IV SA/PO 284/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie było wnioskowane z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem P. Z. oraz niepełnosprawną żoną W. Z. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że nie zostały spełnione prawne warunki, w szczególności dotyczące czasu powstania niepełnosprawności podopiecznego (ojca) oraz stopnia niepełnosprawności żony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo że zauważyło błąd organu I instancji w zakresie niezastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało decyzję w mocy. Kolegium powołało się na uchwałę NSA I OPS 2/22, zgodnie z którą brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom. WSA uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 136 § 1 KPA) poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Ponadto, sąd podkreślił, że strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania sądowego dowód (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 21 kwietnia 2023 r.) wskazujący na znaczny stopień niepełnosprawności żony od 14 marca 2023 r., który istniał już w dniu wydawania decyzji przez SKO i nie był organowi znany. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., WSA uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi uwzględnienie przedstawionych dowodów przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNaruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności i obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także nieuwzględnienie istotnych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów KPA w kontekście świadczeń rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, zaniechając przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i nieuwzględnienia istotnych dowodów przedstawionych przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy KPA (art. 7, 77 § 1, 136 § 1) poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i nieuwzględnienie istotnego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, a nieznanego organowi.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji i nie przeprowadzając niezbędnego postępowania wyjaśniającego.
Czy orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki jest bezwzględnym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii jako ratio decidendi, ale wskazał, że organ odwoławczy błędnie oparł się na uchwale NSA I OPS 2/22, nie badając wszystkich okoliczności sprawy i nie uwzględniając nowego dowodu dotyczącego stopnia niepełnosprawności żony.
Uzasadnienie
Sąd uchylił decyzję z powodu naruszeń proceduralnych organu odwoławczego, co oznacza, że kwestia interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście uchwały NSA I OPS 2/22 będzie musiała być ponownie rozpatrzona przez organ pierwszej instancji.
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
K.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
K.p.a. art. 127 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze.
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
K.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części na warunkach określonych w pkt 1 lit a-c, albo stwierdza jej nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w pkt 2, albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).
K.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
u.ś.r. art. 3 § 20
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył przepisy KPA poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. • Organ odwoławczy nie uwzględnił istotnego dowodu (orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności żony), który istniał w dniu wydania decyzji i nie był organowi znany.
Godne uwagi sformułowania
Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. • Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Monika Świerczak
członek
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności i obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także nieuwzględnienie istotnych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów KPA w kontekście świadczeń rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji przez sąd. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Błędy proceduralne organu odwoławczego doprowadziły do uchylenia decyzji o odmowie świadczenia pielęgnacyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.