IV SA/Po 233/24

IV SA/Po 233/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak
Maciej Busz /sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Sygn. powiązane
I OSK 2152/24 - Wyrok NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 04.12.2023 r., znak [...], przyznał M. S. (dalej jako skarżący) zasiłek celowy w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej, napełnienia butli gazowej, uregulowanie bieżącego rachunku za wodę i ścieki, dofinansowanie do zakupu trzech rolek papy termozgrzewalnej, dofinansowanie do zakupu posypki do papy, na doładowanie telefonu komórkowego, dofinansowanie do zakupu ciśnieniomierza.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 06.11.2023 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o pomoc finansową w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej, napełnienia butli gazowej, uregulowania bieżącego rachunku za wodę i ścieki, na dofinansowanie zakupu 3 rolek papy termozgrzewalnej, dofinansowanie do zakupu posypki do papy, dofinansowanie do zakupu ciśnieniomierza, doładowanie telefonu komórkowego.
Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 14.11.2023 r. oraz dokumentów zebranych w sprawie organ I instancji ustalił, że skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Z uwagi na niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym skarżący ma przyznany zasiłek stały w pełnej przewidzianej przepisami wysokości tj. [...] zł miesięcznie.
Następnie organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej jako u.p.s.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Dalej wyjaśniono, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296) kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł.
Organ I instancji wskazał, że z kwoty przyznanego skarżącemu zasiłku celowego:
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do napełnienia butli gazowej,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do opłacenia bieżącego rachunku za wodę i ścieki,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu 3 rolek papy termozgrzewalnej,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu posypki do papy termozgrzewalnej,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu ciśnieniomierza,
- kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do doładowania do telefonu.
Jak wyjaśnił organ I instancji kwota dofinansowania do doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej wynika z faktu, iż skarżący doładował licznik energii elektrycznej na kwotę ok. [...] zł na 2 miesiące, co miesięcznie stanowi kwotę [...]zł. Zatem organ I instancji pomnożył kwotę [...]zł przez 30% (dofinansowania do ww. potrzeby) uzyskując kwotę [...]zł.
Kolejno organ I instancji wskazał, że koszt napełnienia pustej butli gazowej wynosi około [...] zł na miesiąc, zaś 30% tej kwoty (dofinansowania do ww. potrzeby) wynosi [...] zł. Natomiast faktura za wodę i ścieki, którą przedstawił skarżący wynosi [...] zł na miesiąc, a 30% tej kwoty daje kwotę [...]zł. Koszt 3 rolek papy termozgrzewalnej wynosi [...] zł, 30% tej kwoty wynosi [...] zł. Koszt zakupu posypki do papy termozgrzewalnej wynosi [...] zł, zaś 30% z tej kwoty wynosi [...] zł. Dalej organ I instancji wskazał, że zakup ciśnieniomierza wynosi, w zależności od marki i apteki, od [...] zł do [...] zł. Zatem kwotę [...]zł pomnożono przez 30% i otrzymano kwotę [...]zł. Doładowanie do telefonu wynosi [...] zł, a 30% tej kwoty to [...] zł.
Organ I instancji uzasadnił, że rozpatrując wniosek musi kierować się koniecznością dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Wyjaśniono, że w roku 2023 budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosi [...] złotych. W okresie od 01.01.2023 r. do 31.10.2023 r. do organu wpłynęło 6.855 wniosków o pomoc finansową. Poniesione wydatki w okresie od 01.01.2023 r. do 31.10.2023 r. wynosiły [...] złotych. W październiku 2023 r. wpłynęły 653 wnioski o pomoc, na które wydatkowano [...] złotych. Budżet Miasta K. od 1 listopada do 31 grudnia 2023 r. wynosi [...] zł. Z tych środków organ musi zapewnić pomoc w formie: zasiłków celowych, pokrycia kosztów pogrzebu, schronienia, pokrycia wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego itd. Dlatego też ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponuje organ, konieczny jest ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s. Ponadto organ I instancji podkreślił, że skarżący ma przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego w miesięcznej wysokości [...] zł od 01.07.2023r. do 30.06.2028 r., a ponadto w okresie od 01.03.2023 r. do 31.10.2023 r. korzystał ze świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przyznanego decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 13.04.2023 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący podnosząc, iż się z nią nie zgadza i kwestionując zarówno wysokość przyznanego świadczenia, jak również treść decyzji pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.). W ocenie skarżącego decyzja organu I instancji narusza także art. 7,8 i 9 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 22.01.2024 r., znak: [...], utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji zasadnie uznał, iż skarżący spełnia przesłanki do przyznania przedmiotowej pomocy. Wskazano także, że zgodnie z przepisem art. 2 u.p.s. pomoc ta jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie ulega wątpliwości, że środki finansowe dostarczane na realizowanie przez organy administracji publicznej zadań z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu ze stosunkowo dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2044/15 powyższe okoliczności są faktami powszechnie znanymi - podejmowane są bowiem często w prasie, radiu i telewizji. Uzasadniono, że organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów, a w związku z tym zmuszone są ograniczyć się - jak w przypadku niniejszej sprawy - do zabezpieczenia podstawowych potrzeb i to w ograniczonej wysokości.
Jak dalej uzasadnił organ odwoławczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponuje wiedzą z urzędu (znając wcześniejsze sprawy skarżącego), iż średnia wysokość zasiłku celowego jest niższa niż kwota każdorazowo przyznawana skarżącemu. Kolegium stwierdziło (podzielając tym samym stanowisko organu I instancji), iż pomocą społeczną należy objąć przede wszystkim osoby, których sytuacja materialno-bytowa jest nie tylko ciężka, ale które to osoby współpracują z pracownikami socjalnymi i nie prezentują jedynie roszczeniowej postawy. Tymczasem - w ocenie Kolegium - postawę skarżącego należy ocenić właśnie jako roszczeniową - nigdy bowiem nie był on zadowolony z przyznanej pomocy i każdorazowo odwołuje się od wszelkiej otrzymanej kwoty. Pomimo tego jednak organ I instancji rozpoznał wniosek skarżącego pozytywnie i przyznał mu wnioskowaną pomoc - chociaż w zbyt niskiej (z punktu widzenia skarżącego) kwocie. Wysokość ta jednak, zdaniem Kolegium, jest co najmniej adekwatna do celów, na jakie została przyznana.
Następnie SKO wyjaśniło, że na przyznaną kwotę zasiłku celowego składa się kwota dofinansowania do wnioskowanych przez skarżącego przedmiotów i opłat - organ przyjął ok. 30% miesięcznych kosztów, wyliczonych na podstawie faktur i dokumentów przedstawionych przez skarżącego, a także ofert sklepów internetowych. Zaznaczono, że skarżący posiada dom własnościowy oraz ma przyznane świadczenie socjalne w kwocie [...]zł miesięcznie (oraz [...] zł z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności), a więc jego najpilniejsze potrzeby egzystencjalne nie są zagrożone. Pomimo tego każdego miesiąca skarżący występuje do organu pomocy społecznej o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie bieżących rachunków oraz zakup rzeczy materialnych (leków, odzieży, butów, pościeli, węgla i innych - zależnych od pory roku). Z tego względu – w ocenie SKO - instytucję pomocy społecznej skarżący traktuje jako źródło stałej pomocy.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podnosząc, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania. Skarżący zakwestionował także przyznanie mu jedynie 30% żądanego dofinansowania. Ponadto zarzucił naruszenie m.in. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz 8 ust. 3 i 4 u.p.s., a także art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący argumentował, że przyznana mu kwota zasiłku celowego jest niewystarczająca, a liczba osób korzystających z pomocy społecznej jest – wbrew twierdzeniom SKO – coraz niższa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 28.06.2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze oraz zarzucił, że organ nie wskazał żadnych kryteriów, na których opierał się wydając swą decyzję. Jednocześnie skupił się na roszczeniowej postawie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na rozprawie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22.01.2024 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 04.12.2023 r., znak [...], w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku celowego w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej, napełnienia butli gazowej, uregulowanie bieżącego rachunku za wodę i ścieki, dofinansowanie do zakupu trzech rolek papy termozgrzewalnej, dofinansowanie do zakupu posypki do papy, na doładowanie telefonu komórkowego, dofinansowanie do zakupu ciśnieniomierza.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.). W myśl art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zaś może być przyznany m.in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów czy też napraw w mieszkaniu.
Jak wynika zatem z treści powołanego art. 39 ust. 1 u.p.s. ustawodawca użył w konstrukcji ww. przepisu pojęcia niedookreślonego "niezbędna potrzeba bytowa", które jest powtórzeniem regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 u.p.s., w myśl którego, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Wskazany przepis wymienia jako cel pomocy społecznej zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych, stanowiąc dodatkowo w art. 3 ust. 3, że rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Podkreślenia wymaga, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki jej charakter oznacza, że organ administracji ma swobodę co do ustalenia treści rozstrzygnięcia, związaną z realizowaniem określonej, w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem – czy prowadząc postępowanie organ rozpoznający sprawę nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, i czy po wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (por. wyrok NSA z 21.06.2011 r., I OSK 1794/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom, jak również pozostałym zarzucanym przez skarżącego przepisom postępowania administracyjnego, w tym art. 8, 9 i 107 § 1 i 3 k.p.a. Organy administracji zgromadziły bowiem w sposób dostateczny, a następnie prawidłowo oceniły, materiał dowodowy oraz należycie umotywowały podjęte rozstrzygnięcie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu swoich decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne: skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka sam, nie posiada innych osób na utrzymaniu, nie pracuje. Legitymuje się orzeczeniem zaliczającym go do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym Sytuacja życiowa i finansowa skarżącego jest znana organom administracji z urzędu – skarżący systematycznie bowiem korzysta z usług pomocy społecznej zarówno w formie zasiłków celowych, jak i ze świadczeń z przeznaczeniem na zakup posiłków. Bezspornym jest też fakt spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. ([...] zł), gdyż ustalony dochód skarżącego, obejmujący zasiłek stały wynosił [...] zł.
Powszechnie wiadomo, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy wiele osób wymagających wsparcia. Skoro środki finansowe, jakimi dysponują organy pomocy społecznej, są ograniczone i nie wystarczają na zaspokojenie w pełni potrzeb wszystkich wnioskodawców, to zasadnym było przyznanie skarżącemu zasiłku w wysokości mniejszej, niż tego oczekiwał. Organy pomocy społecznej zobowiązane są bowiem, w ramach posiadanych środków finansowych, identyfikować najistotniejsze potrzeby wszystkich tych osób, które takiej pomocy wymagają, co w niniejszej sprawie organy administracji w wystarczający sposób wykazały. Przyznanie wsparcia w zakresie mniejszym od żądanego nie oznacza, że wnioskodawca jest traktowany w dyskryminujący sposób (wyrok NSA z 23.02.2024 r., sygn. akt: I OSK 132/23, CBOSA). Ponadto za wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15.12.2023 r., sygn. akt: I OSK 2326/22, należy wskazać, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób i rodzin, lecz jedynie wspieranie ich w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych przy uwzględnieniu sytuacji wnioskodawcy oraz zasobów finansowych organów pomocy społecznej, które są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe.
W rozpoznawanej sprawie organy nie kwestionowały, że podstawową potrzebą bytową człowieka jest zaspokojenie potrzeb w zakresie dostępu do mediów takich jak energia elektryczna, woda i kanalizacja czy też korzystanie z butli gazowej. Organy nie kwestionowały również pozostałych potrzeb skarżącego takich jak: zakup papy termozgrzewalnej oraz posypki do papy, doładowanie telefonu komórkowego, czy zakup ciśnieniomierza. W przekonaniu skarżącego owe podstawowe potrzeby bytowe, o których mowa w art. 39 ust. 2 u.p.s. powinny być zaspokojone w całości, a wiec do wysokości kwot żądanych przez osobę korzystającą z pomocy społecznej. Taki pogląd jest oczywiście niezasadny, pomija bowiem wytyczne wynikające z art. 3 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W ocenie Sądu należało przyznać rację organowi odwoławczemu, że wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku jest, w okolicznościach niniejszej sprawy, adekwatna do celów na jakie została przyznana, a przy tym uwzględnia możliwości organu pomocy społecznej i sytuację bytową skarżącego.
Nie można tracić z oczu, że wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym m.in. wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., w świetle których rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych, organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych (por. wyrok NSA z 02.08.2012 r., I OSK 407/12, CBOSA). Organy obu instancji przekonująco i szczegółowo (w rozbiciu na poszczególne pozycje potrzeb) umotywowały wysokość przyznanego zasiłku celowego w łącznej kwocie [...]zł, który w tym przypadku przybrał postać częściowego dofinansowania (w wysokości ok. 30%) potrzeb zgłoszonych przez skarżącego.
Ponadto wskazać należy, że uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które trzeba ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam zatem fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1724/09, z 17 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1740/11 oraz z 21 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1033/20, z 23 lutego 2024 r., sygn. akt: I OSK 132/23, CBOSA). Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji, że w roku 2023 budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosił [...] złotych. W okresie od 01.01.2023 r. do 31.10.2023 r. do organu wpłynęło 6.855 wniosków o pomoc finansową. Poniesione wydatki w okresie od 01.01.2023 r. do 31.10.2023 r. wynosiły [...] złotych. W październiku 2023 r. wpłynęły 653 wnioski o pomoc, na które wydatkowano [...] złotych. Budżet Miasta K. od 1 listopada do 31 grudnia 2023 r. wynosił [...] zł. Z tych środków organ musiał zapewnić pomoc w formie: zasiłków celowych, pokrycia kosztów pogrzebu, schronienia, pokrycia wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego itd. Powyższe okoliczności (kwoty, jakimi dysponuje organ w stosunku do jego wydatków) tylko potwierdzają zasadność przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia w wysokości [...] zł. Rodzaj i forma udzielonej pomocy są zgodne z żądaniem skarżącego, a organ wyjaśnił, dlaczego nie uznał za możliwe przyznanie zasiłku celowego w pełnej zawnioskowanej przez skarżącego wysokości.
Sąd doszedł do przekonania, że organ I instancji w sposób uprawniony – wychodząc od wykazu potrzeb i oszacowania kosztów ich zaspokojenia, określonych przez skarżącego we wniosku, a następnie poddając te koszty rzetelnej weryfikacji – zdecydował o ich zaspokojeniu w określonej części (w wysokości ok. 30% zweryfikowanych kwot kosztów podanych przez skarżącego). W ocenie Sądu nie sposób z tego tytułu skutecznie czynić organowi zarzutu "zaniżenia" przyznanych skarżącemu kwot, skoro zarazem zostało przez organy pomocy społecznej wyjaśnione – w kontekście regulacji z art. 3 ust. 4 in fine u.p.s. – jakie są faktyczne możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w stosunku do potrzeb zgłaszanych przez osoby i rodziny z obszaru jego właściwości, a także wykazane, że przyznana skarżącemu kwota zasiłku celowego i tak przekracza średnią wielkość tego rodzaju świadczeń przyznawanych przez organ pomocy społecznej (tak też: wyrok WSA w Poznaniu z 30.09.2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 382/22, CBOSA).
Na kanwie niniejszej sprawy bez znaczenia pozostają twierdzenia skarżącego o malejącej liczbie osób korzystających z pomocy społecznej. W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 u.p.s. (wyrok NSA z 23.02.2024 r., sygn. akt: I OSK 132/23, CBOSA).
Co do poruszonej przez pełnomocnika skarżącego kwestii dotyczącej roszczeniowości skarżącego wypowiedział się już WSA w Poznaniu w wyroku z 30.09.2022 r., który zapadł w sprawie o sygn. akt: IV SA/Po 382/22 (a pogląd ten został następnie zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23.02.2024 r. sygn. akt: I OSK 132/23). Jak już bowiem wyjaśniono "na gruncie reguł znaczeniowych ogólnego języka polskiego "roszczeniowy" znaczy tyle, co "wyrażający się w nieuzasadnionych lub nadmiernych żądaniach". I taki właśnie charakter mają żądania zgłaszane przez skarżącego w tej oraz pozostałych, regularnie przezeń inicjowanych sprawach, gdyż w każdym przypadku skarżący – co Sądowi wiadomym jest z urzędu – oczekuje pokrycia z funduszy publicznych wszystkich zgłaszanych przezeń potrzeb, i to w pełnej wysokości. Jest to oczywiście sprzeczne z istotą pomocy społecznej, która ma "wspierać" (vide: art. 3 ust. 1 u.p.s.) – a nie "wyręczać" – osoby potrzebujące w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb".
Stanowisko to w pełni podziela Sąd w niniejszym składzie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.