IV SA/PO 242/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające całkowitego zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i brak uzasadnienia organów.
Skarżąca Z.S. domagała się całkowitego zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze, jednak organy administracji odmawiały, powołując się na uchwałę rady miejskiej. WSA w Poznaniu uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że organy nie uzasadniły odmowy zwolnienia w sytuacji, gdy w analogicznych przypadkach przyznawano bezpłatne usługi.
Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. odmawiającą całkowitego zwolnienia z obowiązku zwrotu 50% wydatków na usługi opiekuńcze. Skarżąca, będąca inwalidką I grupy, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, wraz z bezrobotnym mężem i synem, wskazywała na trudną sytuację materialną. Organy administracji powoływały się na uchwałę rady miejskiej, która przewidywała możliwość zwolnienia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jednak nie dopatrzyły się takich przesłanek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie uzasadniły odmowy zwolnienia, mimo że w identycznym stanie faktycznym i prawnym wydano wcześniej decyzje przyznające bezpłatne usługi opiekuńcze. Sąd podkreślił rolę pomocy społecznej jako instytucji wspierającej osoby w trudnych sytuacjach życiowych i umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak uzasadnienia decyzji, a także wydały odmienne decyzje w analogicznych stanach faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały należytego uzasadnienia dla odmowy całkowitego zwolnienia z opłat, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych decyzji przyznających bezpłatne usługi w podobnych okolicznościach. Naruszono obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i interesu obywateli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 50 § ust. 1, 2 i 5
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 50 § ust. 6
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Organy nie uzasadniły odmowy całkowitego zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze. Wydano odmienne decyzje w identycznym stanie faktycznym i prawnym.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na wzgladze interes społeczny i słuszny interes obywateli organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji w sprawach dotyczących pomocy społecznej, w szczególności w zakresie uzasadniania decyzji i równego traktowania stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze w oparciu o lokalne uchwały i przepisy ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych (k.p.a.) i równe traktowanie obywateli przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych.
“Sąd przypomina: Organy muszą uzasadniać odmowę pomocy i traktować wszystkich równo!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Po 242/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/ Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MZ Uzasadnienie IV SA/Po 242/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...], nr [...]Burmistrz T. na podstawie art. 3 ust. 4, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz. U nr 64, poz. 593 ze zm.), uchwały nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...]w sprawie określenia zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, w trybie art. 104, art. 107 kpa oraz zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta T. z dnia [...] w sprawie upoważnienia dyrektora MOPS w T. oraz pracownika MOPS w T. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy odmówił U. S. odstąpienia od obowiązku zwrotu 50% wydatków na usługi opiekuńcze za okres od [...].08.2004r do [...].12.2004r w łącznej kwocie 190,08zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z mężem, który od dwóch lat jest bezrobotny i poszukuje pracy oraz z 14-letnim synem. Łączny miesięczny dochód w rodzinie wynosi [...]zł. Zgodnie z § 4 wskazanej uchwały Rady Miejskiej w T., możliwym jest odstąpienie od obowiązku zwrotu należności za usługi opiekuńcze, w całości lub w części, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, m.in. z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności. Organ nie dopatrzył się w sytuacji wnioskodawczyni innych przesłanek do podjęcia pozytywnej decyzji, które miałyby walor "szczególnie uzasadnionego przypadku". Z.S. odwołał się od tej decyzji, podnosząc trudną sytuację materialną rodziny. Decyzją z dnia [...]nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 17 pkt 1, 104, 127 § 2, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 50 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (zwanej dalej ustawą) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w myśl art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej rada gminy w drodze uchwały określa szczegółowe warunki przyznania i odpłatności za usługi opiekuńcze. Rada Miasta T. uchwałą z dnia [...]ustaliła odpłatność za usługi oraz zasady częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat. Zgodnie z § 2 wymienionej uchwały usługi opiekuńcze przysługują nieodpłatnie świadczeniobiorcom, których lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie oraz osobom, które przekroczyły setny rok życia. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można odstąpić od obowiązku zwrotu należności za usługi opiekuńcze w całości lub w części, zwłaszcza ze względu na: 1) korzystanie z co najmniej dwóch rodzajów usług, 2) konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, placówce wychowawczej lub rehabilitacyjnej, 3) konieczność sprawowania opieki nad więcej niż jedną osobą wymagającą pomocy w formie usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekłą chorą, 4) znaczny stopień niepełnosprawności. Ustalona odpłatność za usługi opiekuńcze świadczone na rzecz U.S. zgodnie z w/w uchwałą wynosi 15% całkowitego kosztu godziny usługi. Organ I instancji ustalił odpłatność w wysokości 15% kosztów za godzinę usługi a następnie obniżył ją o 50%. Brak jednak podstaw do całkowitego zwolnienia od ponoszenia opłat. Z.S. złożył skargę na powyższą decyzję, uznając ją za krzywdzącą. Jednocześnie wniósł o całkowite zwolnienie z opłaty za usługi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej . Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 50 ust. 6 ustawy rada gminy określa w drodze uchwały szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat jak również tryb ich pobierania. Podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie były przepisy ustawy oraz uchwała Rady Miejskiej w T. z dnia [...]w sprawie zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. Zgodnie z § 2 wyżej cytowanej uchwały usługi opiekuńcze przysługują nieodpłatnie świadczeniobiorcom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Organy administracji publicznej nie dopatrzyły się w niniejszej sprawie przesłanek z § 4 cytowanej uchwały, w myśl którego możliwe jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpienie od obowiązku zwrot należności za usługi opiekuńcze w całości. Wprawdzie zdaniem organu istnieje przesłanka niepełnosprawności w stopniu znacznym, jednakże sama ta okoliczność nie może przesądzać o konieczności odstąpienia od obowiązku zwrotu należności za te usługi w całości. Sąd nie podziela takiej argumentacji, tym bardziej, że organy w żaden sposób tego nie uzasadniły. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 107 kpa. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Decyzją z dnia [...]przyznano U.S. częściowo odpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...].08.2004 do [...]12.2004r w zakresie: - usprawnienia do funkcjonowania w społeczeństwie, - pielęgnacji, - wspierania psychologiczno- pedagogicznego i terapeutycznego. Ustalono, że odpłatność za w/w świadczenia za 1 godzinę wynosi 0,89zł. Decyzją z dnia [...]zwolniono U.S. z odpłatności w wysokości 50% kwoty ustalonej powyższą decyzją i odpłatność za 1 godzinę usługi wynosiła 0,44zł. U.S. jest inwalidką I grupy, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Prowadzi wraz z mężem i synem wspólne gospodarstwo domowe. Jej mąż jest osobą bezrobotną od [...].05.2002 r. bez prawa do zasiłku. Odmawiając zwolnienia od ponoszenia kosztów w całości organy w żaden sposób tego nie uzasadniły. Podkreślić należy także, iż decyzją z dnia [...]r. nr [...]przyznano U. S. bezpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...].05.2004r do [...].07.2004r. Decyzję ta wydano w oparciu o wywiad środowiskowy, z którego wynika, że dochód rodziny wynosi ogółem [...]zł a dochód na osobę w rodzinie 377,91zł. Sytuacja materialna rodziny była wówczas identyczna jak w chwili wydawania decyzji z [...]. Również decyzją z dnia [...], nr [...]przyznano U.S. bezpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...]04.2004 do [...]04.200r przy dochodzie na osobę w rodzinie w kwocie 377,91zł. A zatem w identycznym stanie faktycznym i prawnym wydano kilka odmiennych decyzji. Organy nie wyjaśniły czym kierowały się wydając w analogicznej sytuacji inną decyzję. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r, nr [...]. Na podstawie art. 152 wyżej cytowanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MZ