IV SA/Po 31/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościgeodezjakartografiazmiana użytku gruntowegofunkcja budynkuzabudowa zagrodowaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków, uznając, że skarżąca nie wykazała rolniczego charakteru zabudowy i użytku gruntowego.

Skarżąca domagała się zmiany użytku gruntowego z terenów mieszkaniowych na rolne zabudowane oraz zmiany funkcji budynku gospodarczego dla rolnictwa w ewidencji gruntów. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak dokumentacji architektoniczno-budowlanej potwierdzającej rolniczy charakter zabudowy i użytku. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia kryteriów dla gruntów rolnych zabudowanych, a istniejąca zabudowa ma charakter mieszkaniowy i gospodarczy niezwiązany z produkcją rolniczą. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi H. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wniosła o zmianę użytku gruntowego z terenów mieszkaniowych (B) na grunty rolne zabudowane (Br-Rllla) oraz zmianę funkcji budynku z pozostałego niemieszkalnego (i) na budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa (g). Organy administracji, w tym Inspektor Nadzoru, uznały, że dla zaliczenia gruntu do kategorii gruntów rolnych zabudowanych kluczowe jest przeznaczenie budynków wynikające z dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Podkreślono, że na działce nr [...] znajdują się budynki mieszkalne oraz budynek niemieszkalny, które nie spełniają kryteriów zabudowy zagrodowej ani budynków produkcyjnych dla rolnictwa. Analiza przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów wykazała, że oznaczenie użytków gruntowych zależy od definicji legalnych, a nie subiektywnego stanowiska właściciela. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających rolniczy charakter zabudowy i użytku gruntowego. Podkreślono, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów, a nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. Sąd uznał, że przechowywanie sprzętu ogrodniczego czy posiadanie tunelu ogrodniczego nie świadczy o prowadzeniu produkcji rolniczej. W związku z brakiem wykazania przez skarżącą spełnienia kryteriów dla gruntów rolnych zabudowanych i rolniczego charakteru budynków, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budynki mieszkalne jednorodzinne oraz budynek niemieszkalny na działce nr [...] nie spełniają kryteriów zabudowy zagrodowej ani budynków produkcyjnych dla rolnictwa, a grunt nie jest użytkowany rolniczo, co wyklucza zaliczenie go do gruntów rolnych zabudowanych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicjach z rozporządzenia egib, podkreślając, że kluczowe jest przeznaczenie budynków wynikające z dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz faktyczne wykorzystanie gruntu. Posiadanie sprzętu ogrodniczego czy tunelu nie jest równoznaczne z prowadzeniem produkcji rolniczej. Brak wykazania zorganizowanej całości gospodarczej z gruntami rolnymi w innym województwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.g.i.k. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków (położenie, przeznaczenie, funkcje użytkowe, dane techniczne) oraz lokali.

p.g.i.k. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek.

p.g.i.k. art. 24 § 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Aktualizacja informacji w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub decyzji administracyjnej.

rozporządzenia egib art. 18 § 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Dane ewidencyjne dotyczące budynku obejmują m.in. rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT).

rozporządzenia egib

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Załącznik nr 1 określa zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, w tym gruntów rolnych zabudowanych (Br) i terenów mieszkaniowych (B).

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § 3

Definicja zabudowy zagrodowej jako budynków mieszkalnych, gospodarczych lub inwentarskich w rodzinnych gospodarstwach rolnych.

u.o.g.r.l.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

k.c. art. 553

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja gospodarstwa rolnego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Właściwość sądów administracyjnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na subiektywnym przekonaniu o rolniczym charakterze gruntu i budynków. Twierdzenie, że posiadanie sprzętu ogrodniczego, tunelu, zagrody dla drobiu czy składowiska wierzby energetycznej przesądza o rolniczym charakterze działki. Argumentacja dotycząca niezgodności mapy dołączonej do decyzji podziałowej z poprzednimi oznaczeniami.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno - techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Przechowywanie sprzętu ogrodniczo – rolniczego, typowego dla amatorskiej uprawy warzyw i owoców w przydomowym ogrodzie, nie świadczy o prowadzeniu produkcji rolniczej czy też przetwórstwa rolno- spożywczego.

Skład orzekający

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

przewodniczący

Wojciech Rowiński

sprawozdawca

Jacek Rejman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków, kryteriów zaliczania gruntów do kategorii rolnych zabudowanych oraz charakteru prawnego ewidencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór dotyczący klasyfikacji gruntów i budynków w ewidencji, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa administracyjnego.

Rolnik czy mieszkaniec? Sąd rozstrzyga o charakterze działki w ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 31/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnegi i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 listopada 2024r. (znak: [...], dalej "decyzja z 12 listopada 2024r.") Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ("WWINGiK" albo "Inspektor") po rozpatrzeniu odwołania H. W. (dalej “skarżaca") utrzymał w mocy decyzję Starosty K. (dalej "Starosta") z 10 czerwca 2024 r. (znak [...], dalej "decyzja z 10 czerwca 2024r.") odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian danych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w zakresie zmiany użytku gruntowego i zmiany funkcji budynku.
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 11 stycznia 2023 r. skarżąca wniosła do Starosty K. o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, o dokonaniu dowiedziała się z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 25 lipca 2022 r. (numer zmiany: [...].)
Postanowieniem z 8 lutego 2023 r., znak [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wprowadzenia w dniu 25 lipca 2022 r. zmian danych ewidencyjnych pod numerem zmiany [...]
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r. znak [...], Inspektor uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 20 grudnia 2023 r. znak [...] Starosta K. odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] danych w zakresie zmiany użytku gruntowego i zmiany funkcji budynku.
Po rozpoznania odwołania skarżącej, decyzją z 14 marca 2024 r. znak [...] Inspektor uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
Decyzją z 10 czerwca 2024 r. Starosta odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany danych na działce [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w zakresie zmiany użytku gruntowego i zmiany funkcji budynku.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej decyzją z 12 listopada 2024 r. Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że w ewidencji gruntów i budynków wykazano, że na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie miasto K., w granicach użytku gruntowego tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B znajdują się dwa budynki mieszkalne: jeden o numerze adresowym [...], drugi oznaczony numerem adresowym [...] oraz jeden budynek zaliczony do pozostałych budynków niemieszkalnych. Przedmiotem postępowania jest aktualizacja użytku gruntowego o powierzchni 0.1440 ha - tereny mieszkaniowe oznaczonego symbolem B, na użytek grunty rolne zabudowane na gruntach ornych klasy lIla oznaczony symbolem Br-Rllla na części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym miasto K. oraz zmiana rodzaju zlokalizowanego na tej działce budynku zaliczonego do pozostałych budynków niemieszkalnych (i) na budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa (g). WWINGiK podkreślił, że dla zaliczenia danego gruntu do określonej kategorii decydującą rolę odgrywa, jakie budynki znajdują się na tym gruncie. Organem kompetentnym do określenia kategorii budynku w świetle przepisów prawa budowlanego jest organ administracji budowlanej, który wypowiada się w sprawie funkcji budynku w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego lub w drodze decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku. Bez zmiany sposobu użytkowania budynku przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, organ ewidencji nie może dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków co do funkcji tego budynku. Inspektor podkreślił, że decydujące znaczenie przy określaniu funkcji budynków ma dokumentacja architektoniczno-budowalna. Z zapisów w bazie ewidencji gruntów i budynków oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w ocenie WWINGiK wynika, że H. W. jest właścicielką działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym miasto K., która zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnymi: oznaczonym numerem adresowym ul. [...], oznaczonym numerem adresowym ul. [...] oraz innym budynkiem niemieszkalnym. Starosta K. decyzją nr [...] z 27 stycznia 2020 r. udzielił H. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego na działce nr [...] przy ulicy [...] w K.. Kolejną decyzją nr [...] z 22 kwietnia 2020 r. Starosta K. zatwierdził projekt budowlany zamienny i zmienił pozwolenie na budowę - nr decyzji [...], udzielając pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz zbiornikiem bezodpływowym. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 lipca 2022 r. Starosta K. 25 lipca 2022 r. z urzędu, czynnością materialno-techniczną wprowadził zmiany w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego Miasto K. , na działce nr [...], której właścicielką w tej dacie była H. W., w niżej wymienionym zakresie:
1) sposobu użytkowania gruntów rolnych zabudowanych na gruntach ornych klasy lila (Br-Rllla) o powierzchni 0.1860 ha na tereny mieszkaniowe (B) o tej samej powierzchni
2) atrybutów budynku o identyfikatorze [...], tj.:
a) rodzaju budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) z symbolu 108 o nazwie budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa na symbol 109 o nazwie pozostałe budynki niemieszkalne,
b) klasy budynku według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) z klasy 1271 budynki gospodarstw rolnych na klasę 1274 pozostałe budynki mieszkalne,
c) głównej funkcji budynku z wartości inny budynek w gospodarstwie rolnym na wartość budynek nieokreślony innym atrybutem FSB (główna funkcja budynku)
Aktualizacja bazy ewidencyjnej w tym zakresie jest kwestionowana przez H. W., która wniosła o zmianę rodzaju użytku gruntowego na części działki ewidencyjnej nr [...] z użytku tereny mieszkaniowe (B) na użytek grunty rolne zabudowane na gruntach ornych klasy lila (Br-Rllla) oraz zmianę rodzaju jednego ze zlokalizowanych na tej działce budynku z innego niemieszkalnego (i) na budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa (g). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm., dalej “p.g.i.k" ) ewidencja gruntów i budynków w zakresie budynków obejmuje informacje dotyczące: ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Z kolei § 18 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm., dalej "rozporządzenia egib") wskazuje, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku jest m.in. rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Dopuszczalne wartości tego atrybutu zostały określone w modelu pojęciowym danych ewidencji gruntów i budynków, stanowiącym załącznik nr 6 do tego rozporządzenia. Ustalenie rodzaju budynku według KŚT jest możliwe w oparciu o dokumentację architektoniczno - budowlaną budynku. Z treści Ip. 5 tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia egib wynika, że o możliwości zaliczenia danego gruntu do gruntów rolnych zabudowanych decyduje charakter zabudowy, tj. obecność na gruncie budynków przeznaczonych (a nie wykorzystywanych) do produkcji rolniczej lub do przetwórstwa rolno-spożywczego, albo też jeżeli z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie mogą być budowane takie budynki i urządzenia. W przypadku, gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane takie budynki i urządzenia. Przytoczone zasady oznaczania użytków gruntowych na potrzeby ewidencji gruntów i budynków wprowadzają szczegółowe definicje poszczególnych użytków gruntowych, w tym gruntów rolnych o symbolu Br (grunty rolne zabudowane). Organ odwoławczy podkreślił, że oznaczenie użytków gruntowych w ewidencji i budynków nie zależy zatem od subiektywnego stanowiska właściciela gruntu, czy organu, lecz od tego, czy dany grunt odpowiada przytoczonej powyżej definicji legalnej gruntu rolnego. Inspektor podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie ze znajdujących się w aktach sprawy decyzji o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działce nr [...] wraz z załącznikami, tj. planem realizacyjnym i projektem zagospodarowania terenu wynika, że brak jest oznaczenia zabudowy zagrodowej, a co za tym idzie możliwości wyznaczenia konturu użytku Br. Taki rodzaj budynków determinuje z kolei użytek gruntowy wykazany na części działki nr [...] jako tereny mieszkaniowe (B). Organ odwoławczy wskazał, że budynek niemieszkalny (i) zlokalizowany na działce nr [...] nie spełnia kryteriów zawartych w opisie budynków produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa oznaczonych symbolem KŚT 108, a jego oznaczenie w bazie danych ewidencji gruntów i budynków wypełnia przesłanki określone dla innych budynków niemieszkalnych (symbol KŚT 109). Oględziny terenowe potwierdziły w ocenie Inspektora, że na działce nr [...] brak jest budynków przeznaczonych do produkcji rolniczej lub do przetwórstwa rolno-spożywczego. Budynki na wspomnianej działce nie spełniają wymogów pozwalających uznać je za budynki powiązane z prowadzoną produkcją rolniczą. Grunt na działce nr [...] nie jest uprawiany rolniczo, a teren funkcjonalnie związany z zabudową mieszkaniową na działce nr [...] nie spełnia definicji użytku gruntowego Br, wynikającej z przepisów rozporządzenia egib. Z akt sprawy nie wynika również, by teren ten został poddany stałej uprawie mechanicznej mającej na celu uprawę rolniczą lub ogrodniczą. Skarżąca nie figuruje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków powiatu k. jako właściciel, użytkownik wieczysty, posiadacz samoistny lub dzierżawca innych działek niż działki nr [...], [...] i [...]. Organ odwoławczy podniósł, że H. W. udokumentowała, że jest właścicielką gruntów zaliczonych do użytków rolnych o obszarze powyżej 1 ha przeliczeniowego, co uprawnia ją i jej domowników do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników, jednak nie stanowi kryterium przesądzającego o automatycznym zakwalifikowaniu gruntu jako gruntu rolnego zabudowanego na części działki nr [...], ponieważ zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych zostały określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia egib i to one stanowią podstawę rozstrzygnięcia WWINGiK. Odnosząc się do przekazanych przez stronę kopii decyzji organów właściwych w sprawie wymiaru podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k. rodzaj użytku gruntowego wykazanego w ewidencji gruntów i budynków jest podstawą do naliczania podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości, a nie odwrotnie, zatem dokumenty określające zobowiązania podatkowe związane z posiadaniem nieruchomości nie stanowią wyznacznika określającego, jaki użytek gruntowy powinien być wykazany w ewidencji gruntów i budynków. Dalej organ odwoławczy podniósł, że wpisy w dziale I księgi wieczystej dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości objętej tą księgą nie stanowią przesłanki wymienionej w załączniku nr 1 do rozporządzenia egib przesądzającego o możliwości zmiany sposobu użytkowania z B na Br na działce ewidencyjnej nr [...]. Inspektor wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżąca jest właścicielką działek nr [...], [...] użytkowanych, według ewidencji gruntów i budynków, rolniczo i [...] zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi oraz budynkiem niemieszkalnym, położonych w obrębie ewidencyjnym miasto K., gmina K., powiat k. , województwo w. oraz działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] stanowiących według zapisów w księdze wieczystej nr [...] grunty rolne zabudowane oraz łąki trwałe, położonych w obrębie ewidencyjnym [...], gmina N. , powiat m. , województwo m. . Z uwagi na znaczną odległość budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym miasto K., oznaczonych odpowiednio numerami adresowymi [...] przy ulicy [...] i [...] przy ulicy [...] w K. od gruntów rolnych będących własnością skarżącej na terenie województwa m. , nie można uznać zdaniem organu odwoławczego, że spełniają kryteria zabudowy zagrodowej wynikające z rozporządzenia egib, tj. tworzą zorganizowaną całość gospodarczą, są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej. Pojęcie zabudowy zagrodowej zostało zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.). Należy je rozumieć jako "budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych". Natomiast w odniesieniu do siedliska nie istnieje legalna definicja. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że "zabudowa zagrodowa to zespół budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie działki siedliskowej. Chodzi o zabudowę tworzącą zagrodę, a więc budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia. Zabudowa w postaci zagrody prowadzi do powstania siedliska". Mając powyższe ustalenia na uwadze organ odwoławczy ocenił, że skarżąca nie wykazała, że budynki mieszkalne jednorodzinne na działce nr [...] stanowią zorganizowaną całość gospodarczą z gruntami rolnymi, stanowiącymi jej własność. Inspektor podkreślił, że skarżącą kwestionując w toku postępowania aktualne oznaczenie użytków gruntowych działki [...] w ewidencji gruntów i budynków konsekwentnie wywodziła, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i przedmiotowa nieruchomość oraz znajdująca się na niej część budynków wykorzystywana jest rolniczo. Skarżąca nie przedstawił jednak na tę okoliczność żadnej dokumentacji, w szczególności architektoniczno-budowlanej, świadczącej o posiadaniu budynków przeznaczonych do produkcji rolniczej. Wyniki oględzin również nie potwierdziły istnienia na działce nr [...] zabudowy służącej działalności rolniczej. Mając na uwadze charakter zabudowy znajdującej się na działce nr [...] oraz brak możliwości tworzenia zabudowy zagrodowej na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy stwierdza, że nie jest to działka siedliskowa rolnika. Wykazany na działce nr [...] użytek gruntowy B - tereny mieszkaniowe - jest zgodny z systematyką użytków ujętą w rozporządzeniu egib oraz ze stanem faktycznym na gruncie. Organ drugiej instancji jest związany treścią żądania strony i w tym zakresie podjął rozstrzygnięcie.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła skargę do WSA w Poznaniu, wnosząc uchylenie zaskarżanej decyzji i decyzji poprzedzającej Starosty K. z dnia 10 czerwca 2024 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazała zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego albo procesowego. W uzasadnieniu podniosła, że z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż właścicielami działki nr [...], adres ul. [...], K., byli rodzice skarżącej F. i J. S.. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej wynika, że jako sposób korzystania wpisano "rola, łąka, podwórze". Ponadto przedmiotowa działka w planie zagospodarowania przestrzennego znajdowała się na terenie upraw polowych bez prawa zabudowy (plan z 1970 r.), a po jego aktualizacji na terenach upraw ogrodniczych z dopuszczeniem zabudowy (zmiana z 1984 r.). W obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2008 r. przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "MN" - przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W wyniku dziedziczenia i darowizny właścicielem przedmiotowej działki została skarżąca. Na podstawie aktualnej treści KW numer [...], w dziale I-O można ustalić, iż po decyzji Burmistrza K. zatwierdzającej podział nieruchomości znak: [...] z dnia 11.04.2019 r. i decyzji Starosty K. znak: [...] z dnia 11 grudnia 2019 r. zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej - pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, skarżąca była właścicielem trzech działek: numer działki [...], grunt orny, numer działki [...], grunt orny, numer działki [...] o pow. 0,3877 ha, którą stanowił grunt rolny klasy B-RIIIa,Rllla, Rlllb, przy czym ta ostatnia działka jest przedmiotem niniejszego postępowania. Po wybudowaniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i po wykonaniu inwentaryzacji powykonawczej budynku Starosta K. z urzędu dokonał prawidłowej zmiany w danych ewidencyjnych. Istota tej zmiany polegała na zmianie użytku gruntowego - z części gruntu ornego (Rllla), na którym skarżąca wybudowała budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem, na grunty rolne zabudowane (Br-RIIIa). Na początku 2022 r. właściciel sąsiedniej działki nr [...] zwrócił się do skarżącej z prośbą o sprzedaż części działki nr [...] w celu poszerzenia jego działki. Skarżąca przychyliła się do prośby sąsiada i wykonanie prac geodezyjnych zleciła geodecie C. S.. Geodeta, zgodnie z wolą skarżącej, wykonał projekt podziału. W dniu 17 maja 2022 r. skarżąca H. W., jako właścicielka działki nr [...] o powierzchni 0,3877 ha zwróciła się do Burmistrza K. o podział wymienionej nieruchomości załączając jednocześnie wymagane dokumenty. Postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r. Burmistrz K. zaopiniował pozytywnie proponowany podział nieruchomości. We wstępnym projekcie podziału oznaczenie użytków gruntowych pozostało bez zmian, tzn. użytek rolny był oznaczony symbolem "Br - Rllla", a budynek gospodarczy symbolem "g". Po kontroli operatu z dnia 22.06.2022 r. Geodeta Powiatowy zarzucił w punkcie 2 protokołu "błędne zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych oraz błędne pozostawienie rodzaju budynku według KST "g" - budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". Skarżąca podkreśliła, że geodeta uległ presji Geodety Powiatowego i dokonał zmian w operacie nie informując o tym skarżącej, tzn. wydzielił prawidłowo działkę nr [...] o powierzchni 0,0584 ha (Rllla, RHIb) oraz nieprawidłowo działkę nr [...] o powierzchni 0,3293 ha (Rllla = 0,1064 ha; Rlllb = 0,0369 ha; B = 0,1860 ha) oraz zmienił sposób użytkowania budynku gospodarczego dla rolnictwa ("g") na pozostałe budynki niemieszkalne ("i"). Po dokonaniu zmian, zgodnie z wolą Geodety Powiatowego, operat zawierający dokumentację dotyczącą podziału nieruchomości (projekt podziału) został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zmiana w ewidencji gruntów wprowadzona w dniu 25.07.2022 r. jest przedmiotem niniejszej sprawy. Decyzją z dnia 20 lipca 2022 r. Burmistrz K. zatwierdził podział nieruchomości położonej w K. - działki nr [...] o powierzchni 0,3877 ha na działki nr:nr [...] o pow. 0,0584 ha, nr [...] o pow. 0.3293 ha. Decyzja ta została co prawda doręczona skarżącej, ale skarżąca, która jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku nie zorientowała się, (bo nie mogła się zorientować, gdyż do decyzji nie został skarżącej doręczony projekt podziału, pomimo stwierdzenia w decyzji, że jest on integralną częścią decyzji), że użytek gruntowy - grunt rolny zabudowany (B-RIIIa) został bezprawnie przekwalifikowany na tereny mieszkaniowe (B), a także, że budynek gospodarczy dla rolnictwa ("g") na pozostałe budynki niemieszkalne ("i") i nie odwołała się od decyzji. Przy uwzględnieniu powierzchni działki wyłączonej z produkcji rolnej pod budowę budynku mieszkalnego (decyzja Starosty K. znak: [...] z dnia 11 grudnia 2019 r.) powierzchnia oznaczona symbolem "B" powinna wynosić co najwyżej 0,0420 ha, a nie 0,1860 ha (różnica 1.440 m2).
W ocenie skarżącej, Geodeta Powiatowy bezprawnie spowodował, że skarżąca musi płacić: podatek za grunt mieszkaniowy o pow. 0,1440 ha (1.440 m2)) [0,1860 - 0,0420], podatek za pozostałe budynki niemieszkalne (a nie za budynek gospodarczy dla rolnictwa). Samowolę organu geodezyjnego (Geodety Powiatowego) skarżąca dostrzegła dopiero wtedy, gdy doręczono jej decyzję podatkową, w której naliczono jej znacznie wyższy podatek niż ten, który powinna płacić.
Skarżąca nie uruchomiła jakiegokolwiek postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji Burmistrza K. z dnia 20 lipca 2022 r. mając świadomość tego, że nie zawinił Burmistrz K., a Geodeta Powiatowy i dlatego też wystąpiła z podaniem o przywrócenie sposobu użytkowania części działki nr [...] oznaczonej symbolem "B" na "Br-RIIIa" i budynku gospodarczego dla rolnictwa z "i" na "g" (pismo z dnia 21.10.2022 r.; wpływ do organu w dniu 27.10.2022 r.).
Skarżąca podniosła, że Starosta K. nie wszczął formalnie żadnego postępowania, a organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego Geodeta Powiatowy pozytywnie zweryfikował zmianę z dnia 14.10.2021 r. pozostawiając po zmianie grunt "Br-RIIIa", a w zmianie z dnia 25.07.2022 r. zanegował możliwość pozostawienia gruntu "Br-IIIa" i zmienił na "B". Zarzuciła również, że Starosta K. (Geodeta Powiatowy) wbrew prawu dokonał zmiany sposobu użytkowania. Sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem rozstrzygnięcia jest w ocenie skarżącej oczywista. Podobnie sprzeczne są w ocenie skarżącej stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące zadaszonego budynku posadowionego na spornej działce. Skarżąca zarzuciła, że WWINGK nie wyjaśnił, dlaczego budynek służący do przechowywania sprzętu ogrodniczo-rolniczego znajdujący się na działce nr [...] nie determinuje tego z jakim gruntem mamy do czynienia, a nadto, dlaczego tunel ogrodniczy, zagroda dla drobiu, składowisko wierzby energetycznej nie świadczą o rolniczym charakterze przedmiotowej działki. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego działka nr [...], pomimo tego, że jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, garażem, budynkiem do przechowywania sprzętu ogrodniczo rolniczego, zagrodą dla drobiu, tunelem ogrodniczym i tworzy wraz z działkami nr [...] (R) i nr [...] (R) zorganizowaną całość gospodarczą nie pozostała oznaczona jako grunt rolny zabudowany "Br". W ocenie skarżącej WWINGiK nie dostrzegł wadliwości mapy dołączonej do decyzji podziałowej z 20 lipca 2022 r. W tabeli umieszczonej w prawym górnym rogu zamieszczona została tabela "Wykaz zmian gruntowych". W tabeli tej, w części oznaczonej "Stan przed podziałem", błędnie oznaczono użytek gruntowy "B" o powierzchni 0,1860 ha. Przed podziałem użytek rolny o pow. 0,1860 ha powinien być oznaczony symbolem "Br-RIIIa" , co wynika z załącznik 1 do zmiany numer: [...] z dnia 14.10.2021. Ponadto wszystkie zmiany oznaczone kolorem czerwonym powinno być uwidocznione na mapie, a nie tylko nowo powstałe granice działek. Na mapie tej nie wpisano i nie przekreślono: użytku gruntowego "Br-RIIIa", a wpisano od razu "B", oznaczenia budynku gospodarczego dla rolnictwa "gl", a wpisano od razu "il".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.- dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga była niezasadna.
Wnioskiem z 10 stycznia 2023r. skarżąca domagała się wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian danych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w zakresie zmiany użytku gruntowego i zmiany funkcji budynku. Należy podkreślić, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącej jako wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Należy przypomnieć, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznaczona numerem zmiany [...] nastąpiła w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h P.g.k w drodze czynności materialno-technicznej, na podstawie dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 lipca 2022 r. Praca ta została przeprowadzona z uwagi na podział działki skarżącej. Przedmiotem zaskarżenia była natomiast decyzja WWINGiK z 12 listopada 2024r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 10 czerwca 2024r. odmawiająca wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków określonych we wniosku skarżącej zmian danych na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w zakresie zmiany użytku gruntowego i zmiany funkcji budynku. Przedmiotem zaskarżenia nie była natomiast decyzja podziałowa z 20 lipca 2022 r.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:1) grunty rolne;2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane; 4) grunty pod wodami; 5) tereny różne. W myśl 9 ust 1 rozpozrądzenia egib grunty rolne, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, dzielą się na: 1) użytki rolne, do których zalicza się:a) grunty orne, oznaczone symbolem R, b) łąki trwałe, oznaczone symbolem Ł, c) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem Ps, d) sady, oznaczone symbolem S, e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem Br,f) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem Lzr,g) grunty pod stawami, oznaczone symbolem Wsr,h) grunty pod rowami, oznaczone symbolem W;2) nieużytki, oznaczone symbolem N. Stosownie do treści § 9 ust. 3 rozporządzenia, grunty zabudowane i zurbanizowane, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 3, dzielą się na: 1) tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B; 2) tereny przemysłowe, oznaczone symbolem Ba; 3) inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem Bi; 4) zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, oznaczone symbolem Bp; 5) tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, oznaczone symbolem Bz; 6) użytki kopalne, oznaczone symbolem K; 7) tereny komunikacyjne, w tym:a) drogi, oznaczone symbolem dr,b) tereny kolejowe, oznaczone symbolem Tk,c) inne tereny komunikacyjne, oznaczone symbolem Ti,d) grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, oznaczone symbolem Tp. W myśl § 10 rozporządzenia, zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z lp. 5 tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia, do gruntów rolnych i zabudowanych (oznaczonych symbolem Br) zalicza się grunty zajęte pod: 1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych: 2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki. 3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej, 2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także: 1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki; 2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82) 3) W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Zgodnie z lp. 13 tabeli będącej załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych (oznaczonych symbolem B) zalicza się grunty niewchodzące w gruntów rolnych zabudowanych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy. Kategorie budynków określa załącznik do ustawy - Prawo budowlane. Kategoria I - obejmuje budynki mieszkalne jednorodzinne. Do kategorii II zgodnie z załącznikiem zalicza się budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe.
Jak stanowi art. 24 ust. 2a p.g.i. k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Są one aktualizowane w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wymienionej w art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.i.k., albo w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k.). Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest zatem tylko zbiorem informacji (art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.i.k.), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to zatem, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno - techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, organy ewidencyjne nie są natomiast uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (por.wyrok NSA z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2766/16). Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (tj. decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania - na żądanie starosty - stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania (por. wyroki WSA w Krakowie z 14 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 167/19, Lex nr 2678394, WSA w Białymstoku z 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 467/15, Lex nr 1940837). Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są zatem obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 620/08, Lex nr 535252). W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania, jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to udokumentowany aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2015 r., sygn. II SA/Bk 453/15).
Pod pojęciem zabudowy zagrodowej w myśl § 3 pkt 3 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.)., należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że pojęcie działki siedliskowej nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Należy zatem posiłkować się odnośnie jego wykładni orzecznictwem Sądu Najwyższego (a także orzecznictwem sądów administracyjnych) który w uchwale z 15 grudnia 1969 r. III CZP 12/69 przyjął, że działką siedliskową jest działka pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego. Za gospodarstwo rolne uważa się natomiast grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 553 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm., dalej "k.c."). W orzecznictwie sadowoadministracyjnym wskazuje się, że działka siedliskowa to taka działka, na której rolnik mieszka i pracuje, a zabudowa zagrodowa to zespół zabudowań na tej działce składający się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerze). Zabudowa ta może być zwarta lub wolnostojąca, jednak musi znajdować się w tzw. jednym obejściu, ogrodzeniu, na zwartym obszarze (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2010 r., II SA/Gd 455/09). Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1969 r. (III CZP 12/69, OSN 1970, Nr 3, poz. 39) za działkę siedliskową uważa się działkę pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego. Samo siedlisko nie jest jeszcze gospodarstwem rolnym, stanowi bowiem tylko zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego (uchwała SN z dnia 13 czerwca 1984 r., III CZP 22/84, OSN 1985, Nr 1, poz. 8).
Skarżąca nie zaoferowała dowodu, z którego wynikałoby, że ewidencja gruntów i budynków jest nieaktualna, a przeprowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające wykluczyły nieaktualność tej ewidencji co działki objętej wnioskiem i posadowionych na niej budynków. Przedmiotowa działka znajduje się na obszarze oznaczonym 3MN, objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta K. w rejonie ulic [...] ,zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. w dniu 30 września 2008 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa W. Nr [...], poz. [...] z dnia 11 grudnia 2008 r. Dla tego obszaru określono przeznaczenie podstawowe zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz przeznaczenie uzupełniające usługi w budynku mieszkalnym do 30% powierzchni budynku mieszkalnego.
W przebiegu postępowania wyjaśniającego ustalono, że z dokumentacji architektoniczno-budowlanej nie wynika, aby budynki posadowione na działce nr [...] przeznaczone były do produkcji rolniczej. Również z dowodu z oględzin przedmiotowej działki i budynków, dokonanej zarówno przez organ I, jak i II instancji nie wynika, aby na działce nr [...] istniała zabudowa służąca działalności rolniczej. Chociaż skarżąca jest właścicielką gruntów zaliczonych do użytków rolnych o obszarze powyżej 1 ha przeliczeniowego, to jednak znajdują się one w innym województwie i nie stanowią zabudowy zagrodowej odpowiadające definicji zawartej w rozporządzeniu egib (tworzą zorganizowaną całość gospodarczą, są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej). Skarżąca nie wykazała, że budynki mieszkalne jednorodzinne na działce nr [...] stanowią zorganizowaną całość gospodarczą z gruntami rolnymi, stanowiącymi jej własność. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z oględzin, wynika jednoznacznie, że działka ta nie jest użytkowa rolniczo, a budynki na niej się znajdujące nie służą produkcji rolnej. Wbrew zarzutom skargi nie ma w tym trafnym stwierdzeniu organu, zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, żadnej sprzeczności z protokołem oględzin. Przechowywanie sprzętu ogrodniczo – rolniczego, typowego dla amatorskiej uprawy warzyw i owoców w przydomowym ogrodzie, nie świadczy o prowadzeniu produkcji rolniczej czy też przetwórstwa rolno- spożywczego. Podobnie jak znajdowanie się na terenie przydomowego ogrodu niewielkiego tunelu ogrodniczy, zagrody dla drobiu czy składowiska wierzby energetycznej. Podczas oględzin pracownicy organu odwoławczego odnotowali, że grunt na działce nr [...] nie jest uprawiany rolniczo, natomiast na jego części urządzony jest trawnik, częściowo jest nieużytkowany, jak również w części jest przeznaczony pod miejsca postojowe. Na działce zlokalizowany jest tunel ogrodniczy, zagroda dla drobiu, naziemny panel fotowoltaiczny, studnia, basen na stelażu, huśtawki, parasol ogrodowy, suszarka do prania itp. W części nieużytkowanej działki składowana jest ścięta wierzba energetyczna. Skarżąca oświadczyła, że wierzba energetyczna wykorzystywana jest na potrzeby własne. Rację mają organy administracji, że budynek niemieszkalny (i) zlokalizowany na działce nr [...] nie spełnia kryteriów zawartych w opisie budynków produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa oznaczonych symbolem KŚT 108, a jego oznaczenie w bazie danych ewidencji gruntów I budynków wypełnia przesłanki określone dla innych budynków niemieszkalnych (symbol KŚT 109). W ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy zwrócił się do Starosty K. , Burmistrza K. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o udostępnienie uwierzytelnionych kopii dokumentacji architektoniczno-budowlanej dotyczącej przedmiotowego budynku, jednak bezskutecznie. Również skarżąca nie przedłożyła pozwolenia na budowę oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej budynku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sądu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI