IV SA/Po 1657/20
Podsumowanie
WSA w Poznaniu oddalił skargę T.O. na decyzję nakazującą usunięcie odpadów, uznając, że nie obalił on domniemania prawnego o byciu posiadaczem odpadów na swojej nieruchomości.
Skarżący T.O. zakwestionował decyzję nakazującą mu usunięcie odpadów z nieruchomości, twierdząc, że nie jest ich posiadaczem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że T.O. jako właściciel i władający nieruchomością nie obalił domniemania prawnego z ustawy o odpadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że T.O. nie przedstawił wystarczających dowodów na obalenie tego domniemania, a zezwolenie na zbieranie odpadów przez poprzedniego dzierżawcę wygasło, a hale zostały uprzątnięte.
Sprawa dotyczyła skargi T.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą T.O. usunięcie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne z nieruchomości położonej w B. W.. T.O. zakupił nieruchomość w lipcu 2019 r. i twierdził, że nie jest posiadaczem odpadów, które rzekomo należały do poprzedniego dzierżawcy, A. N.. Organy administracji uznały jednak, że T.O., jako właściciel i władający nieruchomością, jest posiadaczem odpadów zgodnie z domniemaniem prawnym z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że T.O. nie przedstawił wystarczających dowodów na obalenie domniemania, a zezwolenie na zbieranie odpadów przez A. N. wygasło, a hale magazynowe zostały uprzątnięte przed nabyciem nieruchomości przez T.O.. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrany materiał dowodowy został oceniony zgodnie z przepisami.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na władającym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący T.O., jako właściciel i władający nieruchomością, nie obalił domniemania prawnego o byciu posiadaczem odpadów. Przedstawione przez niego dowody, takie jak zezwolenie na zbieranie odpadów przez poprzedniego dzierżawcę, które wygasło, oraz protokół zdawczo-odbiorczy nieruchomości, nie wykazały jednoznacznie, że ktoś inny jest posiadaczem odpadów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.o. art. 26 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Pomocnicze
uCOVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie jest posiadaczem odpadów, a jest nim A. N. Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego. Organy nie odniosły się do części zarzutów odwołania dotyczących obalenia domniemania prawnego. Błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Zastosowanie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach mimo braku rzetelnego zbadania posiadacza odpadów.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi nie jest wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na nieruchomości Skarżącego nielegalnie władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja domniemania prawnego o posiadaniu odpadów przez władającego nieruchomością oraz obowiązek jego obalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem nieruchomości z odpadami i próbą obalenia domniemania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie domniemania prawnego w prawie ochrony środowiska i odpowiedzialność właściciela nieruchomości za odpady, co jest istotne dla wielu właścicieli gruntów.
“Czy jesteś posiadaczem odpadów na swojej ziemi? Sąd wyjaśnia kluczowe domniemanie prawne.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Po 1657/20 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2021-03-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-10-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Józef Maleszewski /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane III OSK 5637/21 - Wyrok NSA z 2025-02-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 797 art. 26, art. 3 ust. 1 pkt 19 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę w całości Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] nakazującą T. O. usunięcie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne z nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w G. W.. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dnia [...] listopada 2019 r. K. P. P. w G. W. przeprowadziła oględziny terenu działki nr [...], będącej własnością T. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. O. P. W., G., ul. [...], [...], znajdującej się w miejscowości B. W.. Podczas oględzin stwierdzono magazynowanie odpadów bezpośrednio na gruncie (w hałdach) oraz w pomieszczeniach magazynowych i produkcyjnych o różnorakich pojemnikach i opakowaniach. Burmistrz G. W. dnia [...] marca 2020 r. wydał z urzędu decyzję nr [...], nakazującą T. O. - właścicielowi nieruchomości położonej w B. W., [...], nr ewidencyjny działki [...], usunięcie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne w postaci odpadów z przemysłu chemicznego, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], zakwalifikowanych do następujących rodzajów odpadów: [...], [...], [...]*, [...]*, [...]*, [...]*, [...]*, [...]*, [...]*, [...], [...]*, [...]*, [...]*, [...]*, [...], [...]*, [...], [...], [...], [...], w terminie do [...].04.2020 r. W przepisanym prawem terminie odwołanie od decyzji organu I instancji złożyl T. O. domagając się uchylenia decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że władającym powierzchnią ziemi, czyli działką nr [...], położonej w miejscowości B. W. nr [...], gmina G. W., zapisanej w księdze wieczystej [...], jest T. O.. W toku postępowania ustalono, że działka ta stała się własnością T. O. na podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia [...] lipca 2019 r. (akt notarialny repertorium [...]. numer [...]) zawartej pomiędzy T. O. a P. K., syndykiem masy upadłości spółki pod firmą: A. S.. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w miejscowości B. W. nr [...], [...]. Na podstawie oględzin działki nr [...] przeprowadzonych dnia [...] listopada 2019 r. ustalono, że odpady były magazynowane bezpośrednio na gruncie (w hałdach) oraz w pomieszczeniach magazynowych i produkcyjnych o różnorakich pojemnikach i opakowaniach. T. O. pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazał, że zakupiona przez niego nieruchomość była pusta, bez wyposażenia i innych materiałów w szczególności odpadów (k.180 akt adm.). Powołano się również na protokół przekazania nieruchomości sporządzony w B. W. z dnia [...] lipca 2019 r., podpisany przez syndyka P. K. i T. O., z którego wynikało, że dostęp do każdego z budynków znajdujących się na działce nr [...] nie był ograniczony. Ponadto T. O. zapoznał się ze stanem wszystkich pomieszczeń znajdujących się na działce [...], a dla przedmiotowej nieruchomości nie zostały zawarte żadne umowy na dostawę mediów. Do protokołu tego żadna ze stron nie wniosła uwag ani zastrzeżeń (k.141 akt adm.). Ponadto w [...] umowy sprzedaży zawartej dnia [...] lipca 2019 r. (akt notarialny repertorium [...]. numer [...]) T. O. oświadczył, że stan faktyczny i prawny podmiotu umowy - zgodnie z oświadczeniem syndyka masy upadłości - jest mu znany i stan ten akceptuje. Podkreślono, że T. O. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. wskazał, że odpady zalegające na działce nr [...] należą do P. K., od którego zakupił nieruchomość. Jednak, jak zauważyło Kolegium, T. O. nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że nawiezione odpady były własnością P. K., a także że zostały zmagazynowane na działce na jego zlecenie. Dodatkowo, wskazano, że T. O. w piśmie z dnia [...] września 2019 r. poinformował, że Starosta [...] na wniosek A. N. FHU A. N. z siedzibą ul. [...], [...], dnia [...] sierpnia 2018 r. wydał decyzję nr [...] zezwalającą na zbieranie odpadów na działce nr [...] w B.W.. Jednocześnie wskazał, że zezwolenie obowiązuje do dnia [...] sierpnia 2028 r. Kolegium odnoszac sie do tej argumentacji wskazało, że Starosta [...] pismem z dnia [...] października 2019 r. wyjaśnił, iż A. N. dnia [...] marca 2019 r. poinformował Starostę Grodziskiego o zaprzestaniu działalności objętej zezwoleniem i wystąpił o jego wygaszenie. Przedłożono również protokół zdawczo-odbiorczy wskazujący, że hale magazynowe, w których były magazynowane odpady, zostały uprzątnięte i są puste. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, iż T. O. nie przedstawił jednoznacznych dowodów świadczących o tym, iż posiadaczem zmagazynowanych odpadów jest A. N.. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostało skutecznie obalone domniemanie, że to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. T. O. nie wykazał w sposób jednoznaczny, że ktoś inny jest posiadaczem odpadów, a zgromadzone w sprawie dowody nie wykazują by podmiot inny niż obecny właściciel nieruchomości był posiadaczem odpadów na niej zgromadzonych. W przewidzianym prawem terminie T. O., reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł do sądu administracyjnego skargę domagając się uchylenia decyzji SKO w P. znak: znak: [...] z dnia [...] lipca 2020 r. i decyzji poprzedzającej Burmistrza G. W. znak: [...] z dnia [...] marca 2020 r. oraz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy): - art. 7, 77 i 80 kpa poprzez: - pobieżną i wybiórczą analizę zgromadzonej w sprawie dokumentacji, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebrano wyczerpującego materiału dowodowego w tym zakresie; - pominięcie informacji przekazanych przez skarżącego (tj.: odpowiedzi na wezwanie z dnia [...].11.2019 r.; wpływ do organu - Urzędu Miejskiego w G. W. w dniu [...].11.2019 r.) w dniu i informacji posiadanych z urzędu przez organ I instancji, wskutek czego pominięto kluczową okoliczność dla sprawy, tj. fakt, że Skarżący nie jest posiadaczem odpadów, a jest nim A. N.; - nie podjęto wszystkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym nie przesłuchano pod rygorem odpowiedzialności karnej syndyka - P. K. na okoliczność ustalenia tego, czy przedmiotowe odpady znajdowały się na działce nr [...] w m. B. W. nr [...] w dniu przekazania nieruchomości tj. w dniu [...] lipca 2019 r.; - art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się do części zarzutów zgłoszonych w odwołaniu, a dotyczących obalenia przez skarżącego domniemania prawnego dot. obowiązku usunięcia odpadów. Zarzucono też naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący jest posiadaczem odpadów w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy skarżący w istocie obalił domniemanie stamtąd wynikające; - art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez jego zastosowanie, mimo braku faktycznego i rzetelnego zbadania tego komu można przypisać miano posiadacza odpadów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza G. W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] nakazującą T. O. usunięcie odpadów z nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w G. W.. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Według ust. 1 i 2 tego przepisu, w przypadku nieusunięcia odpadów wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (...).Z kolei na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena, czy T. O. obalił domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że T. O. jest władającym działką nr [...], położoną w miejscowości B. W. nr [...], gmina G. W.. W toku postępowania ustalono i pozostaje to niekwestionowane, że działka ta stała się własnością T. O. na podstawie umowy sprzedaży zawartej dnia [...] lipca 2019 r. (akt notarialny repertorium [...]. numer [...]) zawartej pomiędzy T. O. a P. K., syndykiem masy upadłości spółki pod firmą: A. S.. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w miejscowości B. W. nr [...], [...]. Istota sporu ogniskuje się wokół osoby posiadacza odpadów. W ocenie organów posiadaczem odpadów zgromadzonych na działce T. O. nr [...], położonej w miejscowości B. W. jest właściciel tej działki w osobie T. O.. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że posiadaczem odpadów jest A. N., który do [...] marca 2019 r. dzierżawił działkę nr [...] na podstawie umowy zawartej z P. K.. W ocenie Sądu to ustalenia organów są prawidłowe. Skarżący, jako właściciel nieruchomości, a więc władający powierzchnią ziemi zanieczyszczoną odpadami, jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy o odpadach, jej celem jest między innymi określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, będący następstwem wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Jak przyjął przy tym NSA w wyroku z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2936/14 (wyrok dostępny w CBOSA) nie jest wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na nieruchomości Skarżącego nielegalnie. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Analiza akt sprawy wskazuje, że T. O. nabył działkę nr [...] dnia [...] lipca 2019 r. oświadczając, że stan faktyczny i prawny podmiotu umowy jest mu znany i stan ten akceptuje (k.205 akt adm.). Dnia [...] lipca 2019 r. został sporządzony protokół odbiorczy nieruchomości, który został podpisany przez T. O., z którego wynikało, że dostęp do każdego z budynków znajdujących się na działce nr [...] nie był ograniczony. Ponadto T. O. zapoznał się ze stanem wszystkich pomieszczeń znajdujących się na działce [...] i nie zgłosił żadnych uwag, ani zastrzeżeń (k.141 akt adm.). Następnie, pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. T. O. wskazał, że zakupione zostały przez niego nieruchomości “puste, bez wyposażenia i innych materiałów w szczególności odpadów" (k.161 akt adm.). Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji skargi, należy zauważyć, że pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. T. O. złożył oświadczenie, którego oceny organy dokonały z uwzględnieniem całokształtu zgoromadzonego - w tym przedstawionego przez Skarżącego - materiału dowodowego. Ocena oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2019 r. nastąpiła zatem z uwzglednieniem treści aktu notarialnego w którym Skarżący oswiadczył, że stan faktyczny i prawny podmiotu umowy jest mu znany i stan ten akceptuje oraz protokołu zdawczo-odbiorczego, do którego Skarżący nie zgłosił żadnych uwag. W art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach ustawodawca przewidział domniemanie prawne (ustawowe), którego adresatem jest posiadacz odpadów, którym w okolicznościach badanej sprawy jest T. O.. Celem tego domniemania jest ułatwienie dowodu w tych przypadkach, w których ustawodawca uważał to za celowe, przerzucając na stronę przeciwną ewentualny ciężar obalenia domniemania. Domniemanie prawne wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach tworzy narzuconą przez ustawę dyrektywę wnioskowania z jednych faktów o innych. Domniemania ustanowione przez prawo (domniemania prawne) wiążą organ administracji. Zasadniczą funkcją domniemania wynikającego z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach jest zaprowadzenie ładu i stabilności w sytuacjach niepewnych i wątpliwych dotyczących odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi za odpady znajdujące się na nieruchomości. Obalenie domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach jest możliwe i - co należy podkreślić szczególnie w okolicznościach badanej sprawy - polega na udowodnieniu, że rzeczywisty stan faktyczny lub prawny jest inny niż wskazany we wniosku domniemania (por. wyrok NSA z dnia 03 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3123/18). Domniemanie prawne, zawierające ustawowy nakaz przyjęcia określonego faktu w razie ustalenia innego faktu, wymaga obalenia w drodze dowodu przeciwnego. Dla uznania zatem w okolicznościach badanej sprawy, że T. O. jest posiadaczem odpadów wystarczające było ustalenie w niniejszej sprawie, że włada on powierzchnią ziemi, na której są odpady. Do momentu obalenia domniemania wniosek wynikający z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach jest traktowany jako pewny. Jeśli domniemanie unormowane w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach nie zostanie obalone, odpowiedzialność za odpady będzie ponosił władający powierzchnią ziemi, na której odpady się znajdują. W ocenie Sądu, wbrew wywodom skargi, Skarżący nie obalił domniemania prawnego z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Podkreślić należy, że w okolicznościach badanej sprawy kwestią bezsporną pozostaje, że władającym dz. nr [...] pozostaje T. O. oraz, że na działce tej znajdują się odpady. Istota sporu w badanej sprawie dotyczyła wyłącznie obalenia domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Do obalenia tego domniemania prawnego w ocenie Sądu nie doszło z opisanych poniżej przyczyn. W złożonej do Sądu skardze pełnomocnik zawodowy reprezentujący Skarżącego podnosi, że posiadaczem odpadów jest A. N.. Jak wynika z akt sprawy A. N. dzierżawił sporną działkę do [...] marca 2019 r. (a więc jeszcze przed zakupem działki przez Skarżącego) i czynił to na podstawie umowy zawartej z P. K. - a więc legalnie. Jak wynika z treści pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] listopada 2019 r. Skarżący swoje przekonanie, że odpady są własnością A. N., wywodzi z faktu, że w CEIDG wskazano, że A. N., jako dodatkowe stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazywał m.in. miejscowoś B. W. nr [...] (k.142 akt adm.). Nie ulega też wątpliwości, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] (k. 163 akt adm.) A. N. udzielono zezwolenia na zbieranie odpadów i magazynowanie ich w dwóch budynkach magazynowych na dz. nr [...], ale kwestią bezsporną pozostaje też, że zezwolenie to zostało - na wniosek A. N. wygaszone - przez Starostę G. w dniu [...] maja 2019 r., a hale magazynowe zostały uprzątnięte i opróżnione, na okoliczność czego sporządzono protokół (k. 159 akt adm.). Jak wynika z pisma radcy prawnego działającego w imieniu A. N., w marcu 2019 r. zdał on hale magazynowe uprzątnięte oraz puste (k. 99 i n. akt adm.). Należy też wskazać, że w aktach sprawy znajduje się pismo W. I. O. Ś. D. w L. z dnia [...] listopada 2019 r. w którym wskazano, że na spornej działce były składowane odpady, o których usunięciu poinformowano [...] października 2018 r. (k.103 i n. akt adm.). Mając na uwadze podonoszone przez Skarżącego argumenty należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że opisana przez niego decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.została wygaszona - na wniosek A. N. - decyzją Starosty [...] w dniu [...] maja 2019 r. Ponadto A. N. w marcu 2019 r. zdał hale magazynowe uprzątnięte oraz puste. Sam natomiast wpis w CEIDG, z którego wynika, że A. N., jako dodatkowe stałe miejsce wykonaywania działalności gospodarczej wskazywał m.in. miejscowoś B. W. nr [...] (k.142 akt adm.), nie jest tożsamy z ustaleniem, że A. N. jest posiadaczem odpadów ujawnionych na działce Skarżącego w sierpniu 2019 r. W tym miejscu Sąd podkreśla też, że w okolicznościach badanej sprawy nie ma mowy o wydaniu kolejnej decyzji w tej samej sprawie (jak podniesiono w odwołaniu). W aktach sprawy znajduje się pismo W. I. O. Ś. D. w L. z dnia [...] listopada 2019 r. w którym wskazano, że na spornej działce były nielegalnie składowane odpady, jednak do ich usunięcia doszło jeszcze w 2018 r. (k.103 i n. akt adm.). Ustaleń tych w żaden sposób nie podważa podpisany przez Skarżącego protokół przekazania nieruchomości z 30 lipca 2019 r. (k. 141 akt adm.). W aktach sprawy znajduje się również odpis protokołu oględzin przeprowadzinych [...] listopada 2019 r. przez K. P. P. w G. W. (k.90 akt adm.) w którym wskazano, że teren działki nr [...] znajdującej się w B. W. pozostaje w całości nieogrodzony. W budynkach, jak i na placu pomiędzy budynkami stwierdzono różnego rodzaju odpady, które zostały szczegółowo opisane w protokole KPP w G. W. podczas oględzin przeprowadzonych przy udziale inspektora O. Ś. D. L. oraz pełnomocnika Skarżącego. Podkreślić należy, że w protokole szczegółowo opisano w jakiej ilości i jakiego rodzaju ujawniono odpady na działce Skarżacego, wskazujac, że “na głównym placu pomiędzy budynkami znajduje sie sterta odpadów drewnopodobnych, a w betonowych boksach leżą sterty wiórów i pyłu drewnopodobnego. Ponadto na terenie w budynkach i pomieszczeniach ujawniono różnego rodzaju pojemniki z tworzywa oraz blaszane o równych pojemnosciach (....). na terenie posesji są też zgromadzone innego rodzaju odpady w postaci odzieży, odpady skóropodobne, opon oraz części samochodowych, folie, pianki, odpady metalowe (...)". Niezależnie od licznych pojemników znajdujących się w halach zaprotokołowano też, że “pomiędzy halą oznaczoną nr [...], a nr [...], na podłożu betonowym w miejscu oznaczonym nr [...] znajdują się [...] pojemniki o poj. [...] oraz paleta z metalowymi puszkami". W części hal ujawniono pojemniki o poj. [...] ustawione w dwóch rzędach jeden za drugim, przycz czym w tunelu zajmującym pow. [...]m˛ ustalono, że pojemniki zajmują połowę tej powierzchni (k.91-92 akt adm.). Te ustalenia pozostają niekwestionowane przez Skarżącego. Jakkolwiek Skarżący wskazuje, że - posiadaczem - odpadów jest A. N., to nie wskazuje na czym konkretnie swoje twierdzenia w tym zakresie opiera. Odnosząc się w tym miejscu do treści pism (z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz [...] wrzesnia 2019 r. – k.12 i 13 akt sąd.) załączonych do skargi należy zwrócić uwagę, że jest to korespondencja, która została przez Skarżącego wystosowana dopiero po otrzymaniu przez niego pisma Burmistrza G. W. z dnia [...] sierpnia 2019 r, wzywającego do udzielenia informacji na temat składowanych na działce nr [...] odpadów (k.181 akt adm.). Pismo to ponadto skierowano do P. K., a nie do A. N.. Z treści tych pism nie wynika w szczególności na czym konkretnie Skarżący opiera wyrażone w skardze twierdzenie, że posiadaczem odpadów jest właśnie A. N.. Do akt sprawy załączono protokół KPP w G. W., pisma W. I. O. S. D. w L., jak też Opinię biegłego sądowego z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami przekazaną przez P. R. w G. W. (k. 12-89 akt adm.). Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem skargi jakoby zaskarżoną decyzję wydano pomimo braku przedstawienia ustaleń innych organów, tj. WWIOŚ oraz P. R. w G. W..Ustalenia poczynione w oparciu o całokształt załaczonej do akt sprawy dokumentacji pozostają spójne. Wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Należy zauważyć, że polskiej procedurze administracyjnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów pozwala jedynie na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w okolicznościach badanej sprawy. Odnosząc się do żądania skargi dotyczącego braku przesłuchania P. K. (syndyka masy upadłości) - pod rygorem odpowiedzialności karnej - należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się odpowiedź P. K. z dnia [...] grudnia 2019 r. na wezwanie Burmistrza G. W., w której wskazuje on, że sprzedaż działki nastąpiła [...] lipca 2019 r. a jej odbiór (z którego sporządzono protokół w dniu [...] lipca 2019 r.). W protokole tym nie ujawniono faktu magazynowania na działce nr [...] jakichkolwiek odpadów, a tym bardziej w ilościach opisanych w protokole KPP w G. W. (k. 91 i n. akt adm.). P. K. oświadczył, że nie jest mu znane pochodzenie tych pojemników, ani sposób w jaki znalazły się one w hali. Tymczasem T. O. nie zgłosił żadnych uwag w protokole zdawczo-odbiorczym spornej nieruchomości w dniu [...] lipca 2019 r.(k.75 akt adm.). Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, ani nie podniósł żadnych okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia złożonego syndyka masy upadłości w osobie P. K. w dniu [...] grudnia 2019 r. (k.75 akt adm.). Sąd miał też na uwadze, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja opisanym powyżej standardom odpowiada. Reasumując, T. O. nie wykazał na czym opiera swoje twierdzenie, że - posiadaczem - odpadów zlokalizowanych na działce jest właśnie A. N., ani też że odpady te złożył na nieruchomości Skarżącego nielegalnie. Trafnie zatem organy stwierdziły, że T. O. nie obalił domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami prawa i wbrew zarzutom skargi w jego toku nie doszło do naruszenia art. 7, ani art. 77 k.p.a w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik spraw. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę