IV SA/Po 234/23

IV SA/Po 234/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Maciej Busz
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58, art. 59
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wójt Gminy M. postanowieniem nr [...] z dnia 4 maja 2022r. negatywnie zaopiniował zakończenie rekultywacji terenu po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "P. ", działka nr [...], obręb P. , gmina M..
T. Sp. z o.o. Spółka komandytowa, z siedzibą w Ł. otrzymała ww. postanowienie Wójta Gminy w dniu 16 maja 2022 r., co potwierdza zwrotka znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy (k. 13akt adm.). Taka sama data doręczenia widnieje w elektronicznym systemie https://emonitoring.poczta-polska.pl/.
Spółka w dniu 27 maja 2022 r. (zwrotka - k. 12 akt adm.) złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zażalenie na ww. postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Rozpatrując sprawę na skutek złożonego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia 27 czerwca 2022 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Kolegium wskazało, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu, natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zażalenie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Jest to bowiem okoliczność obiektywna i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie została złożona prośba o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Wnioskiem z dnia 26 lipca 2022 r. T. Sp. z o.o. Spółka komandytowa, z siedzibą w Ł. , wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia podnosząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje zasadność przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Wnioskodawca wskazał, że przyczyną uchybienia terminu był brak wiedzy o terminie doręczenia postanowienia organu. Przyczyna ta ustąpiła w dniu doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego po dniu 20 lipca 2022r. - po przeprowadzeniu czynności sprawdzających. Tym samym w ocenie spółki termin został dochowany.
Ponadto Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż ustawa z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - dalej: ustawa COVID, przewidywała w art. 15zzzzzn2, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od których uzależnione jest udzielenie ochrony prawnej, organ administracji publicznej zobowiązany był do wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skoro zatem postanowienie organu zostało wydane w dniu 4 maja 2022r., a więc w czasie trwania epidemii, to Wójt Gminy był zobowiązany do zawiadomienia wnioskodawcy o uchybieniu terminu i wskazania 30 dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Ponadto Spółka wywodzi, że nawet pomijając treść ustawy COVID uchybienie terminu nie wynika z winy wnioskodawcy. Postanowienie zostało oznaczone w taki sposób, że uzasadnione było odczytanie dnia jego wpływu jako piątek 20 maja br., tym samym wniesienie zażalenia w dniu 27 maja było prawidłowe.
Wedle ustaleń Kolegium doręczenie nastąpiło 16 maja br., tj. w poniedziałek. Osoba upoważniona do reprezentowania wnioskodawcy nie mogła na bieżąco weryfikować stanu korespondencji ze względu na chorobę osoby za nią odpowiedzialnej. Wnioskodawca nie może potwierdzić tego faktu, gdyż nie dysponuje tzw. zwrotką, na którą powołuje się Kolegium.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy M. nr [...] z dnia 4 maja 2022 r.
Organ odwoławczy wskazał, że organ nie miał obowiązku zastosowania powołanych wyżej przepisów covidowych. Wskazano, że skarżący mógł złożyć zażalenie do dnia 23 maja 2022r. Skoro zatem uchybienie terminu jest przesłanką zastosowania powołanego przepisu, zaś zażalenie nadano 27 maja 2022r., to dopiero po tej dacie można było stwierdzić to uchybienie czyli już w okresie, w którym stan epidemii nie obowiązywał ( został zniesiony z dniem 16 maja 2022r.).
Organ wskazał, że przywrócenie terminu do złożenia w/w zażalenia, jest niedopuszczalne, a przy tym dochowanie tego terminu nie zostało przez stronę w żaden sposób wykazane. Wręcz przeciwnie, nawet gdyby uznać, jak chce tego wnioskujący, że przyczyna uchybienia terminu nastąpiła w dniu doręczenia postanowienia Kolegium nr [...] z dnia 27 czerwca 2022r., po dniu 20 lipca 2022r., nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, z których wynika, że postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 18 lipca 2022r. (zwrotne potwierdzenie odbioru ), zaś prośba o przywrócenie terminu została przesłana do SKO w dniu 26 lipca 2022r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie 7 - dniowego terminu. Niezależnie od powyższego w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu.
Zdaniem Kolegium, nie sposób przyjąć aby skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Organ I instancji otrzymał bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z podpisem osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w dniu 16 maja 2022 r. Organ wskazał, że to do obowiązków wnioskodawcy należało tak organizować wewnętrzne funkcjonowanie firmy, aby zapewnić prawidłowy obieg korespondencji. Nieprawdopodobne wydaje się też twierdzenie strony, że nie można było prawidłowo odczytać daty odbioru korespondencji. Ponadto jeśli osoba upoważniona do odbioru korespondencji była chora, co w żaden sposób nie zostało potwierdzone, to rolą skarżącego było ustanowienie skutecznego zastępstwa. Organ wskazał, że za niedopuszczalne uznać należy także tłumaczenie o pomyleniu dat doręczenia korespondencji, tj. 16 z 20 (czyli piątku z poniedziałkiem).
T. sp. z o.o. s.k. pismem z dnia 8 marca 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. postanowienie Kolegium, któremu zarzuciła:
1. naruszenie art. 58 § 1, art. 59 § 1 i art. 64 § 2 k.p.a. przez bezzasadne odmówienie przywrócenia terminu, w sytuacji gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki, a wszelkie ewentualne braki formalne powinny być usuwane w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a.;
2. naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., przez dokonanie nieprawidłowego postępowania dowodowego przejawiające się w błędnym ustaleniu dat, w których Spółka mogła wnieść prośbę o przywrócenie terminu oraz zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu, podczas gdy właściwe terminy zostały dochowane, zaś przesłanki zostały wykazane; co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu.
W związku z powyższym spółka wniosła o przeprowadzenie rozprawy oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania, w wysokości według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. Art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 kwietnia 2023 r.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęte było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28.12.2022 r. odmawiające skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 4 maja 2022r. w sprawie negatywnego zaopiniowania zakończenia rekultywacji terenu po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "P. ", działka nr [...], obręb P. , gmina M..
Z akt sprawy wynika, że postanowienie Wójta Gminy M. z dnia 4 maja 2022 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 16 maja 2022 r., co potwierdza zwrotka znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy (k. 13). Taka sama data doręczenia widnieje w elektronicznym systemie Poczty Polskiej (https://emonitoring.poczta-polska.pl/).
Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
T. sp. z o.o. s.k. zażalenie na ww. postanowienie wniosła w dniu 27 maja 2022 r. (data stempla pocztowego – k. 16 akt adm.), czyli z uchybieniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia.
Kolegium postanowieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd wskazuje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został przez skarżącą wniesiony w dniu 26 lipca 2022 r. (data stempla pocztowego – k. 1 akt adm.)
W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionej przez spółkę we wniosku o przywrócenie terminu kwestii obowiązywania ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
Należy wskazać, że od dnia 16 maja 2022 roku zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027) odwołano się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania regulacje art. 15 zzzzzn2 ustawy, ponieważ stwierdzenie uchybienia terminu nastąpiło w momencie, gdy stan epidemii nie obowiązywał. Co więcej w momencie, gdy spółka otrzymała postanowienie (tj. w dniu 16 maja 2022 r.) i gdy rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia, to stan epidemii już nie obowiązywał.
Bez znaczenia dla powyższej wykładni pozostaje fakt wydania postanowienia w czasie obowiązywania stanu epidemii. Przepis art. 15 zzzzzn2 aktualizuje się w momencie stwierdzenia uchybienia terminu, a nie w momencie wydania aktu prawnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przy tym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Według art. 59 § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia.
Z punktu widzenia mniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej spółki, przy czym brak winy w uchybieniu terminowi, jak się jednolicie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Skarżąca wskazuje, że o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dowiedziała się w momencie otrzymania postanowienia Kolegium o stwierdzeniu uchybienia terminu. Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru tego postanowienia przez skarżącą spółkę. Spółka nieprecyzyjnie wskazuje, że otrzymała je "po 20 lipca 2022 r.". Organ twierdzi, że doręczenie nastąpiło w dniu 18 lipca 2022 r., jednak brak potwierdzenia doręczenia w aktach sprawy nie pozwala jednoznacznie ocenić tej kwestii. Jest to więc okoliczność sporna, której nie sposób rozstrzygnąć na podstawie akt sprawy.
Niemniej Sąd uznał, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca spółka otrzymała postanowienie w dniu 20 lipca i wniosła o przywrócenie terminu w dniu 26 lipca 2022 r. (czyli z zachowaniem 7-dniowego terminu), to wniosek ten mimo wszystko nie zasługiwał na uwzględnienie. Kluczowa jest bowiem ocena przyczyny uchybienia terminu w kontekście braku winy skarżącej.
W ocenie Sądu zupełnie niejasne jest tłumaczenie skarżącej, że problematyczne było odczytanie dnia wpływu postanowienia, który odczytano jako piątek – 20 maja 2022 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a także z systemu elektronicznego Poczty Polskiej jasno wynika, że postanowienie doręczono w dniu 16 maja 2022 r. Jeżeli natomiast problem odczytania dnia wpływu postanowienia dotyczył zapisu sporządzonego w dokumentacji spółki przez jej pracownika, to jest to fakt obciążający skarżącą. Ponadto skarżąca wskazuje, że osoba upoważniona do reprezentowania spółki nie mogła na bieżąco weryfikować stanu korespondencji ze względu na chorobę osoby odpowiedzialnej za korespondencję. W tym miejscu należy jednak przede wszystkim wskazać, że każde uchybienie pełnomocnika, pracownika strony, a także sposób organizacji procesu rejestracji korespondencji obciąża spółkę i nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu. Jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Sąd podkreśla, że niedopatrzenie, uchybienie, czy błąd pracownika, osoby upoważnionej nie może być rozpatrywane w kategorii braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Błędy pracowników, pełnomocników obciążają stronę skarżącą, która ponosi pełną odpowiedzialność za własny personel oraz ewentualną winę w nadzorze.
Podsumowując należy wskazać, że mimo wątpliwości w zakresie zachowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to bezsprzecznie nie została spełniona niezbędna przesłanka w zakresie braku winy strony w uchybieniu terminu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy wskazać, że organ odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.