IV SA/PO 1544/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-01-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
praca przymusowarepresjeświadczenie pieniężnedeportacjaII wojna światowaKombatanciUstawa o świadczeniu pieniężnymWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, uznając, że praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. bez deportacji poza granice państwa nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Skarżąca I. P. domagała się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji, argumentując, że jako dziecko pracowała przymusowo na terenie Polski. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że ustawa wymaga deportacji do pracy przymusowej poza granice Polski sprzed 1 września 1939 r. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że praca przymusowa na terytorium Polski bez deportacji nie jest objęta ustawą.

Sprawa dotyczyła skargi I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który odmówił przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. Skarżąca argumentowała, że pracowała przymusowo jako dziecko na terenie Polski i odczuwa skutki represji. Kierownik Urzędu podtrzymał decyzję, wyjaśniając, że praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski, nawet w warunkach przymusu, nie stanowi represji w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r., jeśli nie towarzyszyła jej deportacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że definicja represji zawarta w ustawie obejmuje osadzenie w obozach pracy przymusowej lub deportację do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy poza terytorium Polski sprzed 1 września 1939 r. Ponieważ skarżąca wykonywała pracę przymusową we Wrześni (na terenie Polski) i nie została deportowana, jej sytuacja nie spełniała ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia. Sąd powołał się na jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. bez deportacji poza te granice nie stanowi represji w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Ustawa definiuje represję jako deportację do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium Polski poza jej granice sprzed 1 września 1939 r. lub osadzenie w obozach pracy przymusowej. Praca przymusowa na terytorium Polski bez deportacji nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.ś.p.d. art. 1 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.d. art. 4 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.d. art. 2 § pkt 2 lit. a

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Definicja represji obejmuje deportację do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych.

u.ś.p.d. art. 2 § pkt 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Definicja represji obejmuje osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. bez deportacji poza te granice nie stanowi represji w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że praca przymusowa jako dziecko na terenie Polski stanowiła represję, od której odczuwa skutki do dnia dzisiejszego.

Godne uwagi sformułowania

praca ta nie ma przymiotu represji w rozumieniu omawianej ustawy z 31 maja 1996 r. Sam bowiem fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych bez deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji represji w kontekście świadczeń pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej, zwłaszcza w przypadkach pracy przymusowej na terytorium Polski bez deportacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji represji zawartej w ustawie z 1996 r. i jednolitego orzecznictwa NSA w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej, ale interpretacja prawna jest dość standardowa i opiera się na utrwalonym orzecznictwie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 1544/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 25 stycznia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego o d d a l a s k a r g ę /-/P. Miładowski
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów o Osób Represjonowanych nr [...] działając między innymi na podstawie art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) odmówił I. P. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z wymienionej ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że warunkiem przyznania świadczenia jest wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej sześciu miesięcy z terytorium Państwa Polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 - 1945. Tymczasem strona nie odpowiada temu warunkowi deportacji, co uzasadniało pojęte rozstrzygnięcie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. P. podnosiła, że od samego początku ni twierdziła, że była deportowana ale podlegała represjom, bo pracowała w okupacji jako 9-letnie dziecko i nie była to praca dobrowolna. Skutki tej represji odczuwa do dnia dzisiejszego - jest osobą schorowaną.
Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów o Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] argumentował, że przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje za represję zdefiniowaną w omawianej ustawie z 31 maja 1996 r. W myśl tego przepisu nie każda praca przymusowa w okresie okupacji uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego. Praca przymusowa wykonywana na terytorium |Rzeczypospolitej w granicach sprzed 1 września 1939 r. nawet poza miejscem stałego zamieszkania nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym z 31 maja 1996 r. Z niekwestionowanych okoliczności wynika, że strona wykonywała pracę przymusową w latach 1941 - 1944 na terytorium Polski (we Wrześni) to jest w granicach naszego Państwa sprzed 1 września 1939 r. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie o odmowie przyznania dochodzonego świadczenia jest zgodne z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego generalnie I. P. przywołała wcześniej formułowanie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty.
W odpowiedzi na skargę Kierownik urzędu wniósł o jej oddalenie i jednocześnie zażądał rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca zawiadomiona przez Sąd o wniosku Kierownika Urzędu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym o świadczyła, iż wniosek ten popiera. W tych okolicznościach zważywszy na dyspozycję art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (upsa) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym trybie uproszczonym i zważył co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Ma rację Kierownik Urzędu, iż stosownie do regulacji postanowień ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich represją zgodnie z art. 2 jest:
1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,
2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium:
a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,
b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.
Niespornym było, że skarżąca wykonywała prace przymusową jako małoletnie dziecko we Wrześni (opiekunka dziecka niemieckiego) od stycznia 1941 do stycznia 1945. Praca ta była zatem wykonywana na terenie Państwa Polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939. W tych warunkach skoro nie nastąpiła deportacja (wywiezienie) skarżącej do pracy poza granice ówczesnej Rzeczypospolitej, to praca ta nie ma przymiotu represji w rozumieniu omawianej ustawy z 31 maja 1996 r. Kwestia ta w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie ujmowana i prowadzi do tej samej konkluzji jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Kierownik Urzędu prawidłowo zdekodował zawartą w art. 2 przedmiotowej ustawy normę przywołując tezy zawarte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 1998 r. OPS 5/98 oraz innych orzeczeniach tego Sądu chociażby w wyroku z 29 lutego 2000 r. w sprawie II S.A./Ka 1091/98. Sam bowiem fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych bez deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego. Skarżąca nie przytaczała przy tym innych okoliczności które pozwalałyby zakwalifikować je jako represje w rozumieniu jej ustawowej definicji (art.2). Z akt administracyjnych nie wynika także by przy rozpoznaniu sprawy organ orzekający dopuścił się uchybień proceduralnych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W tych okolicznościach przyjąć należy, iż skarżąca nie wykazała skutecznie by zaskarżona decyzja sprzeczna była z obowiązującym porządkiem prawnym, co z kolei prowadzi zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do oddalenie skargi.
P. Miładowski
KB/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI