I SA/Wa 1019/23

I SA/Wa 1019/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Nina Beczek Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 marca 2023 r. nr KO-431/4103/249/23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 marca 2023 nr Nr[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku (SKO/organ) po rozpatrzeniu odwołania E. D. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 26 stycznia 2023r. Nr [...] odmawiającej przyznania E. D. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Kwestionowaną decyzją z dnia 26 stycznia 2023r. Nr [...] Wójt Gminy [...], po ponownym przeanalizowaniu sprawy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i po raz drugi odmówił przyznania E. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności babcią S. W. ur. [...].01.1937r. SKO wskazało, że organ I instancji, uwzględniając wskazówki interpretacyjne dotyczące wyroku Trybunału. Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. uznającego przepis art. 17ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z Konstytucją RP, ponownie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na niespełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tzn. z powodu niespełnienia obowiązku alimentacyjnego. Organ uznał, że obowiązek alimentacyjny względem jej babci ciąży w pierwszej kolejności na jej dzieciach, u których przeprowadzone zostały wywiady środowiskowe. W ocenie organu trudności w sprawowaniu przez dzieci opieki nad matką nie zwalniają ich z obowiązku alimentacyjnego względem niej, a opieka nad matką może być przez nich sprawowana naprzemiennie lub pośrednio np. przez osoby trzecie.
Z decyzją powyższą nie zgodziła się E. D., złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła ją w całości i zarzuciła jej między innymi: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającej na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy; przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez nią opieki nad niepełnosprawną i niezdolną do samodzielnej egzystencji babcią nie jest wystarczające do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, że babcia S. W. ma dzieci, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny w pierwszym stopniu.
SKO w Płocku po rozpoznaniu odwołania wskazało na wstępie, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności, względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, a podjęcie się opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej jest niemożliwe ze względu na stan zdrowia, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Organ następnie przytoczył treść art 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 128, 129 i 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1359 ze zm.) wskazując w konkluzji, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. SKO odwołując się do treści powołanych przepisów uznało, że jakkolwiek na wnuczce ciąży wobec legitymującej się znacznym stopniem niepełnosprawności babci obowiązek alimentacyjny, o jakim mowa w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4u.ś.r., to niewątpliwie przedmiotowy obowiązek alimentacyjny obciąża ją w dalszej kolejności. SKO wskazało, że w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. ustawodawca sprecyzował tylko jedną obiektywną przesłankę, która uzasadnia przyjęcie, że obowiązek alimentacyjny przeszedł na dalszych krewnych, jest to fakt legitymowania się przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie faktyczną opiekę nad babcią- S. W. ur. [...].01.1937r. sprawuje jej wnuczka E. D., która wnioskiem z dnia 29.09.2022r. zwróciła się do organu I instancji o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią. Organ wskazał, że osoba wymagająca opieki babcia skarżącej zgodnie z treścią orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydanym na stałe z dnia [...].11.2009r. nr [...] (orzeczenie w aktach sprawy) posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Niepełnosprawność ta istnieje od: nie da się ustalić, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...].10.2009r. SKO podało, że z akt sprawy wynika jednak, że S. W. ma troje dzieci: legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności (zaliczenie do pierwszej grupy inwalidów) córkę W. G. zam. w [...], posiadającą prawo do emerytury córkę E. L. zam. w [...] oraz pracującego syna J. W. SKO wskazało, że z przeprowadzonych przez organ I instancji wywiadów środowiskowych z udziałem wyżej wymienionych dzieci osoby niepełnosprawnej wynika, że niepełnosprawna córka W. G. sama wymaga opieki drugiej osoby, utrzymuje się z renty chorobowej i ze względu na trudną sytuację zdrowotną i finansową nie jest ona w stanie sprawować opieki nad matką. Druga córka E. L. utrzymuje się z emerytury, mieszka we własnym lokalu mieszkalnym, jednak ze względu na warunki lokalowe nie jest w stanie należycie zapewnić opieki matce, jak również ze względu na własne choroby i dzielącą odległość nie jest w stanie do matki dojeżdżać. Z kolei syn – J. W. mieszka w miejscowości [...] ( [...]) z rodziną w wynajmowanym domu, wraz z żoną są aktywni zawodowo, a niemożność sprawowania opieki nad matką tłumaczy konfliktem z matką i swoją pracą zawodową. Zdaniem SKO, wynikające ze stanu faktycznego okoliczności dotyczące dzieci S. W. w osobach: E. L. i J. W. nie uzasadniają odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. i przyznania świadczenia skarżącej, jako wnuczce osoby wymagającej opieki. SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że z akt sprawy nie wynika, by zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga w/w dzieci S. W. spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki, czy to w formie bezpośredniej opieki, uzupełnianiu się w tej opiece, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia tej opieki, w szczególności żadne z tych dwojga dzieci nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczności te, w ocenie SKO, są wystarczające do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego odwołującej się. Bez znaczenia, zdaniem organu, dla zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią pozostaje okoliczność, że syn legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności matki, nie wyraża woli wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem niej przez wzgląd na obowiązki zawodowe, czy też druga z córek - z uwagi na brak warunków lokalowych i fakt pobierania emerytury. Z woli ustawodawcy istnieje bowiem zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności w sytuacji istnienia osób zobowiązanych w pierwszej kolejności i dopiero ustalenie - obiektywnych - okoliczności uniemożliwiających realizowanie takiego obowiązku przez zobowiązanych w pierwszej kolejności, na co wskazują sądy administracyjne, umożliwiałoby przyznanie świadczenia wnuczce. Podniesione w sprawie okoliczności takie jak odległość od matki czy też wykonywanie pracy zawodowej stanowią, w ocenie organu, przeszkody prawnie obojętne względem nałożonych przez ustawodawcę obowiązków w stosunku do osób najbliższych. SKO zgodziło się także z twierdzeniem organu I instancji, że zgłaszane przez wszystkie dzieci trudności w sprawowaniu opieki nad matką nie zwalniają ich z obowiązku alimentacyjnego względem niej, albowiem opieka nad matką może być przez nich sprawowana naprzemiennie lub pośrednio np. przez osoby trzecie. W odniesieniu do zarzutów odwołania SKO podniosło, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie uprawnia do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdy w relacji rodzinnej, znajdują się osoby zobowiązane do świadczeń alimentacyjnych przed odwołującą się.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. D. (skarżąca) zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust 4 pkt 1 i 1a ustawy poprzez nie uwzględnienie przez organ celu ustawy i poprzez przyjęcie, że sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawną babcią nie jest wystarczające gdyż babcia ma dzieci zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności i obowiązek ten wyprzedza obowiązek wnuczki.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 77 § 1 art. 7 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresu faktycznie sprawowanej opieki oraz braku możliwości sprawowania tej opieki przez dzieci E. L. i J. W. Zarzuciła także naruszenie art. 11 i 107 § 3 kpa poprzez nieadekwatne do stanu faktycznego i nieprzekonujące wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wskazane w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że wymagająca opieki babcia skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...].11.2009r. nr [...]. Orzeczenie to zostało wydane na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] października 2009r.
Sąd zwraca uwagę, że osobom, o których mowa w powołanym na wstępie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych warunków, wymienionych w ust. 1a analizowanego przepisu. Warunki te, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów k.r.o. dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają w związku z tą kwestią. Jak wynika bowiem z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie zaś z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
.Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje również to, iż skarżąca E. D. jest wnuczką wymagającej opieki S. W. a więc zstępną zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności. tj. po dzieciach osoby niepełnosprawnej, których obowiązek alimentacyjny stosownie do treści przepisu art. 129 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o., wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuczki. Nie sporne jest również, że wymagająca opieki babcia skarżącej ma dorosłe dzieci, których dwójka – E. L. i J. W. - nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i to na nich właśnie ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki w pierwszej kolejności, na podstawie art. 129 kro. W myśl bowiem art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przy czym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). W odniesieniu do powyższej kwestii należy przyjąć literalną wykładnię tych przepisów ustawy, która wyłącza z kręgu osób uprawnionych zstępnych zobowiązanych w dalszej kolejności w sytuacji nieziszczenia się przesłanek z art. 17 ust. 1a ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Z tego tylko powodu skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie żądania.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2022 r., I OSK 1622/21, że osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne pod warunkiem łącznego spełnienia dodatkowych warunków, wymienionych w ust. 1a analizowanego przepisu. Warunki te, jakkolwiek nie powtarzają regulacji przepisów k.r.o. dotyczących kolejności obowiązku alimentacyjnego, pozostają w związku z tą kwestią. Jak wynika bowiem z art. 129 § 1 k.r.o., jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie zaś z art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. NSA podkreślił, że warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie k.r.o. do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przedstawiona regulacja nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa. Wynik wykładni językowej może podlegać weryfikacji z punktu widzenia dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej, ich zastosowanie w niniejszej sprawie nie prowadzi jednak do podważenia wyniku wykładni językowej. W przywołanym wyroku NSA wskazał również, iż regulacja z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. nie budzi wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w k.r.o. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność, k.r.o. przewiduje powstanie obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Należy przy tym zwrócić uwagę na odmienność pomiędzy obowiązkiem alimentacyjnym, który co do zasady ma wymiar finansowy i materialny, a sprawowaniem osobistej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o. dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania) – (taka sytuacja w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie córki S. W., W. G.)-. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Zdaniem NSA przeciwko przyjętemu rozwiązaniu nie przemawiają również względy celowościowe i aksjologiczne, w tym wzgląd na wartości i zasady konstytucyjne. Limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte o uznanie organu. Świadczenie pielęgnacyjne jest niewątpliwie instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji materialnej i społecznej ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Prawo podmiotowe rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Regulacja ustawowa nie jest pod tym względem przeciwskuteczna wobec konstytucyjnych zadań Państwa względem rodzin. (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2020 r., I OSK 960/20; z 23 stycznia 2021 r., I OSK 2462/19; z 22 października 2021 r., I OSK 712/21; z 6 października 2021 r., I OSK 527/21; z 25 października 2021 r., I OSK 675/21)
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego gdyż nie spełnia warunków ustawowych bowiem obowiązek alimentacyjny dzieci względem matki wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuczki jak zasadnie przyjęły organy obu instancji. Z akt sprawy wynika, i co nie jest kwestionowane, że dwójka dzieci S. W. nie legitymuje się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności a brak możliwości sprawowania przez nich opieki nad matką wynika z innych okoliczności nie wskazanych w treści powołanych na wstępie przepisów – brak możliwości dojazdów, praca zawodowa i konflikt rodzinny. Te okoliczności nie zwalniają dzieci z obowiązku alimentacyjnego względem matki. Okoliczności te nie stoją natomiast na przeszkodzie realizacji obowiązku alimentacyjnego w innej formie chociażby poprzez wsparcie finansowe wnuczki, która takiej opieki, w ich zastępstwie, się podjęła.
Reasumując, w świetle powołanych wyżej przepisów, skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią ponieważ jej obowiązek alimentacyjny wobec babci wyprzedza obowiązek alimentacyjny dzieci (które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) wobec matki.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.