IV SA/Po 322/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania, ponieważ zakończenie postępowania głównego przez organ administracji uczyniło je bezprzedmiotowym.
Skarżący złożył skargę na postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. WSA w Poznaniu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie przez organ I instancji decyzji kończącej postępowanie główne. Sąd oddalił również wniosek o zwrot kosztów, wskazując na brak podstaw prawnych w sytuacji umorzenia postępowania z przyczyn innych niż autokontrola organu.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi błąd w ustaleniu daty nadania zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie przez Prezydenta Miasta decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, która zakończyła postępowanie główne. Zgodnie z orzecznictwem, postanowienia incydentalne, takie jak postanowienie o zawieszeniu postępowania, tracą byt prawny wraz z zakończeniem postępowania głównego, co czyni skargę na nie bezprzedmiotową. Sąd powołał się na art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jako podstawę umorzenia. Ponadto, sąd oddalił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, argumentując, że zgodnie z art. 200 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu tylko w przypadku uwzględnienia skargi, a wyjątek z art. 201 § 1 P.p.s.a. (dotyczący autokontroli organu) nie miał zastosowania w tej sprawie. Umorzenie postępowania z innych przyczyn niż autokontrola organu nie daje podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku organ administracji wyda rozstrzygnięcie kończące postępowanie główne, co powoduje, że postanowienie incydentalne, na które wniesiono skargę, traci byt prawny.
Uzasadnienie
Postanowienia o zawieszeniu postępowania mają charakter incydentalny i służebny wobec postępowania zasadniczego. Ich byt prawny kończy się wraz z zakończeniem postępowania głównego. W związku z tym, skarga na takie postanowienie staje się bezprzedmiotowa, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu tylko w przypadku uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wydania (sporządzenia) decyzji jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne.
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie decyzji powoduje jej wejście do obrotu prawnego i rozpoczyna bieg terminów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakończenie postępowania głównego przez organ administracji uczyniło postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne ustalenie daty złożenia zażalenia przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania mają charakter incydentalny (wpadkowy) i pełnią rolę służebną wobec postępowania zasadniczego. Najpóźniej wraz z zakończeniem tego postępowania, postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania upada, a tym samym skarga uprzednio wniesiona na takie postanowienie traci swój przedmiot. Okoliczności wskazujące na bezprzedmiotowość postępowania interpretuje się powszechnie jako takie zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodujące, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości wynikającej z zakończenia postępowania głównego oraz brak prawa do zwrotu kosztów w takiej sytuacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga dotyczy postanowienia o zawieszeniu postępowania, a postępowanie główne zostało zakończone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z umorzeniem postępowania i zwrotem kosztów, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 322/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-07-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 161 § 1 pkt 3; art. 200 § 1; art. 201 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem datowanym na 21 lipca 2023 r. P. N. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych wielorodzinnych, przewidzianej do realizacji na terenie działek oznaczonych nr ewid.[...], położonych w obrębie geod. [...], ark. 21, przy ul. [...] w P.. Pismem z 31 lipca 2023 r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania. W dalszej kolejności, postanowieniem z 6 września 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] zawiesił z urzędu postępowanie na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Odpis postanowienia został doręczony wnioskodawcy 21 września 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. N., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, pismem datowanym na 27 września 2023 r. Postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania (prawidłowo: zażalenia - uwaga Sądu). Organ odwoławczy przyjął, że zażalenie pełnomocnika strony zostało złożone w dacie 29 września 2023 r., a więc już po upływie terminu wyznaczonego dla tej czynności, który upłynął z dniem 28 września 2023 r. Kolegium wskazało przy tym, że 18-miesięczny termin zawieszenia postępowania upłynął z dniem 25 stycznia 2025 r., zatem brak jest przeszkód do merytorycznego rozpatrzenia wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy. Skargę na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik P. N. w dniu 6 marca 2025 r. (k. 14 akt sądowych). W skardze pełnomocnik P. N. zarzucił naruszenie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia, będące skutkiem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegającego na przyjęciu niewłaściwej daty złożenia zażalenia u operatora pocztowego, tj. 29 września 2023 r. zamiast 28 września 2023 r. Z uwagi na podniesiony zarzut pełnomocnik strony wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku danych przesyłki operatora pocztowego na okoliczność daty nadania przesyłki poleconej z zażaleniem, jak również o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, po raz kolejny stwierdzając, że zażalenie pełnomocnika strony zostało złożone w dacie 29 września 2023 r., a więc już po upływie terminu wyznaczonego dla tej czynności. Postanowieniem z 3 lutego 2025 r. organ I instancji podjął zawieszenie postępowanie. W dalszej kolejności, decyzją z 6 marca 2025 r. nr [...]) Prezydent Miasta [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem P. N.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało umorzyć. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Należy wskazać, że postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania mają charakter incydentalny (wpadkowy) i pełnią rolę służebną wobec postępowania zasadniczego (w tym przypadku postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy). Tym samym ich byt prawny zamyka się w całości w granicach czasowych postępowania głównego. W konsekwencji, najpóźniej wraz z zakończeniem tego postępowania, postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania upada, a tym samym skarga uprzednio wniesiona na takie postanowienie traci swój przedmiot. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Okoliczności wskazujące na bezprzedmiotowość postępowania interpretuje się powszechnie jako takie zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodujące, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna (zob. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 lipca 2014 r. IV SA/Po 262/14, z 5 lutego 2015 r. IV SA/Po 543/14, z 9 maja 2017 r. IV SA/Po 211/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 marca 2024 r. II SA/Łd 1025/23, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotne jest, aby okoliczność będąca przyczyną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiła już po wszczęciu postępowania przed sądem tj. po wniesieniu skargi i miała charakter trwały. Wystąpienie okoliczności przed wniesieniem skargi spowoduje jej odrzucenie przez sąd (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2019 r. II OSK 1114/18, z 24 sierpnia 2011 r. I GSK 1004/11, z 20 stycznia 2011 r. II OSK 2453/10 oraz J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 161, a także T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 161). W kontrolowanym postępowaniu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została złożona przez pełnomocnika P. N. w dacie 6 marca 2025 r. W tożsamej dacie doszło do wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez stronę. Decyzja z 6 marca 2025 r. nr [...] została wysłana stronom postępowania w dniu następnym, tj. 7 marca 2025 r. Należy zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji nastąpiło już po złożeniu skargi przez pełnomocnika P. N.. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. II OPS 1/21). Data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone, choć nie wszystkie skutki prawne. Doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 k.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2022 r. III OSK 7246/21). Wydanie przez organ decyzji kończącej postępowanie spowodowało, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów konieczne stało się umorzenie postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji postanowienia. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zwrot kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego (punkt II) z uwagi na umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Stosownie do art. 200 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu przed sadem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu tylko przypadku uwzględnienia skargi. Wyjątek od tejże zasady ustanawia art. 201 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli. Poza sytuacjami opisanymi we wskazanym przepisie brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 201; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 201; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 marca 2025 r. II SA/Po 843/24). W postępowaniu objętym kontrolą organ nie skorzystał z uprawnień autokontrolnych, a przyczyną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest zakończenie postępowania głównego decyzją z 6 marca 2025 r. nr [...]) Prezydenta Miasta [...]. W konsekwencji należy przyjąć, że brak było podstaw dla zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania od organu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI