IV SA/Po 1930/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę S. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę budynku inwentarskiego, który został odbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania, w którym WSA uchylił poprzednie decyzje, wskazując na potrzebę oceny prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością oraz na fakt, że decyzja została wydana w trakcie postępowania o ulgę w opłacie legalizacyjnej. W ponownym postępowaniu organy administracji ustaliły, że skarżący nie uiścił opłaty legalizacyjnej, mimo że została ona prawomocnie ustalona. Sąd uznał, że skarżący, jako inwestor, mimo utraty prawa własności nieruchomości na rzecz syna, nadal posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze względu na przysługującą mu służebność mieszkania. W związku z tym, uznał, że nakaz rozbiórki skierowany do inwestora jest zasadny. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem budowlanym, inwestor zajmuje kluczową pozycję w procesie budowlanym i jest odpowiedzialny za zgodność budowy z przepisami. Oddalono skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, ale posiada prawo do dysponowania nią na cele budowlane (np. służebność mieszkania).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej inwestora i jego prawa do dysponowania nieruchomością. Interpretacja służebności mieszkania jako podstawy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może być przedmiotem dalszych analiz.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestor, który nie jest właścicielem nieruchomości, ale posiada prawo do dysponowania nią na cele budowlane (np. służebność mieszkania), może być adresatem nakazu rozbiórki samowolnie odbudowanego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może być adresatem nakazu rozbiórki, nawet jeśli nie jest właścicielem nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że inwestor zajmuje kluczową pozycję w procesie budowlanym i jest odpowiedzialny za zgodność budowy z przepisami. Posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające np. ze służebności mieszkania, pozwala na wykonanie nakazu rozbiórki.
Czy brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej, mimo jej prawomocnego ustalenia, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie odbudowanego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Prawa budowlanego, zgodnie z którymi brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej, po bezskutecznym upływie terminu, prowadzi do wydania decyzji o rozbiórce. Podkreślono, że złożenie wniosku o rozłożenie opłaty na raty nie zawiesza postępowania, jeśli nie spełnia wymogów formalnych.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym wskazania sądu wiążą organy i sąd w tej samej sprawie, zapobiegając powtarzaniu błędów.
Przepisy (11)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu.
P.b. art. 49 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia naruszeń, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o rozbiórce. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
P.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
P.b. art. 49c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego do dnia rozstrzygnięcia wniosku.
P.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji o rozbiórce.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
k.c. art. 244 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Ograniczonymi prawami rzeczowymi są m.in. służebność.
k.c. art. 301
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 302
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor, mimo braku prawa własności, posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (służebność mieszkania), co czyni go adresatem nakazu rozbiórki. • Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej, mimo jej prawomocnego ustalenia i braku skutecznego wniosku o ulgę, stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że nie został poinformowany o nałożonej opłacie legalizacyjnej po uchyleniu poprzednich decyzji, co uniemożliwiło mu jej uiszczenie. • Skarżący podnosił, że nie jest właścicielem budynku i nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Godne uwagi sformułowania
Adresatem obowiązków wynikających z konieczności doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami może być wyłącznie skarżący, który z uwagi na fakt, że jest inwestorem – ma obowiązki wynikające także z art. 52 P.b. • Inwestor w procesie inwestycyjno-budowlanym zajmuje bowiem kluczową pozycję. • Służebność mieszkania - prawo określone w art. 301 i art. 302 KC - należąc do kategorii ograniczonych praw rzeczowych może stanowić źródło prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 p.b.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący
Monika Świerczak
sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, ale posiada prawo do dysponowania nią na cele budowlane (np. służebność mieszkania)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej inwestora i jego prawa do dysponowania nieruchomością. Interpretacja służebności mieszkania jako podstawy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może być przedmiotem dalszych analiz.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności za samowolę budowlaną, zwłaszcza gdy zmieniają się okoliczności własnościowe i prawne. Pokazuje, że nawet brak prawa własności nie zwalnia inwestora z obowiązku, jeśli posiada inne tytuły prawne do nieruchomości.
“Inwestor bez własności? Nadal odpowiada za samowolę budowlaną!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.