2024 r. do 22.11.2024 r. w spółce P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. [...], P., stwierdzono nieprawidłowość w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.
Przedstawiciel spółki odmówił podpisania w dniu 13.12.2024 r. protokołu z kontroli nr [...] i pismem z dnia 20.12.2024 r. przedstawił uwagi do protokołu kontroli. Organ pismem znak [...] odniósł się do uwag spółki i podtrzymał stwierdzone nieprawidłowości zapisane w protokole kontroli.
Ustalono, że kontrolowane lotnisko jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) jako lotnisko o podstawowej długości drogi startowej nie mniejszej niż 2100 m.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. z 2024 r. poz. 1112, dalej: u.o.o.ś.), przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W myśl art. 72 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego.
Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. e) u.o.o.ś. organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Zgodnie z art. 85 u.o.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ określa m.in. istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.
Wymagania w fazie eksploatacji P. zostały określone w punkcie 1.2 oraz w punkcie II decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 28.02.2011 r. znak [...] zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z dnia 07.12.2011 r. znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa i modernizacja P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością im. [...]" położonego w P. przy ul. [...].
W punkcie 1.2.1. ww. decyzji GDOŚ określił, że: "w porze nocnej dopuszcza się maksymalnie 12 obejmujących starty i lądowania samolotów komunikacyjnych (rejsowych czarterowych), przy udziale nie większym niż 25% operacji samolotów takich jak Airbus A320 i Boeing 737-800".
Podczas kontroli spółka okazała zestawienie/liczbę wykonanych operacji lotniczych w porze nocy, w tym operacji samolotów ciężkich (dobowe z września 2024 r., roczne za 2023 r. i w okresie 01.01.-30.09.2024 r.) - załącznik nr 14 do protokołu kontroli.
Z okazanego zestawienia za miesiąc wrzesień 2024 r. (przykładowego) wynika, że w dniach 02.09.- 23.09.2024 r., w dniu 25.09.2024 r. oraz w dniach 27.09.2024 r. - 29.09.2024 r. została przekroczona liczba operacji lotniczych dopuszczona w ww. decyzji (tj. 12 operacji lotniczych) i liczba operacji lotniczych wynosiła od 13 do 21, czym Spółka naruszyła pkt 1.2.1 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28.02.2011 r. znak [...], zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 07.12.2011 r. znak [...]
W punkcie 1.2.4. ww. decyzji RDOŚ określił, że: "W porze dziennej ograniczyć sumę operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów GA - General Aviation maksymalnie do 68".
Z okazanego zestawienia za miesiąc wrzesień 2024 r. (przykładowego) dla pory dnia dla GA (załącznik nr 15 do protokołu kontroli) wynika, że zostało wykonanych w dniu 20.09.2024 r. 71 operacji GA wobec maksymalnej dopuszczalnej liczby 68 operacji, a więc spółka przekroczyła w dniu 20.09.2024 r. liczbę operacji GA, czym naruszyła pkt 1.2.4 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28.02.2011 r., znak [...], zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 07.12.2011 r. znak [...]
W związku z powyższym stwierdzono podczas kontroli, że spółka naruszyła art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ: 1) określa: b) istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, (...). Przestrzeganie zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia do posiadania której podmiot zgodnie z art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1 zobowiązany, jest obowiązkiem jej adresata, podobnie jak przestrzeganie przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Spółka wniosła skargę na powyższe zarządzenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie :
1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej jako u.i.o.ś.) poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 1. pn: "Przestrzegać warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych" w sposób niezgodny z ustaleniami kontroli nr [...] (dalej również jako "protokół kontroli"), gdyż kontrola zgodnie z celami określonymi w protokole miała dotyczyć przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie emisji hałasu do środowiska, podczas gdy inspektorzy nie dokonali oceny emisji, lecz posłużyli się pomocniczymi danymi z decyzji środowiskowej dot. dopuszczalnych liczby operacji lotniczych, przy czym w protokole kontroli nie zostało stwierdzone naruszenie emisji hałasu, a zatem naruszenie polegające na zakresie realizowanych operacji lotniczych nie wynika z celu kontroli i nie wskazuje na przekroczenia parametrów ocenianych podczas wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz stwierdzenie obowiązku "Przestrzegania warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych" w sposób nieprecyzyjny i ogólnie sformułowany, przez co nie wiadomo jakie konkretnie działania należy podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz z zarządzenia pokontrolnego, gdyż w odniesieniu do emisji hałasu nie wykazano, by spółka naruszyła warunki z decyzji środowiskowej.
2. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.) poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu "Przestrzegać warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych", z pominięciem okoliczności faktycznych oraz celu warunku uznanego za naruszony tzn. wykorzystywania obecnie innych modeli samolotów niż tych wskazanych na potrzeby uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czyli z pominięciem emisji hałasu faktycznie generowanego przez samoloty ujęte w zestawieniach przygotowanych na potrzeby kontroli - w tym kontekście wskazać należy, że organ przyjął mylną wykładnię warunku uznając go za wymóg, a nie punkt odniesienia dla dotrzymywania porządnych poziomów hałasu w środowisku przez co organ uznał, że doszło do naruszenia decyzji środowiskowej, w sytuacji braku naruszenia dopuszczalnych emisji hałasu.
Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że wnosi i wywodzi jak skardze, podtrzymując jej argumentację. Podkreślił, że aktualnie poziom hałasu nie jest przekraczany, ponieważ nowe aktualnie lądujące typy samolotów generują mniej hałasu niż te, które były wykorzystywane w czasie, kiedy były wydawane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, w związku z tym łączny poziom emisji hałasu nie został przekroczony.
Ponadto podniósł, iż przekroczenie liczby operacji lotniczych wynika również z przyczyn niezależnych od skarżącej - związanych z bezpieczeństwem lotów, w przypadku np. przekierowywania samolotów z innych lotnisk ze względu na warunki pogodowe.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, iż kwestia zmian technicznych samolotów, które miałyby generować mniej hałasu leży w gestii strony, która mogłaby wystąpić o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto podniósł, iż specyfika działalności lotniczej powoduje, iż w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinny być ujęte sytuacje nadzwyczajne wynikające ze zwiększenia ilości lotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z nią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne z art 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.u. z 2024 r. poz. 425 ze zm., dalej: "i.o.ś.") jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w terminie określonym w art 53 § 2 tej ustawy (por. : wyrok WSA: w Gliwicach z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt II SA/GI 126/09, w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 529/08, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 972/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 43/18, dostępne w bazie CBOSA).
Sąd stwierdza, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z 29.01.2025 r., nr [...], wydane po kontroli w spółce P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. [...], P., przeprowadzonej w dniach od 10.10.2024 r. do 22.11.2024 r. i udokumentowanej protokołem kontroli nr [...].
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, a innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Z art. 1 k.p.a. wynika natomiast, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:
1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;
2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;
3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;
4) w sprawach wydawania zaświadczeń.
Postępowanie zakończone zarządzeniem pokontrolnym nie należy do żadnej z grup spraw, o których mowa w art. 1 k.p.a., gdyż nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (pkt 1 i 2), spór kompetencyjny, czy postępowanie o wydanie zaświadczenia.
W związku z tym w orzecznictwie utrwalone jest już stanowisko, że "do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne" (wyrok NSA z dnia 21.06.2012 r., II OSK 723/12; zob. też wyrok NSA z 18.01.2011 r., II OSK 2036/09). To samo należy odnieść do niniejszej sprawy. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca będzie mogła skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ administracji publicznej, zobowiązany jest bowiem prowadzić postępowanie kontrolne w trybie unormowanym ustawą i.o.ś., który nie należy do żadnej grupy spraw wymienionych w art. 1 k.p.a., co oznacza, że nie mają w tym zakresie (zarówno co do czynności kontrolnych, jak i co do wydania zarządzenia pokontrolnego) zastosowania przepisy k.p.a.
Należy jednak mieć na uwadze, że do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił.
Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym w punkcie 1 zarządził, aby skarżąca spółka przestrzegała warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych.
Z akt sprawy wynika, że organ w dniach od 10.10.2024r. do 22.11.2024 r. przeprowadził kontrolę w spółce P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. [...], P.. Ustalono, że kontrolowane lotnisko jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) - lotniska o podstawowej długości drogi startowej nie mniejszej niż 2100 m.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. z 2024 r. poz. 1112, dalej: "u.o.o.ś."), przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymagają wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W myśl art. 72 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego.
Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. e) u.o.o.ś. organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Dla lotniska P. organem tym jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P..
Zgodnie z art. 85 u.o.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ określa m.in. istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.
Wymagania w fazie eksploatacji P. zostały określone w punkcie 1.2 oraz w punkcie II decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 28.02.2011 r. znak [...], zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z dnia 07.12.2011 r. znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa i modernizacja P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością im. [...]" położonego w P. przy ul. [...] (dalej również jako: "decyzja środowiskowa").
W punkcie 1.2.1. ww. decyzji GDOŚ określił, że: "w porze nocnej dopuszcza się maksymalnie 12 obejmujących starty i lądowania samolotów komunikacyjnych (rejsowych czarterowych), przy udziale nie większym niż 25% operacji samolotów takich jak Airbus A320 i Boeing 737-800".
Podczas kontroli Spółka okazała zestawienie/liczbę wykonanych operacji lotniczych w porze nocy, w tym operacji samolotów ciężkich (dobowe z września 2024, roczne za 2023 r. i w okresie 01.01.-30.09.2024 r.) - załącznik nr 14 do protokołu kontroli.
Z okazanego zestawienia za miesiąc wrzesień 2024 r. (przykładowego) wynika, że w dniach 02.09.- 23.09.2024 r., w dniu 25.09.2024 r. oraz w dniach 27.09.2024 r. - 29.09.2024 r. została przekroczona liczba operacji lotniczych dopuszczona w ww. decyzji, tj. 12 operacji lotniczych, liczba operacji lotniczych wynosiła od 13 do 21, czym Spółka naruszyła pkt 1.2.1 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28.02.2011 r. znak [...], zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 07.12.2011 r. znak [...] .mc.20
W punkcie 1.2.4. ww. decyzji RDOŚ określił, że: "W porze dziennej ograniczyć sumę operacji lotniczych obejmujących starty i lądowania samolotów GA - General Aviation maksymalnie do 68".
Z okazanego zestawienia za miesiąc wrzesień 2024 r. (przykładowego) dla pory dnia dla GA (załącznik nr 15 do protokołu kontroli) wynika, że zostało wykonanych w dniu 20.09.2024 r. 71 operacji GA, wobec maksymalnej dopuszczalnej liczby 68 operacji, a więc Spółka przekroczyła w dniu 20.09.2024 r. liczbę operacji GA, czym naruszyła pkt 1.2.4 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28.02.2011 r. znak [...] zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 07.12.2011 r. znak [...].
Powyższe okoliczności wynikają wprost z akt sprawy i dla Sądu są niesporne. Organ słusznie więc uznał, że spółka naruszyła art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ: 1) określa: b) istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, (...).
Organ prawidłowo wskazał, że przestrzeganie zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia do posiadania której podmiot zgodnie z art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. zobowiązany, jest obowiązkiem jej adresata, podobnie jak przestrzeganie przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Z akt sprawy wprost wynika, że spółka w ww. okresie nie przestrzegała warunków w zakresie liczby operacji lotniczych określonych w prawomocnej i ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W pełni zasadny jest więc wniosek i treść zarządzenia pokontrolnego dotyczący przestrzegania warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w tym zakresie.
W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty spółki wskazujące na to, że kontrola miała dotyczyć pomiarów poziomów hałasu, a nie zgodności liczby lotów z warunkami decyzji środowiskowej.
Należy przede wszystkim wskazać, że była to kontrola interwencyjna i pozaplanowa.
Sąd w tym miejscu zwraca uwagę na fakt, że z upoważnienia nr [...] z 9.10.2024 r. wynika, że WWIOŚ upoważnił pracowników do przeprowadzenia takiej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska.
Nie ma wątpliwości, że ustalenia kontroli i treść zarządzenia jest ściśle związana z treścią wydanego upoważnienia do jej przeprowadzenia.
Według spółki kontrola powinna dotyczyć ścieków i pozwoleń wodnoprawnych, a także przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie emisji hałasu do środowiska.
Rzeczywiście taki cel wpisano w protokole kontroli (rubryka: 30., 43.), jednak w świetle treści ww. upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nie ma to wpływu na zakres kontroli i nie może ograniczać oceny innych okoliczności ściśle związanych z przestrzeganiem przepisów dot. ochrony środowiska, które ujawniono w trakcie kontroli.
Pracownicy prowadzący kontrolę zostali bowiem upoważnieni do przeprowadzenia kontroli obejmującej przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska.
W ocenie Sądu określenie celu kontroli na początku protokołu kontroli nie ma wpływu na ustalenia kontroli wykraczające poza ten cel. Poza tym protokół powstaje po przeprowadzeniu kontroli i określenie w nim celu kontroli w zakresie węższym, niż zakres faktycznie przeprowadzonej kontroli można ewentualnie uznać za nieistotną nieścisłość.
W ocenie Sądu w sprawie nie pojawiły się jakiekolwiek okoliczności mogące skłonić pracowników przeprowadzających kontrolę do zignorowania innych ujawnionych nieprawidłowości. Procesowo nieuzasadnione – w związku z wykrytymi nieprawidłowościami - byłoby również zaplanowanie przeprowadzenia w przyszłości odrębnej kontroli w zakresie ujawnionych nieprawidłowości dotyczących liczby operacji lotniczych.
Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska bada przede wszystkim, czy:
1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
3) a także, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
W postępowaniu tym sąd nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 i.o.ś., którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a i.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86).
Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 i.o.ś.
W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata nowych obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93).
Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a i.o.ś. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15 - CBOSA.
Celem wydania zarządzenia pokontrolnego jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2020 r., o sygn. akt IV SA/Po 50/20).
Sąd nie ma wątpliwości, że skoro w trakcie kontroli organ stwierdził wystąpienie naruszeń, to prawidłowym było wydanie zarządzenia pokontrolnego zobowiązującego do przestrzegania warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w zakresie ilości wykonywanych operacji lotniczych.
Nie ma wpływu na prawidłowość zarządzenia pokontrolnego polemika spółki dotycząca zmiany rodzajów samolotów, obniżenia poziomu emitowanego hałasu, a także interwencyjnych operacji lotniczych, na które spółka nie ma wpływu.
Organ prawidłowo stwierdził nieprzestrzeganie warunków określonych w decyzji środowiskowej. Jeżeli spółka uważa, że z uwagi na zmianę rodzajów samolotów, obniżenie poziomu hałasu emitowanego przez te samoloty, a także interwencyjne operacje lotnicze nie jest w stanie realizować warunków ostatecznej decyzji środowiskowej, to w interesie spółki jest podjęcie działań w celu zmiany takiej decyzji i dostosowania ich do nowych warunków. Niemniej nie ma to żadnego wpływu na prawidłowość ustaleń kontroli i prawidłowość wydanego zarządzenia pokontrolnego.
Spółka wskazuje, że stwierdzenie obowiązku w zarządzeniu pokontrolnym zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny i ogólny. Zarzut ten jest niezrozumiały i niezasadny. W ocenie Sądu zastosowane sformułowanie jest precyzyjne i konkretne oraz daje spółce jasny sygnał, żeby ilość operacji lotniczych była zgodna z warunkami określonymi w decyzji środowiskowej. Nie ma w tym żadnej niejasności i ogólności. Spółka ma bowiem najlepszą wiedzę na temat tego z jakiej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach korzysta i jakie są jej ustalenia.
Z akt sprawy wynika, że Spółka w pewnym sensie polemizuje z ustaleniami i celami decyzji środowiskowej próbując wykazać, że ilość lotów określona w tej decyzji powinna być powiązana z poziomami hałasu. W tym zakresie należy jednak ponownie podkreślić, że Spółka może wnioskować o jej zmianę.
Sąd nie ma wątpliwości, że organ prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy ustalony podczas kontroli w zakresie ilości przeprowadzonych operacji lotniczych z sentencją decyzji środowiskowej, która wprost określa dopuszczalną ilość operacji lotniczych. Określona w decyzji środowiskowej ilość dopuszczalnych operacji lotniczych jest sztywna i nie zmienia się wraz z poziomem emitowanego hałasu.
Podsumowując Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej weryfikacji stanu zastanego ze stanem oczekiwanym i wywiódł właściwe wnioski.
W ocenie Sądu zarzuty strony skarżącej są bezzasadne, a samo zarządzenie pokontrolne zostało wydane po gruntownej i rzetelnej analizie wyników przeprowadzonej kontroli.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.