IV SA/Po 239/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-05-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
zajęcie nieruchomościodszkodowaniegospodarka nieruchomościamilinie energetycznedrzewostanpostępowanie administracyjneWSA Poznańprawo rzeczowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odszkodowaniu za czasowe zajęcie nieruchomości, uznając brak dowodów na szkody wyrządzone przez przedsiębiorcę energetycznego.

Skarżący J.W. i W.S. domagali się uchylenia decyzji Wojewody dotyczącej odszkodowania za czasowe zajęcie ich nieruchomości przez E. Sp. z o.o. Twierdzili, że doszło do uszkodzenia drzewa i konieczności wykonania kosztownych zabiegów pielęgnacyjnych. Sąd administracyjny, analizując materiał dowodowy, uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak szkód wynikających bezpośrednio z zajęcia nieruchomości i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. i W. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za czasowe zajęcie nieruchomości przez E. Sp. z o.o. Skarżący domagali się wyższego odszkodowania, twierdząc, że doszło do uszkodzenia drzewa (brzozy) podczas prac naprawczych linii energetycznej, co wymagało kosztownych zabiegów pielęgnacyjnych. Przedsiębiorca energetyczny zaprzeczał wyrządzeniu szkód, twierdząc, że prace prowadzono z terenu pasa drogowego i nie wchodzono na grunt. Organy administracji, opierając się na materiale dowodowym, w tym notatce policyjnej i wyjaśnieniach przedsiębiorcy, uznały, że szkody w drzewostanie nie były skutkiem zajęcia nieruchomości przez pracowników E. Sp. z o.o., a pożar drzewa nastąpił przed przybyciem służb ratowniczych i zgasł samoczynnie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że materiał dowodowy nie zawiera luk i że szkody w drzewostanie nie były skutkiem zajęcia gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a materiał dowodowy nie wykazał, aby pracownicy spółki E. dokonali wycięcia konarów brzozy podczas prac naprawczych. Sąd podkreślił, że odszkodowanie przysługuje za szkody rzeczywiście powstałe i nieusunięte, a w tym przypadku brak było dowodów na takie szkody wynikające z zajęcia nieruchomości. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie przysługuje za szkody rzeczywiście powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości i nieusunięte w ramach obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. W tym przypadku brak było dowodów na to, że szkody w drzewostanie były bezpośrednim skutkiem zajęcia nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że pożar pnia drzewa i konieczność formowania korony nie stanowią rzeczywistej szkody wynikłej z zajęcia nieruchomości w celu usunięcia awarii. Brak było dowodów na to, że usuwanie awarii było przyczyną pożaru, który uszkodził drzewo, a następnie zgasł samoczynnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 126 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 126 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Po upływie okresu zajęcia, podmiot zobowiązany jest doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie i szkody przysługuje odszkodowanie uzgodnione lub ustalone przez starostę.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na to, że szkody w drzewostanie były bezpośrednim skutkiem zajęcia nieruchomości przez pracowników przedsiębiorcy energetycznego. Szkody w drzewostanie nie stanowiły rzeczywistej szkody wynikłej z zajęcia nieruchomości w celu usunięcia awarii. Odszkodowanie za czasowe zajęcie nieruchomości powinno odpowiadać faktycznemu obszarowi i czasowi zajęcia, a nie potencjalnemu obszarowi wynikającemu z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Odrzucone argumenty

Doszło do uszkodzenia drzewa (brzozy) podczas prac naprawczych, co wymagało kosztownych zabiegów pielęgnacyjnych. Prace naprawcze z wysięgnika koszowego wymagały wycięcia konarów brzozy. Spółka E. powinna ponieść odpowiedzialność za zajęcie całej nieruchomości, a nie tylko jej fragmentu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że kwestionowane skargą decyzje zostały wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że w sprawie zostały wyczerpane możliwości dowodowe. Celem postępowania wyjaśniającego było ustalenie obszaru oraz czasu, na jaki nieruchomość została zajęta, a także szkody wynikającej z czasowego zajęcia nieruchomości, które nie zostały usunięte w ramach obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, których treść potwierdzałaby prawdziwość twierdzeń skargi, że pracownicy spółki E. , podczas wykonywania prac naprawczych z wysięgnika koszowego, dokonali wycięcia konarów brzozy celem wykonania dostępu do przetartego przewodu elektrycznego. Sąd nie może zastąpić organu administracji publicznej, gdyż sądowoadministracyjne środki kontroli legalności działania organu administracji publicznej nie dopuszczają, nie przewidują i nie określają umocowania sądu do uwzględnienia żądania skargi, które sprowadza się do "przyznania należnego odszkodowania".

Skład orzekający

Maciej Busz

sędzia

Sebastian Michalski

sprawozdawca

Tomasz Grossmann

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości, odpowiedzialność za szkody w drzewostanie powstałe w związku z pracami infrastrukturalnymi, zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy energetycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z awarią linii energetycznej i zajęciem nieruchomości. Interpretacja przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście szkód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odszkodowań za zajęcie nieruchomości, ale skupia się na szczegółowej analizie dowodów dotyczących szkód w drzewostanie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Czy uszkodzenie drzewa podczas prac energetycznych to szkoda, za którą należy się odszkodowanie? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 239/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Busz
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 81
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 126 ust. 1  ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. W. i W. S. na decyzję Wojewody z dnia 13 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Starosta O., decyzją 15 listopada 2023 roku (nr [...]), ustalił z urzędu, na rzecz współwłaścicieli J. W. oraz W. S. po ˝ części stosownie do przysługujących udziałów w prawie własności nieruchomości, odszkodowanie w kwocie [...]zł za czasowe zajęcie w dniu 16 września 2022 roku przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. części nieruchomości o pow. 1,49ha oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu S. (gm. O.), z powodu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, którego przesłanki zostały potwierdzone ostateczną decyzją z dnia 5 grudnia 2022 roku. Jednocześnie organ zobowiązał E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do zapłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że czasowe zajęcie części nieruchomości nastąpiło w dniu 16 września 2022 roku między godziną 10:20 a godziną 11:10 i miało związek z awaryjną naprawą zerwanego przewodu odcinka napowietrznej linii nn 0,4 kV, zasilanego ze stacji transformatorowej nr [...], który był doraźnie i prowizorycznie zawieszony na drzewach na działce nr [...] w skutek wcześniejszego zdarzenia, jakie miało miejsce w dniu 22 lutego 2022 roku.
Strony nie ustaliły między sobą odszkodowania.
Współwłaściciele nieruchomości wskazują, że doszło do opalenia pnia i konaru drzewa. Uznają, że ponieśli szkodę z powodu uszkodzenia 30-letniego drzewa gatunku brzoza, co obejmuje także koszt zabiegów pielęgnacyjnych, które należy zlecić specjalistycznej firmie (drzewo wymaga formowania przy użyciu podnośnika koszowego). Orientacyjny koszt tych zabiegów oszacowali na [...] zł. Stoją również na stanowisku, że doszło do przepalenia wkładek bezpiecznikowych znajdujących się w rozdzielnicy trafostacji umiejscowionej na ich gruncie w odległości około 50m od miejsca uszkodzenia, przy bramie wjazdowej na posesję, co w ich mniemaniu wiązało się z wejściem na teren działki i czasowym zajęciem pasa gruntu o powierzchni 500m˛.
Przedsiębiorca przesyłowy wskazał, że czynności odbyły się bez wyrządzenia szkód w mieniu, tzn. bez wycinania, łamania gałęzi drzew i krzewów, czy też uszkodzenia ogrodzenia. Wszystkie prace zostały wykonane z podnośnika koszowego operującego z terenu pasa drogowego. Pracownicy nie dokonali wymiany zabezpieczeń w stacji transformatorowej i nie wchodzili na grunt. W celu usunięcia awarii linię nn 0,4 kV pozbawiono napięcia poprzez otwarcie odłącznika liniowego na linii średniego napięcia 15 kV. Zajęcie nieruchomości obejmowało przestrzeń nad powierzchnią gruntu. Powierzchnię zajęcia wynoszącą około 2m˛ odwzorowano na przekazanym organowi załączniki graficznym. Czas zajęcia wynosił około 1 godzinę.
Powołany biegły do określenia wysokość odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości przyjął parametr obszaru podawany przez współwłaścicieli nieruchomości, tj. powierzchnię zajęcia około 500m˛, oraz czas zajęcia około 50 minut. Wysokość odszkodowania biegły wyliczył na kwotę [...]złotych. Oszacowana została także wartość ewentualnej szkody w drzewostanie. Wartość odtworzeniową drzewa biegły określił na kwotę [...]złotych.
Starosta ocenił, że operat szacunkowy może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania, bo jest kompletny, logiczny i wiarygodny, nie zawiera błędów rachunkowych, został sporządzony w sposób należyty i zgodnie z wymogami prawa.
Mając na względzie całokształt okoliczności sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy Starosta uznała za zasadne ustalić odszkodowanie za czasowe zajęcie nieruchomości w kwocie [...]złotych.
Organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu o potwierdzeniu przesłanek zajęcia nieruchomości wynika, że do zajęcia nieruchomości doszło w obecności patrolu Policji. Notatka policyjna potwierdza, że pracownicy pogotowia energetycznego nie weszli na teren nieruchomości. Miejsce awarii zostało zlokalizowane z terenu pasa drogowego. Zestawienie wykonanych prac złożone przez przedsiębiorcę energetycznego potwierdza, że nie dokonano wymiany wkładek bezpieczników. Chociaż obszar 500m˛ znacznie odbiegał in plus od obszaru podawanego przez Spółkę, to organ przyjął ustalenia rzeczoznawcy za własne, gdyż zakres zajęcia wskazywany przez Spółkę mógł być niewystarczający do usunięcia awarii.
W ocenie Starosty materiał dowodowy wyklucza zaistnienie jakichkolwiek szkód jako rezultatu zajęcia nieruchomości. Szkody w drzewostanie wynikają z przetarcia otuliny kabla energetycznego, co nastąpiło przed zajęciem gruntu. Z wyjaśnień Komendy Powiatowej PSP w O. wynika, że pożar zgasł samoczynnie przed przybyciem Jednostki Ochrony Przeciwpożarowej, która zabezpieczyła miejsce zdarzenia. E. dopiero po przybyciu i po uzgodnieniu ze służbami Policji i Państwowej Straży Pożarnej rozpoczęła prace naprawcze. Przedmiotem rozstrzygnięcia (ustalenia odszkodowania) nie mogą być tym bardziej późniejsze następstwa, tj. zgłoszone przez współwłaścicieli w piśmie z dnia 1 czerwca 2023 roku więdnące gałęzie brzozy.
Wojewoda, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania J. W. i W. S., decyzją z dnia 13 marca 2024 roku (nr [...]), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewoda uznał, że organ I instancji wyczerpał możliwości dowodowe, a zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera luk w zakresie okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Chociaż starosta dokonał pozytywnej weryfikacji operatu szacunkowego, to jednak w kontekście całości materiału dowodowego, w części dotyczącej zaistniałych szkód, przyjął wycenę w ograniczonym zakresie. Organ I instancji słusznie nie uwzględnił szkody polegającej na "opaleniu pnia brzozy i obcięciu gałęzi/konarów", bowiem z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a także z decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości wynika, że szkody dotyczące drzewostanu nie były skutkiem zajęcia gruntu przez pracowników E. Sp. z o.o.
Organ wyjaśnił ponadto, że błędny zapis nazwiska W. S. został sprostowany postanowieniem Starosty z dnia 22 listopada 2023 roku. Zarzut "rażącej wady prawnej uniemożliwiającej wykonanie decyzji" związany z błędnym zapisem nazwiska jest bezzasadny. Chybiony jest także zarzut braku doręczenia decyzji W. S.. Z przekazanego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 28 listopada 2023 roku.
Odnośnie zarzutu dotyczącego waloryzacji odszkodowania Wojewoda wskazał, że jako organ odwoławczy rozpoznający sprawę, a nie podmiot wypłacający odszkodowanie, nie jest uprawniony do dokonywania czynności technicznej jaką stanowi ewentualna waloryzacji przyznanego odszkodowania.
J. W. i W. S. skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej w sposób wadliwy, z rażącym naruszeniem interesów majątkowych właścicieli, z pominięciem podnoszonych przez nich faktów, które mają odzwierciedlenie w materiale dowodowym, jak również w ustaleniach dokonanych przez biegłego podczas oględzin.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do wycięcia konarów brzozy na znacznej wysokości doszło celem wykonania dostępu do przetartego o pień drzewa przewodu podczas wykonywania prac naprawczych z wysięgnika koszowego, czyli na skutek działania pracowników E. w trakcie trwania zajęcia, czemu jej przedstawiciele tradycyjnie kłamliwie zaprzeczają, a organy w sposób bezkrytyczny przyjmują, wbrew ustaleniom poczynionym podczas oględzin przez biegłego oraz delegowanego pracownika Starostwa Powiatowego w O..
Pożar pnia drzewa i spowodowana nim konieczność wykonania przez specjalistyczną firmę przy użyciu podnośnika zabiegów formowania korony, ratujących żywotność uszkodzonego, zamierającego drzewa, jest skutkiem przetarcia prowizorycznego rzekomo przewodu, który bezprawnie rozwieszono w koronach drzewa podczas zajęcia terenu w dniu 22 lutego 2022 roku. naprawiony przewód wisi na drzewach po dziś dzień i nada stwarza zagrożenie pożarowe, pomimo posiadania przez Spółkę dwóch prawomocnych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. decyzji przewidujących lokalizację przewodu na nowych słupach lokalizowanych na terenie drogi powiatowej. Trudno nie dostrzec oczywistego związku przyczynowo-skutkowego między rozwieszeniem przewodu w konarach drzew podczas zajęcia terenu.
Skarżący zakwestionowali także wysokość odszkodowania za samo zajęcie terenu. Spółka E. we wniosek o wydanie decyzji na potwierdzenie przesłanek zajęcia nieruchomości wskazała całość nieruchomości, nie zaś jej fragment. Składając wniosek Spółka miała wiedzę jaki obszar nieruchomości i w jakim czasie zajmowała, a mimo to wystąpiła o zajęcie całego obszaru działki nr [...] w S. , co powinno być uwzględnione w decyzji.
Skarżący podnieśli również, że w przeszłości w sprawach związanych ze Spółką E. doświadczyli stronniczości kierownika Oddziału Orzecznictwa w Zakresie Nieruchomości Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości w osobie A. B., która bezkrytycznie przyjmowała kłamliwe stanowisko kierownictwa Spółki, pomimo istnienia materiału dowodowego, który tym twierdzeniom przeczył.
Podsumowując skarżący podnieśli, że wnoszą o uwzględnienie skargi i przyznanie im należnego odszkodowania, uwzględniającego zniszczenie korony drzewa pracami naprawczymi przewodu izolowanego i konieczności formowania korony zniszczonego drzewa celem zachowania jego żywotności. Skarżący zażądali również zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz zażądał oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 P.p.s.a. Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że kwestionowane skargą decyzje zostały wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.
Organy prawidłowo uznały, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 126 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 24 września 2010 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323), po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.
Przyjmuje się, że po upływie terminu zajęcia nieruchomości, podmiot, na rzecz którego ono nastąpiło, zobowiązany jest przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego, a więc do stanu sprzed podjęcia na jej obszarze działań interwencyjnych. Właścicielowi nieruchomości należne jest odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości oraz ewentualne szkody powstałe w wyniku zajęcia. O ile odszkodowanie zawsze będzie obejmować fakt udostępnienia nieruchomości wnioskodawcy, o tyle należne jest ono za szkody wyłącznie, jeśli rzeczywiście powstaną i nie uda się przywrócić nieruchomości do stanu pierwotnego. Właściciel nie może domagać się ustalenia odszkodowania za działania podjęte poza ramami udzielonego zezwolenia wynikającego z decyzji. Odszkodowanie powinno odpowiadać obszarowi oraz czasowi, na jaki nieruchomość została udostępniona zgodnie z treścią decyzji wydanej na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (A. Bródka [w:] Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, red. E. Klat-Górska, Warszawa 2024, art. 126 oraz powołane tam orzecznictwo).
Analiza dowodów włączonych do akt administracyjnych nie pozwala na przyjęcie stanowiska, że kwestionowane decyzje zostały wydane w oparciu o niezgodne z rzeczywistością ustalenia faktyczne.
Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że w sprawie zostały wyczerpane możliwości dowodowe w rozumieniu art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.).
Pomiędzy stronami (skarżącymi, organem oraz uczestnikiem postępowania) bezsporne pozostaje, że w dniu 16 września 2022 roku doszło do awarii przewodu odcinka napowietrznej linii nn 0,4 kV, zasilanego ze stacji transformatorowej nr [...], który był zawieszony w koronach drzew na terenem na działki nr [...] w S. .
Sąd nie ujawnił podstaw do zakwestionowania przyjętego przez organy opisu zdarzenia/przyczyny awaryjnej naprawy opisanego odcinka przewodu linii energetycznej. Doszło do przetarcia izolacji przewodu linii energetycznej przebiegającej przez korony drzew, co spowodowało metaliczne zwarcie, a na skutek przepływu prądów zwarciowych i wystąpienia łuku elektrycznego doszło do pożaru korony drzewa, który zgasł samoczynnie.
Celem postępowania wyjaśniającego prowadzonego w kontrolowanej sprawie było ustalenie obszaru oraz czasu, na jaki nieruchomość została zajęta, a także szkody wynikającej z czasowego zajęcia nieruchomości, które nie zostały usunięte w ramach obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.
Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, których treść potwierdzałaby prawdziwość twierdzeń skargi, że pracownicy spółki E. , podczas wykonywania prac naprawczych z wysięgnika koszowego, dokonali wycięcia konarów brzozy celem wykonania dostępu do przetartego przewodu elektrycznego.
Wbrew twierdzeniom skargi takim dowodem nie są oględziny wykonane przez biegłego. Biegły wyjaśnił przecież w piśmie z dnia 22 czerwca 2023 roku (odpowiedź na zastrzeżenia stron zgłoszone do operatu), że "W wycenie zawarto wszystkie możliwe elementy związane ze sprawą. Na rzeczoznawcy majątkowym nie spoczywa ustalenie stanu nieruchomości na dzień szkody/zajęcia nieruchomości. na potrzeby sporządzonego operatu szacunkowego. W sytuacji braku jednolitych stanowisk rzeczoznawca uwzględnił wszystkie możliwe skutki interwencji. Zdaniem rzeczoznawcy majątkowego to organ zlecający powinien przedstawić jednolity stan, zakres wyceny, gdyż to organ wydał decyzję dotycząca zajęcia nieruchomości".
Do akt sprawy włączone zostały pisma, z których wynika, że skarżąca wielokrotnie odmawiała zgody na dokonywanie wstępu na teren nieruchomości w celu wykonania zabiegów przycinania konarów drzew, a nawet odmawiała zgody na usunięcie pozrywanych wiszących przewodów elektrycznych.
Dokumentacja fotograficzna dostarczona przez skarżących (załączona do pisma z dnia 1 czerwca 2023 roku) nie potwierdza, aby w dniu 16 września 2023 roku dokonano wycięcia konarów brzozy celem wykonania dostępu do przetartego przewodu elektrycznego.
Skarżący brali czynny udział w postępowaniu oraz zapewniono im możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału.
Stanowisko organów o braku dowodów na dokonanie wycięcia konarów brzozy celem wykonania dostępu do przetartego o pień drzewa przewodu elektrycznego nie jest dowolne.
W powyższym stanie Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że ustalenie o braku dokonania wycięcia konarów brzozy celem wykonania dostępu do przetartego o pień drzewa przewodu elektrycznego dokonane zostało z naruszeniem art. 81 oraz art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia oceny o naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie.
Skarżone organy zgodnie z prawem przyjmowały, że wynagrodzenie za czasowe zajęcie nieruchomości powinno odpowiadać obszarowi oraz czasowi, na jaki nieruchomość została udostępniona. Decyzja potwierdzają przyczyny zajęcia nieruchomości, a w szczególności sformułowanie wniosku wskazujące potrzebę zajęcia całej nieruchomości, nie rozstrzyga o należnym wynagrodzenie za czasowe zajęcie nieruchomości, lecz stanowi górną granicę, poza którą już nie można domagać się ustalenia odszkodowania. Niedopuszczalne jest więc ustalenie wynagrodzenie za czasowe zajęcie nieruchomości poza ramami udzielonego zezwolenia wynikającego z decyzji, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd w całości podziela i przyjmuje jako własne stanowisko organów, że pożar pnia drzewa i konieczność formowania korony tego drzewa nie stanowią rzeczywistej szkody wynikłej z zajęcia nieruchomości w celu usunięcia awarii z daty 16 września 2022 roku.
Oczekiwanie przyznania odszkodowania za pożar pnia drzewa (rzekome obumieranie drzewa) w sposób oczywisty jest nieuzasadnione, gdyż nie może być mowy o tym, iż usuwanie awarii było przyczyną pożaru (wywołało pożar), który uszkodził drzewo, ale zgasł samoczynnie jeszcze przez przyjazdem Jednostki Straży Pożarnej. Jeśli nawet, nie wykazane w sprawie, twierdzenia o obumieraniu drzewa na skutek pożaru oraz konieczności jego formowania byłyby prawdziwe, to brak przyznania odszkodowania za taką rzeczywistą szkodę wynika z tego, że taki stan rzeczy nie może być wynikiem zdarzenia późniejszego w postaci usuwania skutków awarii.
Na zakończenie wyjaśnić również należy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych, które ustawowo należą do ich kompetencji orzeczniczych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22). Sąd nie może zastąpić organu administracji publicznej, gdyż sądowoadministracyjne środki kontroli legalności działania organu administracji publicznej nie dopuszczają, nie przewidują i nie określają umocowania sądu do uwzględnienia żądania skargi, które sprowadza się do "przyznania należnego odszkodowania".
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI