IV SA/Po 248/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu istotnych rozbieżności między częścią tekstową a graficzną planu dotyczących stanowisk archeologicznych i strefy kontrolowanej od gazociągu.
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenia zasad sporządzania planu. Główne zarzuty dotyczyły rozbieżności między częścią tekstową a graficzną planu w zakresie stanowisk archeologicznych oraz strefy kontrolowanej od gazociągu. Rada Miejska przyznała, że wystąpiły błędy techniczne przy generowaniu rysunku planu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w całości z powodu tych rozbieżności, które uniemożliwiają jednoznaczne określenie obowiązków i ograniczeń.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił uchwale istotne naruszenie zasad sporządzania planu, wskazując na rozbieżności między częścią tekstową a graficzną planu w zakresie § 6 (ochrona dziedzictwa kulturowego i stanowisk archeologicznych) oraz § 28 pkt 5 (strefa kontrolowana od gazociągu DN500). W przypadku stanowisk archeologicznych, mimo istnienia zapisów tekstowych nakazujących ochronę i badania, ich lokalizacja nie została uwzględniona na rysunku planu z powodu błędu technicznego przy generowaniu. Podobnie, szerokość strefy kontrolowanej od gazociągu była różnie określona w części tekstowej (38 m) i graficznej (36 m). Rada Miejska przyznała, że wystąpiły omyłki, ale wniosła o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego, uznał, że rozbieżności między częścią tekstową a graficzną planu stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania planu, które skutkuje nieważnością uchwały. Sąd podkreślił, że część graficzna jest uszczegółowieniem części tekstowej i muszą one być odczytywane łącznie, a rozbieżności uniemożliwiają jednoznaczne określenie obowiązków i ograniczeń, co podważa funkcję planu jako ram prawnych dla inwestorów i właścicieli nieruchomości. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, zasądzając jednocześnie od Rady Miejskiej na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozbieżność między częścią tekstową a graficzną planu, która uniemożliwia jednoznaczne określenie terenów objętych ochroną konserwatorską stanowisk archeologicznych, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu i prowadzi do stwierdzenia nieważności uchwały.
Uzasadnienie
Część graficzna planu jest uszczegółowieniem części tekstowej i muszą być odczytywane łącznie. Brak oznaczenia stanowisk archeologicznych na rysunku planu, mimo istnienia zapisów tekstowych, uniemożliwia właściwą ochronę zabytków i jednoznaczne wskazanie terenów objętych ograniczeniami, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 18 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa obowiązkowe elementy planu miejscowego, w tym zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami art. 19 § 3
Nakazuje ustalanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stref ochrony konserwatorskiej.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa nieważność uchwał sprzecznych z prawem.
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa, że naruszenie prawa musi być istotne, aby uchwała była nieważna.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 4
Dotyczy zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 7
Dotyczy zasad ochrony krajobrazu kulturowego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 8 § 2
Określa wymóg, aby część graficzna planu była uszczegółowieniem części tekstowej i nie było między nimi rozbieżności.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez rozbieżność między częścią tekstową a graficzną planu co do stanowisk archeologicznych. Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez rozbieżność między częścią tekstową a graficzną planu co do szerokości strefy kontrolowanej od gazociągu DN500.
Godne uwagi sformułowania
część graficzna planu miejscowego jest uszczegółowieniem części tekstowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową a rysunkiem planu. brak możliwości jednoznacznego ustalenia obszarów, do których odnoszą się dyspozycje zawarte w § 6 i § 28 pkt 5 uchwały, stanowią istotne naruszenie przepisów.
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności rozbieżności między częścią tekstową a graficzną, oraz konsekwencje tych naruszeń dla ważności uchwały."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego i wymogów formalnych dotyczących części tekstowej i graficznej planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są szczegóły techniczne i formalne w procesie tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego, a błędy mogą prowadzić do unieważnienia uchwały.
“Błąd w planie zagospodarowania przestrzennego: rozbieżność między tekstem a rysunkiem doprowadziła do unieważnienia uchwały.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 248/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/ Sebastian Michalski Wojciech Rowiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 28 lutego 2023 r. nr LXVII/716/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb Kruszewnia i część obrębów Garby i Zalasewo – część III B 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2. zasądza od Rady Miejskiej w Swarzędzu na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku – o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., dalej: u.s.g.) pismem z dnia 6 marca 2024 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr LXVI 1/716/2023 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb Kruszewnia i część obrębów Garby i Zalasewo - część III.B (dalej "uchwała" , "mzpm"), zaskarżając ją w części, tj. w zakresie § 6 i § 28 pkt 5. Uchwała wraz z dokumentacją prac planistycznych została przekazana Wojewodzie Wielkopolskiemu 3 marca 2023 r. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741, 784, 922, 1873 ze zm., dalej: u.p.z.p.). Wojewoda wskazał, że w wyniku analizy uchwały w zakresie zgodności z u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 lutego 2023 r.) w odniesieniu do zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzono, że narusza je § 6 uchwały, w zakresie zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych oraz dóbr kultury współczesnej, poprzez wprowadzenie nakazu prowadzenia badań archeologicznych podczas prac ziemnych przy realizacji inwestycji związanych z zabudowaniem i zagospodarowaniem terenu oraz nakazu uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie badań archeologicznych w granicach stanowisk archeologicznych, przedstawionych na rysunku planu, lecz z pominięciem wyznaczenia ich na załączniku nr 1 do uchwały, chociaż stosowne oznaczenie zamieszczono w objaśnieniach do rysunku. Wojewoda podkreślił, że w myśl art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. W piśmie z 17 listopada 2017 r. (znak: KZ.410.6.00028.2017.IV) Powiatowy Konserwator Zabytków wskazał konieczność uwzględnienia terenów ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych w ustaleniach planu. Następnie postanowieniem Nr 223/2020 z 4 maja 2020 r. (znak: KZ.410.6.00028.2017.IV) odmówił uzgodnienia projektu planu określając jako warunek uzgodnienia korektę zapisów uchwały odnoszących się do stanowisk archeologicznych. Powiatowy Konserwator Zabytków stwierdził wówczas, że w przypadku miejsc, które zostały zidentyfikowane jako stanowiska archeologiczne obowiązują w ich granicach określone zasady postępowania podczas prowadzenia inwestycji. Dopuszczając zagospodarowanie stanowiska ustalono zatem jako formę jego ochrony badania archeologiczne, mające na celu rozpoznanie i udokumentowanie zabytku oraz zabezpieczenie zabytków ruchomych. Działania te uzasadniono m.in. nieodnawialnym charakterem zabytków archeologicznych będących pozostałością egzystencji i działalności człowieka. Postanowieniem Nr 486/2020 z 14 września 2020 r. (znak: KZ.410.6.00028.2017.IV) po stwierdzeniu, że zapisy dotyczące ochrony archeologicznego dziedzictwa kulturowego prawidłowo zabezpieczają zabytek, a na rysunku planu wrysowano stanowiska archeologiczne, Powiatowy Konserwator Zabytków uzgodnił projekt planu. Wojewoda podkreślił, że brak oznaczenia na rysunku planu lokalizacji stanowisk archeologicznych nie tylko narusza § 8 ust. 2 rozporządzenia, ale również uniemożliwia jednoznaczne wskazanie terenów w granicach których obowiązują określone zasady postępowania podczas prowadzenia inwestycji wynikające z przepisów dotyczących ochrony zabytków, co zarazem nie zapewnia ich należytej ochrony. Dalej skarżący wskazał, że zasady sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego narusza także § 28 pkt 5 uchwały, w którym ustalono strefy kontrolowanej od gazociągu DN500 po 38 m od osi gazociągu w obu kierunkach, zgodnie z rysunkiem planu, a jednocześnie wyznaczono na rysunku planu wspomnianej strefy w odległości po 36 m. Wojewoda zarzucił, że uniemożliwia to odbiorcom planu jednoznaczne ustalenie faktycznego zasięgu strefy i obszaru obowiązywania ograniczeń z nią związanych. W konkluzji skarżący stwierdził, że powyższe uchybienia ze względu na brak możliwości jednoznacznego ustalenia obszarów, do których odnoszą się dyspozycje zawarte w § 6 i § 28 pkt 5 uchwały, stanowią istotne naruszenie przepisów zawartych w § 8 ust. 2 rozporządzenia, gdyż część graficzna planu miejscowego jest uszczegółowieniem części tekstowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową a rysunkiem planu. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Swarzędzu wniosła o jej uwzględnienie, uznając skargę za uzasadnioną. Organ wskazał, że szerokość strefy kontrolowanej od gazociągu omyłkowo została określona na rysunku Planu odmiennie niż wynikało to z wniosków i opinii do planu, natomiast w zakresie stanowisk archeologicznych warstwa zawierająca odpowiednie dane omyłkowo nie została włączona podczas generowania rysunku planu po etapie opiniowania i w takim kształcie Plan został wyłożony do publicznego wglądu i tak też został przedstawiony Radzie Miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Skarga okazała się zasadna Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Wojewoda Wielkopolski uczynił uchwałę Nr LXVI 1/716/2023 Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb Kruszewnia i część obrębów Garby i Zalasewo - część III.B. Stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie w treści przepisu art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Bez wątpienia należy do kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności chociażby w części, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia została objęta tylko część Uchwały, tj. w zakresie § 6 i § 28 pkt 5. Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") – którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego", których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25.05.2009 r., II OSK 1778/08; z 11.09.2008 r., II OSK 215/08 – CBOSA). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym: "obowiązkowo" (ust. 2) oraz "w zależności od potrzeb" (ust. 3) – a dodatkowo scharakteryzowany w rozporządzeniu Ministra infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587; w skrócie "rozporządzenie"). Należy jednak zauważyć, że taki sposób rozumienia rzeczonej "obligatoryjności" elementów planu wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy musi zawierać poszczególne ustalenia, o których mowa w tym przepisie, wówczas, gdy okoliczności faktyczne dotyczące obszaru objętego planem, wynikające zwłaszcza z istniejącego lub planowanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniają dokonanie takich ustaleń (por. wyroki NSA: z 23.04.2010 r., II OSK 311/10; z 13.10.2011 r., II OSK 1566/11; z 06.09.2012 r., II OSK 1343/12 – CBOSA; por. też: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2016, art. 15 Nb 6, s. 18; I. Zachariasz [w:] H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 3 do art. 15). W pewnym sensie są to więc także postanowienia wprowadzane do konkretnego planu miejscowego "w zależności od potrzeb" – z tym że "potrzeb" pojmowanych obiektywnie, jako ściśle uwarunkowanych istniejącymi okolicznościami faktycznymi, a nie, jak na tle art. 15 ust. 3 u.p.z.p., bardziej subiektywnie, jako wynikających z własnej, swobodnej oceny organu planistycznego (por. wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2406/18, CBOSA). Kolejno należy podkreślić, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Na gruncie tych przepisów przyjmuje się, że pojęcie "sprzeczności z prawem" obejmuje sprzeczność postanowień aktu prawa miejscowego z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. W związku z tym, że przepisy prawa nie zawierają taksatywnego wyliczenia wadliwości aktu prawa miejscowego, to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności w zakresie § 6 i § 28 pkt 5 należy uznać, że trafnie Wojewoda Wielkopolski wywodził istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez rozbieżność pomiędzy częścią tekstową i graficzną planu co do stanowisk archeologicznych oraz szerokości strefy kontrolowanej od gazociągu DN500 tj. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 4 i 9 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 4 i pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587, dalej "rozporządzenie"). Należy w tym miejscu wskazać, że w dniu 24 grudnia 2021 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2404). Na mocy § 12 pkt 1 tego rozporządzenia, do projektów planów miejscowych sporządzanych lub zmienianych na podstawie uchwały o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu miejscowego podjętej przed 24 grudnia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku przedmiotowego planu miejscowego uchwałę o przystąpieniu do jego sporządzenia podjęto 28 marca 2017 r., a następnie zmieniono 31 marca 2020 r., stąd zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 u.p.z.p., organ wykonawczy gminy sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i część graficzną, wraz z uzasadnieniem, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego. Wskazać przy tym należy, iż na podstawie Konstytucji RP bezspornym pozostaje fakt, iż społeczności lokalne mają, w zakresie określonym prawem, swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy. Problematyka planowania przestrzennego normowana jest przepisami u.p.z.p., która w art. 3 ust. 1, do zadań własnych gminy, zalicza kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie, określane jest to mianem "władztwa planistycznego". Uprawnia ono do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu. Władztwo to nie ma jednak charakteru absolutnego, zaś jego ograniczenia określone zostały ustawowo. Zakres przedmiotowy władztwa planistycznego gminy, w ramach którego ma ona możliwość wpływu na sposób wykonywania prawa własności, przez właścicieli i użytkowników terenów objętych ustaleniami planu miejscowego, nie jest nieograniczony i został szczegółowo określony w u.p.z.p. poprzez wskazanie obowiązkowej i fakultatywnej (dopuszczalnej) treści planu miejscowego (art. 15 ust. 2 i 3) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków , w tym krajobrazów kulturowych oraz dobr kultury współczesnej. W myśl art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. W toku procedury planistycznej Powiatowy Konserwator Zabytków najpierw wskazał na konieczność uwzględnienia terenów ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych w ustaleniach planu, następnie postanowieniem z 4 maja 2020 r. odmówił uzgodnienia projektu planu określając jako warunek uzgodnienia korektę zapisów uchwały odnoszących się do stanowisk archeologicznych. Powiatowy Konserwator Zabytków stwierdził wówczas, że w przypadku miejsc, które zostały zidentyfikowane jako stanowiska archeologiczne obowiązują w ich granicach określone zasady postępowania podczas prowadzenia inwestycji. Dopuszczając zagospodarowanie stanowiska ustalono zatem jako formę jego ochrony badania archeologiczne, mające na celu rozpoznanie i udokumentowanie zabytku oraz zabezpieczenie zabytków ruchomych. Działania te uzasadniono m.in. nieodnawialnym charakterem zabytków archeologicznych będących pozostałością egzystencji i działalności człowieka. Dopiero po stwierdzeniu, że zapisy dotyczące ochrony archeologicznego dziedzictwa kulturowego prawidłowo zabezpieczają zabytek, a na rysunku planu wrysowano stanowiska archeologiczne, Powiatowy Konserwator Zabytków ostatecznie uzgodnił projekt planu. W uchwalonej ostatecznie wersji miejscowego planu zagopodpodarowana przestrzennego brak jest oznaczenia na rysunku planu lokalizacji stanowisk archeologicznych, gdyż jak wyjaśnił to organ w odpowiedzi na skargę "w zakresie stanowisk archeologicznych warstwa zawierająca odpowiednie dane omyłkowo nie została włączona podczas generowania rysunku planu po etapie opiniowania i w takim kształcie Plan został wyłożony do publicznego wglądu i tak też został przedstawiony Radzie Miejskiej." Jak słusznie zauważył Wojewoda nie tylko narusza § 8 ust. 2 rozporządzenia, ale również uniemożliwia jednoznaczne wskazanie terenów w granicach których obowiązują określone zasady postępowania podczas prowadzenia inwestycji wynikające z przepisów dotyczących ochrony zabytków, co zarazem nie zapewnia ich należytej ochrony. Jednocześnie w części tekstowej znajduje się zapis (§ 6 ) , który został wprowadzony celem realizacji obowiązków wynikających z art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.z.p. i został wprowadzony w odpowiedzi na stanowisko Powiatowego Konserwatora Zabytków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jasno wyrażono stanowisko, że część graficzna planu miejscowego jest uszczegółowieniem części tekstowej i ustalenia planu muszą być odczytywane łącznie - z uwzględnieniem zarówno części graficznej, jak i tekstowej. Z tych względów nie może być rozbieżności pomiędzy częścią tekstową a rysunkiem planu (por. wyrok NSA z 15.03.2017 r., II OSK 1804/15, LEX nr 2286184). W przedmiotowej sprawie taka rozbieżność istnieje, co przesądza o konieczność stwierdzenia nieważności przynajmniej części planu. Jednakże na gruncie przedmiotowej sprawy stwierdzenie nieważności tylko § 6 prowadzi do dekompozycji planu, efektem byłoby bowiem brak obligatoryjnego elementu planu. Samo zapewnienie organu w odpowiedzi na skargę, że brak ten zostanie usunięty w przyszłości, nie jest argumentem przeciwko stwierdzeniu nieważności całego planu. Sąd nie ma bowiem żadnych narzędzi kontroli na organem, czy rzeczywiście ta luka zostanie uzupełniona w przyszłości. To od gminy zależy, czy przystąpi do zmiany mzpm. Jednocześnie nie ulega wątpliwości , że na terenie objętym planem znajduje się obiekt podlegający ochronie, a jego brak na rysunku planu uniemożliwia jednoznaczne wskazanie terenów, w granicach których obowiązują określone zasady postępowania podczas prowadzenia inwestycji wynikające z przepisów dotyczących ochrony zabytków. Samo wyeliminowanie z części tekstowej § 6 nie zapewnia zgodności z prawem całego planu, a przeciwnie – znika ślad wskazujący chociaż pośrednio, że na terenie objętym planem znajduje się stanowisko archeologiczne. Taka sytuacja z punktu widzenia funkcji, jakie winien spełniać plan zagospodarowania przestrzennego – stworzenia ram prawnych dla potencjalnych inwestorów i właścicieli nieruchomości - jest nie do zaakceptowania. Do podobnych wniosków prowadzi wyeliminowanie z części tekstowej planu zapisu dotyczącego strefy kontrolowanej gazociągu DN 500 tj. § 28 pkt 5. Tutaj również doszło do rozbieżności pomiędzy częścią tekstową i rysunkową co do szerokości strefy (38 i 36 m). Chociaż w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko część tekstowa planu zawiera normy prawne, a rysunek planu obowiązuje tylko w takim zakresie, w jakim przewiduje to część tekstowa planu (por. postanowienie NSA z 18 marca 2011 r., II OZ 191/11), to jednak stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały tylko w części tekstowej , wprowadzałoby w błąd potencjalnych inwestorów i właścicieli działek położonych wzdłuż linii gazociągu DN500. Jednocześnie doprowadziłoby do tego, że w obrocie prawnym obowiązywałby mzpm, dla terenu przez który przebiega strefa kontrolowana wzdłuż gazociągu, jednak bez uwzględnienia tego w planie. W ocenie Sądu taka sytuacja jest niedopuszczalna i prowadzi również do dekompozycji całego planu, co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności w całości. W strefie kontrolnej gazociągu obowiązywać miał bowiem zakaz zabudowy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., obejmujących zwrot od organu na rzecz Skarżącego wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, jak w pkt 2 wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI