IV SA/Po 156/24

IV SA/Po 156/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Jacek Rejman
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 2970/24 - Wyrok NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skarg W. R. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2023 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. R. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy B. decyzją z 29 maja 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust.1 oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2017 r., poz. 1073 z późn. zm., dalej u.p.z.p.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 23 marca 2018 r. i uzupełnionego 30 marca 2018r. przez M. G. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji w postaci: budowy budynku inwentarskiego - hali udojowej, rozbudowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowy naziemnego zbiornika na gnojowicę o pojem. 3.400m3 na terenie działki nr ewid. [...] i [...] w miejscowości P., gmina B. , powiat K..
Na skutek odwołania wniesionego przez W. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 15 października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. .
Skargę na powyższą decyzję SKO w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. R. wnosząc o jej uchylenie w całości.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1255/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2018 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla powyżej opisanej inwestycji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w kontrolowanej sprawie trafnie organy przyjęły, że w rozpatrywanym przypadku nie obowiązuje zasada dobrego sąsiedztwa. Z treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wynika bowiem, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Zatem tego rodzaju zabudowa nie wymaga zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, czyli dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Zdaniem Sądu również organ I instancji zasadnie przed wydaniem decyzji przeprowadził stosowną analizę, z której wynika, że spełnione zostały warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.
Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. Tym samym trafnie organ odwoławczy przyjął, że wszelkie zarzuty dotyczące immisji odoru są bezzasadne. Sąd wskazał także, że słusznie za chybione uznano zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Przepisy te nie znajdują bowiem zastosowania na etapie ustalenia warunków zabudowy, lecz dopiero w fazie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że decyzje organów obu instancji wymykają się spod kontroli sądowej, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie wyjaśniono dlaczego nie precyzuje się parametrów planowanych budynków oraz jaka jest aktualna obsada inwentarza w DJP i dlaczego planowana inwestycja nie zwiększa obsady inwentarza. Nie ustalono też jaki jest stan zabudowy na przedmiotowej nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Organy nie dokonały także koniecznych ustaleń niezbędnych do oceny, czy w przypadku planowanej zabudowy konieczne było uprzednie uzyskanie przez inwestora decyzji środowiskowej, a jeżeli tak, to czy inwestor ją uzyskał.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygn. II OSK 2276/21 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej wniesionej przez inwestora M. G. od wyroku WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2021 r.
NSA wskazał, że Sąd I instancji ma rację, uznając że wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji nie zawierają w swojej treści wyjaśnienia, czy planowana inwestycja związana jest z możliwością zwiększenia się obsady inwentarza w DJP oraz jaki jest stan zagospodarowania nieruchomości związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. NSA zwracał uwagę, że inwestor w skardze kasacyjnej próbuje swoją argumentację formułować wokół "stanu faktycznego", który w jego ocenie to "stan istniejący". I w tym zakresie inwestor wskazuje, że istniejące zagospodarowanie nieruchomości wynika z przedstawionych dokumentów. Jednak zasadniczo organy w swoich decyzjach nie wyjaśniły tego stanu zagospodarowania nieruchomości.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, w trybie art. 136 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło uzupełniające czynności dowodowe, które pozwoliły na ustalenie przez organ odwoławczy, że "dokładny stan zabudowy" kształtuje się w następujący sposób: "budynek nr [...] - dom mieszkalny, budynek nr [...] - budynek gospodarczy, budynek nr [...] budynek gospodarczy, budynek nr [...] - budynek inwentarsko-składowy, budynek nr [...] - budynek obory, budynek nr [...] - budynek obory odebrany do użytkowania 21 marca 2019 roku, budynek nr [...] - zbiornik na gnojownicę odebrany do użytkowania 21 marca 2019 roku, budynek nr [...] - silos na kiszonkę". Powyższy stan zabudowy potwierdzono wydrukiem mapy satelitarnej, ukazującym poszczególne numery ww. budynków. Powyższy stan zabudowy potwierdzają akta sprawy, z wynika, że na nieruchomości znajdują się: budynek produkcyjny (identyfikator: [...]), budynek produkcyjny (identyfikator: [...]), budynek produkcyjny (identyfikator: [...]), budynek produkcyjny (identyfikator: [...]), budynek mieszkalny (identyfikator: [...]), budynek produkcyjny (identyfikator: [...]).
Na działkach inwestycyjnych znajdują się aktualnie dwa budynki obory, w tym jeden (stanowiący główny przedmiot rozważań w sprawie) posadowiony na podstawie decyzji środowiskowej z 2016 roku. Chociaż z założeń dotyczących ówczesnej inwestycji, tj. budowy obory, wynikało, że będzie ona zawierała także obszar udojowy, ostatecznie Inwestor zrezygnował z tej części przedsięwzięcia. W konsekwencji, hala udojowa jest projektowana jako budynek odrębny o parametrach opisanych we wniosku. Kolegium ustaliło, że hala udojowa będzie wykorzystywana w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego, jednak w tym przypadku - z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1405 ze zm.) – organ przyjął, że nie sposób mówić o wystąpieniu powiązania technologicznego. Projektowany budynek będzie bowiem pełnił rolę wyłącznie służebną wobec już hodowanego w gospodarstwie bydła, stanowiąc wyłącznie miejsce do dojenia posiadanego inwentarza. Będzie to zatem powiązanie funkcjonalne, pozostające bez znaczenia dla oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Kolegium budowa hali udojowej nie wpłynie na zakres oddziaływania na środowisko, gdyż nie zwiększy obsady zwierząt wyrażonej w DJP (wyliczonej w 2022 roku na średnio 218,94 DJP).
Kolegium ustaliło także rozumienie ujętego w oznaczeniu przedmiotu inwestycji pojęcia "budynek inwentarski", które wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (dalej: u.p.r.). Zgodnie, bowiem z tym przepisem "Podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska, jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych". Na gruncie przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.r. halę udojową uznaje się za budynek, który służy pośrednio do utrzymywania zwierząt gospodarskich choć nie odbywa się w takim budynku hodowla zwierząt. W świetle orzecznictwa sądowego na potrzeby ustalenia ulgi inwestycyjnej dla hali udojowej traktowano ten budynek jako budynek inwentarski, który nie służy do hodowli zwierząt, lecz do ich "utrzymywania" w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.r.
Dodatkowo, przeprowadzone czynności dowodowe dały asumpt do uznania, że zarówno rozbudowa budynku mieszkalnego, jak też budowa budynku gospodarczego i naziemnego zbiornika na gnojowicę o poj. 3.400 mł, stanowią nową inwestycję. Dotychczasowe - już istniejące - zamierzenia Pana M. G. zostały zrealizowane w oparciu o stosowne rozstrzygnięcia właściwych organów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z 29 maja 2018 r. w całości i orzekło co do istoty sprawy (pkt I) w ten sposób, że ustaliło warunki zabudowy na rzecz M. G., dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - hali udojowej, rozbudowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowie naziemnego zbiornika na gnojownicę o poj. 3.400 m3, na terenie działki o nr ew. [...] i [...], w miejscowości P., gmina B. , powiat K. (pkt II).
W zakresie określenia funkcji zabudowy organ ustalił, że projektowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych i hodowlanych.
W zakresie określenia rodzaju projektowanej inwestycji organ odwoławczy przyjął, ze dotyczy ona budowy budynku inwentarskiego - hali udojowej, rozbudowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowy naziemnego zbiornika na gnojownicę o poj. 3400 mł, na terenie działki o nr ew. [...] i [...], w miejscowości P., gmina B. , powiat K..
Dalej Kolegium określiło warunki i wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu przestrzennego dla poszczególnych elementów inwestycji:
1) Szczegółowe ustalenia dla planowanej inwestycji - budynek hali udojowej:
a) powierzchnia zabudowy budynku: do 625m2,
b) szerokość elewacji frontowej: do 25m,
c) liczba kondygnacji naziemnych: 1,
d) liczba kondygnacji podziemnych: nie dotyczy,
e) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku, gzymsu: nie wyznacza się,
f) geometria dachu: dach dwuspadowy o kącie nachylenia połaci dachowych: nie wyznacza się,
g) wysokość głównej kalenicy lub wysokość budynku: do 7,0 m,
h) układ głównej kalenicy w stosunku do frontu terenu: nie wyznacza się.
2) Szczegółowe ustalenia dla planowanej inwestycji - rozbudowa budynku mieszkalnego:
a) powierzchnia rozbudowy budynku: do 100 m˛,
b) szerokość elewacji frontowej: do 30 m,
c) liczba kondygnacji naziemnych: 2,
d) liczba kondygnacji podziemnych: nie dotyczy,
e) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku, gzymsu: nie wyznacza się,
f) geometria dachu: dach dwuspadowy lub wielospadowy o kącie nachylenia połaci dachowych od 45°,
g) wysokość głównej kalenicy lub wysokość budynku: do 10 m,
h) układ głównej kalenicy w stosunku do frontu terenu: nie wyznacza się.
3) Szczegółowe ustalenia dla planowanej inwestycji - naziemny zbiornik na gnojownicę:
a) kubatura, pojemność, objętość: do 3400 m3,
b) wysokość słupa na środku zbiornika: 10 m,
c) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku, gzymsu: 6 m (wysokość ścian zbiornika),
d) średnica zbiornika: 33 m,
e) liczba kondygnacji podziemnych: nie dotyczy,
f) geometria dachu: nie dotyczy,
g) układ głównej kalenicy w stosunku do frontu terenu: nie dotyczy.
W zakresie warunków i wymagań dotyczących ochrony środowiska i zdrowia ludzi Kolegium wskazało, że:
1) Wnioskowany teren nie leży w obszarze górniczym.
2) Wnioskowany teren zlokalizowany jest poza strefą wiatrakową.
3) Nieruchomość zlokalizowana jest na obszarze udokumentowanego złoża węgla brunatnego "D. " nr [...] w kat. C1 zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska [...] z dnia 13 maja 2015 roku.
4) Planowane przedsięwzięcie położone jest na terenie [...] i zgodnie z jego obecnym stanem prawnym - brak jest ustalonych zakazów na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody.
5) Planowane przedsięwzięcie ze względu na rodzaj inwestycji i sposób realizacji nie naruszy obiektów zieleni, stosunków wodnych w rejonie lokalizacji, nie wpłynie negatywnie na istniejący stan środowiska przyrodniczego lub jego wykorzystanie.
6) Ustala się realizację powyższej inwestycji w sposób nie powodujący negatywnego wpływu na środowisko, zdrowie i życie ludzi.
7) W przypadku występowania kolizji i uszkodzenia urządzeń melioracji szczegółowej należy je naprawić w uzgodnieniu z zarządcą w sposób zapewniający prawidłowe funkcjonowanie.
8) W związku z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 roku, poz. 283) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1839) tego rodzaju inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia tzw. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a powyższej ustawy.
9) Pan M. G. oświadczył w dniu 25 kwietnia 2018 roku, że planowana inwestycja - budowa hali udojowej i zbiornika na gnojownicę w żaden sposób nie zwiększy liczby DJP w jego gospodarstwie.
10) Działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 3,22 ha stanowi: grunty rolne zabudowane klasy Br-PsIV o powierzchni 0,75 ha. Br-RIVa o powierzchni 0,27 ha, Br-RIVb o powierzchni 0,09 ha, grunty orne RIVa o powierzchni 0,14 ha, grunty orne RIVb o powierzchni 1,14 ha, grunty orne RV o powierzchni 0,81 ha, pastwiska PsIV o powierzchni 0,02 ha. Działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 1,50 ha stanowi: grunty rolne zabudowane klasy Br-RIVa o powierzchni 0,40 ha, Br-RIVb o powierzchni 0,02 ha, grunty orne RIVa o powierzchni 0,16 ha, grunty orne RIVb o powierzchni 0,12 ha, grunty orne RV o powierzchni 0,80 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2409) grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu są gruntami rolnymi. Teren nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (w procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) lub uzyskania odstępstwa - zgodnie z art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2409).
W tym miejscu Kolegium wskazało, że w związku z powyższym, nie jest wymagane uzyskanie przez inwestora decyzji Starosty zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej przeznaczonych pod zamierzenie inwestycyjne gruntów rolnych przedmiotowej działki.
11) Przy lokalizacji poszczególnych obiektów powinny decydować względy technologiczne, szczegółowe przepisy branżowe: sanitarne, ochronne, ochrony środowiska i prawa budowlanego, a także wszelkie wymogi wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego i zdrowia mieszkańców.
W zakresie warunków ochrony środowiska kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej organ uznał, że nieruchomości na których projektowana jest inwestycja nie są położone w strefie ochrony konserwatorskiej. Organ wskazał przy tym, że w przypadku odkrycia w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, to należy wstrzymać wszystkie roboty mogące uszkodzić lub zniszczyć odkryty przedmiot, zabezpieczyć przy użyciu dostępnych środków znalezisko i miejsce jego odkrycia oraz niezwłocznie zawiadomić o tym Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a jeśli nie jest to możliwe, to Wójta Gminy B. , zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W zakresie warunków obsługi w zakresie komunikacji organ odwoławczy przyjął, że inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej kategorii gminnej położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb P. i obsługa komunikacyjna inwestycji odbywać się będzie istniejącym zjazdem z drogi publicznej kategorii gminnej położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb P..
W kolejnym punkcie Kolegium określiło warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. Nadto Kolegium stwierdziło, że w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] oraz [...] obręb P. przebiega:
a) gazociąg w/c [...] (rok budowy 1975),
b) gazociąg w/c [...] (rok budowy 2014).
Organ określił zatem szerokość stref kontrolowanych dla ww. gazociągów w/c odpowiednio:
- 130m tj. po 65m na stronę od osi gazociągu w/c [...],
- 12m tj. po 6m na stronę od osi gazociągu w/c [...]
W związku z tym, organ określił warunki lokalizacji obiektów budowlanych i innych obiektów względem istniejącej sieci gazowej, zaś wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej (tj. O. SA Oddział w P.).
Organ nakazał zachować normatywne odległości od istniejących mediów infrastruktury technicznej, a w przypadku ewentualnych kolizji z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, dopuścił przebudowę poza teren inwestycji za zgodą i na warunkach gestorów sieci.
Dalej Kolegium określiło linię zabudowy w ten sposób, że wyznaczyło nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 40 m od zewnętrznej krawędzi drogi publicznej gminnej położonej na działce o nr ew. [...], obręb P., co nie narusza art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w zakresie odległości budynków od pasa drogowego określonej kategorii dróg.
Nadto Kolegium określiło wymagania dotyczące ochrony osób trzecich.
Linie rozgraniczające teren inwestycji zaznaczono na mapie w skali 1:1000 stanowiącej załącznik do decyzji Kolegium z 29 grudnia 2023 r. Wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera kolejny załącznik do powyższej opisanej decyzji.
W obszernych motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy i szeroko opisał czynności podjęte w ponownie prowadzonym postępowania administracyjnym
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że odwołanie z dnia 19 czerwca 2018 roku wywiedzione przez W. R. od decyzji Wójta Gminy B. nr [...] z dnia 29 maja 2018 roku, nie zawiera takich podstaw, które wskazywałyby na możliwość uwzględnienia zawartych w nim zarzutów oraz wniosków. Jednakże, z uwagi na okoliczności przedstawione w dalszej części uzasadnienia, Kolegium zadecydowało o wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm; zwanej dalej: k.p.a.), tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez ustalenie warunków zabudowy na rzecz inwestora.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami odwołania. W postępowaniu prowadzonym na skutek wniesienia odwołania, ocena organu II instancji nie ogranicza się tylko do zarzutów skarżącej, ale sprawa badana jest również pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ przywołał stosowne przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1073 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.).
Kolegium wskazało, że organ drugiej instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli postępowania organu pierwszej instancji. Dla prawidłowej realizacji zasady dwuinstancyjności w postępowaniu odwoławczym powinno z reguły mieć miejsce ponowne rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpoznać sprawę na nowo, gdyż istota administracyjnego toku instancji polega właśnie na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, przez dwa różne organy administracyjne.
W toku poprzednio prowadzonego postępowania przed sądami administracyjnymi przesądzone zostało, że w kontrolowanej sprawie trafnie organy administracji przyjęły, iż w omawianym przypadku nie obowiązuje zasada dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.).
Wykonując wytyczne Sądu wskazane w wyroku z 17 czerwca 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 1255/18) Kolegium opisało ustalenia co do aktualnego stanu zagospodarowania działek inwestycyjnych, skutkiem czego Kolegium przyjęło, że na działce Inwestora posadowione są obory, oraz że istniejąca, najbliższa projektowanej hali udojowej obora została pobudowana w oparciu o decyzję środowiskową z 2016 roku oraz na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jako że nie wybudowano w niej części przeznaczonej na obszar udojowy, jest to budynek przeznaczony wyłącznie do hodowli bydła. Z decyzji środowiskowej wydanej przez Wójta Gminy B. w dniu 24 lutego 2016 roku (znak: [...]) wynika, że jej przedmiotem była rozbudowa istniejącego gospodarstwa chowu bydła o kolejny budynek inwentarski - obory wraz z niezbędną infrastrukturą do prawidłowego funkcjonowania, na terenie istniejącego gospodarstwa rolnego, o łącznej obsadzie po rozbudowie = 216,75DJP w miejscowości P., na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym P. , gmina B. . W załączonej charakterystyce przedsięwzięcia przyjęto, że inwestycja będzie obejmować także budowę budynku przeznaczonego na obszar udojowy o pow. do 465 m˛ (wydzielona dojarnia).
Organ ustalił także, że w dwóch budynkach obory 1 i 2 łącznie trzymane jest ok. 186 DJP. Pozostałe bydło znajduje się na zewnątrz (mowa o ilości ok. 30 DJP).
Kolegium przyjęło także, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru budynku - hali udojowej wynika jednoznacznie, że jest to budynek nieprzystosowany do chowu bydła. Przez halę udojową rozumie się bowiem oddzielne pomieszczenie, w którym odbywają się czynności związane z dojem mechanicznym krów za pomocą zautomatyzowanej pracy dojarek. Nie są to przy tym pomieszczenia przystosowane do chowu bydła, a rozmieszczenie w nich maszyn uniemożliwia hodowlę. Kolegium podzieliło stanowisko Inwestora, że brak jest możliwości prowadzenia chowu zwierząt w hali udojowej, co oznacza, że słusznie organ I instancji przyjął, że przedłożenie w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej nie jest wymagane.
Kolegium przyjęło, że hala udojowa będzie pełniła rolę wyłącznie służebną wobec już hodowanego w gospodarstwie bydła, stanowiąc wyłącznie miejsce do dojenia posiadanego inwentarza. Będzie to zatem powiązanie funkcjonalne, pozostające bez znaczenia dla oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W żaden sposób jej budowa nie wpłynie na zakres oddziaływania na środowisko, gdyż nie zwiększy obsady zwierząt wyrażonej w DJP (wyliczonej w 2022 roku na średnio 218,94DJP), na co Inwestor konsekwentnie zawracał uwagę w toku postępowania. Kolegium wskazało dlaczego budynek ten został nazwany inwentarskim, chociaż w istocie nie będzie przeznaczony do chowu bydła, a do jego utrzymania.
W nawiązaniu do tej części inwestycji, która dotyczy budowy zbiornika na gnojowicę o poj. 3400 mł, w toku rozprawy administracyjnej Inwestor wskazał, że zbiornik ten nie będzie stanowić biogazowni rolniczej, będzie on służył projektowanej inwestycji. Być może ten zbiornik w ogóle nie powstanie, bo zbiornik już posadowiony jest wystarczający. Odnośnie lokalizacji projektowanego zbiornika na gnojownicę, to zostanie on umiejscowiony zgodnie z wydaną decyzją o warunkach zabudowy i dalszą decyzją pozwolenie na budowę. Organ potwierdził, że istniejący zbiornik na gnojownicę o poj. 1400 mł został zrealizowany na podstawie odrębnej decyzji o warunkach zabudowy, następnie został zrealizowany i oddany do użytkowania na podstawie decyzji Starosty K. Nr [...] z dnia 4 lipca 2016 roku o pozwoleniu na budowę, znak: [...] Zbiornik na gnojownicę został oddany do użytkowania z dniem 21 marca 2019 roku na podstawie zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2019 roku w przedmiocie braku złożenia sprzeciwu od zgłoszenia zakończenia budowy obory i zbiornika na gnojownicę o pojemności 1400 mł.
Kolegium szeroko opisało uzgodnienia projektu decyzji przedłożone przez wymagane organy uzgodnieniowe (PIS, RDOŚ, Wody Polskie), zwróciło uwagę na przygotowanie projektu decyzji oraz analizy w części tekstowej i graficznej przez uprawnionego urbanistę zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.z.p.
Kolegium odnośnie zakresu zaskarżenia decyzji wskazało, że W. R. w uzasadnieniu odwołania odnosi się do zarzutów wobec całej inwestycji. Poza tym, decyzja ustalająca warunki zabudowy w zakresie określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, gdy obejmuje ono kilka obiektów budowlanych, nie może być decyzją podzielną dla każdego z tych obiektów.
Dalej organ odwoławczy odnosił się do zarzutów W. R. tyczących się zbiornika na gnojowicę i budynku mieszkalnego.
Odnośnie wadliwego zaznaczenia długości wektorów w zakresie odległości od gazociągu organ podniósł, że z uwagi na wszczęcie omawianej sprawy w 2018 roku, w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym nie istniał wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Nie było również obowiązku z art. 53 ust. 5e pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Wskazane w sentencji decyzji zapisy odnośnie odległości projektowanych budynków od nitek istniejącego gazociągu nawiązują do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 roku, poz. 640) i pozwalają na realizację inwestycji zgodnie z przepisami odrębnymi.
W podsumowaniu Kolegium wskazało, że na podstawie czynności uzupełniających przeprowadzonych w trybie art. 136 k.p.a. ustaliło, że aktualna obsada inwentarza w gospodarstwie inwestora wyrażona w DJP nie powinna przekraczać wartości określonej decyzją środowiskową z 2016 roku (łącznie 216,75 DJP). Projektowana hala udojowa, stanowiąc obiekt przeznaczony wyłącznie do obsługi zwierząt, nie może wiązać się z podniesieniem ww. wartości, skutkiem czego nie może doprowadzić do zwiększenia spornej obsady, a ostatecznie - do konieczności uzyskania kolejnej decyzji środowiskowej. Nie ma również konieczności badania jego parametrów pod kątem przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 roku w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1966) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 roku w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 roku, poz. 344), które regulują charakterystykę budynków służących utrzymaniu inwentarza.
Kolegium wskazało, że zważyło nadto okoliczności związane ze stanem zabudowy na działkach inwestycyjnych, w tym uaktualniło już zgromadzony materiał dowodowy i w ten sposób orzekło w zgodzie z obecnym zagospodarowaniem terenu.
Odnosząc się do kwestii braku parametrów technicznych dla spornych obiektów w zaskarżonej decyzji, organ II instancji wskazał także, że wyłączenie stosowania w odniesieniu do zabudowy zagrodowej tzw. zasady dobrego sąsiedztwa unormowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oznacza w dalszej kolejności wyłączenie stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie ustalania wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, a co za tym idzie - również sporządzania analizy architektoniczno-urbanistycznej. Skoro zaś zabudowa zagrodowa nie wymaga przeprowadzenia analizy pod kątem zachowania wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., czyli w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, to w konsekwencji brak jest również podstaw do określania w decyzji takich parametrów. Zasadność ich wyznaczenia może wynikać ewentualnie z treści wniosku inwestora i zasady związania organu tym wnioskiem, jeżeli inwestor wystąpi o wyznaczenie takich parametrów. Organ odwoławczy przyjął zatem, że skoro Pan M. G. we wniosku określił parametry charakterystyczne dla budowy hali udojowej oraz rozbudowy budynku mieszkalnego, jak też budowy naziemnego zbiornika na gnojowicę, to te właśnie parametry zostały uwzględnione w nowym projekcie decyzji.
Do decyzji Kolegium z 29 grudnia 2023 r. załączono załącznik mapowy w skali 1:1000 odzwierciedlający linie rozgraniczające inwestycji oraz część tekstową wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy z uwzględnieniem art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. R. zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia w całości oraz decyzji organów pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazała, że od momentu wniosku inwestora do ponownego rozstrzygnięcia sprawy (tego samego wniosku) minął okres prawie sześciu lat, podczas którego zmieniało się kilkukrotnie prawo. Jak również zmieniał się stan faktyczny, stan zabudowy nieruchomości inwestora i stan prawny wydanych dla inwestora decyzji i pozwoleń na budowę. Podała, że na każdym etapie postępowania, składała wnioski które były aktualne na dzień jego złożenia.
Skarżąca podała, że po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia oraz po analizie jeszcze raz złożonych wniosków z stwierdza ze przywoływane cytaty jej argumentów i wniosków dotyczyły albo wyjaśnień innych kwestii albo zostały wyrwane jako zdania z całości wypowiedzi i użyte w innym kontekście zaburzając sens przekazu albo stały się same w sobie nieaktualne z uwagi na zmianę prawa lub stan faktyczny jaki na ten okres był obowiązujący.
Dalej Skarżąca podała, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu wskazał i dokładnie opisał jakie czynności powinien podjąć przy ponownym rozstrzygnięciu organ w przedmiotowej sprawie np. jaki jest stan zabudowy nieruchomości inwestora na przedmiotowej nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. SKO w uzasadnieniu opisało ten fakt, w nawiązaniu do zapewnienia ze taką czynność dokonuję, ale w dalszej części decyzji trudno odnaleźć treść która opisywałaby stan zabudowy na działce inwestora na dzień przed wydaniem decyzji organu I instancji. Z treści dokumentów trudno również wywnioskować jaki jest stan zabudowy na dzień wydania decyzji SKO.
Tak przedstawione obrazy stanu faktycznego zaburzają zdaniem W. R. prawidłową ocenę a co za tym idzie uniemożliwiają wydanie decyzji, która ze względów czasowych powinna być usadowiona w prawie obowiązującym w danym czasie. Brak jest również jej zdaniem w uzasadnieniu argumentów na poparcie stanowisko organu, w kwestii uzasadnienia celowości uchylenia decyzji Wójta Gminy B. nr [...] z dnia 29 maja 2018 rok, i wydania decyzji z rozstrzygnięciem co do istoty sprawy o treści takiej samej jak treść uchylonej decyzji.
Dalej argumentowała, że załącznik graficzny decyzji, nie zawiera wrysowanego istniejącego zbiornika na gnojowicę o pojemności 1400 m3. Zaburzając tym samym ponownie ocenę prawidłowa stanu faktycznego zabudowy. Dodatkowo projekt decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z uwagi na fakt planowania inwestycji nad istniejącym złożem węgla brunatnego powinien uzgodniony być z właściwym organem tzn. Marszałkiem Województwa. Grunty pod planowaną inwestycję, są na działkach zmeliorowanych, dlatego określenie czy planowana inwestycja nie będzie kolidowała z istniejącymi sączkami odprowadzającymi wodę czego skutkiem może być niekontrolowane zalewania gruntów sąsiednich, czym uniemożliwi prawidłowe użytkowanie gruntów sąsiednich, nie było rozpatrywane lub uzgadniane w tym postępowaniu.
W. R. podała także, że niezaprzeczalnym faktem jest to ze inwestor na swojej nieruchomości zrealizował inwestycję znacząco oddziałującą na środowisko polegającą na chowie bydła powyżej 210 DJP. Na jakim poziomie była hodowla przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji, w dokumentach nie odnaleziono takiej informacji, obecnie jest to jak wynika z oświadczeń inwestora i zaświadczeń ARiMR wielkość która oscyluje w granicach 216 DJP. Skarżąca przedstawiła oficjalne stanowisko Ministra Środowiska z którego wynika, iż jeżeli w gospodarstwie zrealizowano lub realizowana jest inwestycja polegająca na hodowli bydła powyżej 210 DJP czyli inwestycja znacząco oddziałująca na środowisko każda kolejna rozbudowa, niezależnie od tego czy spełnia kryteria określone w § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko(Dz.U.z 2019r. poz. 1839) wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. A zatem skarżona decyzja ponieważ dotyczy kolejnej budowy zbiornika na gnojowice oraz hali udojowej wymaga przed jej wydaniem, uzyskania dla planowanej inwestycji decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
Zdaniem Skarżącej w obecnym stanie prawnym w kwestii pozwoleń na budowę dla budowy zbiornika na gnojowice znów zaszły zmiany inwestycję tą można realizować na podstawie zgłoszenia. Ale w stanie prawnym przed dniem wydania decyzji przez organ i stopnia, inwestycja wymagała pozwolenia na budowę.
Skarżąca nie rozumie również bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń inwestora w temacie budowy zbiornika o pojemności 3400m3, jej zdaniem zarzut jakoby wnioskodawca na podstawie decyzji o warunkach zabudowy próbował zalegalizować istniejący na nieruchomości zbiornik na gnojowicę 1400m3 został mylnie zinterpretowany, dlatego udzielona odpowiedź nie nawiązuje do postawionego zarzutu. Jej zdaniem aby uznać za prawidłowe wyjaśnienia PINB w K. i Starostwa Powiatowego w K. , zbiornik przy zachowaniu pojemności 1400m3, powinien według matematycznych obliczeń osiągnąć wysokość nie większą niż ok.1,74 m. Jako dowód przedstawiam zdjęcie zbiornika na gnojowicę, obok znajduję się przyczepa rolnicza, której wysokość jest 1,70 i silos na kiszonkę o wysokości 2m. Jednakże nawet laik zauważy ze zbiornik nie ma wysokości 1,74 m jak zapewnia PINB, ale jest ponad dwukrotnie wyższy niż silos na kukurydzę i przyczepa rolnicza. Z danych geoportalu, gdzie dane nie są zbyt dokładne a wymiary przybliżone wynika, że zbiornik na gnojowice w stanie faktycznym osiąga średnicę ponad 32m a wysokość ponad 4m, nie licząc przykrycia dachowego i części podziemnej, która według projektu powinna być zrealizowana. Tylko pomiary zewnętrzne dowodzą ze pojemność faktyczna zbiornika może osiągać wartość ponad 3200m3. Czyli ponad dwukrotne przekroczenie projektowanych wartości.
Skarżąca następnie podała, że brak jest w publicznym wykazie pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego od roku 2016. Jej zdaniem skoro w rejestrze nie figuruję żadna decyzja dotycząca wydania pozwolenia na rozbudowę domu mieszkalnego od 2016 roku, a na mapach z 2018 roku, nie widać rozbudowy domu mieszkalnego. W roku 2018 inwestor M. G. składa dopiero wniosek o wydanie decyzji o warunki zabudowy dla domu mieszkalnego, w przedmiocie której toczy się jeszcze postępowanie tj. w roku 2023r., zatem trudno oprzeć się wrażeniu, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy, dla w tym miejscu rozbudowy domu mieszkalnego, będzie legalizacją już dokonanych prac budowlanych.
Odnośnie hali udojowej Skarżąca podała, że na gospodarstwie realizowano już inwestycję znacząco oddziałująca na środowisko w postaci: "rozbudowy gospodarstwa rolnego do chowu bydła na poziomie 216,75 DJP". W tej rozbudowę zaplanowano budowę hali udojowej dla wskazanej ilości bydła. W dniu 29 lipca 2019 roku uzyskał kolejną decyzję pozwolenie na budowę hali udojowej. Obecna procedura dotyczy trzeciej hali udojowej, dlatego Skarżąca uważa, że w myśl obowiązujących przepisów kolejna hala zmierza do powiększenia stada bydła, dlatego wymagana jest dla tej inwestycji decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych dla tego zamierzenia, a przede wszystkim według obowiązujących przepisów jeżeli na nieruchomości zrealizowano już jedną inwestycję znacząco oddziałującą na środowisko każde kolejne zamierzenie budowlane powinna poprzedzić procedura środowiskowa.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2023 r., znak: [...] wniósł również inwestor, M. G., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 153 p.p.s.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniach sądowych wydanych w tej sprawie, to jest w wyroku WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2021 r., IV SA/Po 1255/18 oraz wyroku NSA z 10 sierpnia 2022 r., II OSK 2276/21, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo braku stosownych podstaw ku temu;
b) art. 16 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 w zw. z § 2 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji okoliczności, które nie stanowiły przedmiotu odwołania, odwołanie bowiem zostało złożone co do części decyzji w sprawie wydania warunków zabudowy, a zatem organ II instancji wyszedł poza granice sprawy administracyjnej i orzekał co do okoliczności wynikających z ostatecznej (częściowo) decyzji w sprawie warunków zabudowy;
c) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., tj. brak wyjaśnienia, dlaczego organ rozstrzygał o okolicznościach, które nie stanowiły przedmiotu wskazań wyrażonych w orzeczeniach sądowych wydanych w tej sprawie.
W związku z tymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Odnośnie naruszenia art. 153 p.p.s.a. Skarżący wskazał, że z wskazań Sądów uprzednio rozpoznających sprawę wynika, że naruszenia organu II instancji polegały na niezbadaniu okoliczności sprawy aktualnych na dzień wydania decyzji. Rolą organu II instancji w postępowaniu toczącym się na skutek uchylenia decyzji SKO przez WSA w Poznaniu, było zatem ponowne zweryfikowanie wyłącznie ww. okoliczności (wynikających ze wskazań) według stanu na dzień wydania decyzji. Gdyby bowiem Sąd I instancji uznał, że konieczna jest weryfikacja wszystkich okoliczności ponownie i według stanu na dzień orzekania, w takim przypadku doszłoby do uchylenia przez Sąd I instancji zarówno decyzji organu II instancji, jak i decyzji organu I instancji. Tak się jednak nie stało, intencją Sądu I instancji było bowiem uzupełnienie przez organ II instancji jedynie części okoliczności faktycznych sprawy, co więcej okoliczności te winny były zostać ustalone przez organ stanu na dzień wydania decyzji. Organ II instancji nie był zatem uprawniony zdaniem Skarżącego do ponownego orzekania co do całości sprawy według stanu z dnia orzekania, w sposób sprzeczny ze wskazaniami wynikającymi z prawomocnego orzeczenia sądu.
Zdaniem M. G. związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi nawet główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji. W konsekwencji powyższego sąd administracyjny, w tym również Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w sprawie, w której wypowiedział się na jej wcześniejszym etapie sąd administracyjny, jest związany oceną prawną wynikającą z tego wcześniejszego orzeczenia.
Skarżący dalej wskazał, że Odwołująca się zaskarżyła decyzję organu I instancji jedynie w części (zakres zaskarżenia nie obejmował budynku mieszkalnego). Nie było również dopuszczalne rozszerzenie przez Odwołującą się zakresu zaskarżenia wskazanego w odwołaniu po upływie terminu na wniesienie odwołania. W konsekwencji organ II instancji nie był uprawniony co do orzekania w toku postępowania odwoławczego co do zakresu inwestycji, co do której Odwołująca się nie wniosła odwołania (budynek mieszkalny).
Zdaniem M. G. zaskarżoną decyzją organ naruszył art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., tj. brak wskazania, dlaczego organ rozstrzygał o okolicznościach, które nie stanowiły przedmiotu wskazań wyrażonych w orzeczeniach sądowych wydanych w tej sprawie. Skarżący w tym miejscu wskazał ponownie, że wskazania były jednoznaczne i dotyczyły konieczności zbadania części okoliczności faktycznych według stanu aktualnego na moment wydania decyzji przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarg wskazał, że stanowiły one przedmiot rozważań organu odwoławczego, czego wyrazem jest sentencja oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym szczegółowo przedstawiono stanowisko Kolegium, biorąc pod uwagę stan faktyczny i wskazując stosowne przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też Kodeksu postępowania administracyjnego.
W świetle zarzutów postawionych przez strony postępowania organ wskazał, że organ wydający decyzję administracyjną jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania decyzji. Odnosi się to nie tylko do organu orzekającego w pierwszej instancji, ale również do organu wydającego decyzję w postępowaniu odwoławczym. Istotą postępowania odwoławczego w ramach procedury administracyjnej jest bowiem ponowne rozpatrzenie całej sprawy, a nie tylko wybranych jej aspektów. Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
Oznacza to, że organ odwoławczy jest nie tyle uprawniony, co zobowiązany do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy, jaki nastąpił po dniu wydania decyzji I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ I instancji. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
Kolegium wyraża zapatrywanie, że wskutek ponowionej procedury zrealizowano wytyczne WSA w Poznaniu, w tym ustalono m.in. aktualny i przyszły stan zabudowy przedmiotowej nieruchomości oraz wyjaśniono kwestię związaną z brakiem konieczności uzyskania przez Inwestora decyzji środowiskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, chociaż z innych względów niż wskazane w skargach.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej także jako "u.p.z.p.").
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - hali udojowej, rozbudowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowie naziemnego zbiornika na gnojowicę o pojem. 3400 m3 na terenie działki nr ewid. [...] i [...] w miejscowości P., gmina B. , powiat K. i także ustalenia tych warunków zabudowy przez organ odwoławczy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1255/18 utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 sierpnia 2022 r. (sygn. akt II OSK 2276/21). W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są, co do zasady, związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 9 do art. 153). Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724).
WSA w poznaniu w wyroku z 17 czerwca 2021 r. wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono dlaczego nie precyzuje się parametrów planowanych budynków oraz jaka jest aktualna obsada inwentarza w DJP i dlaczego planowana inwestycja nie zwiększa obsady inwentarza. Nie ustalono też jaki jest stan zabudowy na przedmiotowej nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Przede wszystkim żaden organ nie wyjaśnił parametrów budowy budynku inwentarskiego – hali udojowej, a także specyfiki tego budynku. Określenie budynek inwentarski wskazuje, że będzie w nim przebywać inwentarz (tu krowy), co wskazywałoby na zwiększenie obsady bydła w razie realizacji tej inwestycji. Z kolei określenie hala udojowa może wskazywać na to, że budynek ten ma pełnić rolę służebną wobec już hodowanego na tej nieruchomości bydła, które tam będzie przebywać tylko w chwili udoju, a zasadniczo będzie przebywać w budynkach inwentarskich (oborach) sensu stricte. W takim przypadku rzeczywiście budowa hali udojowej nie powodowałaby zwiększenia obsady bydła. Przy czym, jak wspomniano, organy nie ustaliły, czy takie budynki (obory) są już posadowione na tej nieruchomości, a jeżeli tak, to jaka ilość bydła jest w nich hodowana. Reasumując ten wątek, organy nie ustaliły i nie wyjaśniły jednoznacznie charakteru planowanej zabudowy, a w szczególności, czy prowadzi ona do zwiększenia obsady bydła na tej nieruchomości.
Tym samym Sąd stwierdził, że organy nie dokonały koniecznych ustaleń niezbędnych do oceny, czy w przypadku planowanej zabudowy konieczne było uprzednie uzyskanie przez inwestora decyzji środowiskowej, a jeżeli tak, to czy inwestor ją uzyskał.
Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę związany będzie wskazaną wyżej wykładnią. W pierwszej kolejności oceni, czy w trybie art.136 k.p.a. możliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie jaki jest stan zabudowy przedmiotowej przed wydaniem zaskarżonych decyzji, jaki on będzie w wyniku realizacji planowanej inwestycji (w szczególności wyjaśni charakter budynku inwentarskiego – hali udojowej), a także, czy wydanie kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy powinno być poprzedzone postępowaniem środowiskowym i wydaniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Następnie opierając się na ewentualnych własnych ustaleniach wyda właściwą decyzję. Jeżeli Kolegium stanie na stanowisku, że niemożliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym zakresie w trybie art. 136 k.p.a. uchyli zaskarżoną decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenie ze stosowanymi wskazaniami.
Odnosząc się, więc w pierwszej kolejności do zarzutów sformułowanych w skardze M. G. odnośnie naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten okazał się niezasadny. Zdaniem skarżącego inwestora gdyby Sąd poprzednio rozpoznający sprawę chciał weryfikacji wszystkich okoliczności sprawy na dzień orzekania, to uchyliłby również decyzję organu I instancji. W istocie Sąd w swoim wyroku szeroko opisał instytucję uregulowaną w art. 136 k.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy jest kompetentny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części narusza zasadę dwuinstancyjności. Każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana, (co do istoty) przez dwa organy administracji różnych stopni. Końcowo Sąd wskazał jednak, że w tym konkretnym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy – z uwagi na jego specyfikę i brak stosowania zasady dobrego sąsiedztwa – nie można wykluczyć, że organ odwoławczy zdoła w trybie art.136 k.p.a. dokonać stosownych ustaleń i wyjaśnić jaki jest stan zabudowy przedmiotowej przed wydaniem zaskarżonych decyzji, jaki on będzie w wyniku realizacji planowanej inwestycji, a także, czy wydanie kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy powinno być poprzedzone postępowaniem środowiskowym i wydaniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, czy też nie ma takiej potrzeby.
Tym samym organ odwoławczy zobowiązany został do oceny, czy w trybie art. 136 k.p.a. możliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie jaki jest stan zabudowy istniejącej przed wydaniem zaskarżonych decyzji, jaki on będzie w wyniku realizacji planowanej inwestycji (w szczególności wyjaśni charakter budynku inwentarskiego – hali udojowej), a także, czy wydanie kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy powinno być poprzedzone postępowaniem środowiskowym i wydaniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Mając na uwadze wskazania Sądu, organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę doszedł do wniosku, że dokonanie przez niego tych ustaleń ma charakter uzupełniający i nie narusza art. 136 k.p.a. Ocenę tą Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela. Organ odwoławczy w świetle zgromadzonego uzupełniającego materiału dowodowego ustalił stan istniejącej zabudowy na działkach inwestycyjnych nr [...] i [...] oraz sprecyzował przedmiot projektowanej inwestycji, czym potwierdził ustalenia poprzednio poczynione przez organ I instancji. Dalej potwierdził, że projektowana inwestycja w części dotyczącej budynku inwentarskiego – hali udojowej odnosi się do budynku o charakterze służebnym wobec prowadzonej hodowli bydła w istniejących oborach wybudowanych na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z obowiązującą decyzją środowiskową z 2016 r. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (dalej: u.p.r.), w szczególności art. 13 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym "Podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na budowę lub modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska, jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych" oraz orzecznictwa sądowego Kolegium wyjaśniło charakter budynku inwentarskiego – hali udojowej. Uzasadniło, że halę udojową uznaje się za budynek, który służy pośrednio do utrzymywania zwierząt gospodarskich choć nie odbywa się w takim budynku hodowla zwierząt. Budynek ten traktuje się jako budynek inwentarski, który nie służy do hodowli zwierząt, lecz do ich "utrzymywania" i w konsekwencji w tym znaczeniu będzie stanowiła budynek inwentarski, mimo braku stałego przebywania tam zwierząt (por. NSA z dnia 5 września 2017 r. , II OSK 3052/15; WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., I SA/Sz 538/19; WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2015r., I SA/Gl 1076/14; WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2014 r., I SA/Po 561/13. dostępne CBOSA). Podzielić zatem należy stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru budynku - hali udojowej wynika jednoznacznie, że jest to budynek nieprzystosowany do chowu bydła. Przez halę udojową rozumie się bowiem oddzielne pomieszczenie, w którym odbywają się czynności związane z dojem mechanicznym krów za pomocą zautomatyzowanej pracy dojarek. Nie są to przy tym pomieszczenia przystosowane do chowu bydła, a rozmieszczenie w nich maszyn uniemożliwia hodowlę. Kolegium uzupełniło i uzasadniło zatem stanowisko organu I instancji, że brak możliwości prowadzenia chowu zwierząt w hali udojowej oznacza, że przedłożenie w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej nie jest wymagane.
Wobec powyższego, organ odwoławczy wyjaśnił także, że projektowany budynek hali udojowej nie przyczynia się do zwiększenia obsady hodowanych zwierząt (DJP), zatem nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone w wymaganym zakresie przez przekroczyło dyspozycji art. 136 § 1 k.p.a. W wyniku ustaleń Kolegium potwierdziło, że nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Dalej Kolegium szczegółowo wyjaśniło, że pozostałe elementy projektowanej inwestycji w postaci rozbudowy budynku mieszkalnego oraz budowy zbiornika na gnojowicę o pojemności 3.400 mł nie wymagają przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, skoro nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1839). Zasadnie uznało Kolegium za organem I instancji, że tego rodzaju inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia tzw. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r. poz. 283, dalej "u.i.o.ś.").
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, uzupełniające postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Kolegium nie wykroczyło poza regulację art. 136 k.p.a. Nie można także pominąć, że decyzja organu I instancji z 29 maja 2018 r. była decyzją pozytywną ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, obarczoną wadami braku należytego wyjaśnienia i uzasadniania stanu faktycznego sprawy, których usuniecie przez organ odwoławczy nie przekraczało rozmiaru uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy w niezbędnym zakresie uzupełnił materiał dowodowy i tym samym wypełnił wskazania z art. 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom inwestora nie wyszedł poza wskazania wynikające z wyroku Sądu z 17 czerwca 2021 r.
Kolegium w zakresie art. 136 § 1 k.p.a. usunęło także uchybienie organu I instancji odnoszące się do braku wyjaśnienia, dlaczego zabrakło ustaleń o parametrach technicznych poszczególnych obiektów planowanych w ramach inwestycji. Przesądzone zostało w toku poprzedniego postępowania sądowego, że projektowana inwestycja odnosi się do zabudowy zagrodowej, zatem nie wymaga dokonania analizy, tzw. "zasady dobrego sąsiedztwa" w zakresie zgodności funkcji, cech i parametrów projektowanej zabudowy. W ocenie Sądu, prawidłowo Kolegium wyjaśniło i przyjęło, że wskazać należy w decyzji o warunkach zabudowy takie parametry projektowanych obiektów o jakie wnioskował Inwestor. Słusznie Kolegium uznało z tego właśnie powodu, że decyzja winna być uzupełniona o powyższe parametry, a dokonać tego można w sposób jednoznaczny jedynie poprzez uchylenie decyzji I instancji i ponowne ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji przez organ odwoławczy w oparciu i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ten sposób Kolegium mogło usunąć wszystkie uchybienia decyzji organu I instancji, szeroko uzasadnić stanowisko, przedstawić wyjaśnienia i odnieść się do zastrzeżeń Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela takie stanowisko i nie upatruje w wydaniu nowej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla projektowanej inwestycji przekroczenia art. 136 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji i całokształt okoliczności sprawy, Kolegium nie dopuściło się bowiem naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia art. 15 k.p.a.
Przechodząc natomiast do drugiego zarzutu inwestora odnoszącego się do przekroczenia zakresu zaskarżenia wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 16 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. Z treści odwołania nie wynika, aby W. R. wniosła odwołanie jedynie od części decyzji organu I instancji nr [...] z 29 maja 2018 r. Wskazała ona w odwołaniu z dnia 10 czerwca 2018 r., że "odwołuje się od decyzji nr [...] o warunkach zabudowy z dnia 29 maja 2028 r.". Postępowanie odwoławcze co do formy odwołania jest odformalizowane. Przepis art. 128 k.p.a. stanowi, że nie wymaga ono szczegółowego uzasadnienia, a wystarczy tylko aby wynikało z niego niezadowolenie strony z wydanej decyzji. Odwołanie powinno być wniesione i jeśli wynika z niego od kogo pochodzi, jakiej decyzji dotyczy oraz to, że to rozstrzygnięcie odwołującego się nie satysfakcjonuje należy uznać, że zostało ono złożone i to od całości decyzji, jeśli jasno nie sprecyzowano zakresu zaskarżenia. Zdaniem Sądu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dodatkowo W. R. w uzasadnieniu odwołania podnosiła zarzuty wobec całej inwestycji.
Poza tym, Sąd podziela stanowisko, że decyzja ustalająca warunki zabudowy w zakresie określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, gdy obejmuje ono kilka obiektów budowlanych, nie może być decyzją podzielną dla każdego z tych obiektów. Ocena spełnienia warunków, zawartych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. odbywa się bowiem dla całego przedsięwzięcia, a nie dla poszczególnych jego części. Jeżeli zatem od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla danego przedsięwzięcia, wpływa odwołanie, chociażby podważające tylko część wskazanych w niej ustaleń, to organ odwoławczy musi ponownie rozpatrzyć całą sprawę. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia, wynikającej z art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2014 roku. II OSK 101/13, LEX nr 1519243).
Sąd w związku z powyższym nie dopatrzył się również naruszenia art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym skarga M. G. nie zawierała uzasadnionych zarzutów.
Przechodząc do zarzutów skargi W. R., po pierwsze wskazać należy, że jak już nadmieniono powyżej, że organ odwoławczy szczegółowo i prawidłowo ustalił stan zabudowy nieruchomości inwestora przed wydaniem zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy, co potwierdzał uzupełniający materiał dowodowy zgromadzony przez organ odwoławczy (akta adm. II inst.). Kolegium ustaliło, że na terenie inwestycyjnym znajduje się budynek nr [...] - dom mieszkalny, budynek nr [...] - budynek gospodarczy, budynek nr [...] budynek gospodarczy, budynek nr [...] - budynek inwentarsko-składowy, budynek nr [...] - budynek obory, budynek nr [...] - budynek obory odebrany do użytkowania 21 marca 2019 roku, budynek nr [...] - zbiornik na gnojownicę odebrany do użytkowania 21 marca 2019 roku, budynek nr [...] - silos na kiszonkę. Na aktualnej kopii mapy zasadniczej oznaczono te budynki oraz projektowany budynek hali udojowej.
Kolegium ustaliło także, że wyżej wymienione inwestycje podlegały realizacji na podstawie: decyzji Starosty K. nr [...] z dnia 22 sierpnia 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla budynku hali udojowej na działce o nr ew. [...], obręb P., gmina B. , w zabudowie zagrodowej; decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2022 roku, znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budowy budynku gospodarczego na maszyny rolnicze (kat. obiektu I i II), zlokalizowanych na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów [...], w miejscowości P., gm. B.; decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2020 roku, znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budowy budynku gospodarczego na maszyny rolnicze, zlokalizowanych w miejscowości P., gm. B., na działce nr ewid. [...] i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót dla M. G., zam. P. , [...], celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi i zatwierdzoną dokumentacją zamienną. Z decyzji środowiskowej wydanej przez Wójta Gminy B. w dniu 24 lutego 2016 roku (znak: [...]) wynika, że jej przedmiotem była rozbudowa istniejącego gospodarstwa chowu bydła o kolejny budynek inwentarski - obory wraz z niezbędną infrastrukturą do prawidłowego funkcjonowania, na terenie istniejącego gospodarstwa rolnego, o łącznej obsadzie po rozbudowie = 216,75 DJP w miejscowości P., na działkach o nr ew. [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym P. , gmina B. .
Odnośnie zbiornika na gnojowicę W. R. argumentowała, że wydanie nowej decyzji o warunkach zabudowy służyło zalegalizowaniu większych wymiarów istniejącego już obecnie zbiornika na gnojowicę. Jak ustalono w toku postępowania, istnieje już obecnie na nieruchomości inwestora zbiornik o wymiarach 1400 m3, wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę - decyzji Starosty K. Nr [...] z dnia 4 lipca 2016 roku, znak: [...] Tenże zbiornik na gnojownicę został oddany do użytkowania z dniem 21 marca 2019 roku na podstawie zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2019 roku w przedmiocie braku złożenia sprzeciwu od zgłoszenia zakończenia budowy obory i zbiornika na gnojownicę o pojemności 1400 m3 w miejscowości P., gm. B. na działce oznaczonej numerem geodezyjnym gruntów: [...] i [...]. Tym samym istniejący już zbiornik na gnojowicę o poj. 1400 m3 stanowi odrębny obiekt wobec wnioskowanego zbiornika na gnojowicę o poj. 3400 m3. Wcześniej posadowiony zbiornik na gnojowicę nie może podlegać ocenie w omawianej sprawie. Z ww. decyzji wynika, że zbiornik na gnojowicę o poj. 1400 m3 posadowiony jest na działkach o nr ew. [...] i [...], z kolei w niniejszym postępowaniu lokalizacja obiektu ma przebiegać przez działki o nr ew. [...] i [...]. Nie ma znaczenia również motywacja inwestora w chęci rozbudowania istniejącego gospodarstwa rolnego bądź celowości jego zamierzeń. Tym samym zarzuty Skarżącej w tym zakresie nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, albowiem nie odnoszą się do planowanej inwestycji w postaci zbiornika na gnojowicę o pojemności 3400 m3.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej jakoby nie dokonano uzgodnienia z właściwym organem projektu decyzji, pomimo obecności na terenie inwestycji złóż węgla brunatnego oraz melioracji wodnych wskazać należy, że nie są one zasadne. Pismami z dnia 5 października 2023 r. (nienumerowana k. akt adm. II inst.) zwrócono się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. oraz Dyrektora Zlewni Wód Polskich w K. o uzgodnienie projektu decyzji. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 5 i 6 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po dokonaniu uzgodnienia z marszałkiem województwa - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, innych niż złoża strategiczne, oraz organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. i Urząd Marszałkowski Wojewódzka W. nie zajęli stanowiska w ustawowych terminach od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienia, zatem zgodnie z art. 53. ust. 5 u.p.z.p. - uzgodnienia uznano za dokonane.
Odnośnie argumentacji Skarżącej co do rozbudowy budynku mieszkalnego, a konkretnie zarzutu próby jej legalizacji poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, wskazać należy, że nie zasługuje ona na aprobatę. Jak argumentowało SKO, w dniu 14 kwietnia 2020 roku PINB w K. wydał decyzję znak: [...], mocą której zatwierdzono projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego i budowy budynku gospodarczego na maszyny rolnicze, zlokalizowanych w miejscowości P., gm. B., na działce nr ewid. [...], oraz udzielono pozwolenia na wznowienie robót celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi i zatwierdzoną dokumentacją zamienną. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 18 grudnia 2019 roku wszczęto postępowania w sprawie zalegalizowania istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na maszyny rolnicze i rozbudowę budynku mieszkalnego. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na działce realizowania jest ww. inwestycja na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia 20 grudnia 2016 roku, Nr [...]. W trakcie budowy inwestor dokonał istotnych zmian m.in. w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 roku nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych już robót wraz z ich inwentaryzacją, a inwestor dopełnił wskazanego obowiązku. Z oceny technicznej wynikało, że roboty budowlane, pod względem technicznym, zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a stan techniczny obiektów odpowiada obowiązującym normom. Następnie inwestor wykonał obowiązek przedstawienia zamiennego projektu budowlanego, w związku z czym organ nadzoru budowlanego stwierdził, że: złożony przez inwestora projekt budowlany zamienny jest kompletny, projekt budowlany wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, inwestycja jest zgodna z decyzją Nr [...] o warunkach zabudowy Wójta Gminy B. i jest on zgodny z obowiązującymi warunkami technicznymi-budowlanymi. W dniu 23 maja 2022 roku PINB w K. udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budowy budynku gospodarczego na maszyny rolnicze (decyzja znak: [...]). Powyższe pokrywa się z oświadczeniem M. G., złożonym na rozprawie administracyjnej w dniu 5 maja 2023 roku, że do rozbudowy budynku mieszkalnego doszło ok. 2 lata temu - na podstawie innej decyzji o warunkach zabudowy. Nadto, jak wynika z aktualnej kartoteki budynków, powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 285,43 m2, zatem należy przyjąć, że po rozbudowie o wnioskowane 100 m2 będzie wynosić ok. 380m2 - tak jak inwestor wskazał we wniosku.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny, Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że aktualnie wnioskowana rozbudowa budynku mieszkalnego o 100 m2 stanowi nową inwestycję i nie sposób łączyć jej proceduralnie z wcześniejszymi przedsięwzięciami M. G..
Odnosząc się w końcu do zarzutów Skarżącej odnośnie projektowanej hali udojowej wskazać należy po pierwsze, że uzyskane pozwolenie na budowę hali udojowej (decyzja Starosty K. nr [...] z dnia 22 sierpnia 2019 roku, znak: [...]) wydane zostało na podstawie decyzji Wójta Gminy B. z dnia 29 maja 2018 roku. Nie można zatem zgodzić się z W. R., że obecnie wnioskuje się o budowę trzeciej hali udojowej. Wskazuje ona na decyzje dotyczące tej samej inwestycji, na różnych jej etapach procesu budowanego. Dodatkowo skoro w postępowaniu ustalono, że wybudowanie hali udojowej nie będzie wpływało na zwiększenie DJP o czym była już mowa powyżej, to nie sposób uznać, że konieczne jest wydanie kolejnej decyzji środowiskowej w sprawie, czego domaga się skarżąca W. R..
Podsumowując więc, w niniejszej sprawie możliwe było co do zasady wydanie, również przez organ odwoławczy, decyzji o warunkach zabudowy dla projektowanej inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - hali udojowej, rozbudowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowy naziemnego zbiornika na gnojowicę o pojem. 3400 m3 na terenie działki nr ewid. [...] i [...] w miejscowości P., gmina B. , powiat K..
Jednakże, Sąd dopatrzył się uchybień w treści zaskarżonej decyzji, które skutkowały koniecznością uchylenia decyzji w całości, o czym mowa poniżej.
Po pierwsze, na stronie 4 i 5 decyzji SKO z 29 grudnia 2023 r., w jej punkcie 4 ust. 10, w zakresie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. ustalono, że działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 3,22 ha stanowi: grunty rolne zabudowane klasy Br-PsIV o powierzchni 0,75 ha. Br-RIVa o powierzchni 0,27 ha, Br-RIVb o powierzchni 0,09 ha, grunty orne RIVa o powierzchni 0,14 ha, grunty orne RIVb o powierzchni 1,14 ha, grunty orne RV o powierzchni 0,81 ha, pastwiska PsIV o powierzchni 0,02 ha. Działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 1,50 ha stanowi: grunty rolne zabudowane klasy Br-RIVa o powierzchni 0,40 ha, Br-RIVb o powierzchni 0,02 ha, grunty orne RIVa o powierzchni 0,16 ha, grunty orne RIVb o powierzchni 0,12 ha, grunty orne RV o powierzchni 0,80 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2409) grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu są gruntami rolnymi. Wskazano także, że teren nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (w procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) lub uzyskania odstępstwa - zgodnie z art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2409, dalej jako: "u.o.g.r.l.").
W związku z tym Kolegium wskazało dalej że, nie jest wymagane uzyskanie przez inwestora decyzji Starosty zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej przeznaczonych pod zamierzenie inwestycyjne gruntów rolnych przedmiotowej działki.
Właśnie to ostatnie stwierdzenie, odnośnie braku wymogu uzyskania przez inwestora decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych, jest zdaniem Sądu zbyt daleko idące i nie może się ostać w decyzji o warunkach zabudowy. Pojęcie "wyłączenia gruntów z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Wobec powyższego wyłączenie z produkcji, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. Treść przepisu art. 11 ust. 1a u.o.g.r.l. wskazuje na określenie w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów rolnych lub leśnych obowiązków związanych z wyłączeniem, wskazanych w art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l., do których należy m.in. obowiązek uiszczania opłaty rocznej.
Jak wynika z art. 11 w zw. z art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l. organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, który wydaje decyzję o wyłączeniu z produkcji rolnej użytków rolnych. Wobec powyższego organ architektoniczno-budowlany jakim jest wójt i samorządowe kolegium odwoławcze, jako organ II instancji orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma podstawie u.p.z.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma kompetencji do wypowiadania się w kwestii wyłączenia z produkcji rolnej użytków rolnych, odnoszącej się do art. 11 u.o.g.r.l.
Z akt uzupełniającego postępowania administracyjnego nie wynika, aby starosta w niniejszej sprawie wydał decyzją, że nie jest wymagane uzyskanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych, na których projektowana jest przedmiotowa inwestycja. Pismem z dnia 5 października 2023 r. (nienumerowana k. akt adm.) wniesiono do Starostwa Powiatowego w K. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy na potrzeby wydania tej konkretnej decyzji (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Tym samym SKO w P. nie było uprawione do zawarcia w treści decyzji o warunkach zabudowy stwierdzenia, że nie jest wymagane uzyskanie przez inwestora decyzji starosty o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych przeznaczonych pod projektowane zamierzenie. Zawarcie takiego stwierdzenia w decyzji o warunkach zabudowy w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznaje za uchybienie skutkujące koniecznością uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w tej części.
Oddzielną kwestią jest spełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że można ustalić warunki zabudowy dla inwestycji, jeśli teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Skoro grunty rolne, na których zaprojektowano przedmiotową inwestycję stanowią grunty klas niższych niż I-III, to spełniony jest warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.). Jednakże stwierdzenie o braku konieczności uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej o jakiej mowa w art. 11 u.o.g.r.l. powinno zostać z niej wyeliminowane, jako poczynione przez organ do tego nieuprawniony.
Drugą, kwestią, która przesądziła o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jest kwestia parametrów naziemnego zbiornika na gnojowicę. W pkt 3, drugim ust. 2) decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że jego kubatura, pojemność, objętość wynosić będzie do 3400 m3 (lit a), co jest zgodne z wnioskiem inwestora. Jednakże, jednocześnie Kolegium określiło średnicę zbiornika na 33 m (lit d), przy wysokości ścian zbiornika na 6 m (lit. c) i wysokości słupa na środku zbiornika na 10 m (lit. b), strona 3 decyzji. Dokonując przeliczenia wskazanych wyżej danych można otrzymać objętość zbiornika wynoszącą około 5418 m3 (wykorzystując wzory na objętość walca v = h * ? * r2 oraz stożka v = 1/3h * ? * r2), podczas gdy organ wskazał w decyzji maksymalną objętość zbiornika na 3400 m2.
W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że decyzja o warunkach zabudowy w jej istotnej części, tj. dotyczącej ustalonych parametrów jednego z elementów inwestycji - zbiornika na gnojowicę, jest nieprecyzyjna w stopniu którego nie można zaakceptować jako nieistotnego uchybienia niemającego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie wezwie inwestora do prawidłowego określenia parametrów zbiornika na gnojowicę, tak aby ostateczne wyniki co do jego parametrów i pojemności były zgodne i jednoznaczne.
Nadto, Sąd nie dostrzegł w decyzji ustaleń odnoszących się do rozbudowy budynku gospodarczego, w tym ewentualnych parametrów tej rozbudowy. Przedmiot projektowanej inwestycji obejmuje także rozbudowę budynku gospodarczego, natomiast ani w rozstrzygnięciu o ustaleniu warunków zabudowy, ani w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie wskazał nawet jakiego budynku gospodarczego projektowana rozbudowa dotyczy i nie określił warunków zabudowy dla tej części projektowanej inwestycji. Zatem, z treści zaskarżonej decyzji nie wynika jakie są warunki zabudowy dla projektowanej inwestycji polegającej także na rozbudowie budynku gospodarczego, co w ocenie Sądu stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia Sąd uznał, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości, jak Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. (punkt 1 wyroku).
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu, a w szczególności uzna, że pozostałe warunki określone w decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. dotyczące parametrów i warunków inwestycji były prawidłowe, uzupełni je jedynie o prawidłowe określenie parametrów zbiornika na gnojowicę oraz określi warunki co do rozbudowy budynku gospodarczego. Ponadto, organ wyeliminuje z decyzji stwierdzenie o braku konieczności uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej.
O zwrocie kosztów dla M. G. Sąd postanowił na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a., a składało się na nie wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2023r., poz. 1964) oraz wpis od skargi wynoszący 500 zł (pkt 2 sentencji wyroku.) Na tej samej podstawie prawnej Sąd postanowił o zwrocie kosztów postępowania W. R., na które składał się wpis od skargi w kwocie 500 zł (pkt 3 sentencji wyroku).
Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 6 maja 2024 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 6 października 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 w brzmieniu obowiązującym od dnia 02 lipca 2021r.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o trybie rozpoznania sprawy i 7-dniowym terminie na złożenie ewentualnych twierdzeń i wniosków dowodowych w sprawie, które miałyby być złożone na rozprawie.