IV SA/PO 226/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bon energetycznyświadczenia pieniężnepostępowanie administracyjneniedopuszczalność odwołaniaczynność materialno-technicznaprawo energetyczneochrona praw jednostki

WSA w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania od pisma organu I instancji ws. odmowy wypłaty bonu energetycznego zmarłej matce.

Skarżąca L.N. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od pisma organu I instancji. Organ I instancji odmówił wypłaty bonu energetycznego przyznanego zmarłej matce skarżącej, uznając, że świadczenie nie przysługuje członkowi gospodarstwa domowego po śmierci wnioskodawcy. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że pismo organu I instancji nie było decyzją administracyjną, a zatem odwołanie było niedopuszczalne, co prawidłowo stwierdziło SKO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę L.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącej od pisma Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ I instancji odmówił wypłaty bonu energetycznego przyznanego zmarłej matce skarżącej, H.N., argumentując, że świadczenie przysługuje wnioskodawcy i wygasa z chwilą jego śmierci. L.N., jako członek gospodarstwa domowego, domagała się wypłaty bonu. SKO uznało odwołanie za niedopuszczalne, wskazując, że pismo organu I instancji nie było decyzją administracyjną. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem SKO, podkreślając, że kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Sąd wyjaśnił, że przyznanie bonu energetycznego nie wymaga decyzji administracyjnej, a odmowa jego wypłaty również stanowi czynność materialno-techniczną, od której nie przysługuje odwołanie. W związku z tym, postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania było prawidłowe. Sąd zaznaczył, że skarżąca może dochodzić swoich praw poprzez skargę na czynność materialno-techniczną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie od pisma informującego o braku możliwości wypłaty świadczenia, które nie jest decyzją administracyjną, jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo organu I instancji odmawiające wypłaty bonu energetycznego zmarłej matce skarżącej nie stanowiło decyzji administracyjnej w rozumieniu k.p.a., a jedynie czynność materialno-techniczną. W związku z tym, odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne na podstawie art. 134 k.p.a., co prawidłowo stwierdziło SKO.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

k.p.a. art. 134

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.

u.b.e. art. 2 § 1

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, spełniającym warunki dochodowe.

u.b.e. art. 2 § 3

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

W przypadku gdy wniosek o wypłatę bonu energetycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, bon jest wypłacany osobie, która złożyła wniosek jako pierwsza.

u.b.e. art. 3 § 1

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Wypłata bonu energetycznego następuje na wniosek.

u.b.e. art. 4 § 6

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Przyznanie bonu energetycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

u.b.e. art. 4 § 7

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Wnioskodawca może wystąpić o korektę wysokości przyznanego bonu energetycznego w terminie 14 dni od jego otrzymania.

u.b.e. art. 4 § 9

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Wydania decyzji administracyjnej wymaga: odmowa przyznania bonu, korekta lub odmowa korekty, uchylenie lub zmiana prawa do bonu, rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu nienależnie przyznanego bonu.

u.b.e. art. 5 § 1

Ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego

Bon energetyczny wypłacają gminy niezwłocznie po jego przyznaniu.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności inne niż określone w pkt 1-3.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 53 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 124

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo organu I instancji odmawiające wypłaty bonu energetycznego nie jest decyzją administracyjną, a czynnością materialno-techniczną. Odwołanie od czynności materialno-technicznej jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że bon energetyczny powinien być jej wypłacony jako członkowi gospodarstwa domowego, mimo śmierci wnioskodawcy (matki).

Godne uwagi sformułowania

kontrola sądowoadministracyjna ograniczona jest do oceny zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności administracyjnej odmowa wypłaty przyznanego wcześniej świadczenia następuje w drodze aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Józef Maleszewski

członek

Tomasz Grossmann

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na czynność materialno-techniczną organu w przypadku braku innych środków zaskarżenia, a także kwestia niedopuszczalności odwołania od pisma niebędącego decyzją administracyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z bonem energetycznym i brakiem decyzji administracyjnej w tym zakresie. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w kontekście czynności materialno-technicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu związanego z wypłatą świadczeń po śmierci osoby uprawnionej oraz procedury administracyjnej. Jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych.

Bon energetyczny po śmierci matki – czy córka go dostanie? Sąd wyjaśnia procedury.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 226/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi L. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania L. N. (dalej również: zainteresowana; skarżąca; strona) od wydanego przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działającego z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia 15 lipca 2024 r. (dalej również: Dyrektor M-GOPS w [...], organ I instancji), pisma z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...] dotyczącego odmowy wypłacenia L. N. bonu energetycznego przyznanego jej matce - H. N..
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia 15 lipca 2024 r., po rozpoznaniu wniosku H. N. z dnia 6 sierpnia 2024 r., informacją z dnia 18 października 2024 r. nr [...] – na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 6-8 i 10, art. 3 ust. 1-7, art. 4 ust. 3-8 i 10-12, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 859) - dalej również: u.b.e. – przyznał H. N. prawo do świadczenia w formie bonu energetycznego w kwocie [...]zł jednorazowo, za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., wskazując, że bon energetyczny będzie wypłacony w terminie do dnia 30 listopada 2024 r.
Informacja ta została wysłana do adresata w dniu [...] w formie wiadomości elektronicznej (e-mail). H. N. zmarła w tym samym dniu, tj. [...]
W dniu 12 listopada 2024 r. L. N. – córka H. N., zadeklarowana we wniosku z dnia 6 sierpnia 2024 r. jako członek gospodarstwa domowego – wystąpiła do Dyrektora G-MOPS w [...] o wypłatę powyżej opisanego świadczenia, przyznanego w formie bonu energetycznego.
Dyrektor M-GOPS w [...] w piśmie z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...], wyjaśniając zasady przyznawania świadczenia (organ wskazał m.in. na przepisy art. 2 ust. 1 i 3-5, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 3 u.b.e.), poinformował L. N. o braku możliwości wypłacenia bonu energetycznego przyznanego jej matce - H. N..
W piśmie tym organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje członkowi gospodarstwa domowego, lecz osobie uprawnionej, tj. wnioskodawcy świadczenia, które z chwilą śmierci uprawnionego wygasło z mocy prawa. Wobec powyższego organ wyjaśnił, że brak jest podstaw do wypłaty świadczenia L. N. jako osobie ze składu gospodarstwa domowego, gdyż "wnioskodawca (podmiot) bonu energetycznego zmarł przed wypłatą świadczenia, które było/jest ściśle związane z osobą zmarłego".
Przywołane pismo zawierało pouczenie o prawie wniesienia ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 37 k.p.a.
Pismo to zostało doręczone L. N. w dniu 4 grudnia 2024 r., która następnie w dniu 10 grudnia 2024 r. wniosła odwołanie "od pisma i decyzji" Burmistrza [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...] Skarżąca, powołując się na stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska, domagała się wypłacenia bonu energetycznego wraz z odsetkami ustawowymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31 grudnia 2024 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania L. N. od pisma Dyrektora M-GOPS w [...] dnia 2 grudnia 2024 r. dotyczącego braku możliwości wypłaty L. N. bonu energetycznego przyznanego jej matce - H. N..
Kolegium wskazało w uzasadnieniu na to, że pismem z dnia 2 grudnia 2024r. nr [...], organ I instancji poinformował L. N. o niemożliwości wypłacenia przyznanego wcześniej H. N. - matce L. N. świadczenia w formie bonu energetycznego, gdyż świadczenie to przysługuje wyłącznie osobie, która złożyła wniosek o jego przyznanie, a wnioskodawcą była H. N., która zmarła w dniu [...] W odpowiedzi na powyższą informację L. N. skierowała za pośrednictwem M-GOPS w [...] do tutejszego Kolegium pismo nazwane "Odwołanie", w którym skarżąca stwierdza, że "odwołuje się od pisma i decyzji Burmistrza Miasta [...]", którym organ odmawia jej wypłacenia bonu energetycznego. W przekonaniu skarżącej, przyznane świadczenie powinno być jej wypłacone, pomimo że jej matka nie żyje, bowiem jest członkiem gospodarstwa domowego, na które bon energetyczny został przyznany.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną.
Wskazując na brzmienie art. 4 ust. 6 i 9 u.b.e., przewidującego sytuacje, w których wydawana jest decyzja administracyjna, organ II instancji stwierdził, że z tego też względu "odwołanie" L. N. od pisma informującego o odmowie wypłaty przyznanego H. N. bonu energetycznego należało z przyczyn przedmiotowych uznać za niedopuszczalne.
W konkluzji Kolegium uznało, że "w tej sytuacji, z uwagi na brak prawnej możliwości zaskarżenia pisma informującego o odmowie wypłaty świadczenia", organ odwoławczy zobowiązany jest na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzić, w drodze postanowienia, niedopuszczalność takiego odwołania.
Skargę na powyższe postanowienie Kolegium wniosła L. N., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, jak też domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z postanowieniem Kolegium które "podtrzymało postanowienie Dyrektora MGOPS w [...] i które błędnie uważa, że [,] że bon energetyczny(...) [jej] się nie należy[,] gdyż nie była[...] wnioskodawcą[,], lecz członkiem gospodarstwa domowego, na które bon został przyznany już w chwili złożenia wniosku dnia 6.08.2024 roku". W dalszej części uzasadnienia skarżąca kontynuowała polemikę ze stanowiskiem organu I instancji w zakresie braku podstaw do wypłaty przedmiotowego bonu, ponownie odwołując się do dołączonego do skargi pisma Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 21 listopada 2024 r.
Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została z urzędu rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia było bowiem postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.
Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei według art. 16 § 2 k.p.a. decyzje – a co należy odpowiednio stosować do postanowień (patrz: art. 124 i nast. k.p.a.) – mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Natomiast art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy – wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu – nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podkreśla, że kontrola sądowoadministracyjna ograniczona jest do oceny zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności administracyjnej, a nie całokształtu działań organu administracji publicznej w danej sprawie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK [...], dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też Sąd w niniejszej sprawie oceniał prawidłowość (zasadność) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (wniesionego w piśmie L. N. z dnia 10 grudnia 2024 r.) od wydanego przez Dyrektora M-GOPS w [...], działającego z upoważnienia Burmistrza [...], "pisma i decyzji" [tak w piśmie strony z dnia 10 grudnia 2024 r.] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...] dotyczącego odmowy wypłacenia L. N. bonu energetycznego przyznanego jej matce - H. N.. Sąd nie badał zatem przesłanek materialnoprawnych, od których zależałaby sama dopuszczalność wypłaty przyznanego świadczenia, której domaga się skarżąca. Pozostawało to poza granicami sprawy sądowoadministracyjnej.
Nie budzi żadnych wątpliwości prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że przesłanka niedopuszczalności odwołania jest m.in. spełniona w przypadku, gdy zaskarżony w drodze odwołania akt lub czynność nie jest decyzją administracyjną (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2025 r sygn. akt III OSK 427/22, dostępny jw.). Jeżeli bowiem sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji, organ II instancji stwierdza niedopuszczalność odwołania. Wystąpienie przesłanki negatywnej niedopuszczalności odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek jej stwierdzenia w formie postanowienia. Przepis art. 134 k.p.a., jako bezwzględnie obowiązująca norma prawna, wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia i nie pozostawiono tu organowi odwoławczemu jakiejkolwiek sfery uznania (por. np. wyroki NSA z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 699/19 i 27 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 388/23, dostępne jw.).
W świetle przepisów ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 859 ze zm.) bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, spełniającym warunki dochodowe wskazane w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Wypłata [przyznanie świadczenia] następuje na wniosek (patrz: art. 3 u.b.e.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę bonu energetycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, ten bon jest wypłacany osobie w tym gospodarstwie domowym, która złożyła wniosek jako pierwsza (art. 2 ust. 3 u.b.e.).
Według art. 4 ust. 6 przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bonu energetycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 4 ust. 7 u.b.e. wnioskodawca może jednorazowo wystąpić do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o korektę wysokości przyznanego bonu energetycznego w terminie 14 dni od otrzymania tego bonu. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 9 tej ustawy, wydania decyzji administracyjnej wymaga: 1) odmowa przyznania bonu energetycznego; 2) korekta lub odmowa korekty wysokości przyznanego bonu energetycznego; 3) uchylenie lub zmiana prawa do bonu energetycznego; 4) rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu bonu energetycznego przyznanego albo pobranego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości. W świetle obowiązujących przepisów wniosek o przyznanie bonu energetycznego nie podlega rozpatrzeniu w drodze decyzji, lecz w drodze czynności materialno-technicznej, tj. informacji, która jest wysyłana na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. W przypadku, gdy wnioskodawca adresu takiego nie poda - informację należy odebrać od organu (art. 4 ust. 10 u.b.e.).
Przepis art. 5 ust. 1 u.b.e. stanowi zaś, że bon energetyczny wypłacają gminy niezwłocznie po jego przyznaniu przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Wypłata bonu energetycznego jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej.
Wynika z tego, że nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na informację o przyznaniu bonu energetycznego, gdyż w tym zakresie ustawodawca przewidział odrębny tryb kwestionowania stanowiska organu. Biorąc pod uwagę możliwość bezczynności organu po złożeniu wniosku o przyznanie bonu energetycznego (gdy organ nie sporządza informacji ani nie wydaje decyzji odmownej w warunkach wskazanych w art. 4 ust. 9 u.b.e.), z uwagi na konieczność zapewnienia wnioskodawcy ochrony prawnej, można uznać, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie bonu energetycznego (tak WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 183/24, dostępnym jw.). Natomiast sama kwestia wypłaty kwoty przyznanego świadczenia (bonu energetycznego) – podobnie jak np. odmowa zwrotu opłaty (nadpłaty) administracyjnej (por. np. uwagi ogólne zawarte w orzecznictwie przywołanym w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 216/09, dostępnym jw.) – nie jest załatwiana w drodze postępowania jurysdykcyjnego właściwego do rozstrzygania spraw decyzją administracyjną.
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji odmowa wypłacenia przyznanego wcześniej bonu energetycznego również powinna być uznana za kwestię załatwianą w drodze czynności materialno-technicznej, wyrażanej w formie pisemnego stanowiska właściwego organu. Nie stanowi ono zatem decyzji w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego (patrz: art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 k.p.a.). W konsekwencji, nie może od takiego stanowiska (pisma) przysługiwać na podstawie art. 127 § 1 w zw. z art. 17 k.p.a. odwołanie do organu wyższego stopnia.
Należy podkreślić, że jeżeli pismo organu sprowadza się do przekazania określonej osobie pewnych faktów, ponieważ organ zdaje sobie sprawę z tego, że nie zachodzi podstawa do jego działania w formie procesowej i o tym tę osobę informuje, to nawet zastosowanie zasady, iż postać (oznaczenie) pisma nie ma decydującego znaczenia, nie może prowadzić do wniosku, że zawarta w piśmie informacja stanowi rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. tylko dlatego, że adresat pisma z powyższą informacją się nie zgadza (tak NSA w wyroku z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt III OSK 1629/22, dostępnym jw.).
Tak właśnie Sąd ocenia zaskarżone przez stronę w drodze odwołania pismo Dyrektora M-GOPS w [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. Pismo to wyraża stanowisko organu, który wobec żądania skarżącej dotyczącego wypłaty świadczenia w postaci bonu energetycznego przyznanego wcześniej jej matce informuje skarżącą o braku podstaw do realizacji (wypłaty) świadczenia. Strona uważa z kolei, że bon energetyczny, którego dotyczy informacja z dnia 18 października 2024 r. (wysłana do wnioskodawcy w dniu 4 listopada 2024 r.), został przyznany na gospodarstwo domowe i dlatego świadczenie to powinno zostać jej wypłacone.
Trzeba też zaznaczyć, że w swoim piśmie z dnia 12 listopada 2024 r. skarżąca nie wystąpiła do organu I instancji z nowym wnioskiem o przyznanie jej świadczenia w formie bonu energetycznego na 2024 r., tj. nie wystąpiła z wnioskiem o wypłatę bonu energetycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 5 u.b.e., ani tym bardziej o wydanie decyzji, o których mowa w art. 4 ust. 7 pkt 2 i 3 u.b.e., tj. korektę wysokości przyznanego bonu energetycznego czy zmianę prawa do bonu energetycznego. Organ I instancji nie miał zatem podstaw do wydania decyzji, o których mowa w art. 4 ust. 9 u.b.e.
Skoro zaś, odpowiadając na żądanie strony zawarte w piśmie z dnia 12 listopada 2024 r., decyzji takiej nie miał zamiaru wydawać i faktycznie jej nie wydał, to niedopuszczalne było wniesienie odwołania od pisma (odpowiedzi) Dyrektora M-GOPŚ w [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność odwołania od powyższego pisma organu I instancji było prawidłowe. Znajduje ono swoje umocowanie w przywołanym wcześniej przepisie art. 134 k.p.a.
Sąd zarazem wyjaśnia, że powyższe stwierdzenie nie oznacza jednakże, że strona pozbawiona jest ochrony prawnej w przedmiotowej sprawie. Wyrażone w piśmie z dnia 2 grudnia 2024 r. stanowisko organu w sprawie odmowy wypłacenia skarżącej bonu energetycznego przyznanego na wniosek H. N. może być w tym wypadku rozpatrywane na płaszczyźnie przepisu art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., który obejmujące zaskarżalne do sądu administracyjnego inne [niż określone w pkt 1-3] akty lub czynności.
Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5334/16 (dostępnym jw.), powołując się na stanowisko doktryny, przyjęcie domniemania decyzji administracyjnej powinno być uzasadnione pewnymi wartościami, np. sprawnym wykonywaniem zadań administracji publicznej czy ochroną praw jednostki przez zapewnienie jej prawa do procesu i prawa do sądu.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy ochrona, o której mowa powyżej, jest zachowana także przy przyjęciu, że odmowa wypłaty przyznanego wcześniej świadczenia następuje w drodze aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. też poglądy wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt I GSK 1091/21, dostępnym jw.).
Z uwagi na przedstawione okoliczności niniejszej sprawy, skoro odmowa wypłaty świadczenia może stanowić czynność materialno-techniczną objętą kontrolą sądów administracyjnych, to za dopuszczalną uznać należy w takiej sytuacji skargę wnoszoną w trybie art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wtedy też sąd administracyjny będzie władny zweryfikować, czy odmowa wypłaty przyznanego wcześniej świadczenia ma uzasadnienie w obwiązujących przepisach i stanie faktycznym.
Na koniec tej części rozważań, Sąd jeszcze raz podkreśla, że te wszystkie kwestie, które nie dotyczą prawidłowości zastosowania w sprawie przez organ odwoławczy przepisu art. 134 k.p.a., leżą poza granicami niniejszej prawy i nie mogły być wiążąco rozstrzygnięte przez Sąd w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Dyrektora M-GOPS w [...] z dnia 2 grudnia 2024 r., które nie stanowiło decyzji administracyjnej.
Dla dopełnienia rozważań – wobec nazewnictwa stosowanego przez stronę w skardze – należy dodać, że pismo Dyrektora M-GOPS w [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nie stanowiło także innego rozstrzygnięcia (aktu procesowego w postaci postanowienia w rozumieniu art. 123 k.p.a.), od którego przysługiwałby inny środek zaskarżenia w trybie instancyjnym (zażalenie na podstawie art. 141 § 1 k.p.a.).
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie procesowe Kolegium znajdowało swoje oparcie w art. 134 k.p.a.
Organ II instancji nie naruszył też innych przepisów postępowania, jak w szczególności: zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.) w powiązaniu z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 11 k.p.a.), w powiązaniu z art. 124, art. 125 § 1 i 3 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.
Po stronie organu odwoławczego nie doszło również do uchybienia przepisów prawa materialnego, jak art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ust. 1 u.b.e.
Skoro Sąd nie stwierdził podstaw do podważenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia, to nie wystąpiły przesłanki do jego uchylenia. W takiej zaś sytuacji skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI