IV SA/Po 254/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-10-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznazasiłek celowydziecko niepełnosprawnekryterium dochodoweprawo do godnościKonwencja o Prawach Dzieckarehabilitacjaopieka zdrowotnakoszty leczeniakoszty przedszkola

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku celowego na leki i przedszkole dla dziecka z niepełnosprawnościami, uznając potrzebę wsparcia mimo przekroczenia kryterium dochodowego.

Skarżąca A.R. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i opłacenie przedszkola dla swojej niepełnosprawnej córki, mimo że dochód rodziny przekraczał ustawowe kryterium. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że rodzina jest w stanie pokryć te koszty z własnych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, podkreślając, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach można przyznać specjalny zasiłek celowy, a pomoc dziecku z niepełnosprawnościami, wymagającemu specjalistycznej opieki, jest uzasadniona i zgodna z Konwencją o Prawach Dziecka.

Sprawa dotyczyła skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup leków oraz specjalnego zasiłku celowego na opłacenie przedszkola dla córki A.D. z mózgowym porażeniem dziecięcym. Organy uznały, że dochód rodziny, mimo posiadania pięciorga dzieci, przekracza kryterium dochodowe, co wyklucza przyznanie świadczeń. Skarżąca podnosiła trudną sytuację materialną i zdrowotną córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że mimo przekroczenia kryterium dochodowego, istnieją podstawy do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Sąd podkreślił, że pomoc dziecku niepełnosprawnemu, wymagającemu specjalistycznej rehabilitacji i opieki, jest uzasadniona w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz Konwencji o Prawach Dziecka, która gwarantuje dziecku niepełnosprawnemu prawo do szczególnej troski i wsparcia w celu zapewnienia mu godnego życia i rozwoju.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet przy dochodach przekraczających kryterium, można przyznać specjalny zasiłek celowy, jeśli jest to niezbędne do zaspokojenia potrzeb dziecka, zwłaszcza niepełnosprawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. W przypadku dziecka z niepełnosprawnościami, wymagającego specjalistycznej opieki i rehabilitacji, pomoc finansowa na pokrycie kosztów leczenia i edukacji jest uzasadniona i zgodna z zasadami pomocy społecznej oraz prawami dziecka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.s. art. 41 § pkt 1 i 2

Ustawa o pomocy społecznej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 3 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 14

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba zapewnienia specjalistycznej opieki i rehabilitacji dziecku z niepełnosprawnościami. Możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Zgodność pomocy z celami ustawy o pomocy społecznej i Konwencją o Prawach Dziecka.

Odrzucone argumenty

Dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe, co wyklucza przyznanie zasiłku celowego. Rodzic jest w stanie samodzielnie pokryć koszty leków i przedszkola.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawienia, zasady i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zamierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Państwa-Strony uznają prawo dziecka niepełnosprawnego do szczególnej troski i będą sprzyjały oraz zapewniały, stosownie do dostępnych środków, rozszerzanie pomocy udzielanej uprawnionym do niej dzieciom oraz osobom odpowiedzialnym za opiekę nad nim.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

członek

Izabela Kucznerowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o pomocy społecznej w kontekście wsparcia dla dzieci niepełnosprawnych i rodzin przekraczających kryterium dochodowe, znaczenie Konwencji o Prawach Dziecka."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z niepełnosprawnościami i wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo może chronić najbardziej potrzebujących, zwłaszcza dzieci z niepełnosprawnościami, nawet gdy formalne kryteria dochodowe nie są spełnione. Podkreśla ludzki wymiar pomocy społecznej.

