IV SA/PO 203/22

IV SA/Po 203/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Monika Świerczak
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Sygn. powiązane
II OSK 414/24 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi N. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2022 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu i wyrażenia zgody na wykonanie fotokopii akt sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej N. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. N. W. (dalej również jako: "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") wniosła skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB" lub "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2022 roku wydane w sprawie [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2021 roku w sprawie [...] dotyczącej odmówienia N. W. udostępnienia do wglądu akt sprawy i wyrażenia zgody na wykonanie fotokopii całości akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] dot. nieruchomości przy ul. D. w P. prowadzonej w związku ze stanem technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na tej nieruchomości.
Według informacji podanych przez skarżącą N. W. w budynku znajdującym się przy ul. D. w P. doznała ona upadku i na jego skutek obrażeń ciała, zdarzenie to miało mieć miejsce w dniu [...] października 2018 roku.
Skarżąca nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości przy ul. D. w P..
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. N. W. zwróciła się do PINB dla Miasta P. z prośbą o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku przy ulicy D. w P.. W piśmie tym skarżąca wskazała na nieprawidłowości w konstrukcji budynku, m.in. w odniesieniu do stanu technicznego schodów oraz oświetlenia klatki schodowej, co miałoby powodować bezpośrednie zagrożenie dla ludzi. Ponadto, w zgłoszeniu tym skarżąca wskazała, że w budynku przy ulicy D. w P. doznała w październiku 2018 roku skręcenia kostki podczas upadku ze schodów (który miał miejsce z uwagi na niemożność odnalezienia włącznika światła i śliską powierzchnię schodów). Skarżąca podała, że jej rekonwalescencja po wypadku trwała ponad trzy miesiące, lecz nie wróciła do sprawności sprzed upadku. W ocenie skarżącej dowodziło to, że w budynku konieczny jest remont.
We wskazanym wyżej piśmie zawiadamiającym skarżąca zażądała również nakazanie Wspólnocie Mieszkaniowej stosowanego remontu. Poprosiła o ustalenie adresu Wspólnoty Mieszkaniowej, która odpowiada za stan budynku i poinformowanie jej o tym adresie. Wskazała, że ma w uzyskaniu tego adresu interes prawny, gdyż chce dochodzić od Wspólnoty stosowanego odszkodowania oraz zadośćuczynienia, a z dostępnych dla niej informacji nie może znaleźć danych wspólnoty – jej adresu i zarządcy.
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. ([...]) PINB dla Miasta P. poinformował skarżącą, że w sprawie stanu technicznego nieruchomości przy ul. D. w P. zostanie przeprowadzona kontrola i w zależności od jej wyników zostanie przeprowadzone stosowane dalsze postępowanie.
Decyzją [...] wydaną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 201, poz. 2096 t.j. ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. z 2019 r., poz. 1186 t.j.) PINB nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się przy ul. D. w P. wykonanie określonych robót i czynności budowlanych. Decyzja ta jest ostateczna.
W dniu [...] grudnia 2021 r. wpłynął do PINB wniosek (z dnia [...] grudnia 2021 r.) N. W., reprezentowanej przez radcę prawnego Ż. G. o udostępnienie do wglądu akt sprawy i wyrażenie zgody na wykonanie fotokopii akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] dot. nieruchomości przy ul. D. w P..
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej w postępowaniu przed organem I instancji oparła żądanie wglądu w akta sprawy o treść art. 28 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a.
We wniosku wskazano, że N. W. zażądała czynności organu - PINB dla Miasta P. - ze względu na swój interes prawny w przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego budynku znajdującego się przy ul. D. w P., w którym to budynku doznała ona upadku i na jego skutek obrażeń ciała.
We wniosku wskazano ponadto, że N. W. przysługuje prawo dowiedzenia się jakie działania podjął organ i w jaki sposób zakończyło się postępowanie, w szczególności jakiej treści wydano decyzję oraz kto jest odpowiedzialny za ewentualne nieprawidłowości stanu technicznego budynku.
W uzasadnieniu wniosku wskazano także, że w związku z zaistniałym zdarzeniem w budynku przy ul. D. w P., skarżącej przysługuje uprawnienie do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze postępowania sądowego. Zapoznanie się z aktami postępowania PINB dla Miasta P. o sygnaturze [...] jest konieczne dla ustalenia przez N. W. kręgu osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości stanu technicznego budynku, bowiem pozwoli to jej wytoczyć powództwo przeciwko właściwym osobom. Dodatkowo, wytoczenie powództwa wiąże się z koniecznością powołania stosownych dowodów, którymi w okolicznościach niniejszej sprawy będą również dokumenty znajdujące się w aktach postępowania prowadzonego przez PINB dla Miasta P. pod sygnaturą [...] Wyjaśniono, że w ocenie skarżącej w pierwszej kolejności jest ona zobowiązana do samodzielnego uzyskania dokumentów akt postępowania administracyjnego, bowiem wniosek o zwrócenie się przez Sąd o przekazanie przez PINB dla Miasta P. dokumentów zgromadzonych w akt sprawy musi być poprzedzony czynnościami strony zmierzającymi do ich samodzielnego uzyskania, co wynika z treści art. 187 § 2 pkt 4 k.p.c.
W ocenie skarżącej argumenty te są wystarczające, by stwierdzić, że przysługuje jej prawo wglądu do akt postępowania toczącego się przed organem pod sygnaturą [...] i wykonania ich fotokopii.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. odmówił N. W. reprezentowanej przez radcę prawnego Ż. G. udostępnienia do wglądu akt sprawy i wyrażenia zgody na wykonanie fotokopii całości akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] dot. nieruchomości przy ul. D. w P..
Postanowienie PINB zostało wydane na podstawie art. 74 ust. 2 w związku z art. 123 k.p.a.
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania". Art. 28 Kodeksu stanowi natomiast: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Z powyższego wynika, że każdy podmiot, który wykaże interes prawny lub obowiązek, wymagający konkretyzacji w drodze decyzji właściwego organu administracji, jest stroną postępowania.
Organ I instancji wyjaśnił, że w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. prowadzone jest postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. D. w P.. Stroną postępowania jest właściciel nieruchomości oraz zarządca nieruchomości. Status strony tego podmiotu wynika z prawa własności do budynku i przepisów Prawa budowlanego. Organ I instancji przedstawił stanowisko, że N. W. nie jest stroną postępowania prowadzonego pod sygn. [...]
Według organu I instancji w tym przypadku wnioskodawczyni nie wykazała skonkretyzowanego interesu prawnego wynikającego z normy materialnego prawa administracyjnego w ww. sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2019 r., I GSK 1679/18, o tym czy i kto posiada interes prawny można orzec wyłącznie na podstawie właściwych norm materialnoprawnych, które pozwalają na ustalenie podmiotu, którego uprawnienie bądź obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym.
Odnośnie formy odmowy udostępnienia wglądu w akta sprawy i wykonania kserokopii akt organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego: "odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Załatwiając żądanie umożliwienia wglądu w akta sprawy stanu technicznego budynku znajdującego się na nieruchomości przy ul. D. w P., organ administracji ma obowiązek udostępnienia akt lub podjęcia postanowienia o odmowie udostępnienia przedmiotowych akt sprawy. Przepis art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego winien mieć zatem zastosowanie także wówczas, gdy organ administracji odmawia udostępnienia akt sprawy z tej przyczyny, że nie uznaje wnioskodawcy za stronę postępowania. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16.05.2006 r. sygn. I OSK 848/05 ( LEX nr 236559), a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w pełni je podziela.
Zażalenia na postanowienie organu I instancji wniosła skarżąca działając przez pełnomocnika.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącej zarzuciła organowi I instancji błędną wykładnię art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającą na przyjęciu przez Organ, że stroną postępowania administracyjnego jest osoba, która posiada skonkretyzowany interes prawny wnikający z normy materialnego prawa administracyjnego i w konsekwencji błędne ustalenie, że N. W. nie jest stroną postępowania prowadzonego pod sygn. [...], podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu wskazuje, że stroną postępowania może być nie tylko osoba której interes prawny wynika z norm prawa administracyjnego, ale również osoba której interes prawny wynika z innych norm, w tym norm prawa cywilnego oraz norm prawa proceduralnego.
Pełnomocnik skarżącej ponownie wskazała, że w jej ocenie skarżąca jest stroną postępowania, gdyż interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. może wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, nie tylko administracyjnego, ale również cywilnego, a ponadto nie tylko z norm materialnoprawnych, ale również z przepisów procesowych.
Na poparcie swego stanowiska pełnomocnik skarżącej przedstawiła stanowiska wyrażane w komentarzach i orzecznictwie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 roku W. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WWINB" lub "organ II instancji") w sprawie [...] utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2021 roku.
Organ II instancji uzasadnił swoje postanowienie tym, iż N. W. nie była stroną w postępowaniu w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się przy ul. D. w P., ani nie nałożono na nią żadnego obowiązku.
Według organu II instancji pojęcie strony ustala się na potrzeby postępowania głównego, a nie wpadkowego; fakt dochodzenia roszczeń na gruncie prawa cywilnego nie daje przymiotu strony postępowania administracyjnego.
W skardze zaskarżonemu postanowieniu skarżąca, działając samodzielnie zarzuciła:
1. naruszenie art. 28 k.p.a.
poprzez odmówienie przymiotu strony N. W., podczas gdy skarżąca żądała czynności organu ze względu na swój interes prawny, a stroną postępowania może być nie tylko osoba której interes prawny wynika z norm prawa administracyjnego, ale również osoba której interes prawny wynika z norm prawa cywilnego i norm prawa proceduralnego, co według skarżącej przemawia za uznaniem jej za stronę postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie [...]
2. naruszenie art. 8 i art. 124 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez nie odniesienie się przez Inspektor Nadzoru Budowlanego do zarzutów skarżącej w przedmiocie interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym w oparciu o art. 28 k.p.a., który wynika nie tylko z norm prawa administracyjnego, ale również z norm prawa cywilnego oraz norm prawa proceduralnego.
W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2022 roku w sprawie [...]
oraz na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] grudnia 2021 roku w sprawie [...]
2. na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła następującą argumentację.
Skarżąca wskazała na treść art. art. 28 k.p.a., zgodnie z którym: Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że N. W. żądała czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w związku z doznanym przez nią upadkiem do jakiego doszło w nieruchomości położonej w P. przy ul. D. . Skarżąca w swoim piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. skierowanym do PINB dla Miasta P. wskazała dodatkowo, że prosi o podanie danych osób odpowiedzialnych za stan techniczny nieruchomości, bowiem chce dochodzić od nich odszkodowania i zadośćuczynienia. Podstawa dochodzenia przez skarżącą roszczeń na gruncie prawa cywilnego wywodzi się z art. 415, art. 444 oraz art. 445 Kodeksu cywilnego.
W ocenie skarżącej interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. może wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Nie musi to być interes prawny wynikający jedynie z prawa administracyjnego, ale może to być również interes prawny wynikający z prawa cywilnego zarówno materialnego, jak i procesowego.
Skarżąca przywołała treść z art. 61 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stroną postępowania jest właściciel lub zarządca wyjaśniając, że przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. Nie oznacza to jednak, według skarżącej, automatycznego wykluczenia z procedury administracyjnej innych podmiotów, które mają interes prawny w braniu udziału w tym postępowaniu i na skutek działania których to postępowanie zostało zainicjowane.
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania przez PINB dla Miasta P.. Skarżącej przysługiwało uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem do PINB dla Miasta P., zaś uprawnienie to wynika z prawa administracyjnego. Według skarżącej również to powinno być zatem brane przez organ pod uwagę przy rozpatrywaniu jej interesu prawnego.
Skarżąca wyjaśniła, że wedle niej stroną postępowania administracyjnego w sprawie toczącej się przed PINB dla Miasta P. pod sygnaturą [...] mogą być nie tylko podmioty wymienione w art. 61 Prawa budowalnego, ale również te, o których stanowi art. 28 k.p.a.
Na tej podstawie skarżąca przedstawiła konkluzje, że jako osoba żądająca czynności organu ze względu na swój interes prawny jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB dla Miasta P. w sprawie [...] z uwagi na jej interes prawny istniejący w normach prawa cywilnego. Według skarżącej nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne zainicjowane na wniosek N. W. może mieć wpływ na postępowanie cywilne.
Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi również, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów powołanych w zażaleniu na postanowienie PINB dla Miasta P. dotyczących tego, że interes prawny strony w oparciu o art. 28 k.p.a. może wynikać nie tylko z norm prawa administracyjnego, ale również z norm prawa cywilnego oraz norm prawa proceduralnego.
Skarżąca zarzuciła w uzasadnieniu skargi, że WWINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się na to, że N. W. nie jest stroną postępowania, jednak wedle skarżącej organ nie wyjaśnił w żadnym miejscu swojego stanowiska w zakresie tego dlaczego nie uznał N. W. jako strony postępowania w oparciu o art. 28 k.p.a. jako osoby żądającej czynności organu ze względu na swój interes prawny i nie odniósł się do tego z jakich norm prawnych może się ten interes wywodzić.
W odpowiedzi na skargę złożonej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi oraz w razie uwzględnienia skargi przez Sąd, o zasądzenie koszów postępowania według stawek minimalnych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę WWINB wskazał, że stan faktyczny sprawy opisano szczegółowo w postanowieniu organu z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...]. Organ wyjaśnił, że także uzasadnienie prawne rozstrzygnij podjętego przez Inspektor Nadzoru Budowlanego zostało przedstawione w postanowieniu na które skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła N. W.. Organ poza stanowiskiem wyrażonym w swojej decyzji nie przedstawił w odpowiedzi na skargę. dalszej argumentacji dotyczącej wyrażonego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna i podlegała uwzględnieniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1270, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie – takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie WWINB.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie zarządzenia przewodniczącego Wydziału IV, gdyż dotyczyła ona zaskarżonego postanowienia WWINB wydanego w postępowaniu administracyjnym, które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie stosowanie do art. 119 pkt 3 Ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1270, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym Sąd dokonał rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest brak udzielenia skarżącej wglądu w akta sprawy i wykonania kserokopii akt sprawy prowadzonej przez PINB, która dotyczyła utrzymania w odpowiednim stanie obiektu budowlanego znajdującego się przy ulicy D. w P..
Zgodnie z art. 61 pkt 1 Ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 1994 Nr 89, poz. 414, t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351, dalej również jako: "p.b."), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 p.b., obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. W przypadkach wymienionych w ustawie (art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 p.b.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w obiekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnośnie interesu prawnego strony niebędącej właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 667/17, CBOSA wskazując, że: "Według art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, osoba trzecia ma interes prawny, a zatem ma prawo do żądania udzielenia mu ochrony. Nie można zatem uznać za prawidłową wykładnię art. 61 w związku z art. 66 ustawy Prawo budowlane wyłączenia interesu osób trzecich, skoro z przepisów tych wynika podstawa do wyprowadzenia interesu prawnego. To, że przepis prawa nie stanowi wprost o przyznaniu interesu prawnego osobie trzeciej nie oznacza wyłączenia tego interesu, skoro to wynika z regulacji ustawy Prawo budowlane. Z ograniczenia podmiotów, na które na podstawie przepisu prawa materialnego nałożony może zostać obowiązek, nie można wyprowadzić braku interesu osób trzecich, skoro mogą one żądać nałożenia obowiązku w zakresie przyjętym w przepisach prawa. Zgodnie z art. 28 k.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek".
Zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Wśród tych zasad, o których stanowi art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jej zasada ochrony interesów osób trzecich, w tym warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób mieszkających lub przebywających w obiekcie budowlanym.
Według art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, osoba trzecia ma interes prawny, a zatem ma prawo do żądania udzielenia mu ochrony. Nie można zatem uznać za prawidłową wykładnię art. 61 w związku z art. 66 ustawy Prawo budowlane wyłączenia interesu osób trzecich, skoro z przepisów tych wynika podstawa do wyprowadzenia interesu prawnego. To, że przepis prawa nie stanowi wprost o przyznaniu interesu prawnego osobie trzeciej nie oznacza wyłączenia tego interesu, skoro to wynika z regulacji ustawy Prawo budowlane. Z ograniczenia podmiotów, na które na podstawie przepisu prawa materialnego nałożony może zostać obowiązek, nie można wyprowadzić braku interesu osób trzecich, skoro mogą one żądać nałożenia obowiązku w zakresie przyjętym w przepisach prawa.
Skoro ani art. 61, ani art. 66 p.b. nie ogranicza kręgu stron postępowania w sprawie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym tylko do osoby właściciela lub zarządcy takiego obiektu, to do ustalenia pozostałych stron winien mieć zastosowanie art. 28 k.p.a. Tym samym stroną może być również inny podmiot, mający interes prawny (por.: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1204/13, CBOIS).
Wobec powyższego, w rozpatrywanej sprawie postanowienia organu I jak i II instancji zapadły przedwcześnie, bez dokonania należytej oceny, czy rzeczywiście po stronie skarżącej nie występuje interes prawny. Błędnie bowiem organy uznały, że nie ma żadnej wątpliwości, iż skarżąca nie może być stroną tego postępowania, ponieważ nie jest zarządcą ani właścicielem nieruchomości przy ul. D. w P.. Tym samym organy administracji publicznej zaniechały, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ustaleniu stanu faktycznego sprawy i wbrew art. 28 k.p.a. (w zw. z art. 61, art. 66 p.b.) uznały, że nie jest dopuszczalnym ustalanie kręgu stron poza właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego. W szczególności pominięta została przez organy w całości i w ogóle nie odniesiono się i nie oceniono argumentów skarżącej, które odnosiły się do wskazania przez nią, że jej interes prawny wywodzić miałby się z art. 28 k.p.a. w związku z art. 415 k.c., art. 444 k.c. i art. 445 k.c.
W tym stanie sprawy – mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, gdy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. organ II instancji dokonując ponownej oceny czy skarżącej przysługuje przymiot strony, z którą wiąże się możliwość wglądu w akta sprawy, powinien wziąć pod uwagę, że stosownie do art. 61 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, co oznacza, że na właścicielu lub zarządcy obiektu ciąży obowiązek zapewnienia poszanowania występujących na obszarze oddziaływania tego obiektu interesów osób trzecich. Tym samym stroną takiego postępowania może być również inny podmiot (poza właścicielem i zarządcą), mający interes prawny; przy czym interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego materialnego, ale również, co do zasady, z przepisów innych gałęzi prawa (np. z prawa cywilnego materialnego).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od WWINB na rzecz skarżącej N. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.