IV SA/Po 241/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o nałożeniu kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania dotyczącego opróżniania zbiorników bezodpływowych za II kwartał 2020 roku. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8, art. 107 § 3) oraz przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 9xb pkt 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP), kwestionując wysokość kary i sposób jej naliczenia, a także brak poinformowania go o nieotrzymaniu sprawozdania w terminie. WSA w Poznaniu, rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się istotnych uchybień proceduralnych. Po pierwsze, zakwestionowano sposób obliczenia liczby dni opóźnienia, wskazując na potencjalne podwójne zastosowanie art. 57 § 1 k.p.a. Po drugie, i co kluczowe, Sąd stwierdził, że organy nie zastosowały przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, który nakazywał zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie, nawet jeśli termin ten przypadał przed wejściem w życie przepisu, ale postępowanie zostało wszczęte po jego wejściu w życie. Dodatkowo, Sąd wskazał, że organy nie rozważyły możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. (odstąpienie od nałożenia kary), co potwierdził późniejszy uchwała NSA. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzje organów i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie przepisów ustawy COVID-19 do terminów materialnych w postępowaniu administracyjnym, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a., prawidłowość obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem obowiązywania stanu epidemii COVID-19 i przepisami wprowadzonymi w tym czasie. Interpretacja art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 może być ograniczona do okresu jego obowiązywania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu materialnego do złożenia sprawozdania i umożliwić złożenie wniosku o przywrócenie terminu, nawet jeśli termin ten przypadał przed wejściem w życie przepisów ustawy COVID-19, a postępowanie zostało wszczęte po ich wejściu w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej ma taki obowiązek na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, mimo wejścia w życie po terminie, do którego odnosi się sprawozdanie, ma zastosowanie, ponieważ postępowanie zostało wszczęte po jego wejściu w życie. Brak zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i braku możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu stanowi istotne naruszenie proceduralne.
Czy w przypadku nieterminowego złożenia sprawozdania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, organy administracji powinny rozważyć zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy powinny rozważyć zastosowanie art. 189f k.p.a., zwłaszcza gdy waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy obu instancji błędnie nie rozważyły możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co potwierdziła późniejsza uchwała NSA.
Jak prawidłowo obliczyć liczbę dni opóźnienia w złożeniu sprawozdania, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Istnieją wątpliwości co do prawidłowości obliczenia liczby dni opóźnienia przez organy, które mogły zastosować art. 57 § 1 k.p.a. w sposób nieprawidłowy.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że sposób obliczenia liczby dni opóźnienia przez organy budzi wątpliwości i może wynikać z błędnego zastosowania art. 57 § 1 k.p.a., choć w tym konkretnym przypadku nie miało to wpływu na wysokość kary ze względu na limit 365 dni.
Czy termin do złożenia sprawozdania kwartalnego w ramach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest terminem procesowym czy materialnym?
Odpowiedź sądu
Termin ten ma charakter materialny, a nie procesowy.
Uzasadnienie
Sąd analizuje kryteria rozróżnienia terminów procesowych i materialnych, wskazując, że termin do złożenia sprawozdania jest terminem materialnym, ponieważ jego bezskuteczny upływ otwiera drogę do wszczęcia postępowania o nałożenie kary i wywołuje skutki materialnoprawne.
Przepisy (27)
Główne
u.u.c.p.g. art. 9o § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 9o § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 9xb § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.u.c.p.g. art. 9o § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek sporządzania kwartalnych sprawozdań przez podmioty prowadzące działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.
u.u.c.p.g. art. 9o § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Termin do złożenia sprawozdania - do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy.
u.u.c.p.g. art. 9xb § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Kara pieniężna w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni, za nieterminowe złożenie sprawozdania.
Pomocnicze
u.u.c.p.g. art. 9zb § 1b
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzr
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzt
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs?
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 57 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd kwestionuje sposób zastosowania tego przepisu przez organy przy obliczaniu dni opóźnienia.
k.p.a. art. 58 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.c.p.g. art. 9zb § 1b
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 1 § 24
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 przez organy obu instancji. • Niewykorzystanie przez organy instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 189f k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. (brak zaufania do władzy) i art. 107 § 3 k.p.a. (niewłaściwe uzasadnienie) nie zostały przez sąd uznane za kluczowe dla rozstrzygnięcia, choć były podnoszone. • Zarzut naruszenia art. 9xb pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 2 Konstytucji RP (naliczenie kary w niewłaściwej wysokości i naruszenie zasady proporcjonalności) nie został uwzględniony jako samodzielna podstawa uchylenia, choć sąd wskazał na wątpliwości co do obliczenia dni opóźnienia.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji błędnie nie rozważyły, czy w kontrolowanej sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, uregulowane w art. 189f k.p.a. • nie sposób wykluczyć – ani nawet oceniać – istnienia przesłanek do przywrócenia Skarżącemu terminu do złożenia sprawozdanie. • niewykluczone, że organy swoiście (niejako "podwójnie") zastosowały dyspozycję art. 57 § 1 zd. pierwsze k.p.a.
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Świerczak
sędzia
Sebastian Michalski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów ustawy COVID-19 do terminów materialnych w postępowaniu administracyjnym, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a., prawidłowość obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem obowiązywania stanu epidemii COVID-19 i przepisami wprowadzonymi w tym czasie. Interpretacja art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 może być ograniczona do okresu jego obowiązywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (ustawa COVID-19) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w sprawach dotyczących kar pieniężnych.
“Jak przepisy COVID-19 uratowały firmę przed karą pieniężną za spóźnione sprawozdanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.