Czy pomoc społeczna musi być bezwzględna? Sąd staje w obronie dziecka z niepełnosprawnościami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 254/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]roku nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak a.t
Uzasadnienie
IV SA/Po 254/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia G., na podstawie art. 3 ust. 3, art. 8, art. 14, art. 39, art. 41 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm. ) oraz art. 104 kpa nie przyznano A.R. zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości [...] zł oraz na opłacenie przedszkola na pobyt córki A. D. w okresie od maja do października 2004 r w łącznej wysokości 463 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że A.R. prowadzi 6-osobowe gospodarstwo domowe wspólnie z pięciorgiem dzieci. Dochód rodziny w miesiącu sierpniu wynosił łącznie [...] zł. Ponieważ dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe organ uznał, że wnioskodawczyni jest w stanie zabezpieczyć potrzeby rodziny tj. zakup leków i opłacenie przedszkola na własnym zakresie z posiadanych środków finansowych.
A.R. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc swoją trudną sytuację materialną wynikającą z licznego potomstwa oraz choroby córki A.D..
Decyzją z dnia [...]r. , nr [...]Samorządowego Kolegium Odwoławczego , na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 ust 1 kpa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że opłacenie leków oraz pobyt jednego z dzieci w przedszkolu nie przekracza możliwości finansowych A. R.. Ponadto, skoro wnioskodawczyni stwierdza, iż nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad córką A., niezrozumiałe jest z jakich przyczyn posyła ją do przedszkola i żąda z tego tytułu opłaty z opieki społecznej.
A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc swoja trudną sytuację życiową wynikająca z barku wykształcenia i choroby córki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie albowiem dochód Skarżącej przekracza ustalone ustawą kryterium dochodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawiają wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Pomoc społeczna zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pięciorgiem dzieci. Dochód rodzinny w miesiącu sierpniu 2004 r. stanowiły: świadczenia rodzinne w łącznej kwocie 1815 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 431,30 zł i alimenty w kwocie 50 zł. Łącznie dochód rodziny w tym miesiącu wyniósł [...]zł.
Art. 8 ust. 1 ustawy określa kiedy przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku rodziny Skarżącej dochód przekracza kryterium dochodowe. Słusznie zatem organ I instancji uznał, iż z uwagi na ten fakt brak jest podstaw do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy.
Sąd nie podziela jednak poglądów organu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego.
W myśl art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy w szczególnie w uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Skarżąca domagała się pomocy finansowej w opłaceniu przedszkola integracyjnego w kwocie 463 zł oraz w zakupie leków o wartości 238,84 zł.
Córka Skarżącej- A. D. uczęszcza do Przedszkola Specjalnego " B." od 1 września 2003 r. Ze względów na schorzenie ( mózgowe porażenie dziecięce, padaczka) wymaga codziennej, kompleksowej rehabilitacji ruchowej, logopedycznej i psychopedagogicznej przy ścisłej współpracy z matką. Pobyt takiego dziecka w przedszkolu jest jak najbardziej uzasadniony. W przypadku upośledzenia dziecka w takim stopniu poprawa zdrowia uzależniona jest przede wszystkim od specjalistycznej opieki. Sama matka nie jest w stanie jej zabezpieczyć.
Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzicom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawienia, zasady i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zamierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Pobyt córki Skarżącej w przedszkolu służy polepszeniu jej zdrowia i w miarę możliwości dostosowanie do warunków życia.
Pomoc finansowa w tym celu jest zatem uzasadniona. Tym bardziej, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w tym z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] rodzeństwo R. nie są objęci jakąkolwiek kontrolą. Poważne zaniedbania rodzicielskie są powodem interwencji sądu. Skarżąca w sposób naiwny postrzega zachowanie swoich dzieci, wiele ich nagannych i antyspołecznych zachowań, usprawiedliwia i bagatelizuje. Skarżąca jest nieudolna rodzicielsko, a ponadto tryb jej życia dostarcza dzieciom nieprawidłowych wzorców ( k. 36 akt sądowych).
Okoliczności te tym bardziej uzasadniają otoczenie szczególną opieką dzieci Skarżącej, w tym A. D., która jest dzieckiem niepełnosprawnym fizycznie i psychicznie
Prawo to zagwarantowane jest w Konwencji o Prawach Dziecka ( Dz. U. 91, 120, 526). Artykuł 23 Konwencji stanowi, że:
1. Państwa-Strony uznają, że dziecko psychicznie lub fizycznie niepełnosprawne powinno mieć zapewnioną pełnię normalnego życia w warunkach gwarantujących mu godność, umożliwiających osiągnięcie niezależności oraz ułatwiających aktywne uczestnictwo dziecka w życiu społeczeństwa.
2. Państwa-Strony uznają prawo dziecka niepełnosprawnego do szczególnej troski i będą sprzyjały oraz zapewniały, stosownie do dostępnych środków, rozszerzanie pomocy udzielanej uprawnionym do niej dzieciom oraz osobom odpowiedzialnym za opiekę nad nim. Pomoc taka będzie udzielana na wniosek tych osób i będzie stosowana do warunków dziecka oraz do sytuacji rodziców lub innych osób, które się nim opiekują.
3. Uznając szczególne potrzeby dziecka niepełnosprawnego, pomoc, o której mowa w ustępie 2 niniejszego artykułu, będzie udzielana bezpłatnie tam, gdzie jest to możliwe, z uwzględnieniem zasobów finansowych rodziców bądź innych osób opiekujących się dzieckiem, i ma zapewnić, aby niepełnosprawne dziecko posiadało skuteczny dostęp do oświaty, nauki, opieki zdrowotnej, opieki rehabilitacyjnej przygotowania zawodowego oraz możliwości rekreacyjnych, realizowany w sposób prowadzący do osiągnięcia przez dziecko jak najwyższego stopnia zintegrowania ze społeczeństwem oraz osobistego rozwoju w tym jego rozwoju kulturalnego i dochodowego.
Państwo uznaje prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu ( art. 27 pkt 1 Konwencji).
Artykuł 27 pkt 3 Konwencji nakłada na państwo obowiązek podejmowania właściwych kroków dla wspomagania rodziców w realizacji tego prawa oraz do udzielania, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak
a.t

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI