IV SA/Po 229/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-05-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznaprawo dostępu do informacjisłużba więziennaskargi osadzonychinformacja przetworzonainteres publicznyanonimizacjaWSA Poznań

Podsumowanie

WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych, uznając żądane dane za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego.

Skarżący W. S. domagał się udostępnienia kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych uznane za zasadne w latach 2013-2015. Organ administracji odmówił, uznając informację za przetworzoną i wzywając do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Sąd administracyjny uznał, że żądane dane faktycznie stanowią informację przetworzoną, której przygotowanie wymagałoby znaczącego nakładu pracy i zaangażowania personelu. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o przekazanie kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych, które zostały uznane za zasadne lub częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2015 r. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wzywając wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, argumentując, że przygotowanie żądanej informacji wymagałoby przeglądu i analizy około 800 skarg, anonimizacji danych osobowych oraz sporządzenia kopii, co stanowiłoby ponadstandardowy nakład pracy i wpłynęłoby negatywnie na tok pracy jednostki. Sąd administracyjny w Poznaniu zgodził się z organami, uznając, że żądane dane mają charakter informacji przetworzonej. Sąd podkreślił, że definicja informacji przetworzonej obejmuje dane, które w chwili złożenia wniosku nie istnieją w żądanej formie i których wytworzenie wymaga analizy, organizacji oraz zaangażowania dodatkowych środków. Ponieważ skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Informacja ta ma charakter informacji przetworzonej.

Uzasadnienie

Przygotowanie żądanej informacji wymagałoby przeglądu i analizy około 800 skarg, wyłonienia zasadnych, anonimizacji danych oraz sporządzenia kopii, co stanowi ponadstandardowy nakład pracy i angażuje zasoby ludzkie, wpływając na normalny tok pracy jednostki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1, 2, 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.d.i.p.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych

u.s.w. art. 25a § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, wymagającej ponadstandardowego nakładu pracy. Wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji dysponuje narzędziami umożliwiającymi proste odszukanie skarg uznanych za zasadne. Organ odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. Organ bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dziennik skarg lub Centralna Baza Osób Pozbawionych Wolności zawierają dane pozwalające na proste ustalenie zasadnych skarg.

Godne uwagi sformułowania

informacja przetworzona to taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, jeżeli powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej przygotowanie żądanej informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej tak duży nakład pracy powoduje, że objęte wnioskiem informacje mają bez wątpienia charakter informacji przetworzonej

Skład orzekający

Monika Świerczak

przewodniczący

Izabela Bąk-Marciniak

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w sprawach dotyczących dokumentacji wewnętrznej organów i konieczności wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żądania informacji o skargach osadzonych i może wymagać indywidualnej oceny w innych kontekstach żądania informacji przetworzonej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do informacji publicznej, szczególnie w kontekście informacji przetworzonej i konieczności wykazania interesu publicznego, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych prawem dostępu do informacji.

Czy żądanie informacji o skargach więźniów to zawsze dostęp do informacji publicznej? Sąd wyjaśnia, kiedy dane są 'przetworzone'.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 229/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Sygn. powiązane
III OSK 6161/21 - Wyrok NSA z 2022-11-24
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją Dyrektora Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że pismem z dnia 22 października 2020 r. W. S. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczących działalności Zakładu Karnego w R. uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r.
Dyrektor ZK w R. odmówił udzielenia informacji w tym zakresie wydając w dniu [...] grudnia 2020 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Uzasadniając odmowę organ l instancji wskazał, że informacje, o których mowa w przedmiotowym wniosku stanowią informacje o charakterze publicznym. Uznał nadto, iż informacje te stanowią informacje przetworzone i wezwał W. S. do wykazania, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Organ I instancji wskazał, iż udzielenie informacji we wnioskowanej formie wymagałoby dokonania przeglądu i analizy wszystkich skarg rozpatrywanych w ZK w R. w okresie trzech lat, których było około 800, ponieważ dysponent nie posiada bazy danych, której funkcjonalność umożliwiałaby proste wygenerowanie wskazanych we wniosku informacji. Następnie po dokonaniu przeglądu i analizy skarg należałoby wyłonić tylko skargi uznane za zasadne bądź częściowo zasadne, dokonać anonimizacji danych osobowych oraz sporządzić kopię tych skarg.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. W. S. wniósł od decyzji I instancji odwołanie.
Organ II instancji, po wnikliwym przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji nr [...] Dyrektora ZK w R. z dnia [...] grudnia 2020 r.
Organ II instancji wskazał, że w pierwszej kolejności należało ocenić, czy żądana informacja istotnie ma cechy informacji przetworzonej. Zgodnie z linią orzecznictwa ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany, w tym sensie, iż powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji, które determinują konkluzje, jakie w wyniku tej oceny można sformułować. Niepodobna wszak abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają przecież na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie. Dokonując oceny, organ I instancji wskazał, że udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanej formie wymagałoby uprzedniego przetworzenia pewnej sumy informacji prostych, które są w posiadaniu ZK w R.. Organ wskazał ponadto, że nie dysponuje gotową informacją w żądanym zakresie. Na tej podstawie uznał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną.
W ocenie organu odwoławczego stanowisko organu I instancji jest słuszne i w pełni uzasadnione. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych, suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, jeżeli powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 478/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. I! SA/Sz 1034/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1344/16, sygn. akt II SA/Wa 1346/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 261/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 639/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt !l SA/Kr 562/16).
Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej podniósł, że w chwili złożenia przedmiotowego wniosku informacja w kształcie objętym wnioskiem nie istniała - warunkiem jej wytworzenia byłoby więc przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych - wiązałoby się bowiem z koniecznością zaangażowania personelu więziennego odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej (wyrok NSA z 09.08.2011 r. sygn. i OSK 977/11).
Zdanie organu II instancji udostępnienie informacji w zakresie przekazania kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczących działalności Zakładu Karnego w R. uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. wymagałoby dokonania przeglądu i analizy wszystkich skarg rozpatrywanych w ZK w R. w okresie trzech lat, których było około 800, następnie wyłonienie tylko skarg uznanych za zasadne bądź częściowo zasadne, dokonanie anonimizacji danych osobowych oraz sporządzenie kopii tych pism, które mogłyby zostać przekazane wnioskodawcy. Przygotowanie żądanej informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej.
Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy dobitnie o przetworzonym charakterze żądanej informacji.
Wobec ustalenia, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, organ I instancji słusznie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do jej uzyskania. Takie działanie ma swoje oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skoro wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, słusznie organ I instancji odmówił udostepnienia tejże informacji.. Spełnienia ustawowego warunku do uzyskania wnioskowanej informacji organ nie zidentyfikował również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym.
Skargę na powyższą decyzje wywiódł do Sądu W. S..
Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu.
Przedmiotowej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 7, 77 § k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego poprzez całkowite pominięcie okoliczności, że organ I instancji dysponuje narzędziami umożliwiającymi w prosty sposób, bez dużego nakładu pracy, odszukanie skarg uznanych za zasadne, bądź częściowo zasadne, a następnie przekazanie informacji publicznej Skarżącemu, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnej odmowy udzielenia Skarżącemu żądanej informacji publicznej;
2) naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. polegające na odstąpieniu przez Organ, bez uzasadnionej przyczyny, od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, albowiem Organ uznając, że informacja, o którą zwrócił się Skarżący, jest informacją publiczną przetworzoną, działał w sprawie w rażąco sprzeczny i odmienny niż w przypadku wniosku o udzielenie informacji publicznej, złożonego przez Skarżącego do Organu w sprawie o numerze [...];
3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu, w mocy decyzji nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia [...] grudnia 2020 r., podczas gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i wydanie przez Organ orzeczenia co do istoty sprawy.
4) naruszenie § 11 ust 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647) poprzez pominiecie, że dziennik skarg wnoszonych przez osoby osadzone zawiera dane pozwalające w prosty sposób ustalić, które skargi okazały się być zasadne lub też częściowo zasadne, bez konieczności przeglądania około 800 skarg, czym organy obu instancji tłumaczyły odmowę udzielenia informacji publicznej Skarżącemu;
5) naruszenie art. 25a ust. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 848 z późn. zm.) poprzez pominięcie, że Centralna Baza Osób Pozbawionych Wolności zawiera dane dotyczące m. in. skarg wnoszonych przez osoby pozbawione wolności, co również pozwala w prosty sposób ustalić, które skargi okazały się być zasadne lub też częściowo zasadne, bez konieczności przeglądania około 800 skarg, czym organy obu instancji tłumaczyły odmowę udzielenia informacji publicznej Skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. zwanym uzupełnieniem odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013 r., poz.647), prowadzenie dziennika i skorowidzów w formie pisemnej jest fakultatywne, stąd nie prowadzi się takich dzienników w formie pisemnej. Ponadto zgodnie z art.24 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2020 r., poz.848), osobie pozbawionej wolności nie udostępnia się informacji przetwarzanych w Centralnej Bazie lub innym zbiorze danych prowadzonym w systemie teleinformatycznym. Okoliczności te stanowiły podstawę do przyjęcia, że zaszła potrzeba analizy tak znacznej ilości akt a żądana informacja jest informacją przetworzoną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 159., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga W. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 t.j. zwanej dalej u.d.i.p.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że żądana przez skarżącego informacja w postaci kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczących działalności Zakładu Karnego w R. uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spór sprowadza się natomiast do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądał skarżący, tj. do oceny, czy jego wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej prostej czy przetworzonej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego wskazuje, iż informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem,
- niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, publik. LEX nr 1368968; por. też wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I .OSK 1347/05, publik. LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się
w ramach podstawowych kompetencji organu - przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13, sygn. akt I OSK 865/13); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2658/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15;
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności.
Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów - informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyroki NSA: z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14; z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt l OSK 1477/12, publik. LEX nr 1264566; z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, publik. LEX nr 1094536; z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11, publik. LEX nr 1135982; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, publik. LEX nr 281369).
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz odnosząc je do realiów niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że informacja publiczna, której udostępnienia domagał się skarżący, ma charakter informacji przetworzonej. W orzecznictwie trafnie wskazano, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 19/15).
Skarżący w swoim wniosku z dnia [...] października 2020 r. domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kopii zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczących działalności Zakładu Karnego w R. uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Służby Więziennej w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r.
Organ trafnie wyjaśnił, że udostępnienie wnioskowanej informacji wymagałoby dokonania przeglądu i analizy wszystkich skarg rozpatrywanych w ZK w R. w okresie trzech lat, których było około 800, następnie wyłonienie tylko skarg uznanych za zasadne bądź częściowo zasadne, dokonanie anonimizacji danych osobowych oraz sporządzenie kopii tych pism, które mogłyby zostać przekazane wnioskodawcy. Przygotowanie żądanej informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej.
Należy podkreślić, że specyfika odpowiedzi udzielanych na skargi jest taka, że są one sporządzane na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku przeprowadzonych postępowań skargowych, zawierają odniesienia do wszystkich zarzutów podnoszonych w skargach w tym również uznanych za bezzasadne. Pismo może stanowić odpowiedź na kilka skarg, w tym również uznanych za bezzasadne oraz zawiera w swojej treści informacje pozwalające na zidentyfikowanie osoby, której skarga dotyczy. Powoduje to, że przygotowanie żądanej informacji publicznej wymaga przeprowadzenia analizy, zestawienia, wyciągów z dokumentów w celu wyselekcjonowania treści odnoszących się do skargi zarzutów uznanych za zasadne z usunięciem pozostałych treści oraz usunięcia danych chronionych prawem. Przy czym usunięcie danych chronionych jest czynnością analityczną, połączoną z wysiłkiem intelektualnym polegającą na uniemożliwieniu identyfikacji występujących tam osób poprzez anonimizację fragmentów tekstu umożliwiających identyfikację osoby a także analizą pod katem stwierdzenia, czy i jakie informacje chronione prawem się w nich znajduję. Wszystkie te zabiegi, wymagane do przygotowania informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawcy prowadzą w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci.
W ocenie Sądu tak duży nakład pracy powoduje, że objęte wnioskiem informacje mają bez wątpienia charakter informacji przetworzonej. W takiej zaś sytuacji wnioskodawca powinien wykazać istnienie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W literaturze wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji przetworzonych. Jako przykład podmiotu mającego takie możliwości wskazano m.in. posła lub radnego, gdyż w codziennym działaniu ma on rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, ale także istota i charakter żądanej informacji, gdyż w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz.", Warszawa 2016, s. 80-81).
W rozpoznawanej sprawie organ w sposób prawidłowy ocenił przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Organ trafnie zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie wskazał powodów, dla których przetworzenie żądanej informacji publicznej byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Przeprowadzona przez organ II instancji ocena również nie doprowadziła do wniosku, że odwołujący wykazał indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji do działań dotyczących szczególnie istotnych interesów publicznych.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty pełnomocnika strony skarżącej. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych.
Sąd nie podziela również opinii, że w oparciu o dziennik skarg organ może określić, które to skargi okazały się być w całości lub w części zasadne, bez konieczności analizowania każdej pojedynczej skargi we wskazanym przez Skarżącego okresie. Należy zwrócić uwagę, że oprócz wyłonienia konkretnych skarg, należałoby je również poddać anonimizacji oraz usunąć dane chronione prawem, co wymaga jak przedstawiono powyżej dodatkowego nakładu pracy. Co do powołania się na okoliczność pozytywnego rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącego, należy wskazać, że ów wniosek dotyczył okresu 1 roku, a w niniejszej sprawie okresu 3 lat.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Wniosek o zwrot kosztów zastępstwa dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu został przekazany do rozpoznania referendarzowi sądowemu na posiedzenie. Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę