IV SA/Po 245/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasądził zwrot kosztów postępowania, uwzględniając koszty dojazdu samochodem służbowym, po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia odmawiającego zwrotu kosztów podróży autostradą.
Sprawa dotyczy zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów dojazdu samochodem służbowym na rozprawę. Sąd pierwszej instancji początkowo odmówił zwrotu kosztów podróży autostradą, uznając, że racjonalny jest przejazd transportem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że przejazd własnym samochodem może być racjonalny nawet przy dostępności transportu publicznego. W konsekwencji WSA ponownie rozpoznał wniosek o zwrot kosztów, uwzględniając koszty dojazdu samochodem po racjonalnej trasie, w tym częściowo po autostradzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek o zwrot kosztów postępowania w sprawie ze skargi W.E.S. sp. z o.o. na decyzję Wojewody W. dotyczącej umorzenia postępowania wznowieniowego. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, umorzył postępowanie w zakresie zarzutów dotyczących bezczynności i przewlekłości, a także zasądził zwrot kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego i kosztów dojazdu. Uzasadniając postanowienie w zakresie kosztów dojazdu, Sąd oparł się na przepisach P.p.s.a. i ustawy o kosztach sądowych, uznając, że w przypadku istnienia dogodnego połączenia transportem publicznym, koszt przejazdu takim środkiem jest zasadniczo racjonalny. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r., uchylił postanowienie WSA w przedmiocie zwrotu kosztów, wskazując, że przejazd własnym samochodem może być racjonalny nawet przy dostępności transportu publicznego, a wykładnia przepisów powinna uwzględniać poszanowanie praw majątkowych stron. NSA podkreślił, że samochód jest powszechnie wykorzystywanym środkiem transportu, a strona ma prawo wykazać rzeczywiście poniesione koszty przejazdu własnym samochodem, jednakże musi je udowodnić, a koszty te muszą być racjonalne i celowe, bez wliczania np. opłat za przejazd autostradą, jeśli istniała krótsza i bezpłatna droga. W wykonaniu postanowienia NSA, WSA wezwał skarżącą do wykazania wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu samochodem na rozprawę. Skarżąca przedstawiła kalkulację kosztów przejazdu dwiema trasami, w tym trasą przebiegającą częściowo po autostradzie. WSA, oceniając przedstawione dowody, uznał, że zasadne jest wyliczenie poniesionych racjonalnych i celowych kosztów przejazdu samochodem na rozprawę w dniu 28 maja 2014 r. wg. trasy przebiegającej częściowo po autostradzie A2, przyjmując długość trasy 93 km (w obie strony 186 km) i stawkę 0,8358 zł za kilometr, co dało kwotę 155,46 zł. Łącznie z kosztem wpisu (200 zł) zasądzono zwrot kosztów postępowania w kwocie [...] zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, koszty przejazdu własnym samochodem do sądu, w tym z wykorzystaniem autostrady, mogą być uznane za racjonalne i celowe, jeśli strona wykaże, że taki przejazd był rzeczywiście poniesiony, racjonalny i celowy, a wybór trasy był uzasadniony, nawet przy istnieniu transportu publicznego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przejazd własnym samochodem może być racjonalny i celowy, a wykładnia przepisów powinna uwzględniać poszanowanie praw majątkowych stron. Samochód jest powszechnie wykorzystywanym środkiem transportu. Strona musi jednak wykazać rzeczywiście poniesione koszty i racjonalność wyboru trasy, unikając kosztów nieuzasadnionych, jak np. opłaty za autostradę, jeśli istniała krótsza i bezpłatna droga.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.s.c. art. 85 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 91
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy § § 2 pkt 1 lit. a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejazd własnym samochodem do sądu, w tym z wykorzystaniem autostrady, może być uznany za racjonalny i celowy, jeśli strona wykaże jego rzeczywiste poniesienie i racjonalność wyboru trasy. Strona ma prawo do zwrotu kosztów dojazdu samochodem służbowym, pod warunkiem udowodnienia poniesionych kosztów i ich racjonalności.
Odrzucone argumenty
Koszty przejazdu autostradą nie podlegają zwrotowi, jeśli istniała krótsza i bezpłatna droga. W przypadku istnienia dogodnego transportu publicznego, racjonalnym kosztem przejazdu jest koszt transportu publicznego.
Godne uwagi sformułowania
w świetle regulacji art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91 u.k.s.c., znajdującej odpowiednie zastosowanie w sprawach sądowoadministracyjnych na mocy art. 205 § 3 P.p.s.a., w związku z udziałem w postępowaniu sądowym stronie przysługuje zwrot kosztów podróży, z miejsca jej zamieszkania [w przypadku przedstawicieli osób prawnych, odpowiednio: miejsca siedziby tej osoby – uw. Sądu] do siedziby sądu, przed którym toczy się postępowanie, "w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu". nie można przyjąć, że tylko z tego powodu, iż istnieje możliwość przejazdu publicznym środkiem transportu, nieracjonalny i niecelowy jest przejazd własnym samochodem. We współczesnych warunkach społeczno-gospodarczych samochód jest powszechnie wykorzystywanym środkiem transportu. do celowych i racjonalnych kosztów podróży nie można zaliczyć opłaty za przejazd autostradą, jeżeli dojazd z W. (siedziba skarżącej Spółki) do Poznania (siedziba Sądu) możliwy byłby krótszą i bezpłatną drogą krajową nr 32.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie racjonalnych i celowych kosztów dojazdu do sądu samochodem służbowym, w tym kwestia przejazdu autostradą i porównania z transportem publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o kosztach sądowych i P.p.s.a. oraz konkretnego stanu faktycznego. Wymaga indywidualnej oceny racjonalności i celowości kosztów w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z rozliczaniem kosztów dojazdu do sądu i interpretacją pojęć 'racjonalności' i 'celowości' w kontekście podróży służbowych, co jest istotne dla wielu profesjonalistów.
“Czy podróż służbowa samochodem po autostradzie zawsze jest kosztowna? Sąd wyjaśnia, kiedy można odzyskać pieniądze.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 245/14 - Postanowienie WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2014-09-30 Data wpływu 2014-03-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane II OZ 770/14 - Postanowienie NSA z 2014-08-21 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 200 i art. 205 § 1 i 3 w związku z art. 201 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.E.S. sp. z o.o. w W. o zwrot kosztów postępowania w sprawie ze skargi W.E.S. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego postanawia zasądzić od Wojewody W. na rzecz skarżącej W.E.S. sp. z o.o. w W. kwotę [...] zł (słownie złotych: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014r., sygn. akt IV SA/Po 245/14, po rozpoznaniu skargi W.E.S. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...], w pkt 2 umorzył postępowanie w zakresie zarzutów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania, w pkt 3 zasądził od Wojewody W. na rzecz skarżącej WES Spółka z o.o. w W. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz kwotę [...]złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów dojazdu. Uzasadniając postanowienie w zakresie kosztów postępowania zawarte w punkcie trzecim ww. wyroku Sąd wyjaśnił, że orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 3 w zw. z art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z e zm. - dalej P.p.s.a.) oraz art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm. - dalej u.k.s.c.), uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu oraz koszt dojazdu na rozprawę. Sąd zaznaczył – mając na względzie zgłoszony przez Prezesa Zarządu Spółki wniosek o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę samochodem służbowym według tzw. kilometrówki – że w świetle regulacji art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91 u.k.s.c., znajdującej odpowiednie zastosowanie w sprawach sądowoadministracyjnych na mocy art. 205 § 3 P.p.s.a., w związku z udziałem w postępowaniu sądowym stronie przysługuje zwrot kosztów podróży, z miejsca jej zamieszkania [w przypadku przedstawicieli osób prawnych, odpowiednio: miejsca siedziby tej osoby – uw. Sądu] do siedziby sądu, przed którym toczy się postępowanie, "w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu". Sąd ocenił, że w przypadku istnienia dogodnego, bezpośredniego połączenia środkami transportu publicznego, które istnieje pomiędzy W. (siedziba Spółki) i Poznaniem (siedziba Sądu), w postaci choćby połączenia kolejowego – "racjonalnym i celowym kosztem przejazdu odpowiednim środkiem transportu" w rozumieniu art. 85 ust. 1 u.k.s.c. jest, co do zasady, koszt przejazdu takim właśnie środkiem transportu publicznego, w klasie ekonomicznej. Wskazując na aktualną taryfę konkretnego przewoźnika sąd wskazał, że przejazd koleją na tej trasie wynosi [...] zł w jedną stronę. Na skutek zażalenia Skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 770/14, uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu NSA napisał, że aktualne brzmienie art. 85 ust. 1 u.k.s.c., w odróżnieniu od poprzedniego brzmienia, wskazuje na rodzaj środków transportu, za których użycie przysługuje zwrot kosztów podróży, w tym m.in. za przejazd własnym samochodem. NSA ocenił, iż nie można przyjąć, że tylko z tego powodu, iż istnieje możliwość przejazdu publicznym środkiem transportu, nieracjonalny i niecelowy jest przejazd własnym samochodem. Taka wykładnia art. 85 ust. 1 u.k.s.c. nie uwzględnia celu zmian wprowadzonych ustawą z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1101), w szczególności zapewnienia większego poszanowania praw majątkowych stron. We współczesnych warunkach społeczno-gospodarczych samochód jest powszechnie wykorzystywanym środkiem transportu. Tym samym, skoro prezes skarżącej Spółki w dniu 28 maja 2014 r. stawił się na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, korzystając z samochodu, będącego własnością Spółki, to za koszt przejazdu do Sądu należy uznać rzeczywiście poniesiony koszt przejazdu tym samochodem. NSA podniósł również, że zgodnie z art. 85 ust. 4 w związku z art. 91 u.k.s.c., to na stronie spoczywa ciężar wykazania wysokości poniesionych kosztów. Oznacza to, że nie można automatycznie przyjmować, iż stronie należy się zwrot kosztów przejazdu według maksymalnej wartości (maksymalna stawka za kilometr 0,8358 zł) przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm. - dalej rozporządzenie). Strona zobowiązana jest wykazać rzeczywiście poniesione koszty dojazdu do Sądu w dniu rozprawy. We wniosku strona podała jedynie, że koszt przejazdu do Sądu wyniósł "187, 46 zł (93 km x 0,8358 zł = 77,73 zł + 16 zł opłata A2 = 93,73 x 2 = 187,46 – Kia Opirus – nr rej. [...] – poj. silnika 3500 cm3)". Twierdzenia strony odnośnie poniesionych kosztów przejazdu wymagają oceny Sądu pod względem ich racjonalności i celowości, w szczególności co do wyboru trasy. NSA zaznaczył, iż do celowych i racjonalnych kosztów podróży nie można zaliczyć opłaty za przejazd autostradą, jeżeli dojazd z W. (siedziba skarżącej Spółki) do Poznania (siedziba Sądu) możliwy byłby krótszą i bezpłatną drogą krajową nr 32. W wykonaniu powyższego postanowienia NSA, Sąd wezwał Skarżącą do wykazania wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu samochodem Spółki na rozprawę w dniu 28 maja 2014 r., tj. przejazdu najkrótszą trasą (z podaniem liczby kilometrów) bez wliczania wydatków nie uznanych przez NSA za niezbędne, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że faktycznie poniesione koszty nie zostały wykazane. W zakreślonym terminie Skarżąca przesłała kalkulację kosztu przejazdu na rozprawę dwiema różnymi trasami łączącymi W. z Poznaniem, ujętą w trzy warianty: 1. "ograniczony racjonalny (najkrótszy czas przejazdu)" kwota 159,48 zł. wg wyliczenia [(95,4 km. x 0,8358 zł/km = 79,74 zł.) x 2], 2. "rzeczywisty racjonalny (najkrótszy czas przejazdu)" kwota 296,62 zł. wg wyliczenia (95,4 km. x 1,3450 zł/km = 128,31 zł.) + 16 zł. opłata A2= 144,31 zł.) x 2 = 288,62 zł. 2) + 7 zł. opłata parkingowa], 3. "planowany nieracjonalny (najdłuższy czas przejazdu)" kwota 239,76 zł. wg wyliczenia [((70,9 km. x 1.6415 zł/km = 116,38 zł.) x 2 = 232,76 zł.) +7 zł. opłata parkingowa ] i wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrot kosztów przejazdów ustalonych według pierwszego z tych wariantów, w wysokości 159,48 zł. Do powyższego skarżący załączył oznaczenie racjonalnej trasy przejazdu na mapie, wyliczenie kosztu przejazdu 1 km racjonalną i nieracjonalną trasą przejazdu, dowód zakupu samochodu KIA OPIRUS, formularz obsługi okresowej i dane techniczne posiadanego samochodu, dowód uiszczenia opłaty komunikacyjnej, potwierdzenie zawarcia ubecpiecz3enia OC samochodu i kopię faktury za paliwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: O kosztach postępowania Sąd orzeka w niniejszej sprawie na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 3 w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a. oraz art. 85 ust. 1 w związku z art. 91 u.k.s.c. Należy zatem uwzględnić poniesiony przez Spółkę koszt wpisu, w wysokości 200 zł oraz koszt dojazdu na rozprawę. W art. 85 ust. 1 u.k.s.c. mowa jest o kosztach "rzeczywiście poniesionych", które to koszty muszą przy tym być "racjonalne" i "celowe". Prezes Zarządu skarżącej Spółki składając na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. wniosek o zwrot kosztów postępowania (k. 51), oświadczył, że przyjechał na rozprawę trasą o długości 93 km, w części wiodącą autostradą A2. W piśmie procesowym z 26 czerwca 2014 r. Skarżąca wyjaśniła, że przejazd autostradą (95,4 km), choć dłuższy o dystans ok. 25 km, jest bardziej racjonalny. W ocenie Sądu, doświadczenie życiowe wskazuje, że podróż autostradą jest zwykle rzeczywiście szybsza i dogodniejsza niż drogami niższych kategorii. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż zasadnym jest wyliczenie poniesionych racjonalnych i celowych kosztów przejazdu samochodem na rozprawę w dniu 28 maja 2014r. wg. trasy przebiegającej częściowo po autostradzie A2. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, iż wyliczenie przebytej trasy zawarte we wniosku z dnia 28 maja 2014r. (93 km), różni się od wyliczenia zawartego w piśmie z dnia 16 września 2014r. (95,4 km.). Mając powyższe na uwadze, przyjmując iż NSA w swym postanowieniu, przytaczając dane dotyczące przebytego przez Prezesa Zarządu Skarżącej kilometrażu nie zgłosił w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, Sąd stwierdza, że trasa o podanej w pierwotnym wniosku o zwrot kosztów postępowania długości 93 km (k. 51) może być uznana za trasę obraną racjonalnie. W związku z powyższym należało uznać, że stronie skarżącej przysługiwał zwrot kosztów dojazdu na trasie o łącznej długości (w obie strony) 186 kilometrów. Zgodnie z art. 85 ust. 2 u.k.s.c. górną granicę należności stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Górną granicę należności za 1 kilometr przebiegu pojazdu stanowi zatem kwota 0,8358 zł, zgodnie z § 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia. Ustalony w oparciu o tę stawkę koszt dojazdu na rozprawę wyniósł zatem 155,46 zł (186 km (0,8358 zł). Zwrotowi podlegają zatem koszty postępowania w łącznej wysokości [...] zł, na którą składają się: koszt wpisu (200 zł) oraz koszt dojazdu na rozprawę w dniu 28 maja 2014 r. ([...]zł) – o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia. MZ
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI