IV SA/Po 204/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-07-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegolinie energetyczneprawo administracyjnenieruchomościprawo własnościład przestrzenny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy i przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV, uznając, że inwestycja ta jest zgodna z prawem i służy interesowi publicznemu.

Skarżący kwestionowali decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy i przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, w szczególności w zakresie ograniczenia prawa własności. Sąd uznał, że inwestycja ma charakter celu publicznego, a jej lokalizacja jest zgodna z prawem. Oddalono skargę, uznając, że przebudowa linii nie uniemożliwia ani istotnie nie ogranicza korzystania z nieruchomości rolnej i nie narusza prawa własności w sposób nieuzasadniony.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy i przebudowy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący podnosili liczne zarzuty, w tym naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuprawnione umorzenie postępowania w zakresie przebudowy linii, brak określenia warunków ładu przestrzennego i interesu osób trzecich, naruszenie zasady równego traktowania, a także naruszenie Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę po raz kolejny, uznał, że inwestycja w zakresie budowy i przebudowy napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia ma charakter inwestycji celu publicznego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zastosował się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach sądu i szczegółowo wyjaśnił kwestię umorzenia postępowania w zakresie przebudowy linii, powołując się na przepisy Prawa budowlanego. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż inwestycja nie uniemożliwia ani istotnie nie ogranicza korzystania z nieruchomości rolnej i nie powoduje zmiany jej wartości. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP również uznano za bezzasadne, podkreślając, że rozwój sieci energetycznej jest inwestycją o istotnym znaczeniu społecznym, a prawo własności nie może stać ponad tym interesem, zwłaszcza gdy nie dochodzi do nieuzasadnionego ograniczenia korzystania z nieruchomości. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja może zostać wydana, jeśli inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z przepisami odrębnymi i nie narusza w sposób nieuzasadniony interesów osób trzecich, zwłaszcza gdy chodzi o teren rolniczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestycja w zakresie budowy i przebudowy linii energetycznej 110 kV ma charakter celu publicznego. Podkreślono, że prawo własności nie może stać ponad interesem społecznym w zakresie rozwoju infrastruktury energetycznej, a przebudowa linii na terenie rolniczym, która nie uniemożliwia jego dotychczasowego użytkowania, nie stanowi nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 54

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie zawartości decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym rodzaju inwestycji, warunków zagospodarowania terenu, ładu przestrzennego, ochrony środowiska, infrastruktury, interesów osób trzecich.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Tekst jednolity z dnia 14 czerwca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 503)

P.b. art. 29 § ust. 3 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przebudowa sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu wiążą organ.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego jako działań o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, stanowiących realizację celów określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

u.p.z.p. art. 51

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Cele, w tym budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.

P.b. art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 109

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja celu publicznego ma prymat nad interesem właściciela nieruchomości, zwłaszcza gdy nie dochodzi do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności. Przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV wymaga zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wskazań sądu z poprzednich wyroków. Teren rolny zachowuje swój charakter pomimo przebudowy linii energetycznej, która nie uniemożliwia jego dotychczasowego użytkowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niedostosowanie się przez organ II instancji do oceny prawnej i wskazań sądu. Brak ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, w tym ładu przestrzennego i interesu osób trzecich. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak ustaleń co do naruszenia interesu właścicieli, toczących się postępowań o warunki zabudowy, prac planistycznych oraz braku analizy alternatywnych przebiegów linii. Naruszenie Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa własności. Niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania decyzji oraz lakoniczne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy. Ochrona i kształtowanie krajobrazu nie dotyczy obiektów infrastrukturalnych, a takimi są niewątpliwie między innymi linie energetyczne i słupy je podtrzymujące. Państwo musi zapewnić sobie prawo do szczególnych sytuacji prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych, które stanowią bardzo ważną grupę inwestycji pozwalających na zapewnienie dostępu do mediów. Linie przesyłowe nie mogą przebiegać "zygzakami", uwzględniając zastrzeżenia poszczególnych właścicieli nieruchomości, gdyż prosty przebieg linii energetycznych to najmniejsze straty energii na przesyle. Nie sposób przyznać w tej sprawie prymatu uprawnieniom właścicielskim skarżących.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Sebastian Michalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla infrastruktury energetycznej, prymat interesu publicznego nad prawem własności w określonych sytuacjach, interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących przebudowy sieci."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju inwestycji (linia energetyczna 110 kV) i specyficznego kontekstu planistycznego (brak planu miejscowego). Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może być odmienna dla innych rodzajów sieci.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej infrastruktury publicznej i konfliktu interesów między inwestorem a właścicielami nieruchomości, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Linia energetyczna kontra prawo własności: Sąd rozstrzyga o inwestycji celu publicznego.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 204/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 2 pkt 5, art. 50, art. 51, art. 54, art. 61
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., E. F. -J., S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 października 2020 r. pełnomocnik spółki E. sp. z o.o. w P. złożył wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej jako przebudowa odcinka linii jednotorowej na dwutorową 110 kV oraz budowa dwutorowej linii napowietrznej 110 kV relacji N. (słup nr [...] (tor 1-2-92)/nr [...] (tor 1-2-65) słup nr [...] (tor 1-2-92)/nr [...] (tor 1-2-65) oraz G. (słup nr [...] (tor 1-2-92)/nr [...] (tor 1-2-65) słup nr [...] (tor 1-2-92) / nr [...] (tor 1-2-65) Miasto P. (etap I), przewidzianej do realizacji na części działek nr: [...], [...], [...], arkusz 05, nr [...] arkusz 04, nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], arkusz 06, [...], [...], [...], [...], arkusz 12, [...], [...], [...], arkusz 11, nr [...] arkusz 16, nr [...],[...], [...], [...], [...], [...], arkusz 17, nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], arkusz 18, nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], arkusz 19, nr [...], [...], arkusz 28 obręb K., położonych w P. w rejonie ulic [...].
Prezydent Miasta P. decyzją z 02.03.2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. Sp. z o.o. w P. z dnia 01.12.2020 r.:
1. ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegającą na: budowie napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, przewidzianą do realizacji na terenie części działek nr: [...], [...], [...], ark. 05, [...], ark. 04, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. 06, [...], [...],[...], [...], ark. 12, [...], [...], [...], ark. 11, [...], ark. 16, [...], [...], [...], [...] (dawniej działka nr [...]), [...], [...], [...], [...], ark. 17, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. 18, [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dawniej działka nr [...]), [...], ark. 19, [...], [...], ark. 28, obręb K. położonych w P. w rejonie ulic [...]
2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,
3. umorzył postępowanie administracyjne dla zakresu inwestycji obejmującej przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia.
Na podstawie danych zawartych we wniosku ustalono, że wnioskowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej jednotorowej 110 kV na dwutorową o długości ok. 0,208 km oraz budowę nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej 110 kV o długości ok. 2,94 km.
Na piśmie oraz obwieszczeniem zamieszczonym na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta P. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta P., strony postępowania i zainteresowani zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
W dniu 19.01.2021 r. przeprowadzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Ustalono również, że teren będący przedmiotem postępowania objęty jest zakresem opracowywanych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego:
1) "P. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 04.11.2008 r.,
2) "Rejon węzła S. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 11.12.2012 r.,
3) "P. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 11.12.2012 r.,
4) "Rejon ulicy [...] część B w P.", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 11.12.2012 r.,
5) "Rejon ulicy [...] część A w P.", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 11.12.2012 r.
Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z opinią Miejskiej Pracowni Urbanistycznej nr [...] z dnia 15.01.2021 r., która jest jednostką właściwą do sporządzania planów, wskazany przebieg sieci koliduje z ustaleniami projektu m.p.z.p. "P. " w P. (przebieg przedmiotowej inwestycji nie pokrywa się z wyznaczonymi w projekcie m.p.z.p. liniami WN 110 kV, a także m.in. przechodzi przez tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną). Projekt ten znajduje się po ustawowym opiniowaniu i uzgadnianiu, wymaga jednak dokładnej weryfikacji i przeprowadzenia analizy stanu istniejącego oraz wydanych decyzji administracyjnych. Pozostałe wymienione projekty planów znajdują się na wczesnym, koncepcyjnym etapie prac planistycznych i nie przeszły jeszcze procedury formalno-prawnej. Projekty ww. planów miejscowych nie stanowią priorytetów planistycznych, aktualnie nie są prowadzone nad nimi prace i trudno określić ich ostateczny kształt. Nie są znane terminy uchwalenia planów.
Ponadto przebieg przedmiotowej sieci różni się od wskazanego w obowiązującym Studium. Podkreślono, że aktualnie trwają prace nad zmianą Studium.
W związku z powyższym pismem z dnia 20.01.2021 r. wezwano wnioskodawcę o zajęcie stanowiska w celu rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 27.01.2021 r. wnioskodawca poinformował, że: "brak jest obecnie możliwości przeprojektowania wskazanej we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego trasy przebiegu projektowanej dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Szereg uzgodnień, jakie należałoby ponowić, fakt wydania przez Prezydenta Miasta P. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dla omawianego przebiegu oraz nałożenia na E. Sp. z o.o. zobowiązania terminowe realizacji zadania, których niedotrzymanie spowoduje nałożenie na Inwestora szeregu dotkliwych kar finansowych uniemożliwia obecnie dokonanie jakichkolwiek zmian w zakresie wskazanego przebiegu trasy linii 110 kV".
Mając powyższe na uwadze, jak również uzyskaną informację, iż projekty planów miejscowych nie stanowią priorytetów planistycznych, aktualnie nie są prowadzone nad nimi prace i trudno określić ich ostateczny kształt, a także termin ich uchwalenia, przystąpiono do dalszego procedowania w sprawie.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonej analizy, w dniu 03.02.2021 r. osoba uprawniona sporządziła projekt decyzji, który przekazano do uzgodnienia Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w P..
Po dokonaniu uzgodnień, stosownie do wymogów procedury administracyjnej, zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.
W dniu 20.01.2021 r. dokonano podziału działki nr [...] w wyniku czego powstały działki nr [...], [...]. Granice terenu objętego wnioskiem nie uległy zmianie. Obecnie wnioskiem objęta jest część działki nr [...].
W dniu 25.01.2021 r. dokonano podziału działki nr [...] w wyniku czego powstały działki nr [...], [...], [...], [...]. Granice terenu objętego wnioskiem nie uległy zmianie. Obecnie wnioskiem objęte są części działek nr [...], [...], [...].
W dniu 10.02.2021 r. wnioskodawca działając przez pełnomocnika, wystąpił o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wniosek inwestora w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięto pozytywnie.
W odpowiedzi na zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie w dniu 24.02.2021 r. T. O. wniósł drogą mailową uwagi do postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego przekazując kopię decyzji numer [...] z dnia 3.07.2013 r. wydanej dla działki nr [...], ark. 12, obręb K. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego oraz hali magazynowej oraz kopię pisma do E. Sp. z o. o. z dnia 28.08.2020 r. dotyczącego planowanej inwestycji celu publicznego. Pismo przewodnie wraz z załącznikami zostało wysłane do organu w dniu 23.02.2021 r. za pośrednictwem operatora pocztowego.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale wyłącznie dla zakresu inwestycji dotyczącej budowy nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia. Dla zakresu przedsięwzięcia obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową nie wydaje się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stąd postępowanie w tym zakresie należało umorzyć
Analiza zakresu inwestycji przedstawiona we wniosku wykazała, że przedsięwzięcie obejmuje budowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, która stanowić będzie rozbudowę istniejącej infrastruktury, z której korzystać będą mogli wszyscy okoliczni mieszkańcy jak i inne podmioty. Żaden z jej wnioskowanych fragmentów, dla którego było możliwe ustalenie wymagań nie stanowi przyłącza. Organ uznał, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie mieści się w zakresie celów wskazanych w art. 6 u.g.n. i jest inwestycją, której lokalizację ustala się w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ podkreślił, że zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia 8.10.2020 r. stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji;
- projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - w niniejszej sprawie - podlega uzgodnieniom wynikającym z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. (w odniesieniu do melioracji wodnych).
W odniesieniu do uwag wniesionych w dniu 24.02.2021 r. poinformowano, że żaden przepis nie uzależnia ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego od zgody właściciela nieruchomości, po której taka inwestycja będzie przebiegać. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wkracza bowiem w sferę wykonywania praw przysługujących do nieruchomości, poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Decyzja ta, ani po stronie inwestora, ani po stronie właściciela nieruchomości nie skutkuje rozszerzeniem, czy też ograniczeniem praw i obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości.
Zgoda właściciela działki wymagana będzie na etapie wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Wskazano, że w myśl art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 (dot. zakresu i sposobu postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań) nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ stwierdził, że planowana inwestycja ze względu na jej charakter i lokalizację nie stworzy negatywnych skutków przestrzennych i nie będzie naruszać wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, polepszy warunki funkcjonowania infrastruktury w tym rejonie miasta oraz jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Od tej decyzji odwołania wnieśli J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., E. F. - J. oraz S. K., reprezentowani przez adwokata - E. H.- C. zarzucając:
- naruszenie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako "K.p.a.") poprzez nieuprawnione umorzenie postępowania w zakresie przebudowy linii jednotorowej na dwutorową linię 110 kV,
- wydanie decyzji bez wyłączenia gruntów z produkcji rolnej,
- brak określenia wymagań w zakresie ładu przestrzennego i interesu osób trzecich,
- naruszenie zasady równego traktowania wobec prawa, wynikającej z art. 8 k.p.a.,
- naruszenie art.6, art.7, art.8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa,
- naruszenie art. 109 k.p.a. poprzez doręczanie stronom niepełnej decyzji bez załączników, nieuprawnione nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności,
- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że zmiana linii jednotorowej na dwutorową nie spowoduje zmiany sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu oraz że przebudowa linii jednotorowej na dwutorową linię 110 kV mieści się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane.
Decyzją z dnia 10 maja 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] (sygn. [...] ) z dnia 2 marca 2021 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej jako przebudowa odcinka linii jednotorowej na dwutorową 110 kV oraz budowa dwutorowej linii napowietrznej 110 kV i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30.07.2021r., sygn. II SA/Po 487/21 uchylił ww. decyzję Kolegium i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, iż organ poza lakonicznymi stwierdzeniami nie wykazał jakie to dokładnie, poza art. 107 § 3 k.p.a., przepisy postępowania zostały naruszona i co istotniejsze w żadnym zakresie nie wykazał jakie to dodatkowe czynności czy też okoliczności w postępowaniu wyjaśniającym winny zostać podjęte, czy tuż wyjaśnione przez organ I instancji. Również w zakresie zarzutu nieprawidłowego uznania, że postępowanie dotyczące przebudowy i zwiększenia ilości torów linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV zostało uznane jako zamierzenie, które kwalifikuje się do umorzenia postępowania w zakresie przebudowy istniejącej linii organ nie zawarł żadnego uzasadnienia. Pewnym jest, iż organ zakwestionował zasadność umorzenia postępowania obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową. Natomiast organ odwoławczy bez odniesienia się do przywołanych przez organ odwoławczy przepisów tj. art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy też art. 29 ust. 3 pkt. 1 lit. c Prawa budowlanego, nie wskazał dlaczego nie uważa, iż przepisy te znajdują zastosowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20.10.2021r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 6 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 103/22 uchylił ww. decyzję Kolegium.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeanalizuje dokładnie stan faktyczny i stan prawny sprawy i proces ten szczegółowo opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem wyżej opisanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego (m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób szczegółowy opisze zarzuty odwołania i odniesie się kompleksowo do każdego z nich wraz ze szczegółowym wskazaniem i wyjaśnieniem podstaw prawnych zajętego stanowiska. Szczególną uwagę organ powinien zwrócić na wyjaśnienie kwestii umorzenia postępowania w zakresie przedsięwzięcia obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] (sygn. [...] 271. 2020 ) z dnia 2.03.2021r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej jako przebudowa odcinka linii jednotorowej na dwutorową 110 kV oraz budowa dwutorowej linii napowietrznej 110 kV.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że uwzględniając dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, treść wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30.07.2021r. sygn. II SA/Po 487/21 oraz wyroku z dnia 6 lipca 2022r. sygn.. IV SA/Po 103/22 Kolegium ustaliło, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z normami prawa procesowego i zastosował prawidłowo przepisów prawa materialnego, mające w sprawie zastosowanie. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że zasadne było umorzenie postępowania dla przebudowy linii 110 kV, gdyż zgodnie z art. 29 ust.3 pkt 1 lit c) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e.
Organ wyjaśnił, że sprawy bezpieczeństwa energetycznego są sprawami najwyższej wagi dla państwa, zarówno na szczeblu centralnym jak i regionalnym jak i lokalnym. System bezpieczeństwa energetycznego musi być oparty na dwóch najważniejszych filarach. Pierwszym filarem są źródła energii, w tym przede wszystkim źródła energii elektrycznej. Drugim filarem musi być sprawny system sieci przesyłowych, zarówno tych najważniejszych, łączących się z wytwórcą prądu jak i rozprowadzający wytworzoną energię elektryczną do każdego zakątka naszego kraju. Organ wskazał, że to na etapie planu krajowego ustala się trasy najważniejszych linii przesyłowych po to, aby na poziomie województw, powiatów i gmin te ustalenia planistyczne były spójne. Trudno wówczas zakładać, że decyzje lokalizacyjne, tak jak w tej sprawie, mogą zupełnie dowolnie ustalać przebieg linii energetycznych przesyłowych gdyż ich przebieg wynika z kształtu ogólnokrajowego układu sieci przesyłowych. Linie przesyłowe nie mogą przebiegać "zygzakami", uwzględniając zastrzeżenia poszczególnych właścicieli nieruchomości, gdyż prosty przebieg linii energetycznych to najmniejsze straty energii na przesyle.
Organ wskazał, że skoro przebieg sieci przesyłowych jest zawarty najczęściej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy i musi być on zgodny z krajowym planem dotyczącym sieci elektroenergetycznych, to Kolegium nie mogło uznać w tej sprawie prymatu prawa własności skarżących. Państwo, poprzez swoje firmy energetyczne ma prawo do tego aby dbać o sieci istniejące, chociażby poprzez ich przebudowę jak i rozbudowę a jednocześnie Państwo musi dbać o dalszy rozwój sieci. Ochrona i kształtowanie krajobrazu nie dotyczy obiektów infrastrukturalnych, a takimi są niewątpliwie między innymi linie energetyczne i słupy je podtrzymujące. Ochrona interesów osób trzecich na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczyć może tylko i wyłącznie ograniczenia możliwości dotychczasowego użytkowania gruntów. Skoro postępowanie to dotyczy linii przesyłowych na terenach rolniczych to naruszenie interesów osób trzecich nie występuje, chyba że właściciel gruntu posiada dla tego terenu decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję pozwolenia na budowę, dla zamierzenia, które nie mogłoby powstać po realizacji tego zamierzenia sieciowego. Dla tego zamierzenia została wydana decyzja środowiskowa, która poprzedziła postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i która to decyzja środowiskowa określiła najbardziej korzystny wariant przebiegu sieci, z jak najmniejszym ograniczeniem uprawnień osób trzecich. Niewątpliwie decyzja ta została wydana w oparciu o prawo obowiązujące, które w sposób oczywisty daje prymat inwestycjom ważnym, dla realizacji ważnych celów publicznych, nad uprawnieniami właścicieli gruntów.
Załączniki mapowe znajdują się w aktach sprawy w siedzibie Urzędu Miasta P., gdzie zainteresowani mieli zapewnioną możliwość zapoznania się z tymi dokumentami i mogli złożyć stosowne wnioski po zapoznaniu się z aktami.
Przebudowywana linia przesyłowa nie spowoduje zmiany sposobu użytkowania terenu i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone ale decyzja rozstrzygająca dotyczy budowy linii energetycznej na działkach w rejonie ulic: [...] w P.. Państwo musiało zapewnić sobie prawo do szczególnych sytuacji prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych, które stanowią bardzo ważną grupę inwestycji pozwalających na zapewnienie dostępu do mediów (wody, prądu, gazu itp.) dla wszystkich zainteresowanych, zarówno na cele mieszkalne jak i przemysłowe czy też usługowe. Co do zasady linie energetyczne są prowadzone po jak najdłuższych liniach prostych, co nie budzi żadnych wątpliwości. Linie energetyczne wybudowane kilkadziesiąt lat temu wymagają zarówno przebudowy jak i budowy nowych linii, związanych z uzyskaniem dostępu do zwiększonych mocy energii elektrycznej jak i ograniczaniem strat przesyłowych na liniach wysokiego napięcia a linia 110 kV taką linią jest.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., S. K. i E. F. – J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2022 r. wydanej w sprawie o sygn. [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 02 marca 2021 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej w sprawie o sygn. [...], a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. Naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. polegające na niedostosowaniu się przez organ II instancji do oceny prawnej i wskazań co do daleszego postepowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 103.22;
2. naruszenie prawa, tj. art. 54 u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mody decyzji Prezydenta Miasta P. pomimo braku ustalenia w treści decyzji warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a w szczególności brak określenia warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oaz wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich;
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 11, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) niedokonanie jakichkolwiek ustaleń, czy utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nie naruszy interesu właścicieli (skarżących), podczas gdy utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji istotnie naruszy interes właścicieli i w sposób znaczący ograniczy przysługujące im prawo własności nieruchomości,
b) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolno stojących wraz ze zbiornikami bezodpływowymi, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark. 12, obręb K., położonej w P. przy [...], mimo że takie postępowanie toczy się od 2015 r., a wskutek uporczywego naruszania przepisów przez Prezydenta Miasta P. i ignorowania wytycznych zawartych w decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego do dnia dzisiejszego postępowanie to nie zostało zakończone,
c) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie treści decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek sąsiednich, tendencji do przeznaczania działek sąsiednich pod zabudowę mieszkaniową, przeznaczenia działek w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także niedokonanie ustaleń, czy na terenach objętych inwestycją nie trwają prace planistyczne zmierzające ku zmianie przeznaczenia gruntów objętych inwestycją,
d) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie alternatywnego przebiegu linii energetycznej - wzdłuż granicy działki, tak aby uwzględnić w jak najpełniejszym stopniu interes właścicieli i przysługujące im prawo własności nieruchomości, które zostanie w znaczny sposób obciążone;
4. naruszenie art. 21 ust. 1, art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 i 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji powodującej daleko idące, nieuzasadnione ograniczenie prawa własności skarżących, mimo toczącego się postępowania zmierzającego do zmiany przeznaczenia nieruchomości, na której realizowana ma być inwestycja,
5. naruszenie art. 8 i 11 oraz art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji,
- wadliwe sformułowanie uzasadnienia wydanej decyzji z uwagi na jego lakoniczność oraz fakt, że organ nie wytłumaczył w przekonujący sposób, dlaczego doszedł do takich a nie innych wniosków, wobec czego nie można uznać, by organ zrealizował nałożony przez ustawodawcę obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się załatwiając przedmiotową sprawę oraz zasadę ogólną przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 21 czerwca 2023 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23.11.2022r., nr [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z 02.03.2021 r., nr [...] Prezydenta Miasta P., który:
1. ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegającą na: budowie napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, przewidzianą do realizacji na terenie części działek nr: [...], [...], [...], ark. 05, [...], ark. 04, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. 06, [...], [...],[...], [...], ark. 12, [...], [...], [...], ark. 11, [...], ark. 16, [...], [...], [...], [...] (dawniej działka nr [...]), [...], [...], [...], [...], ark. 17, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. 18, [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dawniej działka nr [...]), [...], ark. 19, [...], [...], ark. 28, obręb K. położonych w P. w rejonie ulic [...]
2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,
3. umorzył postępowanie administracyjne dla zakresu inwestycji obejmującej przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia.
Na podstawie danych zawartych we wniosku ustalono, że wnioskowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej jednotorowej 110 kV na dwutorową o długości ok. 0,208 km oraz budowę nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej 110 kV o długości ok. 2,94 km.
Należy wskazać, że w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 503, dalej: "u.p.z.p.") ustawodawca wskazał, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami". Wśród celów wymienionych w art. 6 ww. ustawy wymieniono w pkt 2: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".
Znaczenie ma tu również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego który w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. (sygn. akt II OSK 672/11) stwierdził: "Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy".
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że inwestycja w zakresie budowy i przebudowy napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia ma charakter inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Należy wskazać, że w sprawie nie było sporne, że dla przedmiotowego terenu nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Ocenie przez sąd podlega zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, a konkretnie spełnienie ustawowych przesłanek, które warunkują wydanie decyzji o treści pozytywnej (tj. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego).
Podkreślenia wymaga, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu nie podlega swobodnej ocenie organu, a tym bardziej nie jest zależna od woli właścicieli i innych osób, które w ogóle nie mają prawa do nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana i co najwyżej może oddziaływać na ich nieruchomości. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie wkracza w takim wypadku w sferę wykonywania praw przysługujących do takich nieruchomości – poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2082/07).
Istotne w niniejszej sprawie jest, że była ona już przedmiotem kontroli sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 6 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 103/22 wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeanalizuje dokładnie stan faktyczny i stan prawny sprawy i proces ten szczegółowo opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem wyżej opisanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego (m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób szczegółowy opisze zarzuty odwołania i odniesie się kompleksowo do każdego z nich wraz ze szczegółowym wskazaniem i wyjaśnieniem podstaw prawnych zajętego stanowiska. Szczególną uwagę organ powinien zwrócić na wyjaśnienie kwestii umorzenia postępowania w zakresie przedsięwzięcia obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jak i organ jest związany ww. wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Komentowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji wykazał, że zastosował się do wskazań Sądu z ww. wyroku. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny.
W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony w sposób szczegółowy. Po dwukrotnej kontroli sądowej nie ma okoliczności, które nie zostały przez organ uwzględnione. Strona skarżąca natomiast żadnych nowych okoliczności sprawy nie przedstawiła.
W odniesieniu do kwestii umorzenia postępowania organ II instancji wyjaśnił, że zasadne było umorzenie postępowania dla przebudowy linii 110 kV, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit c) Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e.
Zgodnie natomiast z ust. 1 pkt 2 lit. a: Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV.
Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez brak określenia warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz wymagań osób trzecich.
Należy wskazać, że organ I instancji prawidłowo wskazał, że inwestycję należy prowadzić w liniach rozgraniczających teren inwestycji, wskazanych na załączniku do decyzji. Ponadto wskazano, że inwestycja nie uniemożliwia, ani w istotny sposób nie ogranicza korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem oraz nie powoduje zmiany wartości nieruchomości.
W ocenie Sądu istotną okolicznością sprawy jest fakt, że inwestycja przebiega przez teren rolniczy i po realizacji inwestycji linii napowietrznej ten teren zachowa charakter terenu rolniczego. Słusznie organ II instancji wskazał, że ochrona interesów osób trzecich dotyczyć może wyłącznie możliwości dotychczasowego użytkowania gruntów. Organ wyjaśnił, że dla tego przedsięwzięcia wydano decyzję środowiskową, która określiła wariant przebiegu sieci z najmniejszym ograniczeniem uprawnień osób trzecich.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.).
Skarżący zarzucają organom brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału w sprawie oraz dokonanie błędnych ustaleń i przyjęcie, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nie naruszy interesów skarżących, podczas gdy takie utrzymanie istotnie naruszy ten interes i w sposób znaczący ograniczy przysługujące im prawo własności. W ocenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ przedmiotowa inwestycja nie uniemożliwia, ani w istotny sposób nie ogranicza korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem oraz nie powoduje zmiany wartości nieruchomości. Jak już wskazano jest to teren rolniczy i po realizacji inwestycji linii napowietrznej nadal będzie terenem rolniczym. Przebieg linii energetycznej na gruncie rolnym nie wpływa na faktyczne ustalenie innego niż rolniczy sposobu jego użytkowania.
Skarżący zarzucają również brak poczynienia ustaleń dotyczących toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na części działki nr [...], obręb K., a także niedokonanie ustaleń, czy na terenach objętych inwestycją nie trwają prace planistyczne, zmierzające ku zmianie przeznaczenia gruntów objętych inwestycją. W ocenie Sądu zarzut ten jest także bezzasadny. Należy wskazać, że dopóki w obrocie prawnym nie ma prawomocnej decyzji w zakresie warunków zabudowy, to brak jest podstaw do uwzględniania takich okoliczności. Również prace planistyczne niezakończone podjęciem uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na niniejsze postępowanie. Nie można traktować tych postępowań (warunki zabudowy, procedura planistyczna wraz ze studium) jako zagadnienia wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania i oczekiwanie na zakończenie tych postępowań.
Skarżący zarzucają również brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń dotyczących toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia ewentualnego alternatywnego przebiegu linii energetycznej wzdłuż granicy działki, tak aby uwzględnić w jak najpełniejszym stopniu interes właścicieli i przysługujące im prawo własności. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie wydano decyzję środowiskową dla przedmiotowej inwestycji, w której zaakceptowano przebieg sieci. Należy mieć na uwadze, że linia energetyczna co do zasady jest projektowana w linii prostej. Nie jest dopuszczalne, ani ekonomicznie logiczne, by inwestycja budowy linii napowietrznej obejmująca kilkadziesiąt (częstokroć nawet więcej) działek będzie uwzględniała żądania właścicieli każdej z działek co do trasy przebiegu linii energetycznej w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Takie postępowanie uniemożliwiałoby w zasadzie realizację jakichkolwiek inwestycji celu publicznego w zakresie budowy i przebudowy linii energetycznych.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1, art. 64, w zw. z art. 31 ust.3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, która w sposób znaczny i nieuzasadniony ogranicza prawo własności – Sąd wskazuje, że organ II instancji słusznie wyjaśnił, że nie sposób przyznać w tej sprawie prymatu uprawnieniom właścicielskim skarżących.
Należy wskazać, że rozwój sieci energetycznej jest inwestycją na tyle istotną z punktu widzenia interesu społecznego, że nie sposób przyjąć, że zaprojektowany przebieg linii energetycznej przez nieruchomość rolną (nie uniemożliwiający korzystania z tej nieruchomości rolnej) narusza prawo własności w sposób nieuzasadniony. Sąd wskazuje, że rolniczy sposób użytkowania nie jest pojęciem posiadającym definicję legalną. Nie formułuje jej jednoznacznie także doktryna czy orzecznictwo administracyjne i sądowoadministracyjne. Wskazuje się, że użytkowanie rolnicze terenu to takie, na którym jest prowadzona działalność rolnicza polegająca na wytwarzaniu produkcji zwierzęcych lub roślinnych z własnych upraw.
Użytkowanie rolnicze gruntu wiąże się więc z podejmowaniem na tym gruncie pewnych periodycznych czynności niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą to być zarówno czynności sprowadzające się do pracy fizycznej związanej z uprawą danego terenu, jak i inne działania organizacyjne w ramach pewnego procesu produkcyjnego rozumianego jako proces przekształcania zasobów naturalnych w dobra, czyli plony. W tym ujęciu o charakterze funkcjonalnym możliwa jest sytuacja, w której działalność prowadzona na gruncie zajętym w części przez linię energetyczną lub przyłącze energetyczne nadal będzie polegać na wytwarzaniu produkcji zwierzęcych lub roślinnych z własnych upraw, podejmowaniu na tym gruncie pewnych periodycznych czynności niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa (por. II SA/Wr 795/15).
Za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji, wadliwe sformułowanie uzasadnienia i jego lakoniczność oraz fakt, że organ nie wytłumaczył w sposób przekonywujący, dlaczego doszedł do takich a nie innych wniosków, co powoduje, że można uznać, że organ nie spełnił ustawowego obowiązku wyjaśnienia przesłanek, którymi się kierował załatwiając sprawę oraz zasadę przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także brak odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy i brak dokonania oceny z art. 54 u.p.z.p.
W ocenie Sądu decyzja II instancji w istocie posiada cechy lakoniczności, jednak jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe, na co wskazuje szczegółowo ustalony stan faktyczny sprawy. Sąd dokonał analizy akt sprawy w kontekście art. 54 u.p.z.p., uwzględniając przy tym zarzuty formułowane przez stronę skarżącą zarówno na etapie odwołania, jak i skargi do sądu i nie dopatrzył się podstaw ku temu, by kolejny raz uchylić decyzję Kolegium. Rozstrzygnięcie organów jest prawidłowe i w niniejszej sprawie nie występują okoliczności uzasadniające odmowę ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI