IV SA/Po 328/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-07-05
NSAinneWysokawsa
choroba zawodowahałasubytek słuchukodeks pracyrozporządzeniedelegacja ustawowakontrola legalnościsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę pracodawcy, uznając, że okres wskazany w rozporządzeniu jako graniczny dla stwierdzenia choroby zawodowej nie miał podstawy prawnej w ustawie.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę pracodawcy na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika. Pracodawca argumentował, że minął okres dopuszczalny na stwierdzenie choroby zawodowej od ustania narażenia na hałas. Sąd uznał ten argument za chybiony, stwierdzając, że przepis rozporządzenia określający ten okres nie miał podstawy ustawowej i w związku z tym nie mógł być zastosowany.

Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy, Z.E.P.-A.-K. S.A., na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika M.R. Chorobą zawodową okazał się obustronny trwały ubytek słuchu spowodowany hałasem. Pracodawca podniósł zarzut przekroczenia terminu do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że od ustania narażenia na hałas (5 marca 1999 r.) minął okres 2 lat dopuszczalny na rozpoznanie choroby zawodowej zgodnie z rozporządzeniem. Sąd uznał ten argument za niezasadny. W uzasadnieniu wskazano, że delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w zakresie chorób zawodowych nie obejmowała upoważnienia do określenia okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności aktów podustawowych z ustawą i w przypadku stwierdzenia niezgodności, mogą odmówić zastosowania takiego przepisu. W związku z brakiem podstawy prawnej dla kwestionowanego przez skarżącego okresu, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres ten nie ma podstawy ustawowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że delegacja ustawowa dla Rady Ministrów zawarta w art. 237 § 1 Kodeksu pracy nie upoważniała do wprowadzenia w rozporządzeniu norm materialnoprawnych dotyczących okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych po ustaniu narażenia zawodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

k.p. art. 237 § § 1

Kodeks pracy

Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w zakresie chorób zawodowych nie obejmuje upoważnienia do określenia okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, a upoważnienie to powinno określać zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.

p.u.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis rozporządzenia określający okres dopuszczalny na stwierdzenie choroby zawodowej od ustania narażenia zawodowego nie miał podstawy ustawowej i w związku z tym nie mógł być zastosowany.

Odrzucone argumenty

Przekroczenie maksymalnego, określonego w załączniku do Rozporządzenia, okresu na stwierdzenie choroby zawodowej.

Godne uwagi sformułowania

sądy są uprawnione do badania czy akt podustawowy jest zgodny z ustawą i w przypadku stwierdzenia niezgodności, mogą odmówić zastosowania w konkretnej sprawie takiego przepisu.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sędzia

Ewa Kręcichwost-Durchowska

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kontrola legalności rozporządzeń przez sądy administracyjne i możliwość odmowy ich zastosowania w przypadku braku podstawy ustawowej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z chorobami zawodowymi i interpretacją przepisów wykonawczych do Kodeksu pracy, ale zasada kontroli legalności ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kwestionować przepisy wykonawcze, jeśli nie mają one wystarczającej podstawy w ustawie, co ma znaczenie dla interpretacji prawa pracy i bezpieczeństwa socjalnego.

Sąd: Rozporządzenie nie może tworzyć prawa ponad ustawą!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 328/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący/
Ewa Makosz-Frymus /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 1614/06 - Wyrok NSA z 2007-04-03
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie: sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z.E. - P. - A. - K. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus KP
Uzasadnienie
Dnia 15 października 2004 r. M.R. skierowany został na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Określono, że podejrzenie choroby zawodowej wiąże się z zatrudnieniem u byłego pracodawcy: Z.E.P. - A. - K. S.A. Po badaniach przeprowadzonych w Centrum Medycyny Pracy, Ośrodek w K., dnia [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzony u Zainteresowanego ubytek słuchu nie jest typowy dla objawów klinicznych przewlekłego urazu akustycznego. Na skutek odwołania złożonego przez M.R., został on poddany ponownym badaniom w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera. Dnia [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Stwierdzono u Zainteresowanego obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Wskazano, że schorzenie to znajduje się pod numerem 21 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115, dalej: Rozporządzenie). Określono, że do rozwoju ubytku słuchu doszło w okresie zatrudnienia w [...] S.A.
Decyzją z dnia [...], nr [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u M.R. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ wskazał, że z pisma zakładu pracy z dnia 9 czerwca 2005 r. wynika, że Zainteresowany pracował w narażeniu na hałas: o poziomie 91-97 dB(A) w latach 1970-1977, poziomie równoważnym od 79 do 80 dB(A) w latach 1999-2003. Z opracować wyników pomiarów hałasu, wykonanych przez Laboratorium Badań Srodowiskowych na stanowisku obchodowego sprężarek występował hałas o poziomie równoważnym 90 dB(A) - pomiary wykonane w IV kwartale 1984 r., 87 dB(A)- pomiary wykonane 05.08.1987 r., 06.04.1992 r., 83 dB(A) - pomiary wykonane 22.07.1998 r.Inspektor Powiatowy uznał, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy pracą na w/w stanowiskach, a rozpoznaną chorobą.
Od decyzji odwołał się pracodawca - Z.E. P.-A. - K. SA. Wskazał, że Zainteresowany był narażony na hałas ponadnormatywny do dnia 5 marca 1999 r., zaś zakończył pracę dnia 15 października 2003 r.
Dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, że wobec rozpoznania jednostki chorobowej zawartej w wykazie chorób zawodowych oraz potwierdzonego wieloletniego narażenia na hałas, zasadne było stwierdzenie u Zainteresowanego choroby zawodowej.
Pismem z dnia 24 października 2005 r. były pracodawca Zainteresowanego wniósł skargę do sądu administracyjnego, żądając uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Powiatowego. Podniósł, że w okresie od dnia 5 marca 1999 r. praca wykonywana była w warunkach, gdy norma hałasu nie była przekraczana. Poz. 21 załącznika do Rozporządzenia wskazuje zaś na 2-letni okres na rozpoznanie choroby zawodowej od dnia ustania narażenia zawodowego. Dla Zainteresowanego okres ten upłynął dnia 5 marca 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania, M.R. w piśmie z dnia 15 grudnia 2005 r. zwrócił się do sądu z wnioskiem o nieuwzględnienie skargi, a w konsekwencji jej oddalenie. Zarzucił, że od wskazanej przez Skarżącego daty 5 marca 1999 r. nie nastąpiła żadna zmiana w poziomie hałasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący zarzucił, że w przedmiotowej sprawie przekroczony został maksymalny, określony w załączniku do Rozporządzenia, okres na stwierdzenie choroby zawodowej. W ocenie Sądu, argument ten jest chybiony.
Art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998, nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: kp) zawiera delegację ustawową, zgodnie z którą Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy,
2) wykaz chorób zawodowych,
3) szczegółowe zasady postępowania dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w tych sprawach.
Na podstawie pkt. 2 i 3 przytoczonego przepisu, Rada Ministrów wydała stanowiące podstawę rozstrzygania organów w niniejszej sprawie Rozporządzenie.
Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, a upoważnienie to powinno określać zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Porównanie zakresu Rozporządzenia, z przytoczoną wyżej delegacją ustawową prowadzi do wniosku, iż ustawodawca nie przewidział możliwości ustanowienia w Rozporządzeniu norm odnoszących się do okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych. mimo to, w załączniku do Rozporządzenia (w formie tabelarycznej) zamieszczona została kolumna druga, zatytułowana: "Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego".
Wskazać więc trzeba, że ani w pkt. 2 ani 3 art. 237 § 1 kp, nie zostało zawarte upoważnienie dla Rady Ministrów dla określenia okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W szczególności, stanowienia przepisów w tym zakresie nie można opierać na pkt. 3 artykułu 237 § 1 kp, gdyż regulacja wprowadzająca analizowany okres nie ma charakteru proceduralnego, lecz materialnoprawny.
Art. 178 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Regulacja taka powtórzona została również w art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r., SA/Rz 215/99, LEX nr 44240, w judykaturze przyjmuje się, że sądy są uprawnione do badania czy akt podustawowy jest zgodny z ustawą i w przypadku stwierdzenia niezgodności, mogą odmówić zastosowania w konkretnej sprawie takiego przepisu.
W przedmiotowej sprawie Skarżący oparł swój zarzut na kwestii przekroczenia wskazanego w załączniku do Rozporządzenia okresu. W ocenie Sądu, opartej na przedstawionych wyżej rozważaniach, wprowadzenie przez Radę Ministrów powołanej przez Skarżącego regulacji, nie miało stosownej podstawy w akcie wyższego rzędu. Dlatego też wskazywana przez Skarżącego przesłanka negatywna nie może mieć zastosowania do oceny sytuacji uczestnika postępowania, u którego stwierdzono chorobę zawodową.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności Sąd nie dopatrzył się uchybień, które miałyby skutkować usunięciem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus
za nieobecnego sędziego
/-/ E.Makosz-Frymus
KP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI