IV SA/PO 172/24

IV SA/Po 172/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący/
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 25 października 2023 r. nr [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 stycznia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) – w wyniku rozpatrzenia odwołania M. P. (dalej również: wnioskodawczyni; skarżąca; strona) od decyzji Wójta Gminy K. (dalej również: Wójt; organ I instancji) z dnia 25 października 2023 r. nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.
Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu 11 października 2023 r. M. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. K..
Wójt Gminy K. decyzją z dnia 25 października 2023 r. odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.
W uzasadnieniu Wójt wyjaśnił, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni zarzuciła, że zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było niezgodne z obowiązującym prawem. Ponadto podniosła, że sprawuje pełną opiekę nad niepełnosprawną matką, czego nie da się pogodzić z pracą w gospodarstwie rolnym.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 stycznia 2024 r., motywując swoje rozstrzygnięcie, wyjaśniło, że ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) - dalej również: u.ś.w. w art. 43 pkt 4 lit. a zmienia treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.). Organ II instancji przywołał aktualne brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r., obowiązujące od dnia 1 stycznia 2024 r., jak i wskazał na to, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. uchylony został przez art. 43 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Następnie Kolegium podniosło, że art. 63 ust. 1 u.ś.w. (Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepisy końcowe) wskazuje, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wobec tego organ II instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na nad matką wnioskodawczyni stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. - a to ze względu na treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnioskodawczyni, zaskarżając decyzję odwoławczą w całości, wniosła o uchylenie tej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca zarzuciła tej decyzji narusza art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej roszczenie jest w pełni zasadne i powinna mieć przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z jej wnioskiem.
Ponadto stwierdziła, że bezpodstawne jest też stanowisko Kolegium, gdyż brak jest podstaw do umorzenia postępowania. Podniosła, że jej "wniosek i [...] prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed 01.01.2024 r.", wobec czego organ odwoławczy niewłaściwie interpretuje powołane przepisy i motywuje umorzenie postępowania I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 340 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 marca 2024 r. w tym przedmiocie. Dodać jeszcze należy, że żadna ze stron, prawidłowo zawiadomiona o powyższym w pismach z dnia 12 marca 2023 r., nie wystąpiła o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Ponadto Sąd zauważa, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2024 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, wskazaną w osnowie decyzji organu I instancji, stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 17 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy tym według art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Z kolei w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy, jak i obecnie przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. - patrz: art. 43 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2024 r.) stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego – jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast art. 17 ust. 1b u.ś.r. został z dniem 1 stycznia 2024 r. uchylony (patrz: art. 43 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.).
W niniejszej sprawie niewątpliwie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia jeszcze w 2023 r., a organ I instancji rozstrzygnął merytorycznie sprawę w dniu 25 października 2023 r. W aktach postępowania prowadzonego przez organ I instancji znajduje się orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby, w związku z opieką nad którą skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W aktach administracyjnych znajdują się także pozostałe dokumenty, mające znaczenie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, m.in. kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 18 października 2023 r., wykaz czynności pomocowo-opiekuńczych i oświadczenia strony (w tym oświadczenie strony z dnia 11 października 2023 r. o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 października 2023 r.).
Organ I instancji poza ustaleniem stanu cywilnego i wieku matki skarżącej oraz daty, od której powstała niepełnosprawność w stopniu znacznym i oceną tych okoliczności z perspektywy przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazał także na przepisy dotyczące warunków przyznania przedmiotowego świadczenia rolnikom, ich małżonkom i domownikom. Innych ustaleń i ocen stanu faktycznego organ I instancji nie poczynił w sprawie z uwagi na wskazanie przepisu art. 17 ust. 1b u.s.r. jako podstawy odmowy przyznania świadczenia.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające stwierdzenie znacznego stopnia niepełnosprawności u podopiecznego osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osoby niepełnosprawnej, ale przede wszystkim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź niepodejmowanie takich zajęć z uwagi na konieczność podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej (patrz: wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1575/22, dostępny jw.).
W rozpoznawanej sprawie stanowisko organu I instancji dotyczące zachodzenia podstawy do odmowy przyznania świadczenia ze względu na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. było nieprawidłowe. Zarzuty skargi okazał się zasadny w stosunku do tego organu. Nie umknął przy tym organowi fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104; Dz.U. z 2014 r., poz. 1443 i 1459), w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Niemniej jednak z powodu braku podjęcia przez ustawodawcę działań legislacyjnych w zakresie zmiany przepisu uznanego za niekonstytucyjny organ I instancji odmówił zastosowania wykładni przedstawionej przez Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku.
W ocenie Sądu argumentacja organu I instancji jest w powyższym zakresie błędna, gdyż zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zatem organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia powinien był zastosować wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt K 38/13 (zob. np. stanowisko NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, dostępnym jw.).
Podobnego niedopatrzenia nie dopuścił się organ II instancji, który skupił się w uzasadnieniu swojej decyzji na całkowicie innej kwestii. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (z wyjątkiem przepisów wyraźnie wskazanych w art. 71 tej ustawy). Organ II instancji trafnie wskazał także na brzmienie przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w., zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmieniającej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku, stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższa regulacja okazała się być podstawą dla przyjęcia przez organ odwoławczy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z tym należało je umorzyć na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się do takiego stanowiska Kolegium, należy przede wszystkim zauważyć, że zdaniem Sądu organ II instancji błędnie założył, że w niniejszej sprawie należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Twierdzenia skarżącej co do braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego i niewłaściwej interpretacji przepisów przez organ odwoławczy okazały się trafne.
W ocenie Sądu przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli na skutek ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego - czy to organ odwoławczy, czy to organ I instancji ustali, że zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę spełniał przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również do 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie inne warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do tej daty, to przyjąć należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r.
Ponadto, na możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego także "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.", a zatem – przyjmując, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według dotychczasowego brzmienia art. 17 u.ś.r., powstało czy też mogło powstać przed 1 stycznia 2024 r. – na konieczność rozstrzygania sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów, wprost wskazuje treść przepisu art. 63 ust. 2 u.ś.w., stanowiąc, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, uznać należało, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza w danej sprawie spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, najpóźniej na dzień 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 912/23, dostępny jw.). Poza tym wniosek taki płynie również z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w którym wskazano na to, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 105/24, dostępny jw.).
W następnej kolejności trzeba podkreślić, że rozstrzygnięciom organów należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i szczegółowych reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego).
Należyte odniesienie się przez organ administracji do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy jest istotne z punktu widzenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W stosunki do decyzji administracyjnej wskazuje się ustawowo na konieczność respektowania zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, rozstrzygnięcia i motywowania stanowiska organu (m.in. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
W związku z tym, obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia (patrz np. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 4906/21, dostępny jw.).
W ocenie Sądu, obydwie wydane w niniejszej sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co już tylko z samej tej przyczyny uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Ponadto – jak już to wyżej wskazano – budził zasadnicze zastrzeżenia przedstawiony przez organ odwoławczy sposób wykładni i zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 [i pominięcie brzmienia art. 63 ust. 2] u.ś.w. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. W tych warunkach stwierdzone uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem ukierunkowało charakter rozstrzygnięcia, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., co z kolei spowodowało brak poczynienia ustaleń faktycznych oraz dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.
Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przywołanych przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Sąd uznał za uzasadnione wyeliminowanie obydwu tych decyzji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. Po pierwsze, organy załatwią sprawę, stosując w ponownie prowadzonym postępowaniu przepisy dotychczasowe, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. W tym też zakresie dokonają pogłębionej oceny okoliczności związanych z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego) przez skarżącą w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką (faktycznym zakresem tej opieki), która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 8 stycznia 2016 r., przy czym wiek osoby niepełnosprawnej w momencie powstania niepełnosprawności nie będzie stanowił przesłanki rozstrzygnięcia sprawy. Dla prawidłowego załatwienia sprawy niezbędne są bowiem wszechstronne ustalenia dotyczące wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego i oceny okoliczności sprawy, w szczególności zaś zindywidualizowana ocena charakteru wykonywanych przez wnioskodawczynię czynności w ramach pomocy udzielnej osobie podopiecznej w zakresie niezbędnym dla zapewnienia opieki zgodnej z potrzebami osoby niepełnosprawnej, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Po drugie, wyniku weryfikacji spełnienia warunków z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. zasadniczo zachodzenia podstaw do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień złożenia wniosku albo najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r., należy rozstrzygnąć co do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie zajdą inne przesłanki wyłączające z art. 63 u.ś.w.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.