IV SA/PO 207/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-07-09
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadyBDOrejestr BDOtransport odpadówrażące nieprawidłowościewidencja odpadówkarta przekazania odpadówochrona środowiskakontroladecyzja administracyjna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki S. S.A. na decyzję SKO utrzymującą w mocy wykreślenie z rejestru BDO działu dotyczącego transportu odpadów z powodu stwierdzonych rażących nieprawidłowości.

Spółka S. S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o wykreśleniu z rejestru BDO działu VII (Transportujący odpady). Powodem były rażące nieprawidłowości w gospodarce odpadami, w tym wystawianie fikcyjnych kart przekazania odpadów i potwierdzanie fikcyjnych transportów. Spółka argumentowała, że nieprawidłowości nie miały charakteru rażącego i dotyczyły obowiązków posiadacza odpadów, a nie transportującego. Sąd uznał jednak, że działania spółki były rażąco sprzeczne z przepisami ustawy o odpadach, a ich skutki społeczno-gospodarcze są nie do zaakceptowania w państwie prawa, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez S. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o zmianie wpisu w rejestrze BDO poprzez wykreślenie działu VII – Transportujący odpady. Powodem takiej decyzji było stwierdzenie rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie o odpadach, w tym wystawianie fikcyjnych kart przekazania odpadów i potwierdzanie fikcyjnych transportów. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in. że nie wykazano rażącego charakteru nieprawidłowości, a organy oparły się na okolicznościach dotyczących obowiązków posiadacza odpadów, a nie transportującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę w całości. Sąd uznał, że działania spółki, polegające na fikcyjnym potwierdzaniu transportów i przekazywaniu odpadów do nieprzeznaczonych do tego miejsc, stanowiły rażące naruszenie przepisów ustawy o odpadach, w szczególności art. 24 ust. 4 i art. 69 ust. 3b. Sąd podkreślił, że skutki takich działań, w tym brak możliwości kontroli nad procesem gospodarowania odpadami i potencjalne zanieczyszczenie środowiska, są nie do pogodzenia z wymogami praworządności. Sąd odrzucił argumentację spółki o braku rażącego charakteru naruszeń oraz o tym, że dotyczyły one obowiązków posiadacza odpadów, a nie transportującego, uznając ocenę organów za zasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, potwierdzanie fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów i jest rażącym naruszeniem przepisów ustawy o odpadach, uzasadniającym wykreślenie z rejestru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fikcyjne potwierdzanie transportów jest oczywistym naruszeniem przepisów ustawy o odpadach, a jego skutki społeczno-gospodarcze, takie jak brak kontroli nad obiegiem odpadów i potencjalne zanieczyszczenie środowiska, są nie do pogodzenia z wymogami praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o. art. 64 § 1 pkt 3

Ustawa o odpadach

Marszałek województwa dokonuje z urzędu wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy.

u.o. art. 64 § 2

Ustawa o odpadach

Jeżeli przesłanki rażących nieprawidłowości dotyczą tylko niektórych zakresów działalności, marszałek dokonuje z urzędu zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie.

Pomocnicze

u.o. art. 69 § 3b

Ustawa o odpadach

Transportujący odpady potwierdza transport odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po zakończeniu transportu.

u.o. art. 24 § 4

Ustawa o odpadach

Transportujący odpady jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia i przekazać je posiadaczowi odpadów, do którego należy je dostarczyć.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potwierdzanie fikcyjnych transportów odpadów w rejestrze BDO stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o odpadach. Skutki społeczno-gospodarcze działań spółki są nie do pogodzenia z wymogami praworządności. Naruszenie przepisów ustawy o odpadach może mieć charakter trwającego procederu, a nie tylko zdarzenia jednostkowego.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowości nie miały charakteru rażącego. Organy oparły się na okolicznościach dotyczących obowiązków posiadacza odpadów, a nie transportującego. Nie wykazano liczby transportów wykonanych z naruszeniem obowiązków ani okresu trwania naruszenia. Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

rażące nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy potwierdzenie w kartach przekazania odpadów fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów społeczno-gospodarcze skutki działania Skarżącej [...] nie dają się pogodzić z wymogami praworządności nieprawidłowości miały charakter rażący, a tym samym wyczerpywały znamiona art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażących nieprawidłowości' w kontekście ustawy o odpadach i rejestru BDO, zwłaszcza w odniesieniu do fikcyjnych transportów i obowiązków podmiotów transportujących odpady."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru BDO, ale ogólne zasady dotyczące rażących naruszeń mogą mieć zastosowanie w innych postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i funkcjonowania systemu BDO, pokazując konsekwencje nieuczciwości w obrocie odpadami. Jest to istotne dla firm z branży i prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska.

Fikcyjne transporty odpadów kosztowały spółkę wykreślenie z rejestru BDO – sąd potwierdza surowe konsekwencje.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 207/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OZ 223/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 64 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wpisu w rejestrze BDO oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 grudnia 2024 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania S. S.A. z/s w N. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 22 grudnia 2023 r., nr [...], którą dokonano zmiany wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO), o którym w art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach, wobec Spółki S. S.A. z/s w N. w zakresie działu VII - Transportujący odpady, poprzez jego wykreślenie z rejestru BDO, w związku ze stwierdzeniem rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące okoliczności sprawy.
Pismem z dnia 03.11.2023 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] poinformował S. S.A. z/s w N. (dalej też "spółka" "skarżąca"), o wszczęciu postępowania administracyjnego z uwagi na rażące nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach wykazane w dokumentach kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P..
Marszałek Województwa [...] ustalił, że Spółka prowadzi działalność na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 19 lipca 2013 r., znak [...], dlatego postępowanie w sprawie wykreślenia z rejestru BDO zostało ograniczone do działu VII – "transportujący odpady", aby Spółka mogła w praktyce prowadzić działalność w oparciu o obowiązującą decyzję Starosty [...]. Marszałek postanowił dokonać aktualizacji wpisu poprzez wykreślenie działu VII na koncie rejestrowym Spółki i pozostawienie wpisów w zakresie dział VIII, dział IX, dział XI, dział XII w rejestrze BDO. Marszałek uznał, iż zgromadzony materiał z kontroli wskazuje, że Spółka w sposób długotrwały i zorganizowany wystawiała fikcyjne karty przekazania odpadów, potwierdzała w systemie BDO fikcyjne transporty. Zdaniem Marszałka Województwa [...] zachodzą wszelkie przesłanki do stwierdzenia, iż Spółka dopuściła się rażących nieprawidłowości w gospodarce odpadami, które to nieprawidłowości maja charakter oczywisty i nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawa.
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r., nr [...] dokonał z urzędu zmiany wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO), w zakresie działu VII - Transportujący odpady, poprzez jego wykreślenie z rejestru BDO.
SKO w P. w swoim uzasadnieniu wskazało, że w myśl art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej też "u.o."), marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy, jeżeli podmiot prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru w więcej niż jednym zakresie, a przesłanki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko niektórych zakresów działalności, a podmiot nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 59 lub art. 60, marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie.
Organ II instancji wyjaśnił, że potwierdzenie w kartach przekazania odpadów fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów, co stanowi rażące naruszenie art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach, który mówi, iż transportujący odpady potwierdza transport odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po zakończeniu transportu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po 275/23).
Kolegium wskazało, że dopuszczenie się przez Spółkę w latach 2020-2022 r. rażących nieprawidłowości przejawiało się w szczególności na poświadczaniu nieprawdy w dokumentach, tj. w kartach przekazania odpadów w rejestrze BDO. Kontrola przeprowadzona przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. wykazała, że nieprawidłowości w kartach przekazania odpadów w rejestrze BDO potwierdzają 1019 fikcyjnych transportów odpadów do [...], [...] i [...] na łączną masę 12.123,74 Mg. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Spółkę, której pełnomocnik w piśmie z dnia 10.11.2023 r. poinformował, że powyższe naruszenia zostały usunięte (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 755/22).
W piśmie z dnia 10.11.2023 r. pełnomocnik Spółki tłumaczył fakt przekazywania odpadów podmiotom nieuprawniony tym, że Spółka działała w dobrej wierze i nie miała informacji, że jej kontrahenci nie posiadają aktualnych zezwoleń. Jednak materiały i zawiadomienia złożone do WIOŚ w P. przez Straż Graniczną w [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące działalności Spółki G. Sp. z o.o. z/s w K., [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące Spółki E. Sp. z o.o. z/s w L., [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące Spółki E. Sp. z o.o. z/s w G. , [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące Spółki E. Sp. z o.o. z /s w D. , obrazują faktyczną współpracę S. S.A. z tymi podmiotami w zakresie gospodarki odpadami. Tworzenie tak rozległego systemu nadużyć w gospodarce odpadami należy zakwalifikować jako przejaw rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach.
W świetle tych ustaleń, zdaniem SKO Marszałek Województwa [...] był zobligowany do wydania z urzędu decyzji z dnia 22 grudnia 2023 r. na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2012 r. o odpadach.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Sądu S. S.A. z siedzibą w N. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozważenia uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego t.j.:
1. art. 64 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i zmianę wpisu w rejestrze BDO, co stanowi daleko idącą w skutkach sankcję administracyjnoprawną, skutkującą koniecznością zaprzestania wykonywanej od wielu lat działalności w zakresie transportu odpadów, w sytuacji w której transportujący odpady jest podmiotem podlegającym pod obowiązek prowadzenia wyłącznie uproszczonej ewidencji odpadów, przy czym karta przekazania odpadów (KPO) może zostać wystawiona przez przekazującego i zatwierdzona przez przejmującego odpady, zaś podmiot transportujący może dokonać potwierdzenia transportu dopiero po zatwierdzeniu KPO przez przejmującego, a jednocześnie transportujący nie ma możliwości korekty czy usunięcia błędnie zatwierdzonej karty przekazania odpadów, nawet w sytuacji dostrzeżenia nieprawidłowości, ponieważ uprawnienie do tego rodzaju działań przysługuje jedynie posiadaczowi odpadów, który wystawia KPO.
Nadto Organ nie wykazał aby nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy miały charakter rażący, w szczególności w sytuacji, w której Organy nie ustaliły liczby transportów wykonanych z naruszeniem obowiązków oraz okresu trwania naruszenia, a w konsekwencji nie zostało w sposób bezsprzeczny ustalone czy Skarżąca w ogóle naruszyła art. 69 ust. 3b, a jeśli to czy naruszenie to miało charakter rażący, jak również nie sposób ocenić skutków działania Skarżącej, a w konsekwencji nie istniała podstawa do zastosowania sankcji,
2. art. 64 ust. 1 pkt 3, ust. 2 w zw. z art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że o fakcie rażącego naruszenia art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach świadczy przekazywanie odpadów podmiotom nieuprawnionym, oraz wystawianie nieprawidłowych kart przekazania odpadów, w sytuacji, w której kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem transportu, a więc nie jest to obowiązek prawny transportującego odpady, a w niniejszym postępowaniu Organ orzekał tylko w zakresie działalności związanej z transportem odpadów zawartej w dziale VII BDO.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie ustanowionego pełnomocnika w sprawie i doręczenie decyzji bezpośrednio Skarżącej, w sytuacji w której w sprawie działał ustanowiony pełnomocnik, a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi,
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że wydana została z naruszeniem przepisów prawa, co skutkować winno jej uchyleniem, a to w szczególności z naruszeniem:
a. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, dokonanie błędnej (dowolnej), a nie swobodnej oceny dowodów, a przez to poczynienie przez organ I instancji całkowicie dowolnych, nieuprawnionych i nieopartych w materiale dowodowym ustaleń faktycznych, polegających na stwierdzeniu, że: wystawianie fikcyjnej karty przekazania odpadów nie miało charakteru jednostkowego, ale był to trwający miesiącami proceder"
b. art. 64 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie zmiany wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO), w oparciu o okoliczności faktyczne dotyczące obowiązków posiadacza odpadów, tj. wystawiania fikcyjnej karty przekazania odpadów, w sytuacji, w której postępowanie prowadzone było w przedmiocie zmiany wpisu poprzez wykreślenie z rejestru BDO w zakresie działalności dotyczącej transportu odpadów, gdyż przesłanki rażących nieprawidłowości, wskazane przez Organ odnosiły się do Działu VII - Transportujący odpady, a więc Organ nie był uprawniony do oparcia rozstrzygnięcia o przesłanki dotyczące innego zakresu działalności Skarżącej, przy czym podstawę zmiany wpisu mogą stanowić jedynie nieprawidłowości o charakterze rażącym, stwierdzone w odniesieniu do działalności Skarżącej jako transportującego odpady, a Organ nie wykazał co świadczy o rażącym charakterze nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków transportującego odpady, gdyż odnosił się do obowiązków posiadacza odpadów, w szczególności zaś nie wskazał jaką normę prawną naruszyła Skarżąca w ramach działalności jako transportujący odpady, a w konsekwencji nie istniała podstawa do zastosowania powyższej regulacji,
c. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów i okoliczności nieistotnych w sprawie z punktu widzenia zastosowanej normy prawnej, co skutkuje brakiem możliwości odtworzenia toku rozumowania organu przedstawiającego proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w przedmiotowej sprawie,
3. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, dokonanie błędnej (dowolnej), a nie swobodnej oceny dowodów, a przez to poczynienie przez organ II instancji całkowicie dowolnych, nieuprawnionych i nieopartych w materiale dowodowym ustaleń faktycznych,
4. art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności dotyczących liczby transportów odpadów wykonanych przez Skarżącą oraz przebiegu transportów i jej działalności jako transportującego odpady;
5. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., poprzez zinterpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest odebranie stronie uprawnień, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady uwzględnienia słusznego interesu strony i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej,
6. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów i okoliczności nieistotnych w sprawie z punktu widzenia zastosowanej normy prawnej, co skutkuje brakiem możliwości odtworzenia toku rozumowania organu przedstawiającego proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w przedmiotowej sprawie,
7. naruszenie art. 28 w zw. z art. 109 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania i doręczenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w P. podczas gdy decyzje doręcza się Stronom.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 22 grudnia 2023 r., którą dokonano zmiany wpisu w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (BDO), o którym w art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach, wobec Spółki S. S.A. z/s w N. w zakresie działu VII - Transportujący odpady, poprzez jego wykreślenie z rejestru BDO, w związku ze stwierdzeniem rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy, Marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy.
Z kolei w myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli podmiot prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru w więcej niż jednym zakresie, a przesłanki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko niektórych zakresów działalności, a podmiot nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 59 lub art. 60, marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie.
Marszałek Województwa ma zatem kompetencję do wykreślenia podmiotu z rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, jeżeli stwierdzi, iż podmiot, który w takim rejestrze bazuje dopuścił się nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach, przy czym muszą być to nieprawidłowości rażące.
Podstawowy obowiązek podmiotów prowadzących gospodarkę odpadami określa art. 16 ustawy o odpadach, który stanowi, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może:
1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;
2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;
3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.
Dalsze obowiązki podmiotów prowadzących gospodarkę odpadami określają dalsze przepisy wyżej wspomnianej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o odpadach, zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Ust. 4 powyższego przepisu stanowi przy tym, że transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3.
Należy wskazać, iż transportujący odpady wykonujący wyłącznie usługę transportu odpadów prowadzą - zgodnie z art. 71 ustawy o odpadach - uproszczoną ewidencję odpadów z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów. W świetle ustawy, transportujący odpady potwierdza transport odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po zakończeniu transportu, o czym stanowi art. 69 ust. 3b u.o.
Skarżąca spółka prowadzi działalność w zakresie zbierania i magazynowania odpadów na dz. nr ew. [...] obręb P., ul. [...] w N. . Spółka posiada decyzję Starosty [...] z dnia 19.07.2013 r. znak [...] zezwalającą na zbieranie odpadów. W dniu 4 września 2018 r. Marszałek Województwa [...] na wniosek spółki wpisał do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami Spółkę S. S.A. Podmiot został wpisany do rejestru BDO, pod numerem rejestrowym [...], jako transportujący odpady (Dział VII) oraz zbierający zużyty sprzęt (Dział IV tabela 2).
Wpis ten został rozszerzony przez Stronę wnioskiem aktualizacyjnym z dnia 10 grudnia 2019 r. o prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży odpadów (Dział VIII), pośrednictwa w obrocie odpadami (Dział IX) oraz w zakresie Działu XI - "Podmioty wpisane do rejestru z urzędu lub dokonujące aktualizacji wpisu, o których mowa w art. 51, ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach". Wnioskiem aktualizacyjnym z dnia 21 czerwca 2022 r. wpis został rozszerzony przez Podmiot o Dział XII - "Wytwórca odpadów zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów niepodlegających obowiązkowi uzyskania zgody na wytwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego".
W przedmiotowej sprawie organy w wyniku przeprowadzonej kontroli ustaliły, że doszło do nieprawidłowości w zakresie magazynowania odpadów w okresie 2020 r. - 2022 r., zbierania odpadów o kodach nieuwzględnionych w zezwoleniu, błędnego kwalifikowania odpadów, tworzenia niezgodnych ze stanem faktycznym sprawozdań o wytworzonych odpadach. Ponadto z dokumentu kontroli wynika, że Spółka współpracowała z podmiotami prowadzącymi nielegalną lub fikcyjną działalność w zakresie gospodarki odpadami oraz poświadczała nieprawdę w dokumentach wystawianych w rejestrze BDO. Z 1094 kart mających potwierdzić przekazanie przez Spółkę do [...], [...] i [...] przynajmniej 12.123,74 Mg odpadów o różnych kodach wynika, że nie doszło do skutecznego przekazania odpadów przez ich posiadacza. Ponadto Spółka była podmiotem transportującym oraz odbiorcą mieszaniny odpadów nielegalnie przemieszczonych do Polski bez dokonania zgłoszenia zamiaru przemieszczenia odpadów, jak również była nieuprawniona do odbioru jakichkolwiek odpadów z zagranicy. Spółka przekazywała odpady bez kart przekazania w celu składowania w miejscach do tego nieprzeznaczonych, tj. w wyrobiskach poeksploatacyjnych w M. , gmina K., a także w G. , gmina N. .
Do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. wpłynęły wnioski oraz pisma: [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, przekazujące ustalenia z czynności kontrolnych prowadzonych względem spółek E. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., potwierdzających fikcyjny obrót odpadami przez te Spółki w powiązaniu z innymi podmiotami funkcjonującymi na terenie całego kraju, w tym ze spółką S. S.A. Ze zgłoszenia Straży Granicznej w [...] wynika, że zatrzymano transport odpadów z [...]. Transportującym odpady była kontrolowana Spółka. Transport odpadów odbywał się na podstawie załącznika nr VII. W dniu zatrzymania stwierdzono, że transportowane odpady stanowiły mieszaninę odpadów w postaci odpadów żelaza i stal o kodzie 17 04 05 - żelazo i stal, drewna o kodzie 03 01 05, płytek obwodów drukowanych o kodzie 16 02 16, pojemników ciśnieniowych o kodzie 15 01 11* oraz części elektrycznych o kodzie 16 02 14. Według danych zawartych w załączniku VII dołączonym do transportu ustalono, że jako odbiorca odpadów wpisana była kontrolowana Spółka. Z uwagi na fakt, że przemieszczaniu podlegały inne odpady niż te wskazane w załączniku VII, transport został zatrzymany.
Istota zarzutów sformułowanych przez Skarżącą pod adresem organów sprowadza się do błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny wystąpienia nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy. W ocenie Skarżącej organy nie wykazały rażącego charakteru nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków transportującego odpady, gdyż odnosiły się do obowiązków posiadacza odpadów, w szczególności zaś nie wskazały jaką normę prawną naruszyła Skarżąca w ramach działalności jako transportujący odpady.
Mając na względzie powyższe, rozważyć należało, czy skarżąca dopuściła się "rażących nieprawidłowości" w wykonywaniu przepisów ustawy o odpadach. Sama ustawa pojęcia rażących nieprawidłowości w zakresie naruszenia przepisów nie definiuje, dlatego posiłkowo dla odczytania normy wynikłej z tego zapisu można posłużyć się terminem rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na kanwie tego przepisu orzecznictwo wypracowało stanowisko, zgodnie z którym o rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli ma ono charakter oczywisty, a jego skutki (np. społeczno-gospodarcze) nie dają się pogodzić z wymogami praworządności. W wyroku NSA z 14 marca 2012 r. II OSK 2525/10 poza wyżej wskazanymi cechami, mowa też o naruszeniu racji ekonomicznych lub gospodarczych (zob. D. Kucharski, Rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., LEX/el. 2019, por. Wyrok NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, Wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, Wyrok NSA z 8 marca 2012 r., I OSK 363/11, Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 grudnia 2018 r., II SA/Wr 621/18" Wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1259/18, Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lipca 2019 r., III SA/Gd 200/19 - CBOSA). O rażącym naruszeniu przepisów ustawy z 2012 r. o odpadach można mówić, jeżeli dany podmiot postąpił w sposób oczywiście sprzeczny z zapisami tej ustawy, a skutki tego działania (z powodów gospodarczych, społecznych, majątkowych) nie mogą być tolerowane przez organy praworządnego państwa (tak wyrok WSA w Krakowie z 17.10.2019 r., II SA/Kr 786/19, LEX nr 2742468.
W ocenie Sądu powyższe przesłanki w niniejszej sprawie są spełnione.
Po pierwsze, nieprawidłowości będące rezultatem działań Skarżącej są w sposób oczywisty sprzeczne z treścią przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Zachowanie Skarżącej narusza art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, który stanowi, iż transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Skarżący, mimo tego, iż - zgodnie z kartami przekazania pojazdów - zlecono mu transport odpadów, nie dostarczył ich do miejsca przeznaczenia i nie przekazał ich posiadaczowi odpadów, do którego należało je dostarczyć.
Sąd podziela stanowisko organów, że potwierdzenie w kartach przekazania odpadów fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów.
Po drugie, społeczno-gospodarcze skutki działania Skarżącej, przejawiające się w szczególności w braku możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania, nie dają się pogodzić z wymogami praworządności.
Dokumentacja związana z gospodarką odpadami służy odzwierciedlaniu stanu rzeczywistego, co pozwala uszczelniać system. Podmiot zlecający spółce gospodarowanie odpadami musi mieć pewność, że spółka ta rzetelnie wypełnia swoje obowiązki na każdym etapie, także etapie transportu odpadów. Świadome działanie skarżącej prowadziło do celu przeciwnego, a pośrednio zaś umożliwiło gospodarowanie odpadami, które z powodów gospodarczych, społecznych lub majątkowych jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym.
Skutki działania Skarżącej, w tym potencjalne zanieczyszczenie środowiska, niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi, poprzez podawanie nieprawdziwych danych w ewidencji, nie mogą być społecznie i gospodarczo akceptowalne.
Fikcyjne karty przekazywania odpadów dotyczą również transportu odpadów i mogą oznaczać naruszenie prawa zarówno przez posiadacza odpadów jak i transportującego jeżeli podmiot został wpisany w KPO jako przewoźnik mimo, że nie dokonał faktycznego transportu lub uczestniczył w fikcyjnej dokumentacji. Wobec tego ocena organów w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego jest całkowicie zasadna. Tym samym uznać należy, iż nieprawidłowości wynikające z zachowania Skarżącej miały charakter rażący, a tym samym wyczerpywały znamiona art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.
Za błędne należy uznać w twierdzenie Skarżącej, iż o rażącym naruszeniu przepisów ustawy o odpadach można mówić w przypadku trwającego miesiącami procederu, a nie zdarzenia o charakterze jednostkowym. Zdaniem Sądu, powyższy pogląd nie znajduje wsparcia ani w przepisach ustawy, ani w orzecznictwie, ani w doktrynie. Zgodnie z wykładnią językową, art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach ma zastosowanie do wszystkich sytuacji, w których naruszone są jakiekolwiek przepisu ustawy o odpadach. Nie jest też istotne dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa wskazanie dokładnej liczby transportów odpadów wykonanych z naruszeniem obowiązków.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz przyjęcie, iż Skarżąca działała w sposób świadomy, pomimo, że nie przeprowadzono w tym zakresie dowodu. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany przez organy pozwala wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla sprawy - materiał ten nie pozostawia bowiem wątpliwości co do faktu naruszenia prawa przez Skarżącą, oraz rażącego charakteru tego naruszenia.
Co się tyczy zarzutu skargi, iż organ II instancji na podstawie także innych spraw stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia rażącego obowiązków, to nie jest on zasadny. Organy bezdyskusyjnie na kanwie kontrolowanej sprawy orzekły o kwalifikacji ujawnionych okoliczności faktycznych jako rażących nieprawidłowości. Natomiast niezależnie od tego wskazano, że wiedza o innych postępowaniach z udziałem tej Spółki implikuje wiedzę o innych okolicznościach rażącego naruszania ustawy o odpadach, co powoduje tym bardziej, że ocenie dowodów organu I instancji nie można zarzucić dowolności. Natomiast jeszcze raz podkreślić należy, że ocena "rażących nieprawidłowości" w tej sprawie została przez organ II instancji dokonana wyłącznie na kanwie okoliczności ujawnionych w tym konkretnym postępowaniu.
Reasumując, Sąd w pełni podziela wszystkie wnioski i oceny zaskarżonej decyzji, co prowadzi do konstatacji, że nie zachodzi zarzucane naruszenie prawa materialnego.
Z wymienionych przyczyn, wobec bezzasadności skargi, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę