IV SA/Po 234/17

IV SA/Po 234/17 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2017-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/
Józef Maleszewski
Maciej Busz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2359/17 - Wyrok NSA z 2019-08-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 469
art. 64a ust. 5
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego oddala skargę
Uzasadnienie
IV SA/Po 234/17
UZASADNIENIE
W dniu 20.07.2016 r. do Starostwa Powiatowego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła dokumentacja pn. "Ocena hydrologiczna obszaru oddziaływania stawów hodowlanych w Mironicach działki nr [...]", sporządzona w dniu 19.07.2016 r. przez mgr inż. [...], posiadającego uprawnienia do wykonywania dokumentacji hydrologicznych. Została ona załączona do wniosku [...] o uznanie go za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla [...] na szczególne korzystanie z wód na potrzeby stawów rybnych pn. "STAWY MIRONICE" [...], gmina Kłodawa woj. Lubuskie.
W ocenie tej wskazano, że "Oględziny pozwalają stwierdzić, że staw nr 1 jest obecnie eksploatowany przy stanie lustra wody na poziomie ok. 39,10 m n.p.m. bez piętrzenia wody na jazie w km 0+900 kanału ulgi. Ponieważ uzyskanie i utrzymanie tego poziomu lustra wody w stawie nie jest możliwe bez piętrzenia wody na wskazanym jazie, użytkownik stawu wykonał nielegalną przegrodę kanału ulgi w pobliżu km 0+860 kanału ulgi, w ten sposób uzyskując wymagany poziom lustra wody. Nielegalna przegroda wykonana z gruntu, gruzu oraz worków z piaskiem, zabezpieczona drucianą siatką [zdjęcie nr 1 i 2]. Z jednej strony pozwala to na utrzymania zakładanego poziomu wody w stawie, natomiast z drugiej strony podtapia sąsiednie grunty na działce nr 56/3 oraz wylot ze stawu nr 2 Pana [...] w stopniu uniemożliwiającym spuszczenie z jego wody [zdjęcie nr 3] ".
Starosta Gorzowski pismem z dnia 22.07.2016 r. zawiadomił [...] (dalej również jako: "skarżący") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego. Odrębnym zawiadomieniem z dnia 22.07.2016 r. Starosta Gorzowski zawiadomił go, że w dniu 09.08.2016 r. zostaną przeprowadzone oględziny przedmiotowej zastawki.
Skarżący pismem z dnia 03.08.2016 r. wniósł swoje uwagi, zastrzeżenia i wyjaśnienia dotyczące wszczętego z urzędu postępowania. Wskazał m.in., że "tymczasowa przegroda z worków wypełnionych piaskiem, błędnie przez organ nazwana urządzeniem wodnym - zastawką piętrzącą, chroni oraz zabezpiecza przed zamulaniem rów obiegowy, który jest moją własnością. Przegroda w żaden sposób nie piętrzy wód powierzchniowych, gdyż korytem rowu obiegowego takie wody nie płyną. Tym samym stan wód na gruncie nie ulega zmianom''.
Postanowieniem z dnia 04.08.2016 r., znak: [...] Starosta Gorzowski na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 k.p.a. odmówił wnioskowanego przez skarżącego zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego.
W dniu 05.09.2016 r. [...] przedłożył w Starostwie kopie pism i decyzji z lat 90-95 ubiegłego wieku, dotyczących budowy zbiornika wodnego należącego obecnie do skarżącego oraz ustalanych w tym czasie warunków dla realizacji tego zbiornika.
W dniu 09.08.2016 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego urządzenia wodnego. Oględziny zostały przeprowadzone przez przedstawicieli Starosty Gorzowskiego w obecności [...] i [...], upoważnionej ustnie przez skarżącego do jego reprezentowania podczas oględzin.
W trakcie oględzin stwierdzono w "kanale ulgi" wykonanie budowli piętrzącej wodę. Budowla ta została wykonana z worków wypełnionych piaskiem, z kamieni, której boki i góra zostały owinięte siatką stalową. Budowla ta posiadała wymiary: długość 4,80 m, szerokość 1 m. i wysokość 85 cm. Różnica poziomów wody pomiędzy lustrem wody przed budowlą i lustrem wody za budowlą wynosiła 65 cm.
Pismem z dnia 16.08.2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Starosty Gorzowskiego z dnia 04.08.2016 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Odrębnym pismem z dnia 16.08.2016 r. złożył wniosek o pominięcie jako dowodu w sprawie dokumentu pn. "Ocena hydrologiczna obszaru oddziaływania stawów hodowlanych w Mironicach działki [...]".
Pismem z dnia 12.09.2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny hydrologii i urządzeń wodnych na okoliczność, czy obiekt stanowiący przedmiot postępowania stanowi urządzenie wodne - zastawkę piętrzącą, do wykonania którego konieczne jest pozwolenie wodnoprawne.
Pismem z dnia 26.09.2016 r. pełnomocnik [...] wniósł o możliwie szybkie wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 64a ust. 5 u.p.w. nakazującej likwidację przedmiotowej zastawki i nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Postanowieniem z dnia 27.09.2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. stwierdziło o niedopuszczalności zażalenia z dnia 16.08.2016r.
Pełnomocnik skarżącego w dniu 28.10.2016 r. złożył pismo, w którym wskazał m.in., że materiał dowodowy sprawy oparty jest praktycznie w całości o opracowania i stanowiska jednej ze stron postępowania nie mając tym samym żadnego waloru dowodowego jako subiektywne i sporządzane na zlecenie strony. W dalszej części pisma podniósł, że przedmiotowa przegroda nie jest budowlą piętrzącą i służy do zatrzymywania namułów spływających m.in. ze stawu [...] oraz, że nie piętrzy wód powierzchniowych, gdyż korytem "kanału" takie wody nie płyną. Wskazał, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków rzeka Kłodawka w obrębie gospodarstwa [...] zlokalizowana jest na działce nr [...] obręb: Mironice, gm. Kłodawa, a [...] nie otrzymał od skarżącego jako właściciela działki o nr ewid. [...]zgody na odprowadzanie na teren tej działki wód ze stawu nr 2. Ponadto [...] nie wystąpił do skarżącego z propozycją partycypacji w kosztach utrzymania tego kanału, pomimo, że taki obowiązek został na niego nałożony przez Starostę Gorzowskiego. Skarżący podniósł, że [...] nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód poprodukcyjnych ze swoich stawów.
Starosta Gorzowski działając na podstawie art. 64a ust. 5 i art. 140 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 104 i 108 § 1 Kpa decyzją z dnia 31.10.2016 r., znak: [...] nałożył na [...] obowiązek likwidacji urządzenia wodnego - zastawki piętrzącej wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w korycie "kanału ulgi", na terenie działki o nr ewid. [...] obręb: Mironice gm. Kłodawa, w odległości 40 m od istniejącego jazu, położonego na działce nr [...]obręb: Mironice gm. Kłodawa. Organ I instancji w pkt 1.1. określił warunki wykonania obowiązku wskazując, m.in. że rozbiórki przedmiotowego urządzenia wodnego należy dokonać poprzez usunięcie z koryta "kanału ulgi" materiałów, z których ta zastawka została wykonana (siatka, worki z piaskiem, kamienie oraz pozostałe materiały, z których urządzenie jest wykonane). W pkt. 1.2. określono termin wykonania obowiązku likwidacji urządzenia wodnego - zastawki piętrzącej tj. 4 dni od daty doręczenia decyzji. Ponadto Starosta Gorzowski w pkt II ww. decyzji nałożył na [...] zobowiązania, natomiast w pkt III nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w myśl art. 64a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., dalej: "u.p.w."), jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do której dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2 u.p.w. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa powyżej lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Starosta Gorzowski nie udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przedmiotowego urządzenia wodnego, ani nie wydał decyzji o jego legalizacji. Do Starosty Gorzowskiego nie wpłynął również wniosek o jego legalizację.
Organ wskazał, że przeprowadzone oględziny potwierdziły, iż w korycie "kanału ulgi" na terenie działki o nr ewid. [...] obręb: Mironice gm. Kłodawa stanowiącej własność skarżącego w odległości 40 m od istniejącego jazu, położonego na działce nr [...] obręb: Mironice gm. Kłodawa zostały ułożone worki wypełnione piaskiem i kamienie, które zostały owinięte siatką. W wyniku przegrodzenia tego kanału w w/w sposób, przed i za przegrodą powstała różnica poziomów wody, co doprowadziło do spiętrzenia wody w tym kanale. Organ wskazał, że w myśl art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a u.p.w. przez urządzenie wodne rozumie się urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności budowle piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Zatem przedmiotowa przegroda jest urządzeniem wodnym.
Starosta Gorzowski wskazał, że nie stwierdził konieczności powołania biegłego. Wiedzy specjalnej (opinii biegłego) nie wymagało również określenie, czy przedmiotowa przegroda stanowi urządzenie wodne i czy jej wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Funkcja tej przegrody została bowiem zweryfikowana i ustalona w trakcie przeprowadzonych oględzin.
Organ wskazał, iż [...] nie został potraktowany jako biegły, a przedłożona przez niego dokumentacja nie jest kwalifikowana jako opinia biegłego, a stanowiła jedynie źródło informacji, w oparciu o które wszczęto przedmiotowe postępowanie administracyjne.
Organ wskazał, że biorąc pod uwagę funkcję jaką pełni "kanał ulgi", tj. przeprowadzanie większej wody rzeki Kłodawki, z uwagi na ograniczoną przepustowość budowli piętrząco-upustowej na zbiorniku [...] w km 10+515 rzeki Kłodawki stwierdzono, że wykonana zastawka uniemożliwia właściwe funkcjonowanie tego kanału. Woda w tym kanale zamiast swobodnie przepływać jest w sposób bezprawny piętrzona. Ponadto uszkodzenie tej zastawki i gwałtowny odpływ nagromadzonej wody, stanowi zagrożenie podtopienia gruntów sąsiednich i niżej położonych. Niekontrolowany odpływ zgromadzonej w takiej ilości wody może niewątpliwie stanowić również zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Ponadto w skarpie tego kanału zlokalizowany jest wylot, za pomocą którego odprowadzane są wody poprodukcyjne ze stawu nr 2 [...]. W wyniku spiętrzenia wody przed zastawką wylot ten został zalany. Starosta Gorzowski decyzją z dnia 28.10.2016 r. znak: [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, udzielił [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód min. na odprowadzanie wód poprodukcyjnych ze stawu nr 2 do "kanału ulgi".
Organ podkreślił, że spiętrzona woda za pomocą zastawki wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego uniemożliwia [...] korzystanie z warunków tego pozwolenia wodnoprawnego.
Ponadto organ wskazał, iż postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 64a ust. 5 u.p.w. ma na celu wydanie decyzji administracyjnej na likwidację urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W postępowaniu tym nie są rozstrzygane kwestie dotyczące posiadania cywilnoprawnej zgody [...] na korzystanie z kanału, w korycie którego zostało wykonane przedmiotowe urządzenia wodne oraz kwestie partycypacji w kosztach utrzymania tego kanału.
Od powyższej decyzji odwołanie pismem z dnia 28.11.2016 r. złożył skarżący reprezentowany przez pełnomocnika.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego - poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie ustalonego stanu faktycznego, w szczególności poprzez niezasadne przyjęcie, iż tymczasowa przegroda usytuowana na rowie obiegowym jest urządzeniem wodnym - zastawką piętrzącą, pomimo, iż woda w rowie obiegowym nie jest śródlądową wodą płynącą w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, ale wodą w urządzeniu wodnym, w związku z czym nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne na usytuowanie na rowie tymczasowej przegrody służącej do zatrzymywania namułów;
2. naruszenia przepisów art. 84 § 1 Kpa oraz art. 84 § 2 Kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 4 Kpa poprzez odstąpienie od dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy tymczasowa przegroda ustanowiona na rowie obiegowym jest urządzeniem wodnym - zastawką piętrzącą, a zamiast tego zastąpienie tego dowodu oświadczeniami i prywatnymi opiniami [...] - pełnomocnika innej strony postępowania, pomimo iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, a prywatne i kwestionowane merytorycznie wywody [...] postrzegane mogą być wyłącznie jako stanowisko jednej ze stron w toczącym się postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in. iż:
1. ułożone tymczasowo worki z piaskiem w korycie "kanału ulgi" na działce o nr ewid. [...] obręb: Mironice gm. Kłodawa nie stanowią urządzenia wodnego i służą zatrzymaniu namułów spływających za stawów rybnych [...];
2. "tymczasowa przegroda poprzeczna wykonana z materiałów naturalnych (piasek, kamień w workach) nie piętrzy wód powierzchniowych, gdyż korytem "rowu obiegowego" takie wody nie płyną;
3. [...] łączy rolę pełnomocnika z rolą biegłego, a składane przez niego opracowanie organ uznał za materiał dowodowy o randze opinii biegłego; z uwagi, iż rozpoznanie sprawy wymagało wiadomości specjalnych uzasadnione było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a merytoryczne odnoszenie się organu do opracowań [...] stanowi naruszenie przepisów określających podstawy do wyłączenia;
4. w czasie trwania postępowania administracyjnego na przedmiotowej "przegrodzie" bobry wybudowały żeremia, zatem jej likwidacja spowodowałaby łamanie przepisów wynikających z ustawy o Ochronie przyrody.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu decyzją z dnia 03.01.2017r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Gorzowskiego z dnia 31.10.2016 r., znak: [...]. Organ odwoławczy uznał argumentację organu I instancji za prawidłową.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że niezależnie czy urządzenie wodne jest rowem czy też kanałem, to w świetle przepisów Prawa wodnego wszelkie roboty związane z urządzeniem wodnym (np. rowem, kanałem) z wyjątkiem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, natomiast w przypadku jego braku mają zastosowanie przepisy art. 64a u.p.w.
Organ podkreślił, że niezasadny jest zarzut, iż Starosta Gorzowski wymusza na skarżącym łamanie obowiązujących przepisów prawa wynikających z ustawy o ochronie przyrody, bowiem organ I instancji w trakcie postępowania, biorąc pod uwagę wniosek [...] z dnia 18.11.2016r., uzyskał we własnym zakresie zezwolenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gorzowie Wlkp. na sukcesywne usuwanie tam bobrowych zlokalizowanych w korycie "kanału ulgi", położonego na terenie działek o nr ewid. [...]obręb Mironice, gmina Kłodawa na całym odcinku tego kanału, tj. 925 m - decyzja z dnia 30.11.2016 r., znak: [...].
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenia przepisu art. 5 ust.1 pkt 3 u.p.w. poprzez jego błędną wykładnię w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, w szczególności poprzez uznanie za zastawkę piętrzącą tymczasowej przegrody z worków, służącej do zatrzymywania nanoszonych namułów, pomimo iż przegroda została usytuowana na rowie obiegowym, którym nie płynie woda płynąca w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, będąc wodą w urządzeniu wodnym, w związku z czym pozwolenie wodnoprawne na usytuowanie tej przegrody na rowie nie jest konieczne, zwłaszcza że nie uzyskano dowodu wskazującego na piętrzenie wody na przegrodzie,
2. naruszenie przepisu art. 84 § 1 k.p.a., 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt.4 k.p.a. poprzez uznanie za podlegający ocenie materiał dowodowy oświadczeń prywatnych opinii pełnomocnika innej strony postępowania, pomimo iż wszechstronne wyjaśnienie sprawy wymaga wiadomości specjalnych i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny hydrologii i melioracji oraz urządzeń wodnych na okoliczność, czy tymczasowa przegroda na rowie obiegowym jest urządzeniem wodnym - zastawką piętrzącą, służącą faktycznie do piętrzenia wody, nie zaś do zatrzymywania nanoszonych namułów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację z zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że Starosta Gorzowski w trakcie postępowania ustalił, iż "kanał ulgi" położony na terenie działki o nr ewid[...] , obręb Mironice gm. Kłodawa w sposób ciągły prowadzi śródlądowe wody rzeki Kłodawki, a więc znajdują się w nim wody płynące.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone oględziny potwierdziły, iż w korycie "kanału ulgi" na terenie działki o nr ewid. [...]obręb Mironice gm. Kłodawa stanowiącej własność [...] w odległości 40 m od istniejącego jazu, położonego na działce nr [...], obręb: Mironice gm. Kłodawa zostały ułożone worki wypełnione piaskiem i kamienie, które zostały owinięte siatką, co spowodowało powstanie różnicy poziomów wody, doprowadzając do spiętrzenia wody w kanale.
Organ uznał, iż na wykonanie robót polegających na wykonaniu przegrody na "kanale obiegowym", w którym znajdują się wody płynące rzeki Kłodawki wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że w związku z brakiem pozwolenia wodnoprawnego zasadnym było prowadzenie postępowania w trybie art. 64a Prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 64a ust. 5 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. u. z 2015 r., poz. 469 ze zm., dalej: "u.p.w." lub "Prawo wodne").
Zgodnie z art. 140 ust. 1 u.p.w. organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a (bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy), jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej.
Ustawodawca w art. 64a ust. 5 u.p.w. wskazał, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 (wniosek o legalizację), lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.
Przepis art. 64a u.p.w. reguluje dwa rodzaje postępowania. Pierwsze z nich to postępowanie wszczynane na wniosek właściciela samowolnie wykonanego urządzenia wodnego zmierzające do legalizacji tego urządzenia (art. 64a ust. 1). Z kolei drugie z tych postępowań, to postępowanie wszczynane z urzędu w sytuacji, kiedy właściciel urządzenia nie złoży wniosku o legalizację lub nie uzyska decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, zmierzające do wydania decyzji o likwidacji tego urządzenia (art. 64a ust. 5).Zatem jeżeli nastąpiło wykonanie urządzenia wodnego, to działanie takie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 64a ust. 5 Prawa wodnego pozwala zaś nałożyć w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez stosownego pozwolenia, ustalając warunki i termin wykonania tej czynności, a do wydania decyzji w tym przedmiocie właściwy jest organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 02.07.2013 r., II SA/Gd 98/13, LEX nr 1368772).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego pod pojęciem urządzeń wodnych rozumie się urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: budowle piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy, zbiorniki, obiekty zbiorników i stopni wodnych, stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów, obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych, obiekty energetyki wodnej, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych, stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych, mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska, stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych. Koncepcje urządzenia wodnego oparto zatem na prostym założeniu: wszystkie urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich są urządzeniami wodnymi.
Użycie w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego określenie "a w szczególności" wskazuje, że te 9 przypadków zalicza się zawsze do urządzeń wodnych, ale mogą być i inne. Zasadą jest, że wykonanie urządzenia wodnego wymaga pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego), lub w określonych przypadkach zgłoszenia (art. 123a Prawa wodnego).
Ponadto stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Wreszcie zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 13 Prawa wodnego ilekroć w ustawie mowa jest o rowach - rozumie się przez to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu. Natomiast jeżeli sztuczne koryto posiada przy ujściu lub przy ujęciu szerokość w dnie co najmniej 1,5 m, to w świetle art. 9 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego jest to kanał, a stosownie do przepisu art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy, woda w kanale jest wodą płynącą, stanowiącą własność Skarbu Państwa. Nadto, kierując się systemowymi i funkcjonalnymi regułami wykładni Prawa wodnego, należy wskazać, że własność wody nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych, bowiem przepisy Prawa wodnego nie stoją na przeszkodzie, aby kto inny był właścicielem wody, a kto inny właścicielem urządzeń wodnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd wskazuje, że niezależnie od tego, czy urządzenie wodne jest rowem, czy też kanałem, to w świetle przepisów Prawa wodnego wszelkie roboty związane z urządzeniem wodnym (np. rowem, kanałem) z wyjątkiem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, natomiast w przypadku jego braku mają zastosowanie przepisy art. 64a Prawa wodnego.
Z akt sprawy wynika, że "kanał ulgi" położony na terenie działki o nr ewid. [...] obręb Mironice gm. Kłodawa w sposób ciągły prowadzi śródlądowe wody rzeki Kłodawki, a więc znajdują się w nim wody płynące. Potwierdza to decyzja Wojewody Gorzowskiego z dnia 19.01.1993 r., znak: [...] udzielająca Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w Gorzowie Wlkp. pozwolenia wodnoprawnego na wyniesienie rzeki Kłodawki na odcinku od km 10+450 do 11+400 w miejscowości Mironice, gm. Kłodawka; gdzie jako warunek wskazano szerokość dna - 3m. Ponadto przeprowadzone oględziny potwierdziły, iż w korycie "kanału ulgi" na terenie działki o nr ewid. [...] obręb Mironice gm. Kłodawa stanowiącej własność skarżącego w odległości 40 m od istniejącego jazu, położonego na działce nr [...] obręb: Mironice gm. Kłodawa zostały ułożone worki wypełnione piaskiem i kamienie, które zostały owinięte siatką, co spowodowało powstanie różnicy poziomów wody, doprowadzając do spiętrzenia wody w kanale. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, iż na wykonanie robót polegających na wykonaniu przegrody na "kanale obiegowym", w którym znajdują się wody płynące rzeki Kłodawki wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej skarpie kanału zlokalizowany jest wylot, za pomocą którego odprowadzane są wody poprodukcyjne ze stawu nr 2 [...] . W wyniku spiętrzenia wody przed zastawką wylot ten został zalany. Starosta Gorzowski decyzją z dnia 28.10.2016 r., znak: [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, udzielił [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód m.in. na odprowadzanie wód poprodukcyjnych ze stawu nr 2 do "kanału ulgi". W przedmiotowej sytuacji spiętrzona woda za pomocą zastawki wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego uniemożliwia [...] korzystanie z warunków tego pozwolenia.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy wskazać, że są one bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa i słusznie zastosowały w przedmiotowej sprawie art. 64a ust. 5 u.p.w. Na marginesie Sąd wskazuje, że skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. u. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), natomiast w powołanym akcie prawnym nie występuje taka jednostka redakcyjna. Artykuł 5 ww. ustawy nie dzieli się na punkty. Mimo tej pomyłki Sąd nie będąc związany zarzutami skargi wskazuje, że w niniejszej sprawie przepisy artykułu 5 Prawa wodnego nie zostały naruszone przez organy.
Zarzut naruszenia art. 84 § 1 i 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać za bezzasadny. Organy wyjaśniły skarżącemu na etapie postępowania administracyjnego, że nie uznały za dowód z opinii biegłego przedstawionego przez pełnomocnika [...] opracowania dotyczącego oceny hydrologicznej. W niniejszej sprawie dokument ten stanowił jedynie informację, która skutkowała wszczęciem postępowania. Organ we własnym zakresie przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, które pozwoliło na podjęcie odpowiednich rozstrzygnięć bez konieczności korzystania z dowodu z opinii biegłego. Zebrane w sprawie materiały w sposób rzetelny, szczegółowy i wyczerpujący pozwoliły na określenie pełnego stanu faktycznego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez [...] warunków pozwolenia wodnoprawnego i warunków wykonywania uprawnień ustalonych w decyzji Starosty Gorzowskiego z dnia 28.10.2016 r., nr [...], należy wskazać, że te kwestie dotyczą innej decyzji, niż zaskarżona i nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
Podsumowując Sąd wskazuje, że skarżący wykonał nielegalną przegrodę kanału ulgi w pobliżu km 0+860 kanału ulgi, w ten sposób uzyskując wymagany poziom lustra wody. Przegroda została wykonana z gruntu, gruzu oraz worków z piaskiem, zabezpieczona drucianą siatką. Skarżący nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przedmiotowego urządzenia wodnego, ani nie wydał decyzji o jego legalizacji. Do Starosty Gorzowskiego nie wpłynął również wniosek o jego legalizację. Zgodnie z art. 64a ust. 5 u.p.w. jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W związku z powyższym nałożenie na skarżącego obowiązku likwidacji zastawki wodnej było słuszne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkuje jej oddaleniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.