Orzeczenie · 2024-04-24

IV SA/PO 185/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2024-04-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpadyskładowanie odpadówusuwanie odpadówwłaściciel nieruchomościposiadacz odpadówdomniemanie prawneodpowiedzialnośćprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneWSA

Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy C. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazujących L. S., właścicielowi działki ewidencyjnej nr [...] w miejscowości K., usunięcie odpadów składowanych na jego nieruchomości. Odpady zidentyfikowano m.in. jako papa dachowa, gruz, styropian, opony, meble. Organy administracji oparły swoje decyzje na domniemaniu prawnym, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, a także na zeznaniach K. i Ł. S., którzy przyznali się do wywożenia odpadów na działkę za zgodą właściciela. L. S. odwołał się, twierdząc, że nie wyrażał zgody na składowanie odpadów i że wywozu dokonały osoby trzecie, co potwierdzały dowody z postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje, uznając je za wydane z naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że L. S. jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, a jedynie opierały się na domniemaniu prawnym i sprzecznych zeznaniach. Sąd podkreślił, że domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi może być obalone, a właściciel nieruchomości nie przejmuje automatycznie odpowiedzialności za odpady porzucone przez nieustalonych sprawców. Wskazał, że organy powinny podjąć wszelkie czynności zmierzające do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów, a dopiero w sytuacji niemożności ustalenia takiego podmiotu, można rozważyć nałożenie obowiązku na właściciela na zasadzie domniemania. Sąd uchylił decyzje obu instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności właściciela nieruchomości za odpady porzucone na jego gruncie, w szczególności stosowanie domniemania prawnego i obowiązek organów do ustalania faktycznego posiadacza odpadów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy opierały się głównie na domniemaniu prawnym, a właściciel aktywnie kwestionował swoją odpowiedzialność i wskazywał na możliwość ustalenia innych sprawców.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel nieruchomości, na której porzucono odpady przez nieustalone osoby, jest automatycznie posiadaczem tych odpadów i może być zobowiązany do ich usunięcia na podstawie domniemania prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściciel nieruchomości może być zobowiązany do usunięcia odpadów na podstawie domniemania prawnego, jeśli nie można ustalić faktycznego posiadacza lub wytwórcy odpadów, a sam właściciel nie obalił tego domniemania. Jednakże, organy muszą podjąć wszelkie czynności zmierzające do ustalenia faktycznego posiadacza, a samo prawo własności nie przesądza o posiadaniu odpadów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały wystarczająco, że L. S. jest posiadaczem odpadów. Prawo własności nie oznacza automatycznego posiadania odpadów, a domniemanie prawne może być obalone. Organy powinny dążyć do ustalenia faktycznego posiadacza, a dopiero w ostateczności stosować domniemanie, po wykazaniu bezskuteczności poszukiwań.

Czy postępowanie karne dotyczące ustalenia sprawców wywożenia odpadów stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, ze względu na możliwość zastosowania art. 26 ust. 3b ustawy o odpadach, który pozwala na wydanie decyzji wobec innego posiadacza odpadów po wydaniu ostatecznej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja zawieszenia postępowania jest zbędna, ponieważ ustawa o odpadach przewiduje możliwość wydania decyzji wobec innego posiadacza odpadów po wydaniu ostatecznej decyzji, co pozwala na późniejsze uwzględnienie ustaleń z postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C.

Przepisy (22)

Pomocnicze

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 32

Ustawa o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 3a

Ustawa o odpadach

u.o. art. 26 § ust. 3b

Ustawa o odpadach

u.o. art. 27 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 27 § ust. 3

Ustawa o odpadach

u.p.o.ś. art. 3 § pkt 44

Ustawa Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały wystarczająco, że właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów. • Prawo własności nie przesądza o posiadaniu odpadów. • Domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi może być obalone. • Organy powinny podjąć wszelkie czynności zmierzające do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia K. i Ł. S. o zgodzie właściciela na składowanie odpadów. • Domniemanie prawne o posiadaniu odpadów przez władającego powierzchnią ziemi.

Godne uwagi sformułowania

domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów • obrona tego domniemania prawnego może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot • brak jest podstaw prawnych do przyjmowania oceny, że posiadanie odpadów przechodzi na władającego powierzchnią ziemi, bo nieustalony wytwórca odpadów lub nieustalony podmiot będący w posiadaniu odpadów miał wolę wyzbycia się władztwa faktycznego nad odpadami i w tym celu porzucił je na czyjejś nieruchomości.

Skład orzekający

Tomasz Grossmann

przewodniczący

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Sebastian Michalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności właściciela nieruchomości za odpady porzucone na jego gruncie, w szczególności stosowanie domniemania prawnego i obowiązek organów do ustalania faktycznego posiadacza odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy opierały się głównie na domniemaniu prawnym, a właściciel aktywnie kwestionował swoją odpowiedzialność i wskazywał na możliwość ustalenia innych sprawców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak właściciel nieruchomości może bronić się przed niezasadnym nałożeniem obowiązku usunięcia odpadów, nawet jeśli na jego gruncie się znajdują.

Czy jesteś właścicielem działki z niechcianymi odpadami? Sąd wyjaśnia, kiedy nie musisz ich sprzątać.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst