IV SA/Po 158/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-19
NSAtransportoweŚredniawsa
pojazd nienormatywnykara pieniężnaprzejazd bez zezwolenianacisk na ośpomiarwaga samochodowapostępowanie dowodowezasada prawdy obiektywnejupoważnienieWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym z powodu wadliwego postępowania dowodowego i braku wyjaśnienia wpływu awarii pojazdu na wynik pomiaru.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę cywilną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co wykazało przekroczenie nacisku na osi. Strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące wadliwego pomiaru, awarii pojazdu, niewłaściwego organu i braku upoważnienia osoby podpisującej decyzję. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów procesowych, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także na brak należytego ustosunkowania się do kwestii upoważnienia do podpisania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną na spółkę cywilną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na drugiej osi pojazdu o 10,37 kN. Strona skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących wadliwości pomiaru, wpływu awarii zaworu poduszek w naczepie na wynik ważenia, niewłaściwości organu wydającego decyzję pierwszej instancji oraz braku upoważnienia osoby ją podpisującej. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było wadliwe, a organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób należyty materiału dowodowego. W szczególności sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy awaria pojazdu miała wpływ na wynik pomiaru, co wymagałoby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy i osoby dokonującej pomiaru, a także ewentualnie opinii biegłego. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie ustosunkował się w sposób wystarczający do zarzutu dotyczącego upoważnienia osoby podpisującej decyzję organu pierwszej instancji, co mogło skutkować nieważnością postępowania. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z Konstytucji RP w przepisach dotyczących kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, awaria pojazdu mogła mieć wpływ na wynik pomiaru, a organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób należyty materiału dowodowego w tym zakresie, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien był wyjaśnić związek awarii z wynikiem pomiaru, w tym poprzez przesłuchanie kierowcy i osoby dokonującej pomiaru, a także rozważyć dowód z opinii biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 2a

Ustawa o drogach publicznych

Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.r.d. art. 61 § ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek umieszczenia ładunku w sposób niepowodujący przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi.

Ustawa o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 38

Przepis dotyczący ważności pieczęci i znaków celnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wady postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia wpływu awarii pojazdu na wynik pomiaru. Brak należytego ustosunkowania się do zarzutu dotyczącego upoważnienia osoby podpisującej decyzję organu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi nie naruszają zasady proporcjonalności. Jednokrotny pomiar wagi pojazdu nie jest wadliwy przy ważnych dokumentach legalizacyjnych. Doręczenie wyniku kontroli wraz z decyzją pierwszoinstancyjną nie jest nieprawidłowością.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w całości i z należytą starannością ogółu materiału dowodowego adnotacja zawarta w protokole kontroli dotyczy awarii pojazdu, co jest faktem, który nie interesuje organu celnego zdawkowa odpowiedź organu administracji na zarzuty zawarte w odwołaniu strony, które mogłyby skutkować nawet nieważnością postępowania

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Makosz-Frymus

sędzia

Bożena Popowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego w sprawach dotyczących kar za przejazdy nienormatywne, zwłaszcza gdy zgłaszane są okoliczności mogące wpływać na wynik pomiaru (np. awarie pojazdu). Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia upoważnienia do podpisywania decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji awarii pojazdu i sposobu prowadzenia postępowania przez organy celne. Interpretacja przepisów o karach za przejazdy nienormatywne jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury dowodowe i formalne w postępowaniu administracyjnym, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących kar. Podkreśla, że organy muszą dokładnie badać wszystkie okoliczności, a nie tylko stosować przepisy mechanicznie.

Awaria pojazdu kluczem do uchylenia kary za przejazd nienormatywny – WSA w Poznaniu wskazuje na błędy organów celnych.

Dane finansowe

WPS: 1560 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 158/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Makosz-Frymus
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Bożena Popowska Protokolant ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. F., P. F., P. F. i E. F. s.c. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej 677,40 (sześćset siedemdziesiąt siedem złotych i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B. Popowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus mb
Uzasadnienie
W dniu 24 lutego 2003 r. w Urzędzie Celnym w Z., Oddział Celny w G., dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego wymiarów oraz masy całkowitej pojazdu- ciągnika marki MAN z naczepą marki SCHWARZMULLER, nr rejestracyjne: [...], stanowiącego własność działających jako wspólnicy spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne " A" z siedzibą w Ś. R. F., P. F., P. F., E. F. Pomiarów dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów w ruchu posiadającą ważną do dnia 31 stycznia 2004r. legalizację nr 95/173/02, wydaną przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze oraz przymiarem wstęgowym stalowym, posiadającym ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. Wagi przeznaczone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 8 czerwca 1998r., nr ZT 488/98. Wynik przeprowadzonego pomiaru wykazał przekroczenie nacisku na osi drugiej pojazdu o 10,37 kN. W sporządzonym protokole z tej kontroli Nr [...] w rubryce "uwagi przewoźnika" kierowca pojazdu wpisał, iż przed wjechaniem na wagę osiową zepsuł się zawór podnoszenia wysokości poduszek w naczepie i tył naczepy podniósł się maksymalnie, czego efektem było przeciążenie osi ciągnącej a cały ciężar nastąpił w tylnej osi ciągnika, gdyż w tym miejscu był największy napór. Kierowca wpisał nadto, iż na naczepie od przodu było 11m3 sztachet drewnianych o przybliżonej wadze 8,5 tony na długości 5 mb., dodatkowo graficznie zobrazował zaistniałe w wyniku awarii pojazdu obciążenie na jego drugiej osi. Na przejazd pojazdem nienormatywnym w tym dniu nie zostało wykupione stosowne zezwolenie.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. obciążono przewoźnika karą pieniężną w kwocie 1560 zł za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Decyzję podpisała z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w Z. Urząd Celny w G. kontroler celny A. S.
Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosząc o przeprowadzenia dowodu z dokumentów technicznych, specyfikacji, legalizacji Urzędu Miar w Obwodowym Urzędzie Miar w Zielonej Górze nr 95/173/02 z dnia 15 stycznia 2002 r. wagi stacjonarnej strona wskazała, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędnym jest ustalenie warunków, jakie muszą zostać zachowane podczas ważenia pojazdu oraz dopuszczalnego przedziału błędu mogącego wystąpić w pomiarze nacisków osi, a także dopuszczalnego błędu mogącego wystąpić w urządzeniu ustalającym prędkość przejazdu pojazdu przez wagę. W celu ustalenia, czy możliwe było przekroczenie nacisku osi nr 2 pojazdu na drogę, bez jednoczesnego przekroczenia masy całkowitej pojazdu, a także czy awaria poduszki powietrznej miała wpływ na uzyskane wyniki pomiaru nacisku osi nr 2 na drogę, strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż decyzja organu I instancji wydana została przez niewłaściwy organ oraz działającą bez stosownego upoważnioną Naczelnika Urzędu Celnego osobę, a także z pominięciem zastrzeżenia kierowcy zgłoszonego do protokołu nr [...], dotyczącego awarii poduszek podnoszenia wysokości naczepy, co w jej ocenie było przyczyną przekroczenia nacisków osi pojazdu na drogę. Dalej odwołująca się podała, iż z ustaleń ekspertów wynika, że nie jest możliwe uzyskanie dopuszczalnej masy pojazdu członowego bez przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowych, przedkładając analizę nacisków osi wytypowanych zestawów transportowych sporządzoną przez pracownika Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie. Strona podniosła, iż kierowca pojazdu nie został pouczony o sposobie przejazdu przez wagę stacjonarną, a prędkość pojazdu lub ewentualne jego hamowanie ma bezpośredni wpływ na uzyskiwane wyniki pomiarów nacisków na osie. Zdaniem strony nie miała ona możliwości uczestniczenia w pierwszej fazie postępowania administracyjnego, albowiem uzasadnienie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Z. było lakoniczne i pomijało istotne ustalenia faktyczne. W jej ocenie wadliwe jest przesłanie decyzji łącznie z protokołami z ważenia pojazdu i kontroli pojazdu, bez jakiekolwiek możliwości wypowiedzenia się przez przewoźnika co do zamieszczonych w tychże protokołach okoliczności faktycznych i prawnych. Na koniec strona odwołująca się podniosła zarzut naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w Konstytucji RP, bowiem organy państwa nakładają na obywatela obowiązek, którego nie jest on w stanie, zachowując należytą staranność, przestrzegać.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w R. rozpatrując powyższe odwołanie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu podano, iż uzyskany wynik dowiódł, że dopuszczalne normy nacisku ustalone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. zostały przekroczone o 10,37 kN w przypadku drugiej osi pojazdu, a zatem przewóz towarów dokonywany był pojazdem nienormatywnym, na co przewoźnik nie przedstawił wymaganego prawem zezwolenia. Organ II instancji stwierdził, iż obowiązujące przepisy prawa wskazują jednoznacznie, że pobór opłat drogowych oraz kar pieniężnych przez organy celne ma charakter obligatoryjny. Odnośnie podniesionego w odwołaniu zarzutu niewłaściwości organu, organ II instancji wskazał, że pieczęcie, zamknięcia celne oraz stemple i inne znaki stosowane przy wykonywaniu kontroli celnej zachowują swoją ważność do czasu określenia nowych wzorów na podstawie art. 6 § 6 Kodeksu celnego, a ponieważ na dzień wydania przedmiotowej decyzji takich wzorów nie określono, wobec tego zarzut strony należy uznać za bezzasadny. Organ podniósł także, iż w przedmiotowej sprawie pomiar nacisków na poszczególne osie pojazdu przeprowadzony był w prawidłowy sposób. Pojazd poruszał się z prawidłową prędkością, nie przekraczającą 5 km/h, a urządzenie pomiarowe nie wykazało żadnych nieprawidłowości, które uzasadniałyby powtórzenie procesu ważenia. Skoro więc waga wykazała takie, a nie inne naciski na osie, oznacza to, iż pojazd poruszał się po drogach publicznych w stanie faktycznym opisanym w protokole ważenia. Wyniki ważenia zaś były poprawne. Organ stwierdził także, że protokół sporządzony w dniu 24 lutego 2003 r. odpowiadał przepisom kpa.,
W skardze na to rozstrzygnięcie strona skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie w sprawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych podnosząc, iż przepis ten narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 2 i 92 Konstytucji RP, a sama kara ma charakter represyjny. Strona skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji wydanej przez niewłaściwy organ, przyjęcie, iż istnieje możliwość nieprzekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu przy jednoczesnym przekroczeniu nacisków na osie pojazdu, co- według badań technicznych przeprowadzonych przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie- jest wykluczone, a co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w tym art. 7 kpa. Strona skarżąca wskazała też na wady postępowania dowodowego przy przeprowadzeniu dowodu z pomiarów nacisków na osie pojazdu, bowiem podczas ważenia kierowca nie został pouczony o sposobie przejazdu przez wagę stacjonarną, co ma istotny wpływ na uzyskiwane wyniki nacisku na osie, a przeprowadzenie tego ważenia w sposób sprzeczny z zaleceniami producenta, co stanowi naruszenie art. 9 kpa i art. 77 kpa. Dalsze zarzuty strony skarżącej dotyczyły dopuszczenia wadliwie przeprowadzonego dowodu, polegającego na jedynie jednokrotnym przejeździe pojazdu przez wagę, którą dokonywano pomiaru nacisku na osie pojazdu w sytuacji, gdy dopiero uśredniony wynik kilku przejazdów oddawałby rzeczywiste wyniki nacisków na drogę przez osie pojazdu, oraz niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego, powołanego na okoliczność poprawności uzyskanych wyników nacisków na osie pojazdu zawartych w protokole nr [...] z dnia 24 lutego 2003 r. Strona skarżąca wskazała też, że naruszenie przepisów postępowania miało miejsce w wyniku nieumożliwienia wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu z pomiarów nacisków na osie pojazdu i doręczenie raportu z ważenia pojazdu oraz protokołów z kontroli wraz z decyzją organu I instancji. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów technicznych wagi na okoliczność, jakie warunki muszą zostać zachowane podczas ważenia pojazdu oraz dopuszczalnego przedziału błędu mogącego wystąpić w pomiarze nacisków osi. Strona zażądała także dołączenia do akt niniejszej sprawy decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 kwietnia 1997 r. w sprawie zatwierdzenia wagi do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu na okoliczność warunków, jakie muszą zostać zachowane podczas ważenia pojazdu, a także zobowiązanie organu administracyjnego do wykazania, iż pracownik A. S., podpisując w dniu [...] lutego 2003 r. decyzję organu I instancji, działała z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z.Pismem z dnia 16 stycznia 2006 r. pełnomocnik skarżącej przesłał kopie dwóch wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wraz z uzasadnieniami, wskazując na przyjęty sposób rozstrzygnięcia podobnych spraw.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł
o jej oddalenie, powtarzając argumentację podaną w uzasadnieniu decyzji, dodatkowo argumentując, iż adnotacja zawarta w protokole kontroli dotyczy awarii pojazdu, co jest faktem, który nie interesuje organu celnego, wskazując w tym miejscu na orzecznictwo dotyczące obowiązku prawidłowego załadowania pojazdu i odpowiedzialności wynikającej z tego tytułu. Odrębnym pismem z dnia 13.08.2003 r. organ dostarczył Kartę zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza celnego A. S. oraz oświadczenie tej osoby o zapoznaniu się z treścią regulaminu organizacyjnego Urzędu Celnego w Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym stwierdzając powyższe Sąd jedynie częściowo podzielił argumentację strony skarżącej.
Zgodnie z art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.- dalej: kpa), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedmiotowym postępowaniu organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w całości i z należytą starannością ogółu materiału dowodowego, czym naruszył ww. zasadę postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu dla wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy ustalenia wymagało kiedy miała miejsce awaria poduszek naczepy pojazdu oraz czy i w jakim stopniu miała ona wpływ na odnotowane podczas ważenia pojazdu przeciążenie jego drugiej osi. Z adnotacji kierowcy na protokole kontroli wynika, że awaria nastąpiła tuż przed wjazdem pojazdu na wagę. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, iż w gestii organu I instancji leży ustalenie, czy pojazd, który zjechał z drogi publicznej i bezpośrednio po tym jest ważony, faktycznie spełnia normy przewidziane przez przepisy prawa, uprawniające do poruszania się po drogach publicznych. Tym samym skoro pomiar miał miejsce po zjechaniu z drogi publicznej, a kierowca pojazdu zgłosił do protokołu, iż awaria miała miejsce przed wjechaniem na wagę, w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozważenia wymagało, czy miał miejsce w tym przypadku przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej i w konsekwencji, czy wystąpiły przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą kary w oparciu o przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.). Zważyć należy, iż przekazując akta sprawy do organu odwoławczego organ I instancji podniósł, iż kierowca nie zgłosił osobie przeprowadzającej ważenie pojazdu o jego awarii, lecz w tym samym piśmie organ wyjaśnił także, iż proces wydruku raportu z ważenia i protokołu kontroli następuje w hali odpraw. Zdaniem Sądu dopiero na tym etapie kierowca pojazdu miał możliwość wniesienia uwag do procesu ważenia oraz jego wyników, co zresztą uczynił i co zostało odnotowane w treści protokołu z kontroli. Na związek awarii z wynikiem pomiaru strona skarżąca powołała się także w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, co tym bardziej wymagało poczynienia w przedmiotowym zakresie dokładnych ustaleń, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy pojazdu oraz osoby przeprowadzającej pomiar. W tych okolicznościach rozważenia wymagało także przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu awarii na wynik ważenia, lub co najmniej ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do zgłoszonego na powyższe wniosku dowodowego.
Zgodnie z art. 107 §3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji wydanej w II instancji w zakresie dotyczącym omówienia zgłoszonej awarii pojazdu wymogów tych nie spełnia, a za chybione uznać należy twierdzenie, iż adnotacja zawarta w protokole kontroli dotyczy awarii pojazdu, co jest faktem, który nie interesuje organu celnego. Jak wyżej wykazano w badanym przypadku wystąpienie zgłoszonej przez stronę awarii mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a brak poczynienia ustaleń w tym zakresie uznać należy za naruszenie art. 7, 77 § l oraz 80 kpa.
Kolejnym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji była trafność zarzutu strony skarżącej dotyczącego nieustosunkowania się organu II instancji do kwestii upoważnienia osoby podpisującej decyzje organu I instancji do działania w imieniu tego organu. Organ odwoławczy wskazał jedynie, iż z art. 38 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 2002 r., nr 41, poz. 365 ) wynika, że pieczęcie, zamknięcia celne oraz stemple i inne znaki stosowane przy wykonywaniu kontroli celnej zachowują swoją ważność do czasu określenia nowych wzorów na podstawie art. 6 §6 Kodeksu celnego. Organ wskazał dalej, że ponieważ na dzień wydania przedmiotowej decyzji takich wzorów nie określono, wobec tego zarzut strony skarżącej należało uznać za bezzasadny, gdyż pracownicy organu mogli używać dotychczasowych pieczęci. Zdaniem Sądu, taka zdawkowa odpowiedź organu administracji na zarzuty zawarte w odwołaniu strony, które mogłyby skutkować nawet nieważnością postępowania, świadczy o niezrealizowaniu dyspozycji art. 107 §3 kpa, gdyż organ administracji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał jakichkolwiek dowodów świadczących o faktycznym umocowaniu podpisującej decyzję organu I instancji A. S. Obowiązkiem organu administracji było precyzyjne i w pełni udokumentowane uzasadnienie posiadania kompetencji do podpisywania decyzji administracyjnych przez tego funkcjonariusza celnego, a tego organ nie uczynił. Nie można było wiec w żaden sposób ocenić, czy w ogóle pismo podpisane przez A. S. było decyzją administracyjną. Błędu tego organ II instancji nie naprawił także na etapie postępowania sądowoadminstracyjnego, gdyż z treści pisma i załączonych do niego dokumentów, które wpłynęło do Sądu w dniu 20 sierpnia 2003 r., również nie wynika kategorycznie upoważnienie A. S. do podpisywania decyzji administracyjnej, nie nadesłano bowiem zakresu obowiązków jej przełożonych, a tylko z analizy i porównania tych dokumentów można wywieść upoważnienie wskazanej osoby do podpisania decyzji w imieniu dyrektora (naczelnika) urzędu celnego właściwego w niniejszej sprawie (vide: pkt V zakresu obowiązków A. S. - karta 25-verte akt sądowych sprawy). Okoliczności powyższe mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały w sposób wnikliwy i wszechstronny wyjaśnione, a nadto, wbrew obowiązkom płynącym z art. 107 § 3 kpa nie zostały rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co stanowi istotne naruszenie przepisów kpa.
Wobec wskazanych wadliwości postępowania rozpatrzenie pozostałych, zgłoszonych w skardze zarzutów nie ma wpływu na wynik sprawy. Tym niemniej w odniesieniu do zgłoszonego zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z art. 2 i 92 Konstytucji RP poprzez zastosowanie w sprawie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych Sąd uznał, że takie naruszenie nie miało miejsca, gdyż w myśl przepisu art. l3 g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838), za przejazd po takich drogach pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu, pobiera się kary pieniężne. Naczelnik Urzędu Celnego pobiera je w drodze decyzji w wysokości określonej w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Na podstawie wskazanych wyżej przepisów organ prawidłowo wywiódł, że pobór właściwych pieniężnych ma charakter obligatoryjny. Zgodzić się należy z organem, że przepisy ustaw o drogach publicznych nie przewidują żadnych wyjątków od tak ustalonych w niej zasad, a długość trasy, jaką pojazd przebył jest bez znaczenia. Wymierzenie kary jest niezależne od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, dobrej wiary kierowcy, jego przekonania o wielkości nacisku, stopnia zawinienia czy też braku winy kierowcy jak i możliwości każdorazowego ważenia pojazdu celem sprawdzenia, czy nacisk osi na drogę przekracza dopuszczalne wielkości. Przepisy ustawy o drogach publicznych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują przypadków usprawiedliwiających przekroczenie dopuszczalnych parametrów, ani też możliwości obniżenia kary pieniężnej, jak i odstąpienia od jej pobrania. Przepis, na podstawie którego wymierza się karę pieniężną w żaden sposób nie narusza powołanej przez skarżącego zasady proporcjonalności wynikającej z Konstytucji. Nie jest on również represją w stosunku do osoby wykonującej transport, które to osoby nawet przy zachowaniu należytej staranności w załadunku nie są w stanie zapobiec w przekroczeniu dopuszczalnej masy. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ładunek umieszcza się w taki sposób aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdów na drogę. Zatem sprawą przewoźnika jest takie zmieszczenie towaru, aby nie występowało przekroczenie dopuszczalnych parametrów, natomiast organy celne, jak również organy inspekcji transportu drogowego są uprawnione i zobowiązane do dokonywania kontroli przestrzegania przez przewoźników tych parametrów. Także sama procedura jednokrotnego pomiaru wagi pojazdu, wobec bezspornej ważności dokumentów legalizacyjnych urządzeń pomiarowych oraz rodzaju przewożonego w tym przypadku ładunku nie może zostać uznana za wadliwą. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w jednoczesnym doręczeniu wyniku kontroli oraz decyzji pierwszoinstancyjnej, bowiem strona postępowania może skutecznie bronić swoich praw na etapie postępowania odwoławczego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wobec zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych wyjaśnić należy, iż postępowanie przed sądem administracyjnym ograniczone jest do kontroli decyzji wydanych w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej, w tym prawidłowości rozpatrzenia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych, a samo postępowanie dowodowe może mieć jedynie charakter uzupełniający. W niniejszej sprawie organ administracji w uzasadnieniu podjętej decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśnił kwestie związane z trybem i sposobem przeprowadzania pomiaru i ważenia pojazdu, nie podzielając argumentacji strony odnośnie konieczności przeprowadzenia dowodu z wnioskowanych przez nią dokumentów i opinii na powyższą okoliczność. Stanowisko to Sąd podziela uznając, iż w zakresie istotnym dla oceny prawidłowości działania organu I instancji przeprowadzenie wnioskowanych dowodów jest zbędne.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie jej art. 200 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu [Dz. U. z dnia 3 października 2002 r. ze zm.). Zgodnie z art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości z uwagi na jej restrykcyjny charakter.
Rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji zobligowany jest rozważyć konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, uwzględniając przy tym wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku lub uchylając decyzję organu I instancji umorzyć postępowanie w sprawie, po rozważeniu czy w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia kary z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych.
/-/B. Popowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus
mb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI