IV SA/PO 221/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
urząd pracyposzukujący pracybezrobotnykoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegorozporządzenie 883/2004ubezpieczenie zdrowotneniestawiennictwousprawiedliwienie nieobecnościdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o pozbawieniu statusu poszukującego pracy, uznając, że skarżący nie usprawiedliwił swojej nieobecności w urzędzie pracy.

Skarżący T. S. został pozbawiony statusu osoby poszukującej pracy z powodu niestawienia się na wyznaczoną wizytę w Powiatowym Urzędzie Pracy i nieusprawiedliwienia tej nieobecności w terminie. Skarżący argumentował, że jego sytuacja była skomplikowana ze względu na postępowanie dotyczące niezdolności do pracy w Holandii i transfer zasiłku. Sąd administracyjny uznał jednak, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązkach i sankcjach, a przedstawione przez niego okoliczności nie stanowiły uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa.

Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozbawieniu skarżącego statusu osoby poszukującej pracy. Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w celu transferu zasiłku dla bezrobotnych z Holandii. Miał wyznaczoną wizytę w urzędzie na 13 września 2024 r., na którą się nie stawił i nie usprawiedliwił swojej nieobecności w terminie 7 dni. Skarżący podnosił, że jego sytuacja była skomplikowana z powodu trwającego postępowania dotyczącego niezdolności do pracy w Holandii oraz kwestii ubezpieczenia zdrowotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skarżący został prawidłowo pouczony o swoich obowiązkach i sankcjach, a przedstawione przez niego argumenty nie stanowiły uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Sąd podkreślił, że skarżący sam wybrał status osoby poszukującej pracy i miał obowiązek przestrzegać terminów wizyt lub je usprawiedliwiać. Kwestie związane z holenderskim postępowaniem ubezpieczeniowym nie zwalniały go z tego obowiązku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niestawienie się na obowiązkową wizytę w urzędzie pracy i nieusprawiedliwienie tej nieobecności w terminie stanowi podstawę do pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy, nawet jeśli osoba oczekuje na rozstrzygnięcie postępowania w innym państwie UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązkach i sankcjach. Okoliczności związane z postępowaniem w innym państwie UE nie stanowiły uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, a skarżący miał obowiązek stawić się w urzędzie lub usprawiedliwić swoją nieobecność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z. art. 33 § ust. 4a pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli nie stawiła się w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

u.p.z. art. 33 § ust. 4b pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 22

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja 'poszukującego pracy'.

u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja 'bezrobotnego', w tym warunek niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informacyjny organu przed wydaniem decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące skomplikowanej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem w Holandii i ubezpieczeniem zdrowotnym jako usprawiedliwienie niestawiennictwa w polskim urzędzie pracy. Argumenty skarżącego dotyczące niezastosowania przepisów rozporządzenia 883/2004 przez organy administracji. Argumenty skarżącego dotyczące rzekomej dyskryminacji obywateli UE.

Godne uwagi sformułowania

status poszukującego pracy nie uprawnia do ubezpieczenia zdrowotnego niestawiennictwo w PUP i niepowiadomienie w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa spowoduje utratę statusu osoby poszukującej pracy usprawiedliwioną przyczynę niestawiennictwa stanowi nieprzewidziane zdarzenie bądź okoliczność osobista lub urzędowa niezależna od poszukującego pracy i przez niego wykazana w toku postępowania obowiązkiem osoby poszukującej pracy jest przestrzeganie wyznaczonego terminu stawiennictwa w organie zatrudnienia lub usprawiedliwienie ewentualnej nieobecności chcącemu nie dzieje się krzywda (volenti non fit iniuria)

Skład orzekający

Jacek Rejman

sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Wojciech Rowiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków osób zarejestrowanych jako poszukujący pracy w urzędach pracy, zwłaszcza w kontekście międzynarodowym i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby z zagranicznym postępowaniem ubezpieczeniowym, ale potwierdza ogólne zasady dotyczące obowiązków wobec urzędu pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność sytuacji osób przemieszczających się w UE i potencjalne konflikty między systemami zabezpieczenia społecznego różnych państw. Ilustruje też rygorystyczne podejście urzędów pracy do formalnych obowiązków.

Czy postępowanie w Holandii zwalniało z wizyty w polskim urzędzie pracy? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 221/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sąd. WSA Jacek Rejman (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia 8 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu poszukującego pracy oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r. nr [...], po rozpoznaniu sprawy z odwołania T. S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 475) - dalej: u.p.z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 6 listopada 2024 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) w przedmiocie pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy.
Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy, przedstawionym przez Wojewodę (dalej: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy).
W dniu 3 lipca 2024 r. T. S. (dalej również: zainteresowany; skarżący; strona) za pośrednictwem platformy praca.gov.pl zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. (dalej: PUP w P.; PUP) jako osoba poszukująca pracy. W dniu rejestracji zainteresowany został poinformowany o prawach i obowiązkach osoby rejestrującej się w powiatowym urzędzie pracy, co potwierdził przez złożenie dokumentu opatrzonego potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, gdzie zawarto pouczenie o obowiązku zgłaszania się w urzędzie w wyznaczonych terminach.
W piśmie z dnia 4 lica 2024 r. zostało do strony skierowane wezwanie wyznaczające na dzień 23 lipca 2024 r. termin obowiązkowej wizyty w PUP w P.. W piśmie tym zawarto także informację, że status poszukującego pracy nie uprawnia do ubezpieczenia zdrowotnego. Równocześnie pouczono stronę, że niestawiennictwo w PUP i niepowiadomienie w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa spowoduje utratę statusu osoby poszukującej pracy.
Podczas wizyty w dniu 25 lipca 2024 r. wyznaczono zainteresowanemu termin kolejnego spotkania na dzień 13 września 2024 r. Wyznaczona data stawiennictwa jest czytelna, nieopatrzona poprawkami czy skreśleniami i widnieje przy niej podpis T. S..
W wyznaczonym terminie zainteresowany nie zgłosił się w PUP w P., jak też w terminie 7 dni nie powiadomił PUP o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa.
W dniu 17 września 2024 r., za pośrednictwem platformy praca.gov.pl, zainteresowany przesłał do urzędu zapytanie dotyczące dofinansowania studiów podyplomowych oraz swojego aktualnego statusu w PUP w P.. W piśmie tym nie przedstawiono usprawiedliwienia nieobecności na terminie obowiązkowej wizyty, która została ustalona pomiędzy PUP a osobą poszukującą pracy na dzień 13 września 2024 r.
W piśmie z dnia 25 września 2024 r. PUP w P. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo zainteresowanego, informując, że na dzień 13 września 2024 r. miał on wyznaczony termin obowiązkowej wizyty, na który się nie stawił. Pouczono również stronę, że starosta pozbawia statusu poszukującego pracy, jeśli ten nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponadto, wezwano zainteresowanego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia odebrania korespondencji, wyjaśnień dotyczących przyczyn niestawiennictwa.
T. S. powyższe pismo odebrał w dniu 26 września 2024 r. i nie udzielił organowi wyjaśnień w zakreślonym terminie.
Wobec powyższego, w piśmie dnia 11 października 2024 r. Starosta [...] zawiadomił T. S. o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy oraz poinformował o uprawnieniach procesowych z art. 10 k.p.a. Zawiadomienie zostało przekazane za pośrednictwem operatora pocztowego, i odebrane przez adresata w dniu 23 października 2024 r.
W dniu 28 października 2024 r. zainteresowany wniósł "uwagi dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania", stwierdzając, że nie stawił się w PUP w P. w dniu 13 września 2024 r., ponieważ "oczekiwał[...] na zakończenie (...) [postępowania] (zdolność/niezdolność do pracy) w UWV[,] będąc w Polsce". Wyjaśnił, że jego "status osoby poszukującej pracy/osoby bezrobotnej/osoby niezdolnej do pracy jest niejasny z powodu »przenikających się« przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego". Wyjaśnił też, że posiadał ubezpieczenie zdrowotne w [...], a ze względu na zgłoszenie niezdolności do pracy do [...] instytucji i niezgodzenie się z decyzją tamtejszego lekarza trwa postępowanie odwoławcze, które winno zakończyć się 19 listopada 2024 r.
Wobec powyższego, Starosta [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4a i 4b u.p.z., decyzją z dnia 6 listopada 2024 r. orzekł o utracie przez T. S. statusu osoby poszukującej pracy - z dniem niestawiennictwa, tj. z dniem 13 września 2024 r. (na okres 120 dni).
W odwołaniu od tej decyzji T. S. podniósł, że zgadza się z ustaleniem, że w dniu 13 września 2024 "nie przyszedł[...] na umówioną wizytę do Powiatowego Urzędu Pracy w P.". Wyjaśnił, że zgłosił w lipcu 2024 r. transfer zasiłku dla osoby bezrobotnej z [...] do Polski i otrzymał transfer zasiłku, ale nie mógł się zarejestrować w Polsce jako osoba bezrobotna, ponieważ w [...] posiadał jeszcze ubezpieczenie zdrowotne. W dniu 12 lipca 2024 r. zgłosił "chorobę/niezdolność do pracy do [...] instytucji ubezpieczenia społecznego (skrót UWV)[,] będąc w Polsce". Nadal nie podjęto decyzji w jego sprawie, wobec czego wystąpił w tej sprawie z wnioskiem do [...] instytucji.
Stwierdził, że "w związku z tym składa[...] odwołanie[,] ponieważ przebywa[...] w Polsce [i] ma[...] jeszcze adres pocztowy w [...] i adres pocztowy w Polsce (skrytka pocztowa), ma[...] ubezpieczenie zdrowotne w [...][,] a w Polsce nie (...) [mógł] zarejestrować się jako osoba bezrobotna[,] tylko jako osoba poszukująca pracy. Chciał[...] skorzystać z dofinansowania do studiów podyplomowych w Polsce na podstawie zarejestrowania się w PUP w P.[,] ale w związku z złożoną sytuacją i niejasnym dla (...) [niego] statusem (lub z innych powodów) nie przyznano (...) [mu] dofinansowania do studiów podyplomowych w Polsce".
Do odwołania strona dołączyła m.in. pismo Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. z dnia 24 września 2024 r. [dotyczące przede wszystkim okoliczności zarejestrowania skarżącego z dniem 3 lipca 2024 r. jako osoby poszukającej pracy oraz kwestii związanych z transferem zasiłku dla bezrobotnych z [...] do Polski], pismo instytucji [...] (UWV) z dnia 16 października 2024 r. i wydruk procedury zgłaszania choroby do instytucji ubezpieczenia społecznego w [...].
Motywując swoje rozstrzygnięcie, Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 stycznia 2025 r. wyjaśnił, że po analizie dostarczonej dokumentacji stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty z dnia 6 listopada 2024 r. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami orzeczono o utracie przez T. S. statusu osoby poszukującej pracy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 2 u.p.z. starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy, a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
Następnie organ zauważył, że w dniu rejestracji jako osoba poszukująca pracy, tj. w dniu 3 lipca 2024 r., strona potwierdziła, iż została poinformowana o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach oraz o konieczności powiadomienia PUP w P. o fakcie wystąpienia uzasadnionej przyczyny niestawienia się na wyznaczony termin wizyty, w okresie 7 dni od dnia niestawiennictwa. Ponadto, w dniu 25 lipca 2024 r. T. S. poświadczył własnoręcznych podpisem, że zapoznał się z "Oświadczeniem osoby zarejestrowanej jako poszukująca pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w P.". w którym zawarto opis uprawnień oraz obowiązków osoby poszukującej pracy.
Wojewoda stwierdził, że wobec powyższego bezsprzecznym jest fakt, iż T. S. został zapoznany z obowiązkami osoby poszukującej pracy oraz sankcjami wynikającymi z ich niedopełnienia. Wyjaśnił też, że usprawiedliwioną przyczynę niestawiennictwa stanowi nieprzewidziane zdarzenie bądź okoliczność osobista lub urzędowa niezależna od poszukującego pracy i przez niego wykazana w toku postępowania.
Według organu, przywołane przez skarżącego okoliczności niestawiennictwa nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, pozwalającej uwzględnić naruszenie podstawowego obowiązku osoby poszukującej pracy, który sprowadza się do stawiennictwa w organie zatrudnienia w wyznaczonych terminach.
Organ podniósł, że podczas wizyty w PUP w P. w dniu 25 lipca 2024 r. wyznaczono termin kolejnego spotkania na dzień 13 września 2024 r. Wyznaczona data stawiennictwa jest czytelna, nieopatrzona poprawkami czy skreśleniami i widnieje przy niej podpis T. S.. Obowiązkiem osoby poszukującej pracy jest przestrzeganie wyznaczonego terminu stawiennictwa w organie zatrudnienia lub usprawiedliwienie ewentualnej nieobecności zgodnie z pouczeniem. W omawianym przypadku strona nie usprawiedliwiła w terminie 7 dni swojego niestawiennictwa.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że PUP w P. w piśmie z dnia 25 września 2024 r. wyjaśnił stronie warunki sfinansowania kosztów studiów podyplomowych.
Na koniec organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 33 ust. 4b pkt 2 u.p.z. Starosta [...] orzekł o utracie przez stronę statusu osoby poszukującej pracy z dniem niestawiennictwa. Organ odwoławczy dodał, że "pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa". Wskazał też na to, że T. S. może dokonać rejestracji jako osoba poszukująca pracy po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się lub jako osoba bezrobotna po spełnieniu warunków wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "w art. 2 ust. 1 pkt 2".
W skardze na decyzję Wojewody z dnia 8 października 2025 r. T. S. podniósł, że w decyzji Starosty oraz w decyzji Wojewody nie przywołano przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L nr 166, str. 1), a przepisy te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto nie zgodził się z "opisem kwestii formalnych (terminów doręczeń)" zawartych w zaskarżonej decyzji Wojewody, podnosząc, że nie jest możliwe, aby odebrał zawiadomienie [chodzi o zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia statusu osoby poszukującej pracy z dnia 11 października 2024 r. - uw. wł. Sądu] w dniu 13 października 2024 r., ponieważ to jest niedziela, a listy nie są dostarczane w niedzielę przez operatora pocztowego. Podniósł też, że "nie jest natomiast napisane", że decyzję z dnia 6 listopada 2024 r. dostarczono mu przez operatora pocztowego w dnia 19 listopada 2024 r., a odwołanie wniósł w wymaganym terminie - w dniu 3 grudnia 2024 r.
Powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z., skarżący stwierdził, że osobą bezrobotną nie może być osoba, która podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów, co w tym wypadku dotyczy go jako osoby ubezpieczonej w [...]. Podniósł, że był ubezpieczony w [...] (w [...] instytucji ubezpieczenia społecznego) poprzez obowiązkowe ubezpieczenie społeczne co najmniej od 1 marca 2017 r. aż do momentu transferu zasiłku dla bezrobotnych z [...] do Polski, tj. do dnia 3 lipca 2024 r.
W treści skargi zainteresowany zauważył, że w [...] "ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne są odrębnymi umowami, a ubezpieczenie zdrowotne (zorgverzekeering) jest obowiązkowe z racji samego zamieszkania (zameldowania) na terenie [...][,] również dla osób nieaktywnych zawodowo". Stwierdził, że nie zgadza się z tym, że po zarejestrowaniu się w PUP w P. w dniu 3 lipca 2024 r. nie może "posiadać statusu osoby bezrobotnej w Polsce oraz tym samym posiadać ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce w Narodowym Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ) z tego powodu, że posiada[...] (kontynuuje) ubezpieczenie zdrowotne w [...]". Powołując się na informacje uzyskane "na zielonej infolinii (https://zielonalinia.gov.pl/)", stwierdził, że "w czasie statusu osoby poszukującej pracy nie jest[...] w Polsce ubezpieczony w NFZ po rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. ze względu na status osoby poszukującej pracy[,] co uniemożliwia (...) [mu] udanie się do np. do Zakładu Opieki Zdrowotnej w Polsce w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia".
Skarżący stwierdził, że nie zgadza się z tym, że po zarejestrowaniu się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. (dalej: PUP w P.; PUP) w dniu 3 lipca 2024 r. nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej w Polsce oraz tym samym posiadać ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce w Narodowym Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ) z tego powodu, że posiada (kontynuuje) ubezpieczenie zdrowotne w [...]. Jego zdaniem, taka sytuacja uniemożliwia mu korzystanie ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych w Polsce poprzez nieodpłatne ubezpieczenie w NFZ na podstawie transferu zasiłku dla bezrobotnych z państwa [członkowskiego] UE do Polski.
Według strony, jest to niezgodne z założeniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L nr 166, str. 1) - dalej: rozporządzenie 883/2004, w szczególności z zacytowanymi w skardze zasadami wyrażonymi w preambule tego aktu oraz zasadą równego traktowania (art. 4), a także przepisami art. 5, art. 6, art. 7, art. 14 ust. 2 i 4, art. 61, art. 64 i art. 65.
Skarżący zarzucił, że "na podstawie art. 1 Rozporządzenia 883/2004 »definicje« w decyzji Starosty [...] i Wojewody nie zastosowano definicji: i) członek rodziny j) zamieszkanie k) pobyt l) ustawodawstwo", co ma szczególne znaczenie w jego sytuacji i "ma znaczenie dla podjętej decyzji[,] ponieważ mimo miejsca zamieszkania w Polsce (...) [ma] związki z [...] m.in poprzez członka rodziny przebywającego na terenie [...]".
Podniósł, że w oświadczeniu osoby zarejestrowanej jako poszukująca pracy w PUP w P. "nie ma żadnej informacji na temat zgłoszenia choroby/niezdolności do pracy w Państwie członkowskim z którego zasiłek dla bezrobotnych został wyeksportowany do Polski[,] co miało miejsce w (...) [jego] wypadku. Taka informacja powinna być zawarta[,] ponieważ jest[...] uprawniony do takiego zgłoszenia (niezdolności do pracy)[,] w tym wypadku w [...] podczas gdy przebywa[...] w Polsce". Wywodził, że "pomiędzy eksportem zasiłku dla bezrobotnych z [...] do Polski", tj. od 3 lipca 2024 r. do 10 lipca 2024 r., nie posiadał ubezpieczenia w NFZ i nie mógł korzystać ze świadczeń zdrowotnych w NFZ w pełnym zakresie. Według strony brak posiadania ubezpieczenia w NFZ jest związany z tym, że nie mógł uzyskać w tym wypadku statusu osoby bezrobotnej z ubezpieczeniem w NFZ, a tylko mógł uzyskać status osoby poszukującej pracy. Dodał również, że PUP w P. został poinformowany przez niego o tym, że w [...] toczy się postępowanie "w zakresie zdolności/niezdolności do pracy od dnia 10.07.2024 r.".
Następnie skarżący przedstawił przebieg tego postępowania i wyjaśnił, że na dzień 7 lutego 2025 r. nadal nie ma podjętej decyzji o jego "zdolności/niezdolności do pracy z UWV", jak też wskazał na swoje doświadczenia z [...] w zakresie nienależytego stosowania rozporządzenia 883/2004 przez niektórych pracodawców oraz niektóre instytucje ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w zakresie uprawnienia do świadczeń. W tym względzie ubocznie przywołał okoliczności związane z tym, że jego żona nie mogła uzyskać zasiłku macierzyńskiego w [...] na podstawie polskich przepisów.
Końcowo skarżący stwierdził, że w przedstawionej sytuacji "występuje dyskryminacja w takim sensie, że obywatel Unii Europejskiej (obywatel Polski) jest gorzej traktowany w Unii Europejskiej niż obywatele Państw Trzecich w Unii Europejskiej odnośnie ubezpieczeń i świadczeń z ubezpieczenia społecznego".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, ustosunkowując się do zarzutów strony, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja z dnia 8 stycznia 2025 r. i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia 6 listopada 2024 r. dotyczyły kwestii utraty przez T. S. statusu osoby poszukującej pracy w związku z niestawieniem się na wizytę w terminie uzgodnionym z PUP w P.. Organ wskazał na to, że w dniu 3 lipca 2024 r. T. S. zarejestrował się w PUP w P. jako osoba poszukująca pracy. Strona nie złożyła wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, zatem Starosta nie prowadził postępowania administracyjnego w tym zakresie. Organ zauważył również, że przywołany w skardze art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. I u.p.z. dotyczy jednego z warunków uzyskania statusu osoby bezrobotnej, który to warunek ten nie był badany przez PUP w P., gdyż strona złożyła wniosek o nadanie jej statusu osoby poszukującej pracy.
Jednocześnie organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów dotyczących opisu stanu faktycznego w kwestii dotyczącej terminów, w których nastąpiły doręczenia pism i decyzji Starosty [...], wyjaśnił, że nastąpiła omyłka pisarska we wskazaniu daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania; poprawna data to 23 października 2024 r.
Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. skarżący oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze. Uważa, że został niesłusznie pozbawiony statusu poszukującego pracy, gdyż czynności przed [...] organem – odpowiednikiem naszego ZUS i urzędu pracy – mają pierwszeństwo przed obowiązkiem stawienia się przed polskim urzędem pracy. Wyjaśnił, że od września 2016 r. do grudnia 2023 r. skarżący przebywał w [...], a 13 września 2024 r. nie poszedł do polskiego urzędu pracy, gdyż uważał, że sprawa toczy się przed [...] organem. Około 9 sierpnia 2024 r. odbyła się ocena online jego niezdolności do pracy przez [...] urząd.
Na pytanie Sądu skarżący odpowiedział, że w dniu 17 września 2024 r. zwrócił się do urzędu pracy pismem (ePUAP) o informację w zakresie statusu jego osoby jako poszukującej pracy - w związku z ubieganiem się o dofinasowanie do studiów podyplomowych, co wynikało z przebywania w Polsce od dłuższego czasu i przedłużającego się postępowania przed instytucją ubezpieczeniową w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kontrola legalności oparta jest na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt. Sąd wyrokuje zaś na podstawie akt sprawy, tj. materiału procesowego znajdującego się w aktach administracyjnych i sądowych (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w przedmiocie pozbawienia statusu poszukującego pracy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzje administracyjne będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zostały wydane na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 22 u.p.z. (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 214 ze zm.).
Według definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 22 u.p.z., poszukujący pracy oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, poszukujących zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. definiuje bezrobotnego, wskazując, że chodzi o osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy - jak też spełniającą dodatkowe warunki określone w tym przepisie [m.in. wskazany pod lit. l wymóg, że osoba rejestrująca się jako bezrobotny nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników].
Zgodnie z art. 33 u.p.z., powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób (ust. 1), przy czym rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień (ust. 2).
Z kolei z rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 667), wydanego na podstawie art. 33 ust. 5 u.p.z., wynikają uszczegółowione reguły rejestracji osób bezrobotnych i poszukujących pracy.
Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy dokonuje się z dniem, w którym: pkt 1) osoba zgłosiła się do powiatowego urzędu pracy - po poświadczeniu przez nią własnoręcznym podpisem przekazanych przez nią danych i złożeniu, w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy i pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu lub pkt 2) wniosła wniosek o dokonanie rejestracji w trybie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 pkt 2 - po opatrzeniu go i załączonych do wniosku dokumentów oraz oświadczenia, o którym mowa w pkt 1, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Według § 2 czynności podejmowane przy ubieganiu się o zarejestrowanie jako bezrobotny lub poszukujący pracy mogą być podejmowane bezpośrednio w drodze zgłoszenia się do powiatowego urzędu pracy albo złożenia wniosku o dokonanie rejestracji, na elektroniczną skrzynkę podawczą właściwego organu publicznej służby zatrudnienia, za pośrednictwem formularza elektronicznego udostępnionego przez ministra właściwego do spraw pracy. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 3, osoba, o której mowa w art. 64 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 1, ze zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72 ze zm.), przyjeżdżająca do Rzeczypospolitej Polskiej w celu poszukiwania pracy może być zarejestrowana jako poszukujący pracy tylko w jednym, właściwym powiatowym urzędzie pracy. Przepis § 8 ust. 4 rozporządzenia stanowi zaś, że bez uszczerbku dla przepisów § 4 przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej zasiłek dla bezrobotnych z innego państwa, z tym że taką osobę rejestruje się jako poszukującego pracy po zapoznaniu się przez nią z obowiązkami wynikającymi z art. 33 ust. 3 ustawy [u.p.z.].
Stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący został zarejestrowany w PUP w P. jako poszukujący pracy, zgodnie ze swoim wnioskiem z dnia 3 lipca 2024 r. - z datą złożenia przedmiotowego wniosku. Zgłoszenie nastąpiło w celu transferu zasiłku dla bezrobotnych z [...] (patrz: adnotacja służbowa pracownika PUP w P. z dnia 4 lipca 2024 r. z rozmowy telefonicznej ze skarżącym - k. 12 akt adm. I inst.). Miało to zatem miejsce w warunkach, o których mowa w art. 64 ust. 1 wyżej przywołanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., który stanowi, że bezrobotny w pełnym wymiarze, który spełnia warunki wymagane przez ustawodawstwo właściwego Państwa Członkowskiego w celu uzyskania prawa do świadczeń i który udaje się do innego Państwa Członkowskiego w celu poszukiwania tam zatrudnienia, zachowuje prawo do tych świadczeń pieniężnych, na warunkach i w granicach określonych w tym przepisie, m.in. (lit. b) musi zarejestrować się jako poszukujący pracy w urzędach zatrudnienia Państwa Członkowskiego, do którego się udaje, podporządkować się organizowanej przez nie procedurze kontroli oraz przestrzegać warunków określonych na podstawie ustawodawstwa tego państwa. Warunek ten uważa się za spełniony w odniesieniu do okresu poprzedzającego rejestrację, jeżeli zainteresowany dokona jej w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia, w którym przestał pozostawać w dyspozycji urzędów zatrudnienia państwa, z którego wyjechał. W wyjątkowych przypadkach termin ten może być przedłużony przez właściwe urzędy lub instytucje.
Jak zatem wynika z przepisów art. 33 ust. 1 i 2 u.p.z., uszczegółowionych postanowieniami rozporządzenia wykonawczego, datą miarodajną dla ustalenia statusu danej osoby na gruncie przepisów powołanej ustawy jest dzień jej rejestracji w urzędzie pracy. Chwila rejestracji ma zatem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii statusu bezrobotnego lub osoby poszukującej pracy i związanych z tym uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 777/20, dostępny jw.). Zainteresowany najpierw decyduje, czy i w jakim charakterze chce być zarejestrowany w urzędzie pracy. Tym samym osoba zamierzająca ubiegać się w określonym czasie o nadanie jej statusu bezrobotnego lub osoby poszukującej pracę sama musi jednoznacznie wrazić taką wolę. W tym celu musi ona zgłosić się do urzędu pracy i przedstawić stosowne dokumenty (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2058/16, dostępny jw.).
Tak też było w kontrolowanej sprawie. Rejestracja nastąpiła zgodnie z wnioskiem zainteresowanego z dnia 3 lipca 2024 r. (k. 10 akt adm. I inst.). Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do przypisania organowi uchybień w zakresie przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 ani art. 2 ust. 1 pkt 22 u.p.z.
Z art. 33 ust. 4a u.p.z. wynika, że starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy m.in. nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (pkt 2). Według art. 33 ust. 4b u.p.z. pozbawienie statusu poszukującego pracy z powodów, o których mowa w ust. 4a pkt 1-3, następuje na okres 120 dni odpowiednio: 1) po upływie 90 dni od dnia ostatniego kontaktu z powiatowym urzędem pracy; 2) od dnia niestawiennictwa; 3) od następnego dnia po dniu zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 3.
O powyższych obowiązkach skarżący został jednoznacznie pouczony przy wypełnianiu formularza rejestracyjnego z dnia 3 lipca 2024 r., jak i w piśmie PUP w P. z dnia 4 lipca 2024 r. informującym o uznaniu go za osobę poszukującą pracy. Co istotne, w piśmie z dnia 4 lica 2024 r. zostało do strony skierowane również wezwanie wyznaczające na dzień 23 lipca 2024 r. termin obowiązkowej wizyty w PUP w P.. W piśmie tym zawarto także informację, że status poszukującego pracy nie uprawnia do ubezpieczenia zdrowotnego. Pouczono stronę, że niestawiennictwo w PUP i niepowiadomienie w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa spowoduje utratę statusu osoby poszukującej pracy.
Skarżący nie stawił się na pierwotny termin wizyty, co usprawiedliwił w piśmie z dnia 25 lipca 2024 r., kiedy też stawił się w PUP w P. (k. 27). Potwierdza to świadomość ciążących na skarżącym obowiązków jako osoby korzystającej z systemowego wsparcia osób poszukujących pracy.
Podczas wizyty w dniu 25 lipca 2024 r. wyznaczono zainteresowanemu termin kolejnego spotkania na dzień 13 września 2024 r. Ustalona data stawiennictwa jest niewątpliwa i widnieje przy niej podpis T. S. (k. 26). Skarżący podpisał też oświadczenie dotyczące zapoznania się z uprawnieniami i obowiązkami osoby poszukującej pracy, jak i skutkami nieprzestrzegania tych obowiązków (k. 28).
Sąd podkreśla, że obowiązkiem osoby poszukującej pracy jest przestrzeganie wyznaczonego terminu stawiennictwa w organie zatrudnienia lub usprawiedliwienie ewentualnej nieobecności - zgodnie z przywołanym pouczeniem. Potwierdza to również brzmienie art. 64 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., nakazującego osobie rejestrującej się jako poszukujący pracy w urzędach zatrudnienia Państwa Członkowskiego przestrzeganie warunków określonych na podstawie ustawodawstwa tego państwa.
Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku ustawowej definicji terminu "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa" należy przyjąć, że jest nią tylko taka niedająca się przewidzieć przyczyna, która w sposób niezamierzony i niezawiniony przez bezrobotnego (poszukującego pracy) uniemożliwiła mu zgłoszenie się w urzędzie w wyznaczonym terminie. Przyczyna ta powinna mieć zatem charakter obiektywny, działania zaś poszukującego pracy oceniane być powinny według obiektywnego wzorca należytej staranności (patrz: wyrok z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 229/19, dostępny jw.). Jeżeli zaś rejestrujący się jako bezrobotny (poszukujący pracy) ma wiedzę o tym, że jednym z ustawowych obowiązków bezrobotnego jest osobiste stawiennictwo w urzędzie pracy na każde wezwanie, to udzielając pisemnej odpowiedzi na wezwanie urzędu pracy do osobistego stawiennictwa w siedzibie urzędu, skarżący zobowiązany jest nie tylko wskazać przyczynę niestawiennictwa, ale również ją wykazać i to w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do stawiennictwa (por. np. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1854/10, dostępny jw.).
W rozpatrywanej sprawie jest rzeczą oczywistą, że skarżący nie usprawiedliwił w terminie 7 dni swojego niestawiennictwa na wizycie w PUP w P., której termin został ustalony na 13 września 2024 r. Natomiast w dniu 17 września 2024 r. wystąpił do PUP w P., za pośrednictwem platformy praca.gov.pl, z zapytaniem dotyczącym kwestii jego statusu jako osoby poszukującej pracy, gdyż zamierzał ubiegać się o dofinansowanie do studiów podyplomowych. W piśmie tym nie przedstawiono usprawiedliwienia nieobecności w dniu obowiązkowej wizyty, która została ustalona pomiędzy PUP a osobą poszukującą pracy na dzień 13 września 2024 r. (k. 30).
W odpowiedzi z dnia 25 września 2024 r. (udzielonej drogą elektroniczną – data odbioru pisma: 26 września 2024 r. - k. 31, 32) PUP w P. poinformował zainteresowanego o stwierdzonym fakcie niestawiennictwa w dniu 13 września 2024 r. na wyznaczonym terminie obowiązkowej wizyty. Pouczono również stronę o przesłance pozbawienia statusu poszukującego pracy, jeśli ten nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponadto, wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma, wyjaśnień dotyczących przyczyn niestawiennictwa (k. 33).
Skarżący nie skorzystał z dodatkowej możliwości usprawiedliwienia swojej nieobecności na terminie obowiązkowej wizyty w PUP w P., gdyż nie zareagował na powyższe wezwanie.
Swoje uwagi przedstawił dopiero w piśmie z dnia 28 października 2024 r. (k. 42), stanowiącym reakcję na doręczenie zawiadomienia z dnia 11 października 2024 r. o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy (k. 34), które zostało odebrane przez adresata w dniu 23 października 2024 r. (k. 34). W swoich wyjaśnieniach nie przedstawił jednakże okoliczności, które usprawiedliwiałyby jego nieobecność na terminie obowiązkowej wizyty w urzędzie. Stwierdzenie w pkt 4 pisma z dnia 28 października 2024 r. (k. 40, 41), że nie stawił się w PUP w P. w dniu 13 września 2024 r., ponieważ oczekuje na "zakończenie postępowania (zdolność/niezdolność do pracy) w UWV[,] będąc w Polsce", nie stanowi obiektywnej przeszkody, która stanowiłaby usprawiedliwienie dla zaniechania dopełnienia obowiązków osoby poszukującej pracy. Ewentualne wątpliwości co swojego statusu jako poszukującego pracy skarżący mógł wyjaśnić, stawiając się na terminie obowiązkowej wizyty w PUP w P.. Przy tym, jego status został potwierdzony już w piśmie z dnia 4 lipca 2024 r., jak i podczas wizyty w PUP w dniu 25 lipca 2024 r., czego skarżący ówcześnie nie kwestionował. Jeżeli się z tym nie zgadzał, tym bardziej powinien stawić się w urzędzie lub złożyć odpowiednie pismo usprawiedliwiające swoją nieobecność na terminie wizyty.
Podjęta w odwołaniu próba swojej obrony polegająca na stwierdzeniu, że nie stawił się w dniu 13 września 2024 r. na umówionej wizycie w PUP w P., gdyż powinien uzyskać w Polsce w lipcu 2024 r. status osoby bezrobotnej jest nieskuteczna. Status poszukującego pracy skarżący uzyskał bowiem zgodnie ze swoim wnioskiem z dnia 3 lipca 2024 r., a miało to na celu transfer zasiłku dla bezrobotnych z zagranicy. Skarżący skorzystał zatem z możliwości przewidzianej w art. 64 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Skarżący sam potwierdził, że był uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych z [...] instytucji ubezpieczeniowej do dnia 10 lipca 2024 r. Poza tym podczas wizyty w PUP w P. w dniu 25 lipca 2024 r. nie informował organu, że od 12 lipca 2024 r. zgłosił "chorobę/zdolność/niezdolność do pracy do [...] instytucji ubezpieczenia społecznego (UWV)", przy czym warto ubocznie odnotować, że w skardze strona utrzymuje, że zgłoszenie to nastąpiło 10 lipca 2024 r.
Sąd całkowicie zgadza się z organem II instancji, że okoliczności przestawione w odwołaniu nie stanowiły uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, pozwalającej uwzględnić naruszenie podstawowego obowiązku osoby poszukującej pracy, jakim jest stawiennictwo w organie zatrudnienia w terminach uzgodnionych pomiędzy urzędem a osobą poszukującą pracy.
Kwestie związane z postępowaniem przed [...] instytucją ubezpieczeniową w przedmiocie "zdolności/niezdolności do pracy", jak też kwestie związane z uprawnieniami do świadczeń zdrowotnych z NFZ nie stanowią przedmiotu rozstrzygania w niniejszej sprawie. Przedmiotem tym jest ocena zaistnienia podstaw do pozbawienia skarżącego statusu poszukującego pracy, który uzyskał zgodnie ze swoim wnioskiem w wyniku rejestracji w dniu 3 lipca 2024 r.
Okoliczności sprawy w pełni uzasadniały zastosowanie w tej sprawie przepisów art. 33 ust. 4a i 4b u.p.z.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały jego subsumcji prawnej, tj. oceny z perspektywy przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.
W sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania, jak art. 6, art. 7 (zasada legalności i zasada prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 (zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej), art. 9 i art. 11 (zasad dotyczących należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, rozstrzygnięcia i motywowania stanowiska organu (m.in. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Organ II instancji wprawdzie przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu odwoławczym nie dopełnił obowiązku informacyjnego z art. 10 § 1 k.p.a. (a co wcześniej uczynił organ I instancji), jednakże nie mogło to mieć w tych warunkach istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten nie zgromadził innego materiału procesowego (dowodowego), z którym skarżący nie mógł się zapoznać przed rozstrzygnięciem sprawy. Z samego faktu, że stronie nie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych twierdzeń i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w drugiej instancji nie można bezwarunkowo wyprowadzać wniosku, że w każdej takiej sytuacji rozstrzygnięcie administracyjne jest wadliwe w stopniu istotnym. I odwrotnie, dopełnienie obowiązków informacyjnych przez organ nie mogłoby w prosty sposób oznaczać, że to stronę postępowania należy obciążyć konsekwencjami braków w zakresie ustaleń faktycznych, których organ nie dokonał z urzędu.
Podobnie, zwykła omyłka pisarska dotycząca przedstawienia w uzasadnieniu decyzji odwoławczej kwestii doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, co obiektywnie miało miejsce w dniu 23 października 2024 r. (k. 34 akt I inst.), wyjaśniona w odpowiedzi na skargę, nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.
To samo tyczy się braku wskazania w zaskarżonej decyzji daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Data ta (19 listopada 2024 r.) wynika z akt sprawy administracyjnej (k. 43 akt adm. I inst.). Nie jest też kwestionowana przez Wojewodę data wniesienia odwołania (3 grudnia 2024 r. - data prezentaty PUP w P.) i zachowanie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Odwołanie zostało rozpatrzone a sprawa rozstrzygnięta merytorycznie w drugiej instancji. Zarzuty w tym względzie są zatem całkowicie chybione.
Sąd nie doszukał się także w kwestionowanych rozstrzygnięciach organów obydwu instancji naruszenia zasad i szczegółowych reguł wskazanego w skardze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., w szczególności z zacytowanymi w skardze zasadami wyrażonymi w preambule tego aktu oraz zasadą równego traktowania (art. 4), a także przepisami art. 5, art. 6, art. 7, art. 14 ust. 2 i 4, art. 61, art. 64 i art. 65. Sąd jeszcze raz przypomina, że skarżący został zarejestrowany zgodnie ze swoim wnioskiem z dnia 3 lipca 2024 r. jako poszukujący pracy, co miało na celu transfer zasiłku dla bezrobotnych z zagranicy (z [...] instytucji ubezpieczeniowej). Skorzystał zatem z możliwości określonej w art. 64 przywołanego rozporządzenia.
Brak odniesienia się w swoich decyzjach przez organy obydwu instancji do treści przywołanego rozporządzenia nr 883/2004 w kontekście okoliczności niniejszej sprawy nie stanowiło żadnego uchybienia, a tym bardziej takiego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy zasadnie skoncentrowały się na konkretnej, zachodzącej w przedmiotowej sprawie przesłance pozbawienia skarżącego statusu poszukującego pracy.
Na koniec Sąd stwierdza, że nie od rzeczy jest też wspomnieć, iż od czasów rzymskich w kulturze prawa europejskiego funkcjonuje zasada wyrażana paremią "chcącemu nie dzieje się krzywda" (volenti non fit iniuria). Wprawdzie nie stanowi ona kodeksowej zasady obowiązującej w prawie administracyjnym, jednakże niewątpliwie może być uznana za pryzmat, poprzez który dokonywana jest sądowa ocena ustalonego stanu faktycznego, pozwalając tym samym na uwzględnienie (i interpretację) stanowiska wyrażanego w kontrolowanej sprawie oraz postawy procesowej strony, a w tym jej własnych wniosków i żądań w indywidualnej sprawie administracyjnej (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Po 226/21; por. np. orzeczenia NSA: wyrok z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1908/18, uchwała z dnia 22 lutego 2021 r., wyrok z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1681/10 - orzeczenia dostępne jw.).
Dlatego też Sąd nie mógł uznać za skuteczną próby wytłumaczenia przez skarżącego kwestii niedopełniania obowiązków osoby zarejestrowanej w urzędzie pracy poprzez następcze argumentowania, że 13 września 2024 r. nie poszedł do polskiego urzędu pracy, gdyż uważał, że sprawa toczy się przed [...] organem. Usprawiedliwieniem dla niestawiennictwa na obowiązkowej wizycie w urzędzie w dniu 13 września 2024 r. nie mogło być uznanie przez stronę, że czynności przed [...] organem mają pierwszeństwo przed obowiązkiem stawienia się przed polskim urzędem pracy. Tym bardziej, że już 17 września 2024 r. strona sama wyrażała w istocie przeciwne stanowisko, dopytując się w PUP w P. o swój status jako poszukującego pracy, co miało na celu uzyskanie systemowego wsparcia w formie dofinansowania studiów podyplomowych.
Podsumowując, zdaniem Sądu po stronie organów nie miało miejsca uchybienie przepisów art. 33 ust. 4a pkt 2 i ust. 4b pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 22 u.p.z. ani naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jak też przepisów przywołanego w skardze aktu prawa unijnego. Organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie i podjęły właściwe rozstrzygnięcia. Ustalenia faktyczne były pełne, a okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia niewadliwe. Organy uwzględniły i oceniły wszystkie istotne (relewantne) okoliczności sprawy.
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów obydwu instancji odpowiadają prawu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy trafnie i zasadnie rozstrzygnęły o utracie przez skarżącego statusu osoby poszukującej pracy. Skoro zaś sprawa została prawidłowo rozpatrzona pod kątem wszystkich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, to z tej przyczyny skarga podlegała oddaleniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